SlowingoSarufi
B2 17 / 30

Regret, Mean, Go On, Need na Like: -ing au To? Maana kwa Kiswahili

Regret, Mean, Go On, Need, Like

Katika ukurasa huu
  1. Lengo
  2. Wazo Kuu
  3. Kiswahili na Kiingereza
  4. Muundo
  5. Matumizi
  6. Makosa ya Kawaida
  7. Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili
  8. Usichanganye
  9. Tahajia na Matamshi
  10. Kanuni ya Dhahabu
  11. Mazoezi

Lengo

Baada ya somo hili, utaweza kuchagua kati ya -ing na to baada ya regret, mean, go on, need na like, na kutambua tofauti kati ya I saw her cross na I saw her crossing.

Wazo Kuu

Katika B2-15 ulikutana na vitenzi vinne ambavyo maana yake hubadilika kwa -ing au to. Somo hili linaongeza vitano zaidi, na mshale ule ule kutoka A1-25 bado unaeleza vingi vyao.

To inaelekeza mbele: kwenye habari mbaya unayokaribia kutoa (regret to tell you), kwenye jambo unalokusudia (mean to), kwenye hatua inayofuata (go on to). -ing inaangalia tendo lenyewe: jambo ulilokwisha kufanya (regret saying), kile ambacho hali fulani inahusisha (means moving), shughuli inayoendelea tu (go on talking).

Vitenzi viwili vinarudiwa kwa ufupi tu hapa. Kwa need, -ing form ina maana ya passive (The car needs washing), kama ulivyojifunza katika B2-13. Kwa like, tofauti ni ndogo: to mara nyingi inahusu tabia unayoichagua, na would like (= want) inachukua to.

Kwa wazungumzaji wa Kiswahili, habari nzuri ni kwamba Kiswahili mara nyingi kinatumia vitenzi viwili tofauti pale Kiingereza kinapotumia kitenzi kimoja: kujutia na kusikitika, kumaanisha na kukusudia, kuendelea na baadaye ku-. Ukijua kitenzi cha Kiswahili unachokifikiria, unajua umbo la Kiingereza.

Kiswahili na Kiingereza

Kiswahili hutofautisha maana hizi kwa vitenzi tofauti, si kwa umbo la kitenzi kinachofuata. Lakini kwa sababu baada ya karibu vyote tunatumia ku-, ni rahisi kuchagua to kila mara. Habari njema: -ki- ya Kiswahili (nilimwona akisubiri) inalingana vizuri na -ing baada ya see / hear.

KiswahiliMaanaKiingereza
Najutia kutosoma kwa bidii zaidi shuleni.majuto ya tendo la zamaniI regret not studying harder at school.
Tunasikitika kukujulisha kwamba…habari mbaya sasa (rasmi)We regret to inform you that…
Kuweka akiba mara nyingi humaanisha kukataa vitu unavyovitaka.inahusishaSaving money often means saying no to things you want.
Nilinuia kununua maziwa, lakini nilisahau.kukusudiaI meant to buy milk, but I forgot.
Aliendelea kuongea.shughuli ile ile inaendeleaShe went on talking.
Baadaye alifungua migahawa mitatu.hatua inayofuataHe went on to open three restaurants.
Nilimwona akisubiri kwenye kituo cha basi.sehemu ya tendo linaloendeleaI saw her waiting at the bus stop.

Angalia safu ya tatu na ya tano: ku- hapa ni -ing, si to. Na safu ya sita: Kiswahili hakitumii kuendelea kwa hatua mpya; Kiingereza kinatumia go on to.

Muundo

Kitenzi+ -ing+ to-infinitive
regretkujutia jambo ulilofanyarasmi: kusikitika kuhusu habari mbaya unayotoa sasa (regret to inform / tell / say / announce)
meankuhusisha; kuwa na matokeo fulanikukusudia
go onkuendelea na shughuli ile ilekufanya jambo jipya kama hatua inayofuata
need(kitu kama kiima) maana ya passive: needs cleaning = needs to be cleaned(mtu kama kiima) ni lazima kufanya
likekufurahia (tazama A1-25)mara nyingi: kuchagua kufanya kama tabia; kuona ni wazo zuri

Would like (= want) hufuatwa na to: Would you like to come?

Vitenzi vya hisia (utangulizi wa C1-18)

MpangilioMaanaMfano
see / hear + object + base formtendo zima, mwanzo hadi mwishoI saw him cross the road.
see / hear + object + -ingsehemu ya tendo linaloendeleaI saw him crossing the road.

Matumizi

1Regret to — habari mbaya sasa (na marudio mafupi ya regret + -ing)

Regret + to ni rasmi na hutumika karibu tu na inform, tell, say na announce, kutoa habari mbaya sasa — kama tunasikitika kukujulisha. Marudio mafupi: regret + -ing = kujutia jambo la zamani; majuto ya zamani yanafundishwa katika B2-04.

I regret not studying harder at school.
Najutia kutosoma kwa bidii zaidi shuleni.
marudio: tendo la zamani, tazama B2-04
We regret to inform you that your application has been unsuccessful.
Tunasikitika kukujulisha kwamba maombi yako hayajafanikiwa.
barua rasmi; tunasikitika → regret to
The airline regrets to announce that flight 207 has been cancelled.
Shirika la ndege linasikitika kutangaza kwamba safari ya ndege namba 207 imefutwa.
I regret to say that I won't be able to attend.
Nasikitika kusema kwamba sitaweza kuhudhuria.

2Mean + -ing au to

Mean + -ing = kuhusisha, kuwa na matokeo ya lazima — kama kumaanisha. Mean + to = kukusudia, kupanga — kama kukusudia, kunuia. I've been meaning to… ni ya kawaida sana kwa jambo ulilokusudia kufanya lakini bado hujalifanya.

Taking the new job would mean moving to another city.
Kuchukua kazi mpya kungemaanisha kuhamia mji mwingine.
inahusisha → moving
Saving money often means saying no to things you want.
Kuweka akiba mara nyingi humaanisha kukataa vitu unavyovitaka.
Sorry, I didn't mean to wake you up.
Samahani, sikukusudia kukuamsha.
kukusudia → mean to
I meant to buy milk, but I forgot.
Nilinuia kununua maziwa, lakini nilisahau.
I've been meaning to call you for weeks.
Nimekuwa nikinuia kukupigia simu kwa wiki kadhaa sasa.
nilikusudia, bado sijafanya

3Go on + -ing au to

Go on + -ing = kuendelea na shughuli ile ile, mara nyingi kwa muda mrefu — kama aliendelea ku-. Go on + to = kuhamia jambo linalofuata: mada mpya, au hatua ya baadaye maishani — kama kisha / baadaye.

She went on talking even after the music started.
Aliendelea kuongea hata baada ya muziki kuanza.
shughuli ile ile iliendelea
If you go on eating like that, you'll feel sick.
Ukiendelea kula hivyo, utajisikia vibaya.
After the introduction, the speaker went on to explain the main results.
Baada ya utangulizi, mzungumzaji akaeleza matokeo makuu.
mada inayofuata: kisha / -ka- → went on to
He started as a waiter and went on to open three restaurants.
Alianza kama mhudumu, na baadaye akafungua migahawa mitatu.
baadaye maishani

4Need + -ing au to (marudio mafupi ya B2-13)

Kitu kikiwa kiima: need + -ing ina maana ya passive, kama need to be done (inahitaji kusafishwa). Mtu akiwa kiima: need + to. Maelezo kamili yako katika B2-13.

The car needs washing.
Gari linahitaji kuoshwa.
= needs to be washed
These shirts need to be ironed.
Mashati haya yanahitaji kupigwa pasi.
maana ile ile
I need to wash the car.
Ninahitaji kuosha gari.
mtu kama kiima: need to

5Like to (tabia, uchaguzi) na would like to

Like + -ing au to kwa kufurahia iko katika A1-25 na A2-25; kwa kawaida hakuna tofauti kubwa. Jambo jipya: like + to inaweza kumaanisha "nachagua kufanya hivi, naona ni busara" — hata kama haifurahishi. Would like (= want, ningependa) inachukua to. Would like + -ing ipo, lakini inamaanisha "ungefurahia" katika hali ya kufikirika.

I like to pay my bills on time.
Napenda kulipa bili zangu kwa wakati.
tabia ninayoichagua, si lazima inifurahishe
I like to get to the airport early, just in case.
Napenda kufika uwanja wa ndege mapema, kwa tahadhari tu.
Would you like to come with us?
Ungependa kuja nasi?
ungependa (-nge-) → would like + to
Would you like living in the countryside?
Ungefurahia kuishi mashambani?
ungefurahia kama ungeishi huko?

6See / hear + object + base form au -ing (utangulizi)

Baada ya vitenzi vya hisia, base form inaonyesha tendo zima, mwanzo hadi mwisho. -ing form inaonyesha sehemu ya tendo lililokuwa likiendelea — kama -ki- ya Kiswahili (nilimwona akisubiri). Hakuna to katika mpangilio wowote. Hili linaendelezwa katika C1-18.

I saw her get into a taxi.
Nilimwona alipoingia kwenye teksi.
tendo zima: niliona yote
I saw her waiting at the bus stop.
Nilimwona akisubiri kwenye kituo cha basi.
-ki-: kilikuwa kikiendelea nilipomwona
We heard someone shouting outside.
Tulimsikia mtu akipiga kelele nje.
sehemu yake
I heard the front door close.
Nilisikia mlango wa mbele ukifungwa.
tendo zima fupi; Kiswahili kinatumia -ki- kwa yote mawili, Kiingereza: base form

Makosa ya Kawaida

❌I didn't mean hurting you.
✅I didn't mean to hurt you.
Kukusudia → mean to.
❌I'd like going home now.
✅I'd like to go home now.
would like (= want) + to.
❌The windows need clean.
✅The windows need cleaning. au The windows need to be cleaned.
need + -ing au need to be + past participle.
❌After the introduction, she went on to explaining the results.
✅After the introduction, she went on to explain the results.
go on to + base form.
❌I saw him to leave the building.
✅I saw him leave the building. au I saw him leaving the building.
Baada ya see + object, hakuna to.
⚠️We regret informing you that the course is full.
✅We regret to inform you that the course is full.
regret informing ni sahihi kisarufi, lakini inamaanisha "tunajutia kwamba tulikuambia"; kwa habari mbaya sasa, tumia regret to.

Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili

1. Inamaanisha ku- → "means to". Kumaanisha (kuhusisha) hufuatwa na ku- katika Kiswahili, kwa hiyo ni rahisi kusema mean to. Lakini mean to = kukusudia. Kwa maana ya "kuhusisha", tumia mean + -ing.

❌Living in Dar es Salaam means to spend hours in traffic.
✅Living in Dar es Salaam means spending hours in traffic.
inamaanisha kukaa → means spending.

2. Napenda kwa maana ya "nataka" → "I like to". Katika Kiswahili, napenda inaweza kuwa I like au, kwa adabu, I'd like / I want (napenda kuonana na meneja). Kwa Kiingereza, I like to ni tabia; kwa ombi la sasa, tumia I'd like to.

⚠️(Uko mapokezi ya ofisi.) I like to see the manager, please.
✅I'd like to see the manager, please.
Sarufi ni sahihi, lakini I like to = huwa napenda (tabia); kwa ombi, I'd like to.

3. Aliendelea ku- → "went on to". Kuendelea ku- = kuendelea na jambo lile lile, lakini ku- inavuta to. Go on to inamaanisha hatua mpya; kwa jambo lile lile linaloendelea, tumia go on + -ing.

⚠️(Watoto hawakunyamaza.) The children went on to make noise even after the teacher came in.
✅The children went on making noise even after the teacher came in.
Sarufi ni sahihi, lakini went on to make = walianza jambo jipya baadaye; waliendelea kupiga kelele → went on making.

4. Tunasikitika kwa… → "regret for". Kusikitika kwa usumbufu ina kwa, lakini regret inachukua shamirisho moja kwa moja, bila for. Ukitaka for, tumia apologise for.

❌We regret for any inconvenience caused.
✅We regret any inconvenience caused. au We apologise for any inconvenience caused.
tunasikitika kwa → regret + nomino.

Usichanganye

go on doing na go on to do — shughuli ile ile au hatua inayofuata.

The teacher went on explaining the grammar.
Mwalimu aliendelea kueleza sarufi.
maelezo yale yale yaliendelea
The teacher went on to explain the homework.
Kisha mwalimu akaeleza kazi ya nyumbani.
mada mpya

need doing na need to do — kitu kinachohitaji kushughulikiwa au mtu anayepaswa kutenda.

The kitchen needs painting.
Jiko linahitaji kupakwa rangi.
kitu kinapokea tendo
We need to paint the kitchen.
Tunahitaji kupaka rangi jiko.
sisi ndio tutakaopaka

regret doing na regret to tell — tendo la zamani au habari mbaya sasa.

I regret telling him my secret.
Najutia kumwambia siri yangu.
nilimwambia, na najuta
I regret to tell you that the position has been filled.
Nasikitika kukuambia kwamba nafasi hiyo imeshajazwa.
habari mbaya rasmi

remember, forget, stop, try — tazama B2-15.

Tahajia na Matamshi

  • regret → regretting, regretted: msisitizo uko kwenye silabi ya mwisho, /rɪˈɡret/, kwa hiyo rudufu t. Usiongeze irabu mwishoni ("rigreti").
  • mean /miːn/ → meant /ment/: umbo la zamani lina irabu fupi, kama e ya meza. Usiseme "minti".
  • went on to hutamkwa kama kundi moja, /ˌwent ˈɒn tə/ (UK), /ˌwent ˈɑːn tə/ (US), kama "went-on-tuh". Sikiliza kama kuna to + base form (hatua inayofuata) au -ing form (kuendelea).
  • Katika I saw her get na I saw her getting, sikiliza mwisho wa -ing; ndio unaobeba tofauti. -ing ni sauti moja ya puani, bila irabu baada yake ("getingi").

Kanuni ya Dhahabu

Kwa regret, mean na go on, to inaelekeza mbele (habari mbaya sasa, nia, hatua inayofuata) na -ing inaangalia tendo lenyewe (tendo la zamani, kile kitu kinachohusisha, shughuli ile ile ikiendelea). Kitu needs doing; mtu needs to do. Would like (= want) inachukua to. Fikiria kitenzi cha Kiswahili: kujutia / kumaanisha / kuendelea → -ing; kusikitika kukujulisha / kukusudia / baadaye → to.

Mazoezi

A. Muundo

Kamilisha sentensi kwa umbo sahihi la kitenzi kilicho kwenye mabano.

  1. Sorry, I didn't mean (wake) you up.
  2. Taking the job would mean (move) to another city.
  3. She looked up for a moment, then went on (read).
  4. After university, he went on (start) his own company.
  5. The grass is very long. It needs (cut).
  6. We regret (tell) you that the concert has been cancelled.

B. Maana

Chagua jibu linalolingana na maana.

  1. Chagua jibu sahihi: I regret … him my car — he crashed it.
  2. Chagua jibu sahihi: The speaker introduced herself and then went on … about climate change. (= mada yake iliyofuata)
  3. Chagua jibu sahihi: … to come with us tonight? (mwaliko)
  4. Chagua jibu sahihi: I watched her … across the lake. (= mwanzo hadi mwisho)
  5. Chagua jibu sahihi: I … to pay my bills on time — it's a habit, not something I enjoy.

C. Tafuta Kosa

Sahihisha kosa. Kama sentensi iko sahihi, andika correct.

  1. I didn't mean upsetting you.
  2. The windows need clean.
  3. I heard someone shouting in the street.
  4. I'd like going home now.

D. Katika Muktadha

Kamilisha maandishi. Tumia kitenzi kilicho kwenye mabano katika umbo sahihi.

Moving house
Moving house means 16 (pack) everything you own. I didn't mean 17 (keep) so many old things, but somehow I did. The new flat is great, but the kitchen needs 18 (paint). Yesterday my new neighbour came round and went on 19 (talk) for an hour! Then he went on 20 (offer) me his ladder, which was kind. I don't regret 21 (move) here at all.

E. Zamu Yako

Andika kwa Kiingereza kuhusu maisha yako.

  1. Andika kuhusu jambo moja unalojutia kulifanya au kutolifanya, na jambo moja ambalo umekuwa ukinuia kulifanya kwa muda mrefu.
  2. Andika kuhusu tabia moja ya busara kwa like to, na tamanio moja kwa would like to.

F. Marudio Mchanganyiko

Rudia masomo yaliyotangulia.

  1. B2-15 Remember, Forget, Stop na Try: -ing au To? Tofauti kwa Kiswahili
    I'll never forget (meet) her for the first time.
  2. B2-15 Remember, Forget, Stop na Try: -ing au To? Tofauti kwa Kiswahili
    We stopped (have) lunch at a small café.
  3. B2-13 Passive ya Juu: To Be Done, Being Done na Get Done kwa Kiswahili
    I hate (tell) what to do.
  4. B2-04 I Wish I Had, I Wish You Would na Regret kwa Kiswahili: Majuto na Matakwa
    I wish I (study) harder at school.
Majibu

A. Muundo

  1. to wake
  2. moving
  3. reading
  4. to start
  5. cutting / to be cut
  6. to tell

B. Maana

  1. lending
  2. to talk
  3. Would you like
  4. swim
  5. like

C. Tafuta Kosa

  1. I didn't mean to upset you.
  2. The windows need cleaning. / The windows need to be cleaned.
  3. ✓ I heard someone shouting in the street.
  4. I'd like to go home now.

D. Katika Muktadha

  1. packing
  2. to keep
  3. painting / to be painted
  4. talking
  5. to offer
  6. moving / having moved

E. Zamu Yako

  1. I regret not learning to swim as a child. I've been meaning to call my old school friend for months.
  2. I like to check the weather before I go out. I would like to visit Japan one day.

F. Marudio Mchanganyiko

  1. meeting
  2. to have
  3. being told
  4. had studied
Programu ya AndroidJifunze Ukiwa Safarini Google Play