Get, become, go, turn: jak mówić o zmianie po angielsku
Get, Become, Go, Turn: Changing States
Na tej stronie
Cel lekcji
Po tej lekcji opiszesz, jak zmieniają się ludzie i rzeczy — get tired, become famous, go grey, turn 40, grow older — i zrozumiesz oraz użyjesz najczęstszych znaczeń czasownika get: dostać, kupić, dotrzeć, stać się i zrozumieć.
Główna idea
Pomyśl o kameleonie. W tej chwili jest zielony: to stan, a do stanu używamy be — It's green. Minutę później zmienia kolor na brązowy. Teraz potrzebny jest czasownik zmiany: It's turning brown. It's getting darker.
Angielski ma kilka czasowników zmiany i każdy ma swój charakter. Get jest codzienny i uniwersalny: get tired, get dark, get married. Become znaczy to samo, ale brzmi bardziej oficjalnie i to on łączy się z rzeczownikami: become a doctor. Go opisuje zmiany, które przytrafiają się tobie, często na gorsze: go grey, go wrong, go bad. Turn służy do kolorów i urodzin: turn red, turn 30. Grow — do powolnych zmian: grow older.
Pytanie brzmi więc nie tylko „czy coś się zmieniło?”, ale też „jaka to zmiana i jak oficjalnie mówię?”.
Polski a angielski
Po polsku zmianę stanu zwykle wyraża jeden czasownik dokonany albo czasownik z się: zgłodnieć, zmęczyć się, zdenerwować się, poczerwienieć, osiwieć, zepsuć się, ściemnia się. Angielski najczęściej składa ją z dwóch elementów: czasownik zmiany + przymiotnik (get hungry, go red). Zamiast jednego „stać się / zostać” angielski ma kilka czasowników, a wybór zależy od rodzaju zmiany i stylu. Polskie „zostać lekarzem” to become, a nie get; a „skończyć 40 lat” to turn 40.
| Polski | Angielski | Co się dzieje |
|---|---|---|
| Ściemnia się. | It's getting dark. | „się” + zmiana → get + przymiotnik |
| Zgłodniałam. | I got hungry. | jeden czasownik dokonany → get + przymiotnik |
| Został lekarzem. | He became a doctor. | zmiana + rzeczownik → become |
| Mleko się zepsuło. | The milk went bad. | zmiana na gorsze → go + przymiotnik |
| Tata osiwiał. | Dad went grey. | go + kolor włosów |
| W przyszłym roku skończę 30 lat. | I'll turn 30 next year. | wiek → turn + liczba |
| Wzięli ślub w czerwcu. | They got married in June. | wydarzenie → get married |
| Zgubiliśmy się. | We got lost. | „się” → get + past participle |
| O której dotarłaś do domu? | What time did you get home? | „do domu” → get home, bez to |
Budowa
Be (stan) i czasowniki zmiany
| Stan | Zmiana | Przykład |
|---|---|---|
| be + przymiotnik | get / become + przymiotnik | It's dark. → It's getting dark. |
| be + rzeczownik | become + rzeczownik | She's a lawyer. → She became a lawyer in 2020. |
| be + past participle | get + past participle | They're married. → They got married last year. |
Który czasownik zmiany?
| Czasownik | Z czym się łączy | Typowe słowa | Styl |
|---|---|---|---|
| get | przymiotnik / stopień wyższy / past participle | tired, dark, cold, angry, better, worse, married, lost, dressed | codzienny |
| become | przymiotnik / rzeczownik | famous, popular, clear, a doctor, friends | bardziej oficjalny; główny wybór z rzeczownikiem |
| go | przymiotnik (często zmiana na gorsze, niewybrana) | grey, bald, red, wrong, bad, quiet, blind, mad | codzienny |
| turn | kolor / wiek / rzeczownik z into | green, red, 40, cold; turn into a… | codzienny |
| grow | stopień wyższy / niektóre przymiotniki | older, stronger, more confident; grow tired | powolna zmiana; trochę literacki |
Najważniejsze znaczenia get
| Znaczenie | Schemat | Przykład |
|---|---|---|
| dostać, otrzymać | get + rzeczownik | I got an email from her. |
| kupić, przynieść | get + rzeczownik | Can you get some bread? |
| dotrzeć, dojechać | get + miejsce | We got home at midnight. / How do I get to the station? |
| stać się | get + przymiotnik / stopień wyższy | It's getting cold. |
| zrozumieć (potocznie) | get + rzeczownik / it | I don't get it. |
| (robisz to sobie / przytrafia się tobie) | get + past participle | Get dressed! / We got lost. |
Get do miejsca łączy się z to: get to work, get to the airport. Ale home, here, there nie mają to: get home, get here.
Użycie
1get + przymiotnik — codzienne zmiany
Get + przymiotnik to najczęstszy sposób mówienia o zmianie w rozmowie. Ze stopniem wyższym pokazuje zmianę w toku: get better, get worse. Present continuous (It's getting…) opisuje zmianę, która dzieje się teraz.
2become — bardziej oficjalnie i z rzeczownikami
Become znaczy to samo co get + przymiotnik, ale brzmi bardziej oficjalnie i częściej pojawia się w tekstach pisanych. Z rzeczownikiem użyj become, nie get.
3go + przymiotnik — zmiany, które się przytrafiają
Go + przymiotnik opisuje zmianę, której zwykle się nie wybiera, często na gorsze albo nieodwracalną: kolor skóry i włosów, rzeczy, które przestają działać albo się psują, nagłe zmiany nastroju albo dźwięku. Z go łączą się tylko niektóre przymiotniki, więc ucz się ich w parach.
4turn i grow
Turn + kolor często opisuje przyrodę i światła na skrzyżowaniu; turn + wiek mówi o urodzinach. Turn into + rzeczownik = zmienić się w coś innego. Grow + stopień wyższy opisuje powolną, stopniową zmianę.
5get + past participle — dressed, lost, married
Wiele stałych wyrażeń to get + past participle: coś, co robisz sobie, albo coś, co ci się przytrafia: get dressed, get changed, get washed, get lost, get married, get divorced, get stuck. Po polsku to często czasowniki z „się”: ubrać się, przebrać się, zgubić się, rozwieść się. Strona bierna z get (He got hired) jest w B2-13.
6Inne ważne znaczenia get
W mowie get bardzo często znaczy: dostać, kupić albo przynieść, dotrzeć, a potocznie także zrozumieć. W tekstach oficjalnych lepszy bywa bardziej precyzyjny czasownik: receive, buy, arrive, understand.
Częste błędy
Pułapki dla Polaków
1. „Ożenić się z…”, „wyjść za mąż za…” → married with. Polskie „z” (ożenić się z, wziąć ślub z) podsuwa with. Po angielsku jest married to — zarówno be married to, jak i get married to.
2. „Dojechać do domu” → get to home. Polskie „do domu” kusi, żeby dodać to. Home, here i there stoją po angielsku bez przyimka: get home, get here, get there. Z innymi miejscami to jest potrzebne: get to work.
3. „Skończyć 18 lat” → finish. Po polsku wiek się „kończy”, a po angielsku się do niego dochodzi: turn + liczba, bez to i bez years.
4. „Stawać się” w każdej sytuacji → become. Kto myśli po polsku „stać się / stawać się”, często wybiera become. To nie błąd, ale w rozmowie brzmi sztywno i książkowo. W codziennej mowie o zmianach nastroju, pogody czy samopoczucia mów get.
Nie myl
be married i get married — be married to stan; get married to wydarzenie (dzień ślubu). Po polsku: „są małżeństwem” i „wzięli ślub”.
get + przymiotnik i get + rzeczownik — get + przymiotnik znaczy „stać się”. Get + rzeczownik znaczy „dostać / kupić / przynieść” — nie „stać się”. Zmiana zawodu albo roli to become.
get used to — get used to + rzeczownik / -ing to powolne przyzwyczajanie się do czegoś nowego („przyzwyczaić się”). Uczymy tego w B1-21.
Pisownia i wymowa
- get – got – got (UK); get – got – gotten (US, w większości znaczeń): Prices have got higher (UK) / have gotten higher (US). W amerykańskim have got w znaczeniu posiadania nadal ma got.
- W szybkiej amerykańskiej mowie t między samogłoskami brzmi jak krótkie, miękkie /d/ (jedno uderzenie języka): getting, get it. W niektórych brytyjskich akcentach t znika, zastąpione krótkim zatrzymaniem w gardle. Nie wymawiaj go jako mocnego polskiego „t”.
- become – became – become /bɪˈkʌm/: akcent na drugiej sylabie. Pierwsza samogłoska jest krótka i słaba; /ʌ/ to krótkie, otwarte „a” wymawiane w środku ust — bliższe polskiemu „a” niż „o”.
- grown /ɡrəʊn/ (UK), /ɡroʊn/ (US) rymuje się z phone: samogłoska przechodzi od środka ust do „u”, to dwugłoska, a nie polskie „o”. W get, go, grow zachowaj dźwięczne /ɡ/.
- dressed kończy się na /t/: /drest/, married na /d/: /ˈmærɪd/. Końcówka -ed nie tworzy tu dodatkowej sylaby.
Złota zasada
Do stanu użyj be. Do zmiany: get w codziennym angielskim, become w bardziej oficjalnym i przed rzeczownikiem, go przy wielu niechcianych zmianach (go grey, go wrong, go bad), turn przy kolorach i wieku, a grow + stopień wyższy przy powolnych zmianach. Polskie „się”, „zostać” i „skończyć … lat” nie przekładają się słowo w słowo.
Ćwiczenia
A. Forma
Wybierz poprawne słowo z nawiasu albo użyj podanego czasownika w odpowiedniej formie.
-
It's ___ cold. Close the window. …
-
She ___ a famous writer after her second book. …
-
My grandfather ___ 80 next month. …
-
Something has ___ wrong with my laptop. …
-
Hurry up and get (dress).
-
As children grow (old), they become more independent.
B. Znaczenie
Odpowiedz na pytanie albo wybierz poprawną odpowiedź.
-
Które znaczenie get? "I got a text from my sister." …
-
Które znaczenie get? "We got to the hotel at ten." …
-
Wybierz bardziej oficjalną wersję do raportu: Unemployment … a serious problem.
-
Wybierz poprawną odpowiedź: The bananas have … brown.
C. Znajdź błąd
Popraw błąd. Jeśli zdanie jest poprawne, napisz correct.
-
They got married with each other in Rome.
-
What time do you usually get to home?
-
My hair is going grey.
-
Take the cake out of the oven before it gets burn.
D. W kontekście
Użyj get, go, become albo turn w czasie past simple.
Yesterday everything 15 wrong. First, I couldn't find my keys, so I 16 dressed in a hurry and ran out. Then the bus 17 stuck in traffic for forty minutes, and I 18 to work late. My boss 19 angry, and I 20 red in front of everyone. In the evening, I 21 home, made a cup of tea and felt better.
E. Twoja kolej
Napisz po angielsku o sobie.
-
Opisz, jak czujesz się o różnych porach dnia. Użyj get + przymiotnik.
-
Napisz dwa zdania o tym, jak zmieniło się twoje miasto albo ktoś, kogo znasz. Użyj become, turn into albo grow.
F. Powtórka mieszana
Powtórz materiał z wcześniejszych lekcji.
-
B1-21 Used to, be used to, get used to: różnica wyjaśniona prosto I can't get used to (wake) up so early.
-
B1-24 Stopniowanie dla zaawansowanych (comparatives): much better, the more… the better, twice as big Prices are getting and (high).
-
A1-22 Present continuous po angielsku: co się dzieje teraz (I'm working) Look outside — it (get) dark.
Odpowiedzi
A. Forma
- getting
- became
- turns
- gone
- dressed
- older
B. Znaczenie
- receive
- arrive
- became
- gone / turned
C. Znajdź błąd
- They got married in Rome. / They married each other in Rome. / They got married to each other in Rome.
- What time do you usually get home?
- ✓ My hair is going grey.
- Take the cake out of the oven before it burns. / Take the cake out of the oven before it gets burnt. / Take the cake out of the oven before it gets burned.
D. W kontekście
- went
- got
- got
- got
- got / became
- went / turned
- got / went
E. Twoja kolej
- I get sleepy after lunch, and I get hungry again at about six.
- My village has turned into a busy little town. My younger brother has become very confident.
F. Powtórka mieszana
- waking
- higher … higher
- is getting / 's getting
