SlowingoGramatika
B1 35 / 39

Still, yet, even, only, also: ku vendoset ndajfolja në fjalinë angleze

Still, Yet, Even, Only, Also: Adverb Position

Në këtë faqe
  1. Qëllimi
  2. Ideja kryesore
  3. Shqipja dhe anglishtja
  4. Forma
  5. Përdorimi
  6. Gabime të shpeshta
  7. Kurthe për shqipfolësit
  8. Mos i ngatërroni
  9. Drejtshkrimi dhe shqiptimi
  10. Rregulli i artë
  11. Ushtrime

Qëllimi

Pas këtij mësimi do të dini të vendosni ndajfoljet e shkurtra si still, already, also, even, only dhe no longer në mes të fjalisë, të zgjidhni mes still, yet dhe already, të thoni që diçka ka mbaruar (not… any more, no longer) dhe të përdorni even dhe only për të treguar fjalën që keni parasysh.

Ideja kryesore

Shumë ndajfolje të shkurtra në anglisht duan të ulen në një vend të veçantë: ndenjësja e mesit e fjalisë. Këtë vend e njihni tashmë nga always, usually, never (A1-15). Ajo është:

  • para foljes kryesore: She still lives with her parents.
  • pas be: She's still at work.
  • pas foljes së parë ndihmëse ose modale: I've already eaten. You can also pay by card.

Një gjë nuk ndodh kurrë: ndajfolja nuk ulet mes foljes dhe kundrinorit të saj. Thuhet She also plays the piano, jo She plays also the piano.

Disa fjalë preferojnë vende të tjera. Yet, too, as well dhe any more zakonisht ulen në fund. Kurse even dhe only janë të veçanta: punojnë si një tregues me shigjetë. Po t'i lëvizni, tregoni një fjalë tjetër – dhe kuptimi ndryshon: Only I saw her (askush tjetër nuk e pa) apo I saw only her (nuk pashë askënd tjetër).

Shqipja dhe anglishtja

Në shqip ndajfoljet lëvizin shumë lirshëm. «Edhe» vihet zakonisht para fjalës që shtojmë: «Luan edhe piano», «Ftova edhe motrën tënde». Prandaj në anglisht del lehtë plays also the piano. Anglishtja nuk e lejon këtë: also shkon në ndenjësen e mesit, para foljes (also plays), ose në fund vihet too / as well.

Fjala «akoma» (ose «ende») mbulon dy fjalë angleze: still («Akoma është në shtrat» – He's still in bed) dhe yet («Nuk ka ardhur akoma» – It hasn't arrived yet). Në mohim shqipja mund ta vërë «akoma» kudo; anglishtja ka dy zgjedhje të qarta: still para foljes ndihmëse mohore (I still haven't…) ose yet në fund (I haven't… yet). «Nuk … më» është not… any more ose no longer. Por kujdes: shqipja i do të dyja mohimet («nuk… më»), kurse no longer është vetë mohim dhe nuk merr not. Dhe «më» këtu nuk është more. Me «vetëm» dhe «madje / bile» punon njësoj si në shqip: vendi tregon fjalën që theksoni.

ShqipAnglishtÇfarë ndryshon
Ftova edhe motrën tënde.I've also invited your sister.also pas foljes ndihmëse, jo para kundrinorit
Gjyshja akoma shkruan letra me dorë.My grandmother still writes letters by hand.këtu është njësoj: para foljes
Akoma nuk e kam paguar faturën e dritave.I still haven't paid the electricity bill.still para haven't
A ka ardhur pakoja akoma?Has the parcel arrived yet?«akoma» në pyetje → yet, në fund
Nuk jetojmë më në Madrid.We don't live in Madrid any more.«nuk… më» → not… any more
Ky produkt nuk është më në shitje.This product is no longer available.no longer pa not
Edhe gjyshja ime ka telefon të mençur.Even my grandmother has a smartphone.«edhe» = «madje edhe» → even
Vetëm Maria pi çaj në mëngjes.Only Maria drinks tea at breakfast.këtu është njësoj: vendi ndryshon kuptimin

Shkurt: ndajfoljet e shkurtra shkojnë para foljes kryesore, pas be ose pas foljes së parë ndihmëse – kurrë mes foljes dhe kundrinorit; «akoma» = still (vazhdon) ose yet (nuk ka ndodhur ende, në fund); «nuk… më» = not… any more ose no longer (pa not).

Forma

Ndenjësja e mesit

Folja në fjaliVendiShembull
një folje kryesorepara sajShe still works here. / I also play tennis.
be (folje kryesore)pas sajHe's already at the airport. / It's no longer open.
folje ndihmëse / modale + folje kryesorepas foljes së parë ndihmëseI have already paid. / We can even stay longer.
folje ndihmëse mohore + stillstill para sajI still haven't finished.

Vendi në fund

FjalaShembull
yet (mohim, pyetje)Have you finished yet? / I haven't finished yet.
any more / any longer (mohim)She doesn't live here any more.
too / as wellI play tennis too. / I play tennis as well.
already (mundet edhe në fund)Are you leaving already?

Still, yet, already: kuptimi

FjalaKuptimiLloji i zakonshëm i fjalisë
stillnjë situatë vazhdon – ndoshta më gjatë nga sa pritejpohore, pyetje; para foljes ndihmëse mohore për habi ose padurim
yetdiçka që e presim nuk ka ndodhur deri tanimohore, pyetje
alreadydiçka ndodhi më shpejt nga sa pritejpohore (në pyetje: habi)
not… any more / any longernjë situatë ka mbaruarmohore
no longernjë situatë ka mbaruar (më zyrtare)folje pohore

Any more shpesh shkruhet anymore, sidomos në anglishten amerikane.

Përdorimi

1Rregulli i ndenjëses së mesit

Ndajfoljet e shkurtra si still, already, also, even, just, only dhe no longer vihen para foljes kryesore, pas be ose pas foljes së parë ndihmëse. Nuk vihen mes foljes dhe kundrinorit. Ndajfoljet e shpeshtësisë (A1-15) përdorin të njëjtin vend – edhe rarely dhe partneri i saj më zyrtar seldom.

My grandmother still writes letters by hand.
Gjyshja ime akoma shkruan letra me dorë.
still para foljes kryesore
We're already late.
Tashmë jemi vonë.
pas be
I've also invited your sister.
Ftova edhe motrën tënde.
«edhe» para kundrinorit në shqip, also pas have në anglisht
You can always call me if you need help.
Mund të më telefonosh gjithmonë, nëse ke nevojë për ndihmë.
pas foljes modale
They have never been to the mountains.
Nuk kanë qenë kurrë në mal.
në shqip «nuk… kurrë», në anglisht vetëm never

2still, yet dhe already

Still = diçka vazhdon. Yet = presim diçka, por deri tani nuk ka ndodhur; zakonisht vjen në fund të fjalive mohore dhe pyetëse (në anglishten zyrtare thuhet edhe I haven't yet decided). Already = më shpejt nga sa pritej. Still para një foljeje ndihmëse mohore tregon habi ose padurim. Për already dhe yet me Present Perfect (e kryera) shih A2-17. Në shqip still dhe yet janë shpesh e njëjta fjalë: «akoma».

Are you still working at the bank?
A punon akoma në bankë?
situatë që vazhdon → still
It's ten o'clock and he's still in bed.
Ora është dhjetë dhe ai është ende në shtrat.
pas be
I still haven't paid the electricity bill.
Akoma nuk e kam paguar faturën e dritave.
padurim; still para haven't
Has the parcel arrived yet?
A ka ardhur pakoja akoma?
«akoma» këtu → yet, në fund
She's only five, but she can already read.
Është vetëm pesë vjeçe, por di të lexojë që tani.
më shpejt nga sa pritej
Are you leaving already? It's only nine!
Po ikën qysh tani? Ora është vetëm nëntë!
already në pyetje: habi

3not… any more, not… any longer, no longer

Këto tregojnë se një situatë ka mbaruar. Not… any more dhe not… any longer vihen në fund të një fjalie mohore. No longer është më zyrtare; vihet në ndenjësen e mesit dhe folja është pohore. Në shqip për të gjitha themi «nuk… më».

We don't live in Madrid any more.
Nuk jetojmë më në Madrid.
«nuk… më» → not… any more
I can't wait any longer.
Nuk pres dot më.
any longer në fund
This product is no longer available.
Ky produkt nuk është më në shitje.
no longer pa not
He no longer works for the company.
Ai nuk punon më për kompaninë.
zyrtare; folja pohore: works

4even – diçka e papritur

Even tregon se diçka është e papritur ose më shumë nga sa pritej. Në ndenjësen e mesit zakonisht theksohet folja ose ajo që vjen pas saj; para kryefjalës ose një fjale tjetër tregon atë fjalë. Not even / didn't even = as kjo gjë e vogël, që e prisnit. Në shqip: «madje», «bile», «edhe» ose «as… nuk».

Even my grandmother has a smartphone.
Edhe gjyshja ime ka telefon të mençur.
kryefjalë e papritur
He works every day, even on Sundays.
Punon çdo ditë, madje edhe të dielave.
She didn't even say goodbye.
As mirupafshim nuk tha.
didn't even, pa dy mohime të tjera
The test was so easy that I even finished early.
Testi ishte aq i lehtë sa madje e mbarova para kohe.
even në ndenjësen e mesit

5only – tregues që lëviz

Only tregon fjalën ku bie theksi, dhe kuptimi ndryshon sipas vendit. Në shkrim vendoseni only menjëherë para fjalës që keni parasysh. Në të folur only zakonisht ulet në ndenjësen e mesit dhe theksi tregon fjalën. Edhe «vetëm» në shqip punon njësoj.

Only Maria drinks tea at breakfast.
Vetëm Maria pi çaj në mëngjes.
askush tjetër
Maria drinks only tea at breakfast.
Maria në mëngjes pi vetëm çaj.
asnjë pije tjetër
Maria drinks tea only at breakfast.
Maria pi çaj vetëm në mëngjes.
në asnjë kohë tjetër
I've only got ten euros.
Kam vetëm dhjetë euro.
UK; US: I only have ten euros
The shop only opens on Saturdays.
Dyqani hapet vetëm të shtunave.
në të folur theksohet Saturdays

6also, too, as well

Also shkon në ndenjësen e mesit. Too dhe as well vihen në fund të fjalisë dhe janë më të shpeshta në të folur. Shih A1-29. Shqipja i shpreh të tria me «edhe» ose «gjithashtu».

She speaks Arabic and she also understands a little Greek.
Flet arabisht dhe kupton edhe pak greqisht.
also para foljes, jo para kundrinorit
I'd like a coffee, and a glass of water too.
Do të doja një kafe, edhe një gotë ujë.
too në fund
Can I bring my brother as well?
A mund ta marr edhe vëllanë me vete?
as well në fund

Gabime të shpeshta

❌She plays also the piano.
✅She also plays the piano.
Ndajfolja shkon para foljes kryesore, jo mes foljes dhe kundrinorit.
❌I haven't still finished.
✅I still haven't finished.
Në mohim still vjen para foljes ndihmëse mohore. E saktë është edhe: I haven't finished yet.
❌I don't smoke no longer.
✅I don't smoke any longer.
no longer është tashmë mohim. E saktë është edhe: I no longer smoke.
❌Is she yet at work?
✅Is she still at work?
Situatë që vazhdon: still. yet vjen në fund.
❌I have finished yet.
✅I have already finished.
Në fjali pohore përdorni already, jo yet.
❌We any more live there.
✅We don't live there any more.
any more vjen në fund të një fjalie mohore.
⚠️She only eats fish on Fridays.
✅She eats fish only on Fridays.
Gramatikisht është e saktë dhe e zakonshme në të folur, ku theksi tregon fjalën; në shkrim të kujdesshëm vendoseni only pranë fjalës që keni parasysh.

Kurthe për shqipfolësit

1. «Edhe» para kundrinorit → also mes foljes dhe kundrinorit. Në shqip themi «Erioni rregulloi edhe derën e garazhit». Kur e përktheni fjalë për fjalë, also bie mes foljes dhe kundrinorit. Në anglisht also vjen para foljes kryesore, ose përdorni too / as well në fund.

❌Erion repaired also the garage door.
✅Erion also repaired the garage door. ose Erion repaired the garage door too.
also para foljes; too / as well në fund

2. «Akoma nuk…» → haven't still. «Akoma nuk ma ke kthyer karikuesin!» Në shqip «akoma» mund të vijë para ose pas foljes. Në anglisht still në mohim vjen para foljes ndihmëse mohore; përndryshe përdorni yet në fund.

❌You haven't still given me back my charger!
✅You still haven't given me back my charger! ose You haven't given me back my charger yet!
still + haven't, ose yet në fund

3. «Nuk… më» → more. «Dritani nuk është më trajneri i skuadrës sonë, tani punon në Shkodër.» Fjala «më» duket si more, por këtu do të thotë që diçka ka mbaruar: not… any more ose no longer.

❌Dritan isn't more our team's coach. He works in Shkoder now.
✅Dritan isn't our team's coach any more. He works in Shkoder now. ose Dritan is no longer our team's coach. He works in Shkoder now.
«nuk… më» → not… any more / no longer

4. «Nuk… më» → not + no longer. Shqipja i do dy mohime: «Me rregullin e ri, autobusët nuk ndalojnë më para shkollës». Kush e përkthen këtë me no longer, shpesh e mban edhe not. Por no longer është vetë mohim: ose no longer me folje pohore, ose not… any longer / any more.

❌Since the new rule, buses don't no longer stop outside the school.
✅Since the new rule, buses no longer stop outside the school. ose Since the new rule, buses don't stop outside the school any more.
vetëm një mohim

Mos i ngatërroni

still apo yet – Të dyja kanë të bëjnë me «deri tani». Still thotë se një situatë vazhdon; yet thotë se diçka e pritur nuk ka ndodhur. Still + mohim tingëllon me më shumë padurim. Në shqip të dyja janë «akoma».

I haven't finished my essay yet.
Nuk e kam mbaruar ende esenë.
neutrale
I still haven't finished my essay.
Akoma nuk e kam mbaruar esenë!
padurim: po zgjat shumë

Only I… apo I only… – Kur lëvizni only, ndryshon kuptimi.

Only I had a ticket.
Vetëm unë kisha biletë.
askush tjetër nuk kishte
I only had a ticket.
Kisha vetëm një biletë.
kisha biletën dhe asgjë tjetër

already apo all ready – Already = më shpejt nga sa pritej («tashmë»); all ready = të gjithë gati, krejt gati (all + mbiemër).

We're all ready. Let's go!
Jemi të gjithë gati. Ikim!
të gjithë janë gati

Për only, even dhe also në shkrimin zyrtar shih C2-06.

Drejtshkrimi dhe shqiptimi

  • already është një fjalë me një l; all ready janë dy fjalë.
  • any more (dy fjalë) është standarde në anglishten britanike; anymore (një fjalë) është e zakonshme në anglishten amerikane. Të dyja janë në rregull.
  • yet /jet/ – si yes, por me t në fund në vend të s. Fillon me /j/, si «j» e shqipes – këtu keni avantazh.
  • even /ˈiːvn/: «i» e gjatë dhe pastaj n menjëherë, pa një «ë» të plotë në mes. Shqipja nuk i dallon zanoret e gjata nga të shkurtrat, prandaj zgjateni qëllimisht /iː/.
  • only /ˈəʊnli/ (UK), /ˈoʊnli/ (US): fillon me një diftong, jo me «o» të thjeshtë. Mos e lexoni «onli» ashtu siç shkruhet.
  • Në të folur theksohet fjala ku tregon only ose even: I only had a ticket / Even my grandmother has one.

Rregulli i artë

Vendosini ndajfoljet e shkurtra në ndenjësen e mesit: para foljes kryesore, pas be, pas foljes së parë ndihmëse – kurrë mes foljes dhe kundrinorit. Yet, any more, too dhe as well zakonisht shkojnë në fund. Vendosini only dhe even pranë fjalës që doni të tregoni, sidomos në shkrim. Dhe «akoma» është still ose yet – zgjidhni sipas kuptimit.

Ushtrime

A. Forma

Vendosni fjalën në vendin e duhur ose rishkruani fjalinë.

  1. Vendosni still në fjali: She lives in the same flat.
  2. Vendosni already në fjali: I've booked the tickets.
  3. Vendosni also në fjali: He can play the guitar.
  4. Vendosni still në fjali: They haven't replied.
  5. Rishkruajeni me no longer: She doesn't work here any more.
  6. Rishkruajeni me any more: The café is no longer open.

B. Kuptimi

Zgjidhni përgjigjen që i përshtatet kuptimit.

  1. Zgjidhni përgjigjen e saktë: Have you sent the email …?
  2. Zgjidhni përgjigjen e saktë: It's midnight and the neighbours are … having a party.
  3. Zgjidhni përgjigjen e saktë: "Lunch?" "No, thanks. I've … eaten."
  4. Cila fjali do të thotë «askush tjetër nuk erdhi»?
  5. Zgjidhni përgjigjen e saktë: He didn't … say thank you.

C. Gjeni gabimin

Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.

  1. I like also jazz.
  2. I don't work there no longer.
  3. My parents still haven't sold their old car.
  4. Is the bus yet here?

D. Në kontekst

Lexoni dialogun dhe plotësoni fjalët që mungojnë me: still, any more, yet, already, too, even. Një fjalë mund ta përdorni më shumë se një herë.

Catching up
Ben: Do you 16 live in that flat near the station?
Ella: No, I don't live there 17. I moved in March.
Ben: Oh! Have you unpacked everything 18?
Ella: Not really. I've 19 got boxes everywhere. But I've 20 painted the kitchen — and I only moved in two weeks ago! And I've bought a new sofa 21.
Ben: Wow, you've been busy. I haven't 22 painted my bedroom yet, and I moved two years ago!

E. Radha juaj

Shkruani në anglisht.

  1. Shkruani dy fjali për jetën tuaj: një gjë që e bëni akoma dhe një gjë që nuk e bëni më.
  2. Shkruani një fjali me even për diçka të papritur.

F. Përsëritje e përzier

Përsëritni mësimet e mëparshme.

  1. A1-15 Always, usually, never: ndajfoljet e shpeshtësisë në anglisht
    Vendosni never në fjali: She is late for work.
  2. A2-17 Present Perfect me just, already, yet: «sapo», «tashmë», «ende» në anglisht
    I haven't finished my homework ___. …
  3. A2-19 Present Perfect apo Past Simple? Dallimi i shpjeguar në shqip
    I (see) that film last week.
Përgjigjet

A. Forma

  1. She still lives in the same flat.
  2. I've already booked the tickets. / I've booked the tickets already.
  3. He can also play the guitar.
  4. They still haven't replied.
  5. She no longer works here.
  6. The café isn't open any more. / The café is not open any more. / The café isn't open anymore.

B. Kuptimi

  1. yet
  2. still
  3. already
  4. Only Tom came to the party.
  5. even

C. Gjeni gabimin

  1. I also like jazz. / I like jazz too. / I like jazz as well.
  2. I don't work there any longer. / I don't work there any more. / I no longer work there.
  3. ✓ My parents still haven't sold their old car.
  4. Is the bus here yet? / Is the bus still here? / Is the bus here already?

D. Në kontekst

  1. still
  2. any more / anymore / any longer
  3. yet / already
  4. still
  5. already / even
  6. too / as well
  7. even

E. Radha juaj

  1. I still play football on Sundays. I don't eat meat any more.
  2. My dog is very clever — he can even open the fridge.

F. Përsëritje e përzier

  1. She is never late for work.
  2. yet
  3. saw
Aplikacioni AndroidMësoni në Lëvizje Google Play