Still, yet, already, even, only, also: англи дайвар үгийн байрлалыг монголоор
Still, Yet, Even, Only, Also: Adverb Position
Энэ хуудсанд
Зорилго
Энэ хичээлийн дараа та still, already, also, even, only, no longer гэх мэт богино дайвар үгсийг өгүүлбэрийн дунд зөв байрлуулж, still, yet, already-ийн аль нэгийг сонгож, ямар нэг зүйл зогссоныг (not… any more, no longer) хэлж, even, only-гоор хэлэх гэсэн үгээ онцолж чадна.
Гол санаа
Англи хэлний олон богино дайвар үг өгүүлбэрийн нэг тусгай байранд суух дуртай: дунд суудал. Энэ суудлыг та always, usually, never-ээс аль хэдийн мэднэ (A1-15). Энэ нь:
- гол үйл үгийн өмнө: She still lives with her parents.
- be-ийн араас: She's still at work.
- эхний туслах эсвэл модаль үйл үгийн араас: I've already eaten. You can also pay by card.
Нэг зүйл хэзээ ч болохгүй: дайвар үг үйл үг ба түүний тусагдахууны хооронд суухгүй. She also plays the piano гэнэ, She plays also the piano биш.
Цөөн хэдэн үг өөр суудалд дуртай. Yet, too, as well, any more ихэвчлэн төгсгөлд суудаг. Even, only хоёр онцгой: заагч мэт ажилладаг. Байрлалыг нь өөрчилбөл өөр үг рүү заана, утга нь ч өөрчлөгдөнө: Only I saw her (өөр хэн ч хараагүй) ба I saw only her (би өөр хэнийг ч хараагүй).
Монгол хэл ба англи хэл
Монгол хэлэнд үйл үг өгүүлбэрийн төгсгөлд ирж, дайвар үг ихэвчлэн үйл үгийн өмнө, гэхдээ нэлээд чөлөөтэй байрладаг: «Эмээ маань одоо ч захидлаа гараар бичдэг», «Эмээ маань захидлаа одоо ч гараар бичдэг». Англиар байрлал хатуу: дунд суудал, эсвэл төгсгөл. «Үйл үгийн өмнө» гэдэг нь танд танил, гэхдээ англиар тусагдахуун үйл үгийн араас ирдэг тул дайвар үг тусагдахуунаас өмнө, үйл үгээс ч өмнө байна: still writes letters.
Утгын хувьд ч ялгаа бий. Монголоор yet-ийн утгыг ихэвчлэн тусдаа үггүй, үйл үгийн хэлбэрээр хэлдэг: «Ачаа ирсэн үү?», «Би дуусгаагүй байна». Англиар yet заавал төгсгөлд нэмэгддэг. «Одоо ч», «одоо болтол» нь still: үгүйсгэлтэй бол still үгүйсгэсэн туслах үйл үгийн өмнө ирнэ. «Больсон», «дахиж … -гүй» нь not… any more / no longer. «Хүртэл», «ч» нь even; «зөвхөн», «л» нь only; «бас», «ч гэсэн» нь also / too.
| Монголоор | Англиар | Юу өөр вэ |
|---|---|---|
| Эмээ маань захидлаа одоо ч гараар бичдэг. | My grandmother still writes letters by hand. | энд адилхан: үйл үгийн өмнө; гэхдээ тусагдахуун араас |
| Арван цаг болчихсон, тэр одоо ч орондоо байна. | It's ten o'clock and he's still in bed. | be-ийн араас |
| Би эгчийг чинь бас урьсан. | I've also invited your sister. | эхний туслах үйл үгийн араас |
| Цахилгааны төлбөрөө одоо болтол төлөөгүй байна. | I still haven't paid the electricity bill. | still үгүйсгэлийн өмнө |
| Ачаа ирсэн үү? | Has the parcel arrived yet? | монголоор тусгай үггүй; англиар төгсгөлд yet |
| Тэр таван настай ч аль хэдийн уншиж чаддаг. | She can already read. | энд адилхан |
| Бид Мадридад амьдрахаа больсон. | We don't live in Madrid any more. | «больсон» → үгүйсгэл + төгсгөлд any more |
| Энэ бүтээгдэхүүн худалдаалагдахаа больсон. | This product is no longer available. | албан ёсоор → no longer + батлах үйл үг |
| Эмээ маань хүртэл ухаалаг утастай. | Even my grandmother has a smartphone. | монголоор «хүртэл» үгийн араас; англиар even өмнө |
| Тэр баяртай ч гэсэнгүй. | She didn't even say goodbye. | «ч … -гүй» → didn't even |
| Зөвхөн Мария өглөөний цайндаа цай уудаг. | Only Maria drinks tea at breakfast. | энд адилхан: онцолсон үгийн өмнө |
Товчхондоо: «одоо ч» = still (үгүйсгэлийн өмнө); «… -сан уу?», «… -аагүй байна» = yet (төгсгөлд); «больсон» = not… any more / no longer; «хүртэл», «ч» = even. Дайвар үг гол үйл үгийн өмнө, be болон эхний туслах үйл үгийн араас.
Бүтэц
Дунд суудал
| Өгүүлбэрт байгаа үйл үг | Байрлал | Жишээ |
|---|---|---|
| ганц гол үйл үг | түүний өмнө | She still works here. / I also play tennis. |
| be (гол үйл үг) | түүний араас | He's already at the airport. / It's no longer open. |
| туслах / модаль + гол үйл үг | эхний туслах үйл үгийн араас | I have already paid. / We can even stay longer. |
| үгүйсгэсэн туслах үйл үг + still | still түүний өмнө | I still haven't finished. |
Төгсгөлийн байрлал
| Үг | Жишээ |
|---|---|
| yet (үгүйсгэл, асуулт) | Have you finished yet? / I haven't finished yet. |
| any more / any longer (үгүйсгэл) | She doesn't live here any more. |
| too / as well | I play tennis too. / I play tennis as well. |
| already (төгсгөлд ч болно) | Are you leaving already? |
Still, yet, already: утга
| Үг | Утга | Ихэвчлэн ямар өгүүлбэрт |
|---|---|---|
| still | байдал үргэлжилж байна – магадгүй бодсоноос удаан | батлах, асуулт; гайхал, тэвчээргүй байдалд үгүйсгэсэн туслах үйл үгийн өмнө |
| yet | хүлээж буй зүйл одоог хүртэл болоогүй | үгүйсгэл, асуулт |
| already | бодсоноос эрт болсон | батлах (асуултад: гайхал) |
| not… any more / any longer | байдал зогссон | үгүйсгэл |
| no longer | байдал зогссон (илүү албан ёсны) | батлах үйл үг |
Any more ихэвчлэн anymore гэж бичигддэг, ялангуяа америк англиар.
Хэрэглээ
1Дунд суудлын дүрэм
Still, already, also, even, just, only, no longer гэх мэт богино дайвар үг гол үйл үгийн өмнө, be-ийн араас, эсвэл эхний туслах үйл үгийн араас ирнэ. Үйл үг ба тусагдахууны хооронд ирэхгүй. Давтамжийн дайвар үгс (A1-15) ч ижил суудалд суудаг – rarely болон түүний илүү албан ёсны хос seldom ч мөн адил.
2still, yet ба already
Still = ямар нэг зүйл үргэлжилж байна. Yet = бид ямар нэг зүйлийг хүлээж байгаа ч одоог хүртэл болоогүй; ихэвчлэн үгүйсгэл, асуултын төгсгөлд ирнэ (албан ёсны англиар I haven't yet decided ч болно). Already = бодсоноос эрт. Үгүйсгэсэн туслах үйл үгийн өмнөх still гайхал эсвэл тэвчээргүй байдлыг харуулна. Present Perfect (одоо төгссөн цаг)-тэй already, yet-ийг A2-17-оос үзнэ үү.
3not… any more, not… any longer, no longer
Эдгээр нь байдал зогссоныг хэлнэ. Not… any more, not… any longer үгүйсгэсэн өгүүлбэрийн төгсгөлд ирнэ. No longer илүү албан ёсны; дунд суудалд суух бөгөөд үйл үг нь батлах хэлбэртэй. Монголоор ихэвчлэн «больсон», «дахиж … -гүй».
4even – гайхмаар зүйл
Even нь ямар нэг зүйл гайхмаар, эсвэл бодсоноос илүү гэдгийг харуулна. Дунд суудалд ихэвчлэн үйл үг эсвэл түүний араас ирэх хэсгийг онцолно; өгүүлэгдэхүүн эсвэл өөр үгийн өмнө бол тэр үгийг заана. Not even / didn't even = хүлээж байсан энэ жижиг зүйлийг ч хийгээгүй. Монголоор «хүртэл», «ч» гэдэг бөгөөд онцолсон үгийн араас ирдэг, англиар even өмнө нь.
5only – заагчийг хөдөлгөх
Only онцолж буй үгээ заадаг бөгөөд байрлалаасаа хамаарч утга өөрчлөгдөнө. Бичихдээ only-г хэлэх гэсэн үгийнхээ яг өмнө тавиарай. Ярианд only ихэвчлэн дунд суудалд сууж, өргөлт нь онцлолыг харуулна. Монгол «зөвхөн» ч онцолсон үгийн өмнө ирдэг тул энд адилхан.
6also, too, as well
Also дунд суудалд сууна. Too, as well өгүүлбэрийн төгсгөлд ирэх бөгөөд ярианд илүү түгээмэл. A1-29-ийг үзнэ үү. Монголоор гурвуулаа «бас», «ч гэсэн».
Түгээмэл алдаа
Монголчуудад тохиолддог урхи
1. «Одоо ч … -гүй» → doesn't still. Монголоор «одоо ч» үгүйсгэсэн үйл үгийн яг өмнө ирдэг: «Гурван хичээл орсон ч Ганбаа шатрын дүрмийг одоо ч ойлгохгүй байна». Үгчлэн орчуулбал still үгүйсгэлийн араас гарна. Англиар still үгүйсгэсэн туслах үйл үгийн өмнө.
2. «Дахиж … -гүй» → again. Монголоор зогссон байдлыг «дахиж … -гүй» гэж хэлдэг: «Хөршүүд маань дахиж хонь тэжээхгүй. Өнгөрсөн жил бүгдийг нь зарчихсан». «Дахиж»-ийг again гэж орчуулбал «дахин нэг удаа» гэсэн утга гарч, байдал зогссон нь илэрхийлэгдэхгүй.
3. «… ч -гүй» → even didn't. Монголоор «ч» сул үг үгүйсгэсэн үйл үгийн өмнө ирдэг: «Хүү маань дуртай бууздаа ч хүрсэнгүй». Тиймээс even-ийг didn't-ийн өмнө тавих нь элбэг. Англиар энэ утгаар even туслах үйл үгийн араас: didn't even.
4. «Бас инженер» → also-той be-гүй өгүүлбэр. Монголоор одоо цагт нэр үгийн дараа холбох үйл үг ихэвчлэн байдаггүй: «Бат уурхайд инженерээр ажилладаг, эхнэр нь бас тэнд инженер». Үгчлэн орчуулбал be алга болно. Англиар be заавал, also нь be-ийн араас.
Бүү андуураарай
still ба yet – Хоёулаа «одоог хүртэл» гэсэн утгатай. Still байдал үргэлжилж байгааг хэлнэ; yet хүлээж буй зүйл болоогүй гэдгийг хэлнэ. Үгүйсгэлтэй still илүү тэвчээргүй сонсогдоно. Монголоор «одоохондоо» ≈ yet, «одоо болтол» ≈ still.
Only I… ба I only… – Only-гийн байрлалыг өөрчилбөл утга өөрчлөгдөнө.
already ба all ready – Already = бодсоноос эрт; all ready = бүгд бэлэн (all + тэмдэг нэр).
Албан бичгийн only, even, also-г C2-06-оос үзнэ үү.
Зөв бичих ба дуудлага
- already нэг үг, ганц l-тэй; all ready хоёр үг.
- any more (хоёр үг) британи англиар стандарт; anymore (нэг үг) америк англиар түгээмэл. Хоёулаа зөв.
- yet /jet/: yes шиг, гэхдээ s-ийн оронд t. Монгол «е»-гийн эхний /j/ авиатай ойролцоо эхэлнэ. even /ˈiːvn/: «EE-vn»; /v/-д дээд шүдээ доод уруулдаа зөөлөн хүргээрэй, -en дээр эгшиг бараг сонсогдохгүй. only /ˈəʊnli/ (UK), /ˈoʊnli/ (US): «OHN-lee». l монгол «л» шиг шуугихгүй, хэлний үзүүрийг шүдний ард зөөлөн хүргэхэд хангалттай.
- Ярианд only, even-ий заасан үгийг онцолж хэлнэ: I only had a ticket / Even my grandmother has one. Монгол заншлаар өгүүлбэрийн бүх үгийг тэнцүү бүү хэлээрэй.
Алтан дүрэм
Богино дайвар үгийг дунд суудалд тавиарай: гол үйл үгийн өмнө, be-ийн араас, эхний туслах үйл үгийн араас – үйл үг ба тусагдахууны хооронд хэзээ ч биш. Yet, any more, too, as well ихэвчлэн төгсгөлд. Only, even-ийг заах гэсэн үгийнхээ хажууд тавиарай, ялангуяа бичихдээ. Мөн санаарай: «одоо ч … -гүй» = still + үгүйсгэл, «дахиж … -гүй» = not… any more.
Дасгал
A. Бүтэц
Дайвар үгийг өгүүлбэрт зөв байрлуулна уу, эсвэл өгүүлбэрийг заасан үгээр дахин бичнэ үү.
-
Өгүүлбэрт still-ийг оруулна уу: She lives in the same flat.flat (UK) = apartment (US)
-
Өгүүлбэрт already-г оруулна уу: I've booked the tickets.
-
Өгүүлбэрт also-г оруулна уу: He can play the guitar.
-
Өгүүлбэрт still-ийг оруулна уу: They haven't replied.
-
No longer-оор дахин бичнэ үү: She doesn't work here any more.
-
Any more-оор дахин бичнэ үү: The café is no longer open.
B. Утга
Нөхцөл байдалд тохирох хувилбарыг сонгоно уу.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: Have you sent the email …?
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: It's midnight and the neighbours are … having a party.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: "Lunch?" "No, thanks. I've … eaten."
-
Аль өгүүлбэр нь «өөр хэн ч ирээгүй» гэсэн утгатай вэ?
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: He didn't … say thank you.
C. Алдааг олоорой
Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.
-
I like also jazz.
-
I don't work there no longer.
-
My parents still haven't sold their old car.
-
Is the bus yet here?
D. Нөхцөл байдалд
Харилцан яриаг уншаад дутуу үгийг нөхөөрэй. Үгийн сан: still, any more, yet, already, too, even (нэг үгийг нэгээс олон удаа хэрэглэж болно).
Ben: Do you 16 live in that flat near the station?
Ella: No, I don't live there 17. I moved in March.
Ben: Oh! Have you unpacked everything 18?
Ella: Not really. I've 19 got boxes everywhere. But I've 20 painted the kitchen — and I only moved in two weeks ago! And I've bought a new sofa 21.
Ben: Wow, you've been busy. I haven't 22 painted my bedroom yet, and I moved two years ago!
E. Таны ээлж
Өөрийнхөө тухай англиар бичээрэй.
-
Амьдралынхаа тухай хоёр өгүүлбэр бичнэ үү: одоо ч хийсээр байгаа нэг зүйл, хийхээ больсон нэг зүйл.
-
Гайхмаар нэг зүйлийн тухай even-тэй нэг өгүүлбэр бичнэ үү.
F. Холимог давталт
Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.
-
A1-15 Always, usually, never монголоор: давтамжийн дайвар үг ба байрлал Өгүүлбэрт never-ийг оруулна уу: She is late for work.
-
A2-17 Present Perfect: just, already, yet – «дөнгөж сая», «аль хэдийн», «хараахан» I haven't finished my homework ___. …
-
A2-19 Present Perfect эсвэл Past Simple? Ялгааг монголоор тайлбарлав I (see) that film last week.
Хариулт
A. Бүтэц
- She still lives in the same flat.
- I've already booked the tickets. / I've booked the tickets already.
- He can also play the guitar.
- They still haven't replied.
- She no longer works here.
- The café isn't open any more. / The café is not open any more. / The café isn't open anymore.
B. Утга
- yet
- still
- already
- Only Tom came to the party.
- even
C. Алдааг олоорой
- I also like jazz. / I like jazz too. / I like jazz as well.
- I don't work there any longer. / I don't work there any more. / I no longer work there.
- ✓ My parents still haven't sold their old car.
- Is the bus here yet? / Is the bus still here? / Is the bus here already?
D. Нөхцөл байдалд
- still
- any more / anymore / any longer
- yet / already
- still
- already / even
- too / as well
- even
E. Таны ээлж
- I still play football on Sundays. I don't eat meat any more.
- My dog is very clever — he can even open the fridge.
F. Холимог давталт
- She is never late for work.
- yet
- saw
