Ellipsis and Substitution – давталтаас зайлсхийх аргыг монголоор тайлбарлав
Ellipsis and Substitution
Энэ хуудсанд
Зорилго
Энэ хичээлийн дараа та үг орхиж (I didn't buy it, but John did. I'd love to. Someone called, but I don't know who.), эсвэл so, not, британи do зэрэг богино үгээр орлуулж (I hope not. "Will you finish today?" "I might do.") давталтаас зайлсхийж чадна.
Гол санаа
Англи хэл нэг зүйлийг хоёр удаа хэлэхээс зайлсхийдэг. "Are you coming to the party?" "Yes, I'm coming to the party." дүрмийн хувьд зөв ч чөлөөтэй ярьдаг хүн ингэж хэлэхгүй. Тэд: "Yes, I am." гэнэ.
Хоёр хэрэгсэл бий. Ellipsis (орхих) гэдэг нь сонсогч өмнөх хэсгээс сэргээж чадах тул үгийг орхих: I can't swim, but my sister can. Substitution (орлуулах) гэдэг нь хоосон газарт жижиг орлох үг тавих: "Will it rain?" "I hope not." Энд not бүхэл өгүүлбэрийг орлож байна: it will not rain.
Компьютерийн санах ойн хуулбарыг (clipboard) төсөөлөөрэй. Өмнөх өгүүлбэр аль хэдийн хуулагдсан тул буцааж буулгахад богино дохио – туслах үйл үг, to, so, not, асуух үг – л хангалттай. Дохио ийм их утга агуулдаг учраас бүтэн, хүчтэй хэлбэрээр хэлэгдэнэ. Эдгээр дохиог зөв хэрэглэх нь сурах бичгийн англи хэл, чөлөөтэй англи хэл хоёрын хамгийн тод ялгааны нэг.
Монгол хэл ба англи хэл
Монгол хэл ч давталтаас зайлсхийдэг, гэхдээ өөр аргаар: бид өгүүлэгдэхүүн, тусагдахууныг чөлөөтэй орхиж, үндсэн үйл үгээ давтдаг. «Хаалгаа түгжсэн үү?» «Түгжсэн.» Англиар эсрэгээрээ: үндсэн үйл үгийг орхиж, туслах үйл үгийг үлдээнэ: "Did you lock the door?" "Yes, I did." Монголоор тусагдахууныг орхиж болдог тул Yes, I locked. гэх нь элбэг; англиар lock-ийн араас тусагдахуун заавал.
Энд адилхан зүйл ч бий: монгол «тэгж» англи so-той адил бүхэл санааг орлоно: «Би тэгж бодож байна» = I think so. Гагцхүү монголоор «тэгэхгүй байх гэж найдаж байна» гэдгийг англиар I don't hope so биш, I hope not гэнэ.
| Монголоор | Англиар | Юу өөр вэ |
|---|---|---|
| Хэн нэгэн муурыг хооллосон уу? – Би хооллосон. | "Has anyone fed the cat?" "I have." | монгол: үндсэн үйл үг давтана; англи: туслах үйл үг |
| Би киног сонирхоогүй, харин хүүхдүүд маань сонирхсон. | I didn't enjoy the film, but my kids did. | үйл үг → did |
| Би тэгж бодож байна. | I believe so. | энд адилхан: «тэгж» = so |
| Тэгэхгүй байгаасай! | I hope not! | «тэгэхгүй байгаасай» → I hope not |
| Тэгье, баяртай байна. | I'd love to. | «тэгье» → to үлдэнэ |
| Хэн нэгэн хаалгыг онгорхой орхисон, гэхдээ хэн гэдгийг мэдэхгүй. | Someone has left the gate open, but I don't know who. | энд адилхан: асуух үг дангаараа |
Товчхондоо: монголоор үндсэн үйл үгээ давтаж, тусагдахуунаа орхидог; англиар туслах үйл үг, to, so / not, асуух үг үлдээнэ, тусагдахууныг дур мэдэн орхихгүй.
Бүтэц
Туслах үйл үгийн орхилт: туслах үйл үгийг үлдээж, бусдыг нь орхино
| Бүтэн | Орхисон |
|---|---|
| I didn't buy it, but John bought it. | I didn't buy it, but John did. |
| She can't drive, but her son can drive. | She can't drive, but her son can. |
| I haven't seen it, but I should have seen it. | I haven't seen it, but I should have. |
| I'm not tired, but Leo is tired. | I'm not tired, but Leo is. |
That-өгүүлбэрийн оронд so / not
| Үйл үг | Батлах | Ердийн үгүйсгэл | Өөр үгүйсгэл |
|---|---|---|---|
| think, believe, expect | I think so. | I don't think so. | I think not. (албан, хатуу) |
| suppose | I suppose so. | I suppose not. / I don't suppose so. | — |
| hope | I hope so. | I hope not. | — (I don't hope so биш) |
| be afraid | I'm afraid so. | I'm afraid not. | — |
Бусад дохио
| Дохио | Юуг орлодог | Жишээ |
|---|---|---|
| to | to + үйл үгийн хэллэг | I'd love to. |
| do (UK) | туслах үйл үгийн ардах үйл үгийн хэллэг | "Will you call him?" "I might (do)." |
| do so | үйл үгийн хэллэг (албан) | Those who wish to do so may leave early. |
| асуух үг | бүхэл шууд бус асуулт | Someone called, but I don't know who. |
| if so / if not дахь so / not | өмнөх өгүүлбэрийн санаа (нөхцөлийн утгыг C1-04-д) | Are you free? If so, call me. |
Давталт: one/ones тоолж болох нэр үгийг орлоно (the red one) – A1-07-ийг үзнэ үү.
Хэрэглээ
1Туслах үйл үгийн орхилт
Зөвхөн туслах үйл үг, модаль үйл үг эсвэл be-г давтаж, үлдсэнийг нь орхино. Эхний хэсэгт туслах үйл үг байхгүй бол (Present Simple, Past Simple) do / does / did. Өгүүлбэрийн төгсгөл дэх батлах туслах үйл үгийг хэзээ ч товчлохгүй: Yes, I am (Yes, I'm биш). Сөрөг товчлол тэнд зөв: No, I haven't. So do I / Neither can she-г A2-32-оос үзнэ үү. Монголоор үндсэн үйл үгээ давтдаг: «Би хооллосон».
2Think, hope, expect, suppose, believe, be afraid-ийн ард so ба not
So батлах that-өгүүлбэрийг, not сөрөг өгүүлбэрийг орлоно. Think, believe, expect-тэй өдөр тутмын үгүйсгэл бол don't… so; I think not албан эсвэл маш хатуу. Hope, be afraid-тэй үргэлж not. Бага зэрэг албан ярианд so мэдээлэл дамжуулахдаа эхэнд ч ирж болно: So I hear. So it seems. Монголоор «тэгж», «тэгэхгүй байх».
3To-инфинитивийн орхилт
To-инфинитив авдаг үйл үг, тэмдэг нэрийн ард (want, would like, love, try, mean, need, have to, be going to, be happy to…) to-г үлдээж, бусдыг нь орхино. To-гийн ардах үйл үг be бол be-г үлдээнэ. Монголоор «тэгье», «хүсэж байна» гэж л хэлдэг ч англиар to заавал.
4And, but, or-ийн ард болон харьцуулалтад орхих
And, but, or-ийн ард давтагдсан өгүүлэгдэхүүн, туслах үйл үг эсвэл үйл үгийг орхиж болно. Хоёр дахь хэсгийн дундах үйл үгийг орхихыг gapping гэдэг. Than, as-ийн ард өгүүлэгдэхүүн + туслах үйл үгийг үлдээж, бусдыг нь орхино. Монголоор ч өгүүлэгдэхүүн орхих нь хэвийн – энд адилхан.
5Орлох үг болох британи do
Британийн англи хэлэнд модаль үйл үг эсвэл have-ийн ард үйл үгийн хэллэгийг орлох do нэмж болно: I might do, she has done, you should do. Америкийн англи хэлэнд туслах үйл үг дээрээ л зогсоно. Албан бичвэрт хоёр хувилбарт хоёуланд нь do so үйл үгийн хэллэгийг орлоно.
6Асуух үгийн орхилт; if so / if not дахь so ба not
Know, ask, wonder, tell, be sure зэрэг үгийн ард шууд бус асуулт ганц асуух үг болж багасаж болно. If so, if not дахь so, not нь 2-р хэрэглээний орлох үгстэй адил: so өмнөх өгүүлбэрийн батлах санааг, not сөрөг санааг орлоно. Эдгээр хэллэг нөхцөл болж хэрхэн ажилладгийг C1-04-д заана. Монголоор ч «хэн гэдгийг мэдэхгүй» – энд адилхан.
7Ярианы орхилт (урьдчилан танилцах)
Ярианд утга нь тодорхой үед өгүүлбэрийн эхний өгүүлэгдэхүүн, туслах үйл үгийг ихэвчлэн орхидог. Энэ нь албан бус бөгөөд C2-03-т заана.
Түгээмэл алдаа
Монголчуудад тохиолддог урхи
1. «Зассан.» → Yes, he repaired. Монголоор асуултад үндсэн үйл үгээ давтаж, тусагдахуунаа орхидог: «Болд гэрийн зуухаа зассан уу?» «Зассан.» Тиймээс англиар Yes, he repaired. гэж тусагдахуунгүй хариулах нь маш түгээмэл. Repair тусагдахуунгүй бол өгүүлбэр дутуу; богино хариултад туслах үйл үг.
2. «Үзмээр байна!» → I'd like! «Баян-Өлгийд бүргэдийн баяр үзэх үү?» «Үзмээр байна!» гэдгийг үгчлэн орчуулбал I'd like! гарна. Would like дангаараа зогсохгүй; I'd like to эсвэл I'd love to.
3. «Үгүй гэж найдаж байна» → I hope no. Монголоор «Ах чинь маргаашийн бөхийн финалыг тасалчих вий дээ?» «Үгүй гэж найдаж байна» гэж «үгүй»-г хэрэглэдэг тул англиар I hope no гэх нь бий. Англиар бүхэл санааг not орлоно.
Бүү андуураарай
I don't think so эсвэл I think not – Хоёулаа сөрөг. I don't think so бол ердийн өдөр тутмын хариулт; I think not албан, хатуу, бүр егөөдсөн сонсогдоно.
do it / do that, do so, британи do – Do it, do that тодорхой нэг үйлдэл рүү буцаж заана (that онцлол эсвэл дургүйцэл нэмнэ). Do so албан. Модаль үйл үг эсвэл have-ийн ардах британи do бол ярианд зүгээр л үйл үгийн хэллэг.
Орхилт эсвэл so do I / me too – So do I, Neither have I, Me too бол урвуу дараалалтай тусгай зөвшөөрлийн загвар (A2-32). Ердийн орхилт ердийн дараалалтай: I have. She did.
Зөв бичих ба дуудлага
- Өгүүлбэрийн төгсгөлд үлдсэн туслах үйл үг хүчтэй хэлбэрээр дуудагдана: but he can /kæn/ (сул «кн» биш); I'm not, but she is /ɪz/. Can дахь /æ/ монгол хэлэнд байхгүй: амаа «а»-гаас илүү өргөн нээж, хэлээ доош нь дарна.
- Төгсгөлийн to ч хүчтэй: I'd love to /tuː/ – too шиг, сул «тэ» биш. Англи /t/ монгол «т» шиг амьсгалтай тул энд танд давуу тал бий.
- Эсрэгцүүлэлд үлдсэн туслах үйл үг гол өргөлтийг авна: I didn't, but she did.
- I think so-д өргөлт think дээр; I hope not-д not өргөлттэй. Think дахь /θ/-д хэлний үзүүрээ шүдний хооронд гаргаарай – «синк» биш.
- Эсрэгцүүлсэн орхилтод but-ийн өмнө таслал тавих нь түгээмэл (I didn't buy it, but John did), гэхдээ богино өгүүлбэрт ихэвчлэн орхидог.
Алтан дүрэм
Сонсогчийн мэдэж байгаа зүйлийг бүү давтаарай: богино дохио – туслах үйл үг, to, so / not, асуух үг, эсвэл (британи англи хэлэнд) do – үлдээж, бүтэн, хүчтэй хэлбэрээр хэлээрэй. Өгүүлбэрийн төгсгөлд батлах туслах үйл үгийг бүү товчлоорой. Монгол шиг үндсэн үйл үгээ давтаж, тусагдахуунаа орхиж болохгүй.
Дасгал
A. Бүтэц
Өгүүлбэр эсвэл хариулт бүрийг давталтгүйгээр дахин бичнэ үү. Зөвхөн дохиог (туслах үйл үг, to, so / not, асуух үг, do so) үлдээгээрэй.
-
Богиносгоно уу: I can't play the guitar, but my brother can play the guitar.
-
Богиносгоно уу: She didn't pass the driving test the first time, but both of her friends passed it.
-
"hope"-ийг хэрэглэж хариултыг богиносгоно уу: "Will it rain on the wedding day?" "I hope that it won't rain."
-
Богиносгоно уу: She works much harder than I work.
-
Богиносгоно уу: Somebody took my lunch from the fridge, but I don't know who took it.
-
Богиносгоно уу: He isn't a qualified doctor yet, but he wants to be a qualified doctor.
-
"do so"-г хэрэглэж албан хэв маягаар дахин бичнэ үү: Customers who wish to return an item must return it within 30 days.
B. Утга
Нөхцөл байдалд тохирох хариулт эсвэл өгүүлбэрийг сонгоно уу. Тайлбар нь яагаад гэдгийг хэлнэ.
-
Музейд хэвлэсэн мэдэгдэл. Аль нь илүү тохиромжтой вэ?do so бол албан орлох үг
-
Хурал дээр нэг хүн цаг хэмнэхийн тулд аюулгүй байдлын шалгалтыг алгасахыг санал болголоо. Та менежер бөгөөд хатуу татгалзахыг хүсэж байна. Аль хариулт вэ?I think not албан, хатуу; I don't suppose so эргэлзээтэй сонсогдоно
-
Галт тэргэнд танихгүй хүн "Is this seat taken?" гэж асуулаа. Аль нь ердийн, эелдэг хариулт вэ?өдөр тутмын ярианд I think not албан, хатуу эсвэл егөөдсөн сонсогдоно
-
Та АНУ-ын нэг дүрийн яриаг бичиж байна. "Will you see her tomorrow?" Аль хариулт тохирох вэ?модаль үйл үгийн ардах орлох do бол британи хэрэглээ
-
Зочдод илгээсэн имэйл: "Are you coming to the dinner on Friday?" Аль дараагийн өгүүлбэр тохирох вэ?so = you are coming
-
Найз тань "Lena's leaving the company." гэлээ. Та аль хэдийн мэдэж байсан бөгөөд харамсаж байна. Аль хариулт вэ?I hope so гэвэл түүнийг гараасай гэж хүсэж байгаа утгатай болно
C. Алдааг олоорой
Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Хаалтан доторх асуулт нөхцөл байдлыг өгнө. Засварласан бүтэн өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.
-
(Is it going to snow tomorrow?) I don't hope so, because I have to drive to the airport at six in the morning.
-
My sister is two years older than I'm, but everyone thinks I'm the older one because I'm taller.
-
He isn't a professional photographer yet, but after years of practice he really wants to.
-
The landlord promised to fix the heating this week, but nobody can tell us when will he.
-
I meant to call you on your birthday, but I forgot to, and I'm really sorry about that.
D. Нөхцөл байдалд
Анагийн анхны ноорогийг уншаад дугаарласан хэсэг бүрийг давталтгүйгээр дахин бичнэ үү.
Hi Tom,
Thanks for asking about the conference. (19) I didn't go last year, but Priya went last year, and she said it was excellent. (20) I'd really like to go this year, but I'm not sure I can go. (21) Will the company pay for the train? I think the company will pay for the train, but I'll check with Finance. (22) I haven't booked a hotel yet, but I really should have booked a hotel. (23) Someone told me there's a discount for early registration, but I can't remember who told me. (24) Are you planning to go? If you are planning to go, we could travel together.
Best,
Ana
-
(19)-р хэсэг.
-
(20)-р хэсэг.
-
(21)-р хэсэг: хоёр дахь өгүүлбэрт "so" хэрэглэнэ үү.
-
(22)-р хэсэг.should have done бол британи хэрэглээ
-
(23)-р хэсэг.
-
(24)-р хэсэг: "If so"-г хэрэглэнэ үү.
E. Таны ээлж
Англиар бичээрэй.
-
Найз тань "Have you ever been to a music festival? Would you like to go to one this summer? Can you get time off work?" гэж бичжээ. Найзынхаа үйл үгийн хэллэгийг давтахгүйгээр 2–3 богино өгүүлбэрээр хариулна уу. Дор хаяж нэг туслах үйл үгийн орхилт, нэг to-гийн орхилт, нэг so / not хэрэглээрэй.
-
Өөрийгөө найз эсвэл гэр бүлийн гишүүнтэйгээ харьцуулсан 2–3 өгүүлбэр бичнэ үү. Туслах үйл үгийн орхилтыг дор хаяж хоёр удаа (…, but she can / did / will), мөн than эсвэл as + өгүүлэгдэхүүн + туслах үйл үгтэй нэг харьцуулалт хэрэглээрэй.
-
Биеийн тамирын заал эсвэл номын санд зориулж богино албан мэдэгдэл (2 өгүүлбэр) бичнэ үү. Do so-г нэг удаа, if so эсвэл if not-ыг нэг удаа хэрэглээрэй.
F. Холимог давталт
Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.
-
A2-32 So do I, Neither do I, Me too: англиар «Би ч гэсэн» гэж хэрхэн хэлэх вэ "Neither"-ийг хэрэглэж хариултыг дахин бичнэ үү: "I don't like horror films." "I don't like them either."
-
C1-09 The Subjunctive and Formal Structures – шаардлага, зөвлөмжийн хэлбэрийг монголоор тайлбарлав "It is essential that"-ээр эхэлж албан хэв маягаар дахин бичнэ үү: He mustn't be late for the interview.
-
C1-08 Hedging and Distancing: It Seems That… – болгоомжтой, зайтай ярих аргыг монголоор тайлбарлав "seem"-ийг хэрэглэж дахин бичнэ үү: It seems that nobody knows why the meeting was cancelled.
Хариулт
A. Бүтэц
- I can't play the guitar, but my brother can.
- She didn't pass the driving test the first time, but both of her friends did.
- I hope not.
- She works much harder than I do. / She works much harder than me.
- Somebody took my lunch from the fridge, but I don't know who.
- He isn't a qualified doctor yet, but he wants to be.
- Customers who wish to return an item must do so within 30 days.
B. Утга
- Visitors who wish to take photographs may do so in the garden.
- Skip the safety check? I think not.
- I don't think so — go ahead.
- I might, if I finish work early.
- If so, please let us know what you would like to eat.
- So I hear — it's a real shame.
C. Алдааг олоорой
- I hope not, because I have to drive to the airport at six in the morning.
- My sister is two years older than I am, but everyone thinks I'm the older one because I'm taller. / My sister is two years older than me, but everyone thinks I'm the older one because I'm taller.
- He isn't a professional photographer yet, but after years of practice he really wants to be.
- The landlord promised to fix the heating this week, but nobody can tell us when. / The landlord promised to fix the heating this week, but nobody can tell us when he will.
- ✓ I meant to call you on your birthday, but I forgot to, and I'm really sorry about that.
D. Нөхцөл байдалд
- I didn't go last year, but Priya did, and she said it was excellent.
- I'd really like to go this year, but I'm not sure I can.
- Will the company pay for the train? I think so, but I'll check with Finance.
- I haven't booked a hotel yet, but I really should have. / I haven't booked a hotel yet, but I really should have done.
- Someone told me there's a discount for early registration, but I can't remember who.
- Are you planning to go? If so, we could travel together.
E. Таны ээлж
- No, I haven't, but I'd love to. I think so — I'll ask my manager tomorrow.
- I can't cook at all, but my flatmate can. I didn't go to university, but she did. She's also far more organised than I am.
- Members who wish to bring a guest must do so before 6 p.m. Have you booked a class? If so, please arrive ten minutes early.
F. Холимог давталт
- Neither do I.
- It is essential that he not be late for the interview.
- Nobody seems to know why the meeting was cancelled.
