İngilizcede Ellipsis ve Substitution: I Think So, I Hope Not, I'd Love To
Ellipsis and Substitution
Bu sayfada
Hedef
Bu dersin sonunda tekrardan kaçınmak için kelimeleri düşürebilecek (I didn't buy it, but John did. I'd love to. Someone called, but I don't know who.) ya da onları so, not ve İngiliz İngilizcesindeki do gibi kısa kelimelerle değiştirebileceksiniz (I hope not. "Will you finish today?" "I might do.").
Temel Fikir
İngilizce aynı şeyi iki kez söylemekten kaçınır. "Are you coming to the party?" "Yes, I'm coming to the party." dilbilgisi açısından doğrudur, ama akıcı konuşan hiç kimse böyle konuşmaz. Şöyle der: "Yes, I am."
Bunun için iki araç var. Ellipsis (eksiltme), dinleyen öncekinden anlayabildiği için kelimeleri düşürmektir: I can't swim, but my sister can. Substitution (yerine koyma) ise boşalan yere küçük bir yedek kelime koymaktır: "Will it rain?" "I hope not." Burada not bütün bir yan cümlenin yerini tutar: it will not rain.
Bilgisayardaki panoyu düşünün. Önceki cümle zaten kopyalandı; onu geri yapıştırmak için kısa bir işaret yeter: bir yardımcı fiil, to, so, not ya da bir soru kelimesi. İşaret bu kadar çok yük taşıdığı için tam ve güçlü biçimiyle söylenir. Bu işaretleri iyi kullanmak, ders kitabı İngilizcesiyle akıcı İngilizce arasındaki en belirgin farklardan biridir.
Türkçe ve İngilizce Yan Yana
Türkçe de tekrardan kaçınır, ama başka bir yolla: kısa cevaplarda fiilin kendisini tekrar ederiz ("Geliyor musun?" "Geliyorum.") ya da sadece "Evet" deriz. İngilizcede ise fiil değil, yardımcı fiil kalır. "Öyle" ve "değil" anlamındaki kısa cevapların da kalıplaşmış İngilizce karşılıkları vardır.
| Türkçe | İngilizce | Not |
|---|---|---|
| Ben almadım ama John al-dı. | I didn't buy it, but John did. | fiil değil, yardımcı fiil kalır |
| "Geliyor musun?" "Evet, gel-iyor-um." | "Are you coming?" "Yes, I am." | kısaltma yok: Yes, I'm değil |
| Bence de öyle. / San-ırım öyle. | I think so. | "öyle" = so |
| San-mı-yor-um. | I don't think so. | I don't think tek başına eksik |
| Umarım yağ-maz. | I hope not. | I don't hope so değil |
| Maalesef hayır. / Korkarım öyle değil. | I'm afraid not. | |
| Çok ister-im. | I'd love to. | to kalır |
| Kim ol-duğunu bilmiyorum. | I don't know who. | sadece soru kelimesi |
| Ben-den uzun. | She's taller than I am. / than me. |
Kısacası: Türkçede kısa cevapta fiili tekrarlarsınız; İngilizcede yardımcı fiili, to'yu ya da so / not'u bırakırsınız.
Yapı
Yardımcı fiille ellipsis: yardımcı fiili tut, gerisini düşür
| Tam hali | Ellipsis ile |
|---|---|
| I didn't buy it, but John bought it. | I didn't buy it, but John did. |
| She can't drive, but her son can drive. | She can't drive, but her son can. |
| I haven't seen it, but I should have seen it. | I haven't seen it, but I should have. |
| I'm not tired, but Leo is tired. | I'm not tired, but Leo is. |
That'li yan cümle yerine so / not
| Fiil | Olumlu | Olağan olumsuz | Diğer olumsuz |
|---|---|---|---|
| think, believe, expect | I think so. | I don't think so. | I think not. (resmî, kesin) |
| suppose | I suppose so. | I suppose not. / I don't suppose so. | — |
| hope | I hope so. | I hope not. | — (I don't hope so değil) |
| be afraid | I'm afraid so. | I'm afraid not. | — |
Diğer işaretler
| İşaret | Yerini tuttuğu şey | Örnek |
|---|---|---|
| to | to + fiil öbeği | I'd love to. |
| do (UK) | yardımcı fiilden sonraki fiil öbeği | "Will you call him?" "I might (do)." |
| do so | fiil öbeği (resmî) | Those who wish to do so may leave early. |
| soru kelimesi | bütün bir dolaylı soru | Someone called, but I don't know who. |
| if so / if not içindeki so / not | önceki cümledeki bir yan cümle (koşul kullanımı: C1-04) | Are you free? If so, call me. |
Hatırlatma: one/ones sayılabilen bir ismin yerini tutar (the red one) — bkz. A1-07.
Kullanımlar
1Yardımcı fiille ellipsis
Sadece yardımcı fiili, kip fiili ya da be'yi tekrarlayın, gerisini düşürün. İlk yan cümlede yardımcı fiil yoksa (geniş zaman ya da geçmiş zaman), do / does / did kullanın. Yan cümlenin sonundaki olumlu yardımcı fiil hiçbir zaman kısaltılmaz: Yes, I am (Yes, I'm değil). Olumsuz kısaltmalar ise orada sorun değildir: No, I haven't. So do I / Neither can she için bkz. A2-32.
2think, hope, expect, suppose, believe, be afraid'den sonra so ve not
So olumlu bir that'li yan cümlenin, not olumsuz bir yan cümlenin yerini tutar. Think, believe, expect ile gündelik olumsuz biçim don't… so'dur; I think not resmî ya da çok kesindir. Hope ve be afraid ile her zaman not kullanın. Biraz resmî konuşmada so bir bilgiyi aktarmak için başa da gelebilir: So I hear. So it seems.
3To'lu fiilde ellipsis
To'lu fiil alan fiil ve sıfatlardan sonra (want, would like, love, try, mean, need, have to, be going to, be happy to…) to'yu tutun, gerisini düşürün. To'dan sonraki fiil be ise be'yi de tutun.
4and, but, or'dan sonra ve karşılaştırmalarda ellipsis
And, but, or'dan sonra tekrarlanan özneyi, yardımcı fiili ya da fiili düşürebilirsiniz. İkinci yan cümlenin ortasındaki fiili düşürmeye gapping (boşluk bırakma) denir. Than ve as'ten sonra özne + yardımcı fiili tutun, gerisini düşürün.
5Yerine koyma için İngiliz İngilizcesindeki do
İngiliz İngilizcesinde bir kip fiilden ya da have'den sonra fiil öbeğinin yerine do eklenebilir: I might do, she has done, you should do. Amerikan İngilizcesi ise yardımcı fiilde durur. Resmî yazıda do so iki çeşitte de bir fiil öbeğinin yerini tutar.
6Soru kelimesiyle ellipsis; if so / if not içindeki so ve not
know, ask, wonder, tell, be sure ve benzeri kelimelerden sonra dolaylı bir soru tek bir soru kelimesine inebilir. If so ve if not içindeki so ve not, 2. kullanımdaki yedeklerle aynıdır: so önceki cümledeki olumlu yan cümlenin, not olumsuzunun yerini tutar. Bu ifadelerin koşul olarak nasıl çalıştığı C1-04'te.
7Konuşmada ellipsis (ön bakış)
Konuşmada anlam açıksa insanlar cümle başındaki özneyi ve yardımcı fiili sık sık düşürür. Bu gayriresmîdir ve C2-03'te işlenir.
Sık Yapılan Hatalar
Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar
1. "Bence evet / Sanmıyorum"u kelime kelime çevirmek. Türkçede "Bence evet" ya da "Sanmıyorum" demek yeterlidir. İngilizcede think bir nesne ister; yan cümlenin yerine so gelir. "Evet" için yes, "-mıyorum" için tek başına I don't think demek cümleyi yarım bırakır.
2. "Umarım olmaz / değildir" → "I don't hope so". Türkçede olumsuzluk asıl fiildedir ("Umarım yağmaz"); bu yüzden I hope not kulağa eksik gelir ve olumsuzluk hope'a eklenir. Ama I don't hope so İngilizcede kullanılmaz. Aynısı be afraid için de geçerli.
3. Nesneyi ya da yardımcı fiili düşürüp asıl fiili bırakmak. Türkçede "Kapıyı kilitledin mi?" sorusuna "Evet, kilitledim" deriz; nesne düşer, fiil kalır. İngilizcede ise asıl fiil nesnesiz bırakılamaz; kalan şey yardımcı fiildir.
4. "Çok isterim" → "I'd love". Türkçede "Çok isterim" tamdır. İngilizcede love / like / want'tan sonra ya to ya da bir nesne gerekir. Bir davete cevap veriyorsanız to'yu tutun.
5. "Evet, geliyorum"u kısaltırken "Yes, I'm" demek. Günlük konuşmada I'm çok sık duyulduğu için kısa cevapta da kısaltılmış hali kullanmak doğal gelir. Ama cümlenin sonundaki olumlu yardımcı fiil tam ve vurgulu söylenir.
Karıştırılmasın
I don't think so ve I think not — İkisi de olumsuzdur. I don't think so normal, gündelik cevaptır: "Sanmıyorum." I think not ise resmî, kesin, hatta ironik duyulur: "Hiç sanmam."
do it / do that, do so ve İngiliz İngilizcesindeki do — Do it ve do that belirli bir eyleme geri döner (that vurgu ya da onaylamama katar). Do so resmîdir. Bir kip fiilden ya da have'den sonra gelen İngiliz do'su ise konuşmada sadece fiil öbeğinin yerini tutar.
Ellipsis ve so do I / me too — So do I, Neither have I ve Me too devrik sıralı özel onaylama kalıplarıdır (A2-32). Genel ellipsis ise normal sırayı korur: I have. She did.
Yazım ve Telaffuz
- Yan cümlenin sonunda kalan yardımcı fiil güçlü biçimiyle söylenir: but he can /kæn/ ("ken", kısa "kın" değil); I'm not, but she is /ɪz/.
- Sondaki to da güçlüdür: I'd love to /tuː/ — "tı" değil, "tuu".
- Karşıtlıklarda kalan yardımcı fiil asıl vurguyu taşır: I didn't, but she did.
- I think so'da vurgu think'tedir; I hope not'ta not vurgulanır.
- Karşıtlık bildiren ellipsis'te but'tan önce virgül olağandır (I didn't buy it, but John did); kısa cümlelerde çoğu zaman konmaz.
Altın Kural
Dinleyenin zaten bildiği şeyi tekrarlamayın: kısa bir işaret bırakın — bir yardımcı fiil, to, so/not, bir soru kelimesi ya da (İngiliz İngilizcesinde) do — ve onu tam, güçlü biçimiyle söyleyin. Yan cümlenin sonundaki olumlu yardımcı fiili kısaltmayın.
Alıştırmalar
A. Yapı
Her cümleyi ya da cevabı tekrar olmadan yeniden yazın. Sadece işareti tutun (yardımcı fiil, to, so / not, soru kelimesi, do so).
-
Kısaltın: I can't play the guitar, but my brother can play the guitar.
-
Kısaltın: She didn't pass the driving test the first time, but both of her friends passed it.
-
Cevabı "hope" ile kısaltın: "Will it rain on the wedding day?" "I hope that it won't rain."
-
Kısaltın: She works much harder than I work.
-
Kısaltın: Somebody took my lunch from the fridge, but I don't know who took it.
-
Kısaltın: He isn't a qualified doctor yet, but he wants to be a qualified doctor.
-
"do so" ile resmî üslupta yeniden yazın: Customers who wish to return an item must return it within 30 days.
B. Anlam
Bağlama uyan cevabı ya da cümleyi seçin. Not, nedenini açıklıyor.
-
Bir müzedeki basılı bir duyuru. Hangisi daha uygun?do so resmî yedek ifadedir
-
Bir toplantıda biri, zaman kazanmak için güvenlik kontrolünün atlanmasını öneriyor. Müdür sizsiniz ve kesin bir dille reddetmek istiyorsunuz. Hangi cevap?I think not resmî ve kesindir; I don't suppose so kararsız duyulur
-
Trende bir yabancı "Is this seat taken?" diye soruyor. Normal ve kibar cevap hangisi?I think not gündelik konuşmada resmî, sert ya da ironik duyulur
-
ABD'li bir karakter için diyalog yazıyorsunuz. "Will you see her tomorrow?" Hangi cevap uyar?kip fiilden sonra yedek do İngiliz İngilizcesine özgüdür
-
Misafirlere bir e-posta: "Are you coming to the dinner on Friday?" Hangi cümle devamına uyar?so = geliyorsunuz
-
Bir arkadaşınız "Lena's leaving the company." diyor. Bunu zaten biliyordunuz ve üzgünsünüz. Hangi cevap?I hope so, onun ayrılmasını istediğiniz anlamına gelirdi
C. Hatayı Bul
Her cümlede bir hata var ya da cümle doğru. Parantez içindeki soru bağlamı veriyor. Düzeltilmiş cümlenin tamamını yazın; doğruysa "correct" yazın.
-
(Is it going to snow tomorrow?) I don't hope so, because I have to drive to the airport at six in the morning.
-
My sister is two years older than I'm, but everyone thinks I'm the older one because I'm taller.
-
He isn't a professional photographer yet, but after years of practice he really wants to.
-
The landlord promised to fix the heating this week, but nobody can tell us when will he.
-
I meant to call you on your birthday, but I forgot to, and I'm really sorry about that.
D. Bağlam İçinde
Ana'nın ilk taslağını okuyun. Numaralı her bölümü tekrar olmadan yeniden yazın.
Hi Tom,
Thanks for asking about the conference. (19) I didn't go last year, but Priya went last year, and she said it was excellent. (20) I'd really like to go this year, but I'm not sure I can go. (21) Will the company pay for the train? I think the company will pay for the train, but I'll check with Finance. (22) I haven't booked a hotel yet, but I really should have booked a hotel. (23) Someone told me there's a discount for early registration, but I can't remember who told me. (24) Are you planning to go? If you are planning to go, we could travel together.
Best,
Ana
-
(19) numaralı bölüm.
-
(20) numaralı bölüm.
-
(21) numaralı bölüm: ikinci cümlede "so" kullanın.
-
(22) numaralı bölüm.should have done İngiliz İngilizcesidir
-
(23) numaralı bölüm.
-
(24) numaralı bölüm: "If so" kullanın.
E. Sıra Sende
-
Bir arkadaşınız şunu yazıyor: "Have you ever been to a music festival? Would you like to go to one this summer? Can you get time off work?" Arkadaşınızın fiil öbeklerini tekrarlamadan 2–3 kısa cümleyle cevap verin. En az bir yardımcı fiilli ellipsis, bir to ellipsis'i ve bir so / not kullanın.
-
Kendinizi bir arkadaşınızla ya da bir aile üyenizle karşılaştıran 2–3 cümle yazın. En az iki kez yardımcı fiilli ellipsis (…, but she can / did / will) ve bir kez than ya da as + özne + yardımcı fiil ile bir karşılaştırma kullanın.
-
Bir spor salonu ya da kütüphane için kısa ve resmî bir duyuru yazın (2 cümle). Bir kez do so, bir kez de if so ya da if not kullanın.
F. Karışık Tekrar
-
A2-32 İngilizce So Do I, Neither Do I, Me Too: Ben de Demek Cevabı "Neither" ile yeniden yazın: "I don't like horror films." "I don't like them either."
-
C1-09 İngilizce Subjunctive: I Suggest That He Apply, It Is Essential That She Be "It is essential that" ile başlayarak resmî üslupta yazın: He mustn't be late for the interview.
-
C1-08 İngilizcede Hedging: It Seems That, Apparently ve Allegedly ile Temkinli Konuşma "seem" ile yeniden yazın: It seems that nobody knows why the meeting was cancelled.
Cevap anahtarı
A. Yapı
- I can't play the guitar, but my brother can.
- She didn't pass the driving test the first time, but both of her friends did.
- I hope not.
- She works much harder than I do. / She works much harder than me.
- Somebody took my lunch from the fridge, but I don't know who.
- He isn't a qualified doctor yet, but he wants to be.
- Customers who wish to return an item must do so within 30 days.
B. Anlam
- Visitors who wish to take photographs may do so in the garden.
- Skip the safety check? I think not.
- I don't think so — go ahead.
- I might, if I finish work early.
- If so, please let us know what you would like to eat.
- So I hear — it's a real shame.
C. Hatayı Bul
- I hope not, because I have to drive to the airport at six in the morning.
- My sister is two years older than I am, but everyone thinks I'm the older one because I'm taller. / My sister is two years older than me, but everyone thinks I'm the older one because I'm taller.
- He isn't a professional photographer yet, but after years of practice he really wants to be.
- The landlord promised to fix the heating this week, but nobody can tell us when. / The landlord promised to fix the heating this week, but nobody can tell us when he will.
- ✓ I meant to call you on your birthday, but I forgot to, and I'm really sorry about that.
D. Bağlam İçinde
- I didn't go last year, but Priya did, and she said it was excellent.
- I'd really like to go this year, but I'm not sure I can.
- Will the company pay for the train? I think so, but I'll check with Finance.
- I haven't booked a hotel yet, but I really should have. / I haven't booked a hotel yet, but I really should have done.
- Someone told me there's a discount for early registration, but I can't remember who.
- Are you planning to go? If so, we could travel together.
E. Sıra Sende
- No, I haven't, but I'd love to. I think so — I'll ask my manager tomorrow.
- I can't cook at all, but my flatmate can. I didn't go to university, but she did. She's also far more organised than I am.
- Members who wish to bring a guest must do so before 6 p.m. Have you booked a class? If so, please arrive ten minutes early.
F. Karışık Tekrar
- Neither do I.
- It is essential that he not be late for the interview.
- Nobody seems to know why the meeting was cancelled.
