SlowingoMálfræði
B1 34 / 39

Get, become, go eða turn? Hvernig „verða“ er sagt á ensku

Get, Become, Go, Turn: Changing States

Á þessari síðu
  1. Markmið
  2. Aðalatriðið
  3. Íslenska og enska
  4. Form
  5. Notkun
  6. Algengar villur
  7. Gildrur fyrir íslenskumælandi
  8. Ekki rugla saman
  9. Stafsetning og framburður
  10. Gullna reglan
  11. Æfingar

Markmið

Eftir þessa kennslustund geturðu lýst því hvernig fólk og hlutir breytast – get tired, become famous, go grey, turn 40, grow older – og skilið og notað helstu merkingar sagnarinnar get: fá, kaupa eða sækja, komast, verða og skilja.

Aðalatriðið

Hugsaðu þér kamelljón. Núna er það grænt: það er ástand, og um ástand notum við sögnina be – It's green. Mínútu síðar verður það brúnt. Nú þurfum við sögn um breytingu: It's turning brown. It's getting darker.

Í ensku eru nokkrar sagnir um breytingar og hver þeirra hefur sinn karakter. Get er hversdagslega orðið sem passar nánast alls staðar: get tired, get dark, get married. Become merkir það sama, en hljómar formlegra, og aðeins það gengur með nafnorði: become a doctor. Go er um breytingar sem koma fyrir þig, oft til hins verra: go grey, go wrong, go bad. Turn er um liti og afmæli: turn red, turn 30. Grow er um hægar breytingar: grow older.

Spurningin er því ekki aðeins „Breyttist þetta?“, heldur líka „Hvers konar breyting er þetta, og hversu formlega tala ég?“

Íslenska og enska

Á íslensku gerir ein sögn mest af verkinu: „verða“. „Ég varð þreyttur“, „Hún varð læknir“, „Ljósið varð grænt“, „Amma verður níræð“. Enskan skiptir þessu á milli fimm sagna. Góðu fréttirnar: „verða“ + nafnorð er yfirleitt become („Hún varð læknir“ – She became a doctor), og „fá“ er get í merkingunni að fá eitthvað („Ég fékk skilaboðin“ – I got the message).

En „verða“ + lýsingarorð er í venjulegu tali get, ekki become: „Ég verð alltaf svangur um ellefu“ – I always get hungry. Become er ekki rangt, en hljómar formlega og bóklega í samtali. Um aldur er „verður níræð“ á ensku turns 90. Margar breytingar segjum við líka með einni sögn: „dimma“, „versna“, „batna“, „roðna“, „grána“, „gulna“, „eldast“, „skemmast“. Á ensku eru þær oft tvö orð: get dark, get worse, go red, go grey, turn yellow, grow older, go bad. Og afturbeygðu sagnirnar „klæða sig“ og „gifta sig“, og miðmyndarsögnin „villast“, verða á ensku get + lýsingarháttur þátíðar: get dressed, get married, get lost – án myself eða ourselves.

ÍslenskaEnskaHvað er ólíkt?
Ég verð alltaf svangur um ellefuleytið.I always get hungry at about eleven.„verða“ + lýsingarorð í tali → get
Hún varð læknir 26 ára gömul.She became a doctor at the age of 26.„verða“ + nafnorð → become – hér er þetta eins
Hann roðnaði.He went red.ein íslensk sögn → go + lýsingarorð
Það er farið að dimma.It's getting dark.ein íslensk sögn → get + lýsingarorð; á ensku þarf it
Amma mín verður níræð í næstu viku.My grandmother turns 90 next week.aldur → turn, ekki become
Laufin gulna í október.The leaves turn yellow in October.litur í náttúrunni → turn
Þau giftu sig í júní.They got married in June.„gifta sig“ → get married, ekkert themselves
Fékkstu skilaboðin mín?Did you get my message?„fá“ → get – hér er þetta eins
Hvenær komstu heim?What time did you get home?„komast / koma“ → get; ekkert to á undan home
Ég skil ekki brandarann.I don't get the joke.„skilja“ → get (í tali)

Í stuttu máli: „verða“ segir aðeins að eitthvað hafi breyst. Á ensku velurðu sögnina – get (hversdagslegt), become (formlegt og með nafnorði), go (óæskileg breyting með föstum orðum), turn (litur, aldur). „Verður níræð“ er turns 90, „klæða sig“ er get dressed.

Form

Be (ástand) og sagnir um breytingu

ÁstandBreytingDæmi
be + lýsingarorðget / become + lýsingarorðIt's dark. → It's getting dark.
be + nafnorðbecome + nafnorðShe's a lawyer. → She became a lawyer in 2020.
be + lýsingarháttur þátíðarget + lýsingarháttur þátíðarThey're married. → They got married last year.

Hvaða sögn um breytingu?

SögnMeð hverju?Dæmigerð orðStíll
getlýsingarorð / miðstig / lýsingarháttur þátíðartired, dark, cold, angry, better, worse, married, lost, dressedhversdagslegt
becomelýsingarorð / nafnorðfamous, popular, clear, a doctor, friendsformlegra; aðalvalið með nafnorði
golýsingarorð (oft til hins verra, ekki eigið val)grey, bald, red, wrong, bad, quiet, blind, madhversdagslegt
turnlitur / aldur / nafnorð með intogreen, red, 40, cold; turn into a…hversdagslegt
growmiðstig / nokkur lýsingarorðolder, stronger, more confident; grow tiredhæg breyting; örlítið bókmenntalegt

Helstu merkingar sagnarinnar get

MerkingMynsturDæmi
fáget + nafnorðI got an email from her.
kaupa / sækjaget + nafnorðCan you get some bread?
komast, koma á staðinnget + staðurWe got home at midnight. / How do I get to the station?
verðaget + lýsingarorð / miðstigIt's getting cold.
skilja (talmál)get + nafnorð / itI don't get it.
(þú gerir sjálfum þér / það kemur fyrir þig)get + lýsingarháttur þátíðarGet dressed! / We got lost.

Þegar þú kemst á stað kemur to á eftir get: get to work, get to the airport. En á undan home, here, there er ekkert to: get home, get here.

Notkun

1Get + lýsingarorð – hversdagslegar breytingar

Get + lýsingarorð er algengasta leiðin í tali til að lýsa breytingu. Með miðstigi sýnir það breytingu sem er í gangi: get better, get worse. Present Continuous (nútíð í framvinduhorfi) – It's getting… – lýsir breytingu sem er að gerast núna.

I always get hungry at about eleven.
Ég verð alltaf svangur um ellefuleytið.
„verða“ + lýsingarorð í tali → get
It's getting dark. Let's go home.
Það er farið að dimma. Förum heim.
breyting í gangi → is getting; „dimma“ er ein sögn
Don't get angry. It was an accident.
Ekki verða reiður. Þetta var óviljandi.
„verða reiður“ → get angry
My English is getting better.
Enskan mín er alltaf að batna.
„batna“ → get better: breytingin heldur áfram
The traffic gets worse every year.
Umferðin versnar með hverju árinu.
„versna“ → get worse; endurtekin breyting → gets

2Become – formlegra og með nafnorði

Become merkir það sama og get + lýsingarorð, en er formlegra og algengara í rituðu máli. Með nafnorði notarðu become, ekki get.

The town became popular with tourists in the 1990s.
Bærinn varð vinsæll meðal ferðamanna á tíunda áratugnum.
ritmál → became
It soon became clear that the plan wasn't working.
Brátt varð ljóst að áætlunin gekk ekki upp.
„varð ljóst“ → it became clear; á ensku þarf it
She became a doctor at the age of 26.
Hún varð læknir 26 ára gömul.
„varð læknir“ → became a doctor, ekki got a doctor
We became friends at university.
Við urðum vinir í háskólanum.
nafnorð → become

3Go + lýsingarorð – breytingar sem koma fyrir þig

Go + lýsingarorð lýsir breytingu sem þú velur yfirleitt ekki sjálfur og er oft slæm eða varanleg: litur á húð og hári, hlutir sem bila eða skemmast, og skyndilegar breytingar á skapi eða hljóði. Aðeins ákveðin lýsingarorð ganga með go, svo lærðu þau sem pör.

He went red when she smiled at him.
Hann roðnaði þegar hún brosti til hans.
„roðna“ → go red
My dad went grey in his forties.
Pabbi minn gránaði upp úr fertugu.
hár → go grey
Something went wrong with the printer.
Eitthvað fór úrskeiðis í prentaranum.
fast par: go wrong
Milk goes bad quickly if you don't keep it in the fridge.
Mjólk skemmist fljótt ef hún er ekki geymd í ísskáp.
„skemmast“ → go bad
The room went quiet when the manager walked in.
Það sló þögn á herbergið þegar yfirmaðurinn gekk inn.
skyndileg breyting á hljóði → went quiet

4Turn og grow

Turn + litur er algengt um náttúruna og umferðarljós; turn + aldur er um afmæli. Turn into + nafnorð = breytast í eitthvað annað. Grow + miðstig lýsir hægri breytingu, smátt og smátt.

The leaves turn yellow in October.
Laufin gulna í október.
litur í náttúrunni → turn
My grandmother turns 90 next week.
Amma mín verður níræð í næstu viku.
„verður níræð“ → turns 90, án to
The light turned green, and we drove on.
Ljósið varð grænt og við ókum áfram.
umferðarljós → turn
The small café has turned into a popular restaurant.
Litla kaffihúsið er orðið að vinsælum veitingastað.
„orðið að“ → has turned into
As I grow older, I care less about what other people think.
Eftir því sem ég eldist er mér meira sama hvað öðrum finnst.
„eldast“ → grow older

5Get + lýsingarháttur þátíðar – dressed, lost, married

Mörg föst orðasambönd eru byggð á get + lýsingarhætti þátíðar (past participle): eitthvað sem þú gerir sjálfum þér, eða eitthvað sem kemur fyrir þig – get dressed, get changed, get washed, get lost, get married, get divorced, get stuck. Um þolmynd með get (He got hired), sjá B2-13.

Hurry up and get dressed. We're late!
Drífðu þig nú að klæða þig. Við erum orðin of sein!
„klæða sig“ → get dressed
We got lost in the old town.
Við villtumst í gamla bænum.
„villast“ → get lost
They got married in June.
Þau giftu sig í júní.
„gifta sig“ → got married
I got stuck in traffic for an hour.
Ég sat fastur í umferðinni í klukkutíma.
„sitja fastur“ → get stuck

6Aðrar merkingar sagnarinnar get

Í tali merkir get líka mjög oft „fá“, „kaupa“ eða „sækja“, „komast“ og (óformlega) „skilja“. Í formlegum texta er oft betra að nota nákvæmari sögn: receive, buy, arrive, understand.

Did you get my message?
Fékkstu skilaboðin mín?
„fá“ → get = receive
I'll get some milk on the way home.
Ég kaupi mjólk á leiðinni heim.
get = buy
What time did you get home last night?
Hvenær komstu heim í gærkvöldi?
get home, án to
How do I get to the city centre from here?
Hvernig kemst ég í miðbæinn héðan?
„komast í“ → get to; í Bandaríkjunum center
Sorry, I don't get the joke.
Fyrirgefðu, ég skil ekki brandarann.
„skilja“ → get

Algengar villur

❌What time did you get to home?
✅What time did you get home?
Á undan home, here og there er ekkert to.
❌She got married with a doctor.
✅She got married to a doctor.
get married to someone.
❌It's getting more dark.
✅It's getting darker.
Notaðu venjulegt miðstig. Sjá A2-06.
❌Hurry up and get dress.
✅Hurry up and get dressed.
get + lýsingarháttur þátíðar.
❌He turned to 40 last week.
✅He turned 40 last week.
turn + aldur: ekkert to.
❌The milk went badly.
✅The milk went bad.
Á eftir sögn um breytingu kemur lýsingarorð, ekki atviksorð.
❌He went angry.
✅He got angry.
angry gengur með get eða become, ekki go.
⚠️The weather became cold.
✅The weather got cold.
Málfræðilega rétt, en hljómar formlega í samtali. Í rituðu máli er became í lagi.

Gildrur fyrir íslenskumælandi

1. „varð þreytt“, „varð alveg hljóður“ → became alls staðar. Á íslensku dugar „verða“ fyrir nánast allar breytingar, og orðabókin gefur become. Með nafnorði er það rétt. En með lýsingarorði um tilfinningar og líðan segir enskan í daglegu tali get, og um skyndilega þögn go: go quiet. Become er ekki rangt, en hljómar eins og skýrsla.

⚠️After four hours of driving on the gravel road to Dettifoss, my sister became really tired and asked me to take the wheel.
✅After four hours of driving on the gravel road to Dettifoss, my sister got really tired and asked me to take the wheel.
Málfræðilega rétt, en í samtali hljómar became of formlegt: got tired.
⚠️When the driver announced that the road over Oxnadalsheidi was closed for the night, the whole bus became completely quiet.
✅When the driver announced that the road over Oxnadalsheidi was closed for the night, the whole bus went completely quiet.
Málfræðilega rétt, en um skyndilega þögn segir enskan went quiet.

2. „varð átján ára“ → became eighteen. Á íslensku segjum við „Frænka mín varð átján ára í vor“, og „verða“ verður auðveldlega become. Um afmæli notar enskan turn + tölu (án to); um framtíðina líka will be + tölu.

⚠️When my cousin in Akureyri became eighteen last spring, she booked her first driving lesson for the very next morning.
✅When my cousin in Akureyri turned eighteen last spring, she booked her first driving lesson for the very next morning.
Málfræðilega rétt, en um afmæli segir enskan turned eighteen.

3. „klæða sig“, „gifta sig“ → dress yourselves, married us. Á íslensku eru þetta afturbeygðar sagnir með „sig“ og „okkur“: „Klæddu þig“, „Við giftum okkur“. Afturbeygða fornafnið fylgir þá með yfir á ensku. Á ensku eru þetta föst orðasambönd með get + lýsingarhætti þátíðar: get dressed, get married – án yourself eða ourselves.

⚠️The taxi to Keflavik is outside already, kids, so please stop playing and dress yourselves now!
✅The taxi to Keflavik is outside already, kids, so please stop playing and get dressed now!
Málfræðilega rétt, en hljómar eins og börnin séu að læra að klæða sig sjálf. Hversdagslega er það get dressed.
❌Gudrun and I married us in the little church at Budir, and afterwards we had dinner at the hotel.
✅Gudrun and I got married in the little church at Budir, and afterwards we had dinner at the hotel. eða Gudrun and I married in the little church at Budir, and afterwards we had dinner at the hotel.
„giftum okkur“ → got married; ekkert us

Ekki rugla saman

be married og get married – Be married er ástand („að vera giftur“); get married er atburður, brúðkaupsdagurinn („að gifta sig“).

My parents have been married for thirty years.
Foreldrar mínir hafa verið gift í þrjátíu ár.
ástand
My parents got married in 1995.
Foreldrar mínir giftu sig árið 1995.
atburður

get + lýsingarorð og get + nafnorð – Get + lýsingarorð merkir „verða“. Get + nafnorð merkir „fá, kaupa, sækja“ – ekki „verða eitthvað“. Um nýtt starf eða hlutverk notarðu become.

She got rich.
Hún varð rík.
breyting: líka became rich
She got a new job.
Hún fékk nýja vinnu.
„fékk“ → got
She became a manager.
Hún varð yfirmaður.
„varð“ + nafnorð → became, ekki got a manager

get used to – Get used to + nafnorð / -ing mynd merkir að venjast smám saman einhverju nýju. Það lærum við í B1-21.

Stafsetning og framburður

  • get – got – got (UK); get – got – gotten (US, í flestum merkingum): Prices have got higher (UK) / have gotten higher (US). Í bandarískri ensku er have got í merkingunni að eiga þó enn got.
  • Í hröðu tali hljómar getting í bandarískri ensku oft eins og „gedding“ og í sumum breskum hreim eins og „geh'ing“; get it hljómar eins og „geddit“. Þetta eru dæmi um hvað þú heyrir, ekki stafsetning sem þú átt að læra.
  • got /ɡɒt/ (UK): stutt o, varirnar örlítið kringdar. Fremst í orði er íslenskt g óraddað og ófráblásið, og það er nálægt ensku /ɡ/ í get, got, grow – hér hjálpar íslenskan.
  • become – became – become: áherslan er á seinna atkvæðinu, /bɪˈkʌm/. /ʌ/ er stutt og opið, ekki íslenskt u eða ö. Á íslensku er áherslan á fyrsta atkvæði, svo hún vill fara á be-: forðastu það.
  • turn /tɜːn/: sérhljóðið /ɜː/ er ekki íslenskt ö – varirnar eru ókringdar. Enskt r er ekki sveiflað eins og íslenskt r.
  • grown rímar við phone: /ɡrəʊn/ (UK), /ɡroʊn/ (US).

Gullna reglan

Um ástand notarðu be. Um breytingu notarðu get í daglegu máli, become í formlegra máli og á undan nafnorði, go um margar óæskilegar breytingar (go grey, go wrong, go bad), turn um liti og aldur, og grow + miðstig um hægar breytingar. „Verða“ segir ekki hvaða sögn á að velja – „varð læknir“ er became a doctor, „varð þreyttur“ er got tired, „verður níræð“ er turns 90.

Æfingar

A. Form

Veldu rétta orðið úr svigunum eða skrifaðu orðið í svigunum í réttri mynd.

  1. It's ___ cold. Close the window. …
  2. She ___ a famous writer after her second book. …
  3. My grandfather ___ 80 next month. …
  4. Something has ___ wrong with my laptop. …
  5. Hurry up and get (dress).
  6. As children grow (old), they become more independent.

B. Merking

Veldu rétta svarið.

  1. Hvaða merkingu hefur get hér? "I got a text from my sister." …
  2. Hvaða merkingu hefur get hér? "We got to the hotel at ten." …
  3. Veldu formlegri kostinn fyrir skýrslu: Unemployment … a serious problem.
  4. Veldu rétta svarið: The bananas have … brown.

C. Finndu villuna

Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.

  1. They got married with each other in Rome.
  2. What time do you usually get to home?
  3. My hair is going grey.
  4. Take the cake out of the oven before it gets burn.

D. Í samhengi

Notaðu get, go, become eða turn í Past Simple.

A bad day
Yesterday everything 15 wrong. First, I couldn't find my keys, so I 16 dressed in a hurry and ran out. Then the bus 17 stuck in traffic for forty minutes, and I 18 to work late. My boss 19 angry, and I 20 red in front of everyone. In the evening, I 21 home, made a cup of tea and felt better.

E. Spreyttu þig

Skrifaðu á ensku.

  1. Lýstu því hvernig þér líður á mismunandi tímum dagsins. Notaðu get + lýsingarorð.
  2. Skrifaðu tvær setningar um hvernig bærinn þinn eða einhver sem þú þekkir hefur breyst. Notaðu become, turn into eða grow.

F. Blönduð upprifjun

Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.

  1. B1-21 Used to, be used to eða get used to? Munurinn útskýrður á íslensku
    I can't get used to (wake) up so early.
  2. B1-24 Miðstig á ensku: much better, the more… the better og twice as big as
    Prices are getting and (high).
  3. A1-22 Present Continuous á ensku: I'm working – útskýringar og æfingar
    Look outside — it (get) dark.
Svör

A. Form

  1. getting
  2. became
  3. turns
  4. gone
  5. dressed
  6. older

B. Merking

  1. receive
  2. arrive
  3. became
  4. gone / turned

C. Finndu villuna

  1. They got married in Rome. / They married each other in Rome. / They got married to each other in Rome.
  2. What time do you usually get home?
  3. ✓ My hair is going grey.
  4. Take the cake out of the oven before it burns. / Take the cake out of the oven before it gets burnt. / Take the cake out of the oven before it gets burned.

D. Í samhengi

  1. went
  2. got
  3. got
  4. got
  5. got / became
  6. went / turned
  7. got / went

E. Spreyttu þig

  1. I get sleepy after lunch, and I get hungry again at about six.
  2. My village has turned into a busy little town. My younger brother has become very confident.

F. Blönduð upprifjun

  1. waking
  2. higher … higher
  3. is getting / 's getting
Android appLærðu á ferðinni Google Play