Get၊ Become၊ Go၊ Turn — ပြောင်းလဲမှုကို ပြောနည်း မြန်မာလို ရှင်းပြချက်
Get, Become, Go, Turn: Changing States
ဤစာမျက်နှာတွင်
ရည်မှန်းချက်
ဒီသင်ခန်းစာ ပြီးရင် လူတွေ နဲ့ အရာတွေ ဘယ်လို ပြောင်းလဲလဲ ဖော်ပြတတ်လာပါလိမ့်မယ် — get tired, become famous, go grey, turn 40, grow older။ ပြီးတော့ get ရဲ့ အသုံးအများဆုံး အဓိပ္ပာယ်တွေ (ရ၊ ဝယ်၊ ရောက်၊ ဖြစ်လာ၊ နားလည်) ကို နားလည်ပြီး သုံးတတ်လာပါလိမ့်မယ်။
အဓိကအယူအဆ
ပုတ်သင်ညို (chameleon) တစ်ကောင်ကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။ အခု သူ အစိမ်းရောင် ပါ: ဒါက အခြေအနေ (state) ပါ၊ အခြေအနေ အတွက် be ကို သုံးပါတယ် — It's green. တစ်မိနစ် နောက်မှာ အညိုရောင် ပြောင်းနေပါပြီ။ အခု ပြောင်းလဲမှု ကြိယာ လိုပါပြီ: It's turning brown. It's getting darker.
English မှာ "ပြောင်းလဲမှု" ကြိယာ အများကြီး ရှိပြီး တစ်ခုစီမှာ ကိုယ်ပိုင် စရိုက် ရှိပါတယ်။ Get က နေ့စဉ်သုံး၊ နေရာတိုင်း သုံးလို့ ရတဲ့ ကြိယာ ပါ: get tired, get dark, get married။ Become က အဓိပ္ပာယ် တူပေမဲ့ ပိုတရားဝင်ပြီး နာမ် နဲ့ တွဲလို့ ရတာ ဒီ ကြိယာ ပါ: become a doctor။ Go က ကိုယ့်အပေါ် ရောက်လာတဲ့၊ များသောအားဖြင့် ဆိုးသွားတဲ့ ပြောင်းလဲမှု အတွက် ပါ: go grey, go wrong, go bad။ Turn က အရောင် နဲ့ မွေးနေ့ အတွက် ပါ: turn red, turn 30။ Grow က ဖြည်းဖြည်းချင်း ပြောင်းလဲမှု အတွက် ပါ: grow older။
ဒါကြောင့် မေးခွန်းက "ပြောင်းသွားလား" တစ်ခုတည်း မဟုတ်ပါဘူး၊ "ဘယ်လို ပြောင်းလဲမှုလဲ၊ ဘယ်လောက် တရားဝင် ပြောနေလဲ" ပါ။
မြန်မာနှင့် အင်္ဂလိပ်
မြန်မာလိုမှာ နာမဝိသေသန တွေက ကြိယာ လို အလုပ်လုပ်ပါတယ် (မှောင်တယ်၊ ဗိုက်ဆာတယ်)၊ ပြောင်းလဲမှုကို နောက်က -လာ (ဒီဘက် ရောက်လာတဲ့ ပြောင်းလဲမှု) ဒါမှမဟုတ် -သွား (ပြောင်းသွားပြီ) နဲ့ ပြပါတယ်: မှောင်လာပြီ၊ မျက်နှာ နီသွားတယ်။ နာမ် နဲ့ဆိုရင် ဖြစ်လာ ပါ: ဆရာဝန် ဖြစ်လာတယ်။ English မှာတော့ ပြောင်းလဲမှု ကို get / become / go / turn / grow ကြိယာ တစ်လုံးက ပြပြီး နာမဝိသေသန က နောက်မှာ လာပါတယ်။ "-သွား" က စကားလုံးအရ "go" ဖြစ်ပေမဲ့ English go က နာမဝိသေသန နည်းနည်း နဲ့ပဲ တွဲပါတယ်: စိတ်ဆိုးသွားတယ် = got angry (went angry မဟုတ်)။
| မြန်မာ | English | ကွာခြားချက် |
|---|---|---|
| မှောင်လာပြီ | It's getting dark. | နေ့စဉ် ပြောင်းလဲမှု: get |
| အင်္ဂလိပ်စာ ပိုကောင်းလာတယ် | My English is getting better. | get + comparative |
| ဆရာဝန် ဖြစ်လာတယ် | She became a doctor. | နာမ်: become |
| မျက်နှာ နီသွားတယ် | He went red. | မရွေးချယ်ဘဲ ဖြစ်: go |
| နို့ ပုပ်သွားတယ် | The milk went bad. | ပျက်စီးသွား: go |
| စိတ်ဆိုးသွားတယ် | He got angry. | "-သွား" ဖြစ်ပေမဲ့ get |
| အသက် 90 ပြည့်မယ် | She turns 90. | အသက်: turn (to မပါ) |
| သစ်ရွက်တွေ ဝါလာတယ် | The leaves turn yellow. | အရောင်: turn |
| လက်ထပ်ခဲ့တယ် / အိမ်ထောင် ကျပြီ | They got married. / They're married. | ဖြစ်ရပ် / အခြေအနေ |
| လမ်း ပျောက်သွားတယ် | We got lost. | get + past participle |
| အိမ်ကို ရောက်တယ် | We got home. | "-ကို" ရှိပေမဲ့ to မပါ |
အတိုချုပ်ပြောရရင်: မြန်မာ "-လာ / -သွား / ဖြစ်လာ" ကို တွေ့ရင် English မှာ ပြောင်းလဲမှု ကြိယာ တစ်လုံး လိုပါတယ် — နေ့စဉ် ဆိုရင် get၊ နာမ် ဒါမှမဟုတ် တရားဝင် ဆိုရင် become၊ grey, wrong, bad လို သတ်မှတ်ထားတဲ့ စကားလုံး တွေနဲ့ပဲ go၊ အရောင် နဲ့ အသက် ဆိုရင် turn။
ပုံစံ
Be (အခြေအနေ) နှင့် ပြောင်းလဲမှု ကြိယာ
| အခြေအနေ | ပြောင်းလဲမှု | ဥပမာ |
|---|---|---|
| be + နာမဝိသေသန | get / become + နာမဝိသေသန | It's dark. → It's getting dark. |
| be + နာမ် | become + နာမ် | She's a lawyer. → She became a lawyer in 2020. |
| be + past participle ("V3") | get + past participle | They're married. → They got married last year. |
ဘယ် ပြောင်းလဲမှု ကြိယာ လဲ
| ကြိယာ | တွဲတာ | အသုံးများတဲ့ စကားလုံး | ပြောပုံ |
|---|---|---|---|
| get | နာမဝိသေသန / comparative / past participle | tired, dark, cold, angry, better, worse, married, lost, dressed | နေ့စဉ် |
| become | နာမဝိသေသန / နာမ် | famous, popular, clear, a doctor, friends | ပိုတရားဝင်၊ နာမ် နဲ့ အဓိက ရွေးချယ်မှု |
| go | နာမဝိသေသန (များသောအားဖြင့် မရွေးချယ်ဘဲ ဆိုးသွားတဲ့ ပြောင်းလဲမှု) | grey, bald, red, wrong, bad, quiet, blind, mad | နေ့စဉ် |
| turn | အရောင် / အသက် / into + နာမ် | green, red, 40, cold; turn into a… | နေ့စဉ် |
| grow | comparative / နာမဝိသေသန တချို့ | older, stronger, more confident; grow tired | ဖြည်းဖြည်း ပြောင်း၊ နည်းနည်း စာဆန် |
get ရဲ့ အဓိက အဓိပ္ပာယ်များ
| အဓိပ္ပာယ် | ပုံစံ | ဥပမာ |
|---|---|---|
| ရ (လက်ခံ) | get + နာမ် | I got an email from her. |
| ဝယ် / သွားယူ | get + နာမ် | Can you get some bread? |
| ရောက် | get + နေရာ | We got home at midnight. / How do I get to the station? |
| ဖြစ်လာ | get + နာမဝိသေသန / comparative | It's getting cold. |
| နားလည် (ပေါ့ပေါ့ပါးပါး) | get + နာမ် / it | I don't get it. |
| (ကိုယ့်ကိုယ်ကို လုပ်တာ / ကိုယ့်အပေါ် ဖြစ်တာ) | get + past participle | Get dressed! / We got lost. |
နေရာ တစ်ခုကို get ရင် to ပါပါတယ်: get to work, get to the airport။ ဒါပေမဲ့ home, here, there မှာ to မပါပါ: get home, get here။
အသုံးပြုပုံ
1get + နာမဝိသေသန — နေ့စဉ် ပြောင်းလဲမှု
စကားပြောမှာ ပြောင်းလဲမှုကို ဖော်ပြတဲ့ အသုံးအများဆုံး နည်းက get + နာမဝိသေသန ပါ။ comparative နဲ့ဆိုရင် ဖြစ်နေဆဲ ပြောင်းလဲမှု ကို ပြပါတယ်: get better, get worse။ Present Continuous (ဆက်လက်ဖြစ်နေဆဲ ပစ္စုပ္ပန်ကာလ) It's getting… က အခု ဖြစ်နေတဲ့ ပြောင်းလဲမှု ပါ: မြန်မာ "-လာပြီ"။
2become — ပိုတရားဝင်ပြီး နာမ် နဲ့
Become က get + နာမဝိသေသန နဲ့ အဓိပ္ပာယ် တူပါတယ်၊ ဒါပေမဲ့ ပိုတရားဝင်ပြီး စာရေးတဲ့အခါ အသုံးများပါတယ်။ နာမ် နဲ့ဆိုရင် get မဟုတ်ဘဲ become ကို သုံးပါ: မြန်မာ "… ဖြစ်လာ"။
3go + နာမဝိသေသန — ကိုယ့်အပေါ် ဖြစ်လာတဲ့ ပြောင်းလဲမှု
Go + နာမဝိသေသန က များသောအားဖြင့် မရွေးချယ်ဘဲ ဖြစ်လာတဲ့၊ မကောင်းတဲ့ ဒါမှမဟုတ် ပြန်မရနိုင်တဲ့ ပြောင်းလဲမှု ပါ: အသားအရေ နဲ့ ဆံပင် အရောင်၊ ပျက်သွားတဲ့ ဒါမှမဟုတ် ပုပ်သွားတဲ့ အရာ၊ စိတ်ခံစားချက် ဒါမှမဟုတ် အသံ ရုတ်တရက် ပြောင်းတာ။ နာမဝိသေသန တချို့ ပဲ go နဲ့ တွဲလို့ အတွဲလိုက် မှတ်ပါ။ မြန်မာ "-သွား" နဲ့ ကြိယာ တိုင်းကို go လို့ မပြန်ပါနဲ့။
4turn နှင့် grow
Turn + အရောင် ကို သဘာဝ ထဲက အရာတွေ နဲ့ မီးပွိုင့် အတွက် အသုံးများပါတယ်၊ turn + အသက် က မွေးနေ့ အတွက် ပါ (မြန်မာ "အသက် … ပြည့်")။ Turn into + နာမ် = တခြား တစ်ခု ဖြစ်သွား။ Grow + comparative က ဖြည်းဖြည်းချင်း ပြောင်းလဲမှု ပါ။
5get + past participle — dressed, lost, married
ပုံသေ စကားစု အများကြီးမှာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို လုပ်တာ ဒါမှမဟုတ် ကိုယ့်အပေါ် ဖြစ်တာ အတွက် get + past participle ("V3") ကို သုံးပါတယ်: get dressed, get changed, get washed, get lost, get married, get divorced, get stuck။ မြန်မာလို ကြိယာ တစ်လုံးတည်း (ဝတ်၊ ပျောက်၊ ပိတ်မိ) ဖြစ်ပေမဲ့ English မှာ get + V3 ပါ။ get နဲ့ passive (He got hired) အတွက် B2-13 ကို ကြည့်ပါ။
6get ရဲ့ တခြား အဓိက အဓိပ္ပာယ်များ
စကားပြောမှာ get ကို ရ (လက်ခံ)၊ ဝယ် ဒါမှမဟုတ် သွားယူ၊ ရောက်၊ ပြီးတော့ (ပေါ့ပေါ့ပါးပါး) နားလည် ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်တွေနဲ့ အရမ်း သုံးပါတယ်။ တရားဝင် စာမှာ ပိုတိကျတဲ့ ကြိယာ က ပိုကောင်းပါတယ်: receive, buy, arrive, understand။
အဖြစ်များသော အမှားများ
မြန်မာစကားပြောသူများအတွက် ထောင်ချောက်များ
1. "-သွား" ကို go လို့ ပြန်ခြင်း မြန်မာလို စိတ်ဆိုးသွားတယ်၊ ပင်ပန်းသွားတယ်၊ ဝသွားတယ် လို ပြောလို့ English မှာ went + နာမဝိသေသန ဖြစ်သွားတတ်ပါတယ်။ Go က red, grey, bad, wrong, quiet လို စကားလုံး အနည်းငယ် နဲ့ပဲ တွဲပါတယ်။ ကျန်တာ အများစုက get ပါ။
2. "-နဲ့ လက်ထပ်" ကို married with လို့ ပြန်ခြင်း မြန်မာလို ဆရာ တစ်ယောက်နဲ့ လက်ထပ်မယ် မှာ "နဲ့" = with ဖြစ်လို့ married with လို့ ပြောမိတတ်ပါတယ်။ English မှာ get married to + လူ ဒါမှမဟုတ် marry + လူ (preposition မပါ) ပါ။
3. "အိမ်ထောင်ကျပြီ" ကို be မပါဘဲ ပြန်ခြင်း မြန်မာလို အစ်မ အိမ်ထောင်ကျပြီ က အခု အခြေအနေ (အိမ်ထောင်ရှင်) ကို ပြောတာပါ။ "-ပြီ" ကြောင့် already married လို့ be မပါဘဲ ပြောမိတတ်ပါတယ်။ အခြေအနေ ဆိုရင် be married၊ လက်ထပ်တဲ့ နေ့ (ဖြစ်ရပ်) ဆိုရင် got married ပါ။
4. "အိမ်ကို ရောက်" ကို get to home လို့ ပြန်ခြင်း မြန်မာလို အိမ်ကို ရောက်ရင် ဖုန်းဆက် မှာ "-ကို" ပါလို့ to ထည့်မိတတ်ပါတယ်။ home, here, there ရဲ့ ရှေ့မှာ to မပါပါ။
5. "ဖြစ်လာ" ကို become လို့ အမြဲ ပြန်ခြင်း အဘိဓာန်တွေမှာ "ဖြစ်လာ" = become လို့ သင်ထားလို့ နေ့စဉ် စကားပြောမှာ နာမဝိသေသန နဲ့ become ကို သုံးမိတတ်ပါတယ်။ သဒ္ဒါအရ မှန်ပေမဲ့ စာအုပ်ထဲက စကားလို ကြားရပါတယ်။ စကားပြောမှာ get ပါ။
မရောထွေးပါနှင့်
be married နှင့် get married — Be married က အခြေအနေ (အိမ်ထောင်ရှင် ဖြစ်နေတာ)၊ get married က ဖြစ်ရပ် (လက်ထပ်တဲ့ နေ့) ပါ။
get + နာမဝိသေသန နှင့် get + နာမ် — Get + နာမဝိသေသန = "ဖြစ်လာ"။ Get + နာမ် = "ရ / ဝယ် / သွားယူ" — "ဖြစ်လာ" မဟုတ်ပါ။ အလုပ် ဒါမှမဟုတ် ရာထူး တစ်ခု ဖြစ်လာတာ အတွက် become ကို သုံးပါ။
get used to — Get used to + နာမ် / -ing form က အသစ် တစ်ခုခုနဲ့ ဖြည်းဖြည်း အသားကျလာတာ ပါ။ B1-21 မှာ သင်ပါတယ်။
စာလုံးပေါင်းနှင့် အသံထွက်
- get – got – got (UK)၊ get – got – gotten (US၊ အဓိပ္ပာယ် အများစုမှာ): Prices have got higher (UK) / have gotten higher (US)။ US English မှာ ပိုင်ဆိုင်မှု have got အတွက်တော့ got ပါပဲ။
- get, got ရဲ့ နောက်ဆုံး /t/ ကို အသံတိုး (glottal stop) နဲ့ အပြည့် ဖြတ်မပစ်ပါနဲ့၊ အထူးသဖြင့် နောက်မှာ သရ လာရင် ဆက်ပြောပါ: get it က "ge-tit" ဒါမှမဟုတ် US မှာ "geddit" လို ကြားရပါတယ်။ အမြန်ပြောရင် getting က US မှာ "gedding"၊ UK အသံ တချို့မှာ "geh'ing" လို ကြားရပါတယ်။
- got /ɡɒt/ (UK) မှာ ပါးစပ် ဟပြီး နှုတ်ခမ်း နည်းနည်း ဝိုင်းပါ၊ get /ɡet/ နဲ့ မရောပါနဲ့ — ဒါက ပစ္စုပ္ပန် နဲ့ အတိတ် ကို ခွဲတဲ့ အသံ ပါ။
- become – became – become: ဒုတိယ ဝဏ္ဏ ကို ဖိပါ၊ /bɪˈkʌm/ — "bi-KUM"။ နောက်ဆုံး /m/ အတွက် နှုတ်ခမ်း နှစ်ဖက်ကို ပိတ်ပါ။
- grown က phone နဲ့ ကာရန် တူပါတယ်: /ɡrəʊn/ (UK), /ɡroʊn/ (US)။ gr- မှာ ဗျည်း နှစ်လုံးကြား သရ မထည့်ပါနဲ့ ("ga-rown" မဟုတ်)၊ r ကို လျှာ ကော့ပြီး မထိဘဲ ထွက်ပါ။
ရွှေစည်းမျဉ်း
အခြေအနေ အတွက် be ကို သုံးပါ။ ပြောင်းလဲမှု အတွက် နေ့စဉ် English မှာ get၊ ပိုတရားဝင်တဲ့ English မှာ ဖြစ်ဖြစ်၊ နာမ် ရှေ့မှာ ဖြစ်ဖြစ် become၊ မလိုချင်တဲ့ ပြောင်းလဲမှု အများအပြား အတွက် go (go grey, go wrong, go bad)၊ အရောင် နဲ့ အသက် အတွက် turn၊ ဖြည်းဖြည်းချင်း ပြောင်းလဲမှု အတွက် grow + comparative ကို သုံးပါ။
လေ့ကျင့်ခန်း
A. ပုံစံ
ကွင်းထဲက မှန်ကန်တဲ့ စကားလုံးနဲ့ ပျောက်နေတဲ့ စကားလုံးကို ဖြည့်ပါ၊ ဒါမှမဟုတ် ကွင်းထဲက စကားလုံးကို မှန်ကန်တဲ့ ပုံစံနဲ့ ဖြည့်ပါ။
-
It's ___ cold. Close the window. …
-
She ___ a famous writer after her second book. …
-
My grandfather ___ 80 next month. …
-
Something has ___ wrong with my laptop. …
-
Hurry up and get (dress).
-
As children grow (old), they become more independent.
B. အဓိပ္ပာယ်
အဓိပ္ပာယ်နဲ့ ကိုက်ညီတဲ့ အဖြေကို ရွေးပါ။
-
get ရဲ့ ဘယ် အဓိပ္ပာယ်လဲ: "I got a text from my sister." …
-
get ရဲ့ ဘယ် အဓိပ္ပာယ်လဲ: "We got to the hotel at ten." …
-
အစီရင်ခံစာ အတွက် ပိုတရားဝင်တဲ့ အဖြေကို ရွေးပါ: Unemployment … a serious problem.
-
မှန်ကန်သော အဖြေကို ရွေးပါ: The bananas have … brown.
C. အမှားရှာပါ
ဝါကျတိုင်းမှာ အမှားတစ်ခု ရှိပါတယ်၊ ဒါမှမဟုတ် ဝါကျက မှန်ပါတယ်။ ပြင်ထားတဲ့ ဝါကျကို ရေးပါ၊ ဒါမှမဟုတ် correct လို့ ရေးပါ။
-
They got married with each other in Rome.
-
What time do you usually get to home?
-
My hair is going grey.
-
Take the cake out of the oven before it gets burn.
D. အကြောင်းအရာထဲတွင်
get, go, become ဒါမှမဟုတ် turn ကို Past Simple ပုံစံနဲ့ သုံးပါ။
Yesterday everything 15 wrong. First, I couldn't find my keys, so I 16 dressed in a hurry and ran out. Then the bus 17 stuck in traffic for forty minutes, and I 18 to work late. My boss 19 angry, and I 20 red in front of everyone. In the evening, I 21 home, made a cup of tea and felt better.
E. သင့်အလှည့်
သင့်ကိုယ်သင် နဲ့ သင့်ပတ်ဝန်းကျင် အကြောင်း အင်္ဂလိပ်လို ရေးပါ။
-
တစ်နေ့တာရဲ့ အချိန် အမျိုးမျိုးမှာ သင် ဘယ်လို ခံစားရလဲ ဖော်ပြပါ။ get + နာမဝိသေသန ကို သုံးပါ။
-
သင့်မြို့ ဒါမှမဟုတ် သင် သိတဲ့ လူ တစ်ယောက် ဘယ်လို ပြောင်းလဲသွားလဲ ဝါကျ နှစ်ကြောင်း ရေးပါ။ become, turn into ဒါမှမဟုတ် grow ကို သုံးပါ။
F. ပေါင်းစပ် ပြန်လှန်လေ့ကျင့်ခန်း
အရင် သင်ခန်းစာတွေကို ပြန်လေ့ကျင့်ပါ။
-
B1-21 Used to၊ Be used to၊ Get used to — ကွာခြားချက်ကို မြန်မာလို ရှင်းပြချက် I can't get used to (wake) up so early.
-
B1-24 Comparatives (နှိုင်းယှဉ်ချက်) — much better၊ more and more၊ the more… the better ကို မြန်မာလို ရှင်းပြချက် Prices are getting and (high).
-
A1-22 Present Continuous (ဆက်လက်ဖြစ်နေဆဲ ပစ္စုပ္ပန်ကာလ) — am / is / are + -ing ကို မြန်မာလို ရှင်းပြချက် Look outside — it (get) dark.
အဖြေများ
A. ပုံစံ
- getting
- became
- turns
- gone
- dressed
- older
B. အဓိပ္ပာယ်
- receive
- arrive
- became
- gone / turned
C. အမှားရှာပါ
- They got married in Rome. / They married each other in Rome. / They got married to each other in Rome.
- What time do you usually get home?
- ✓ My hair is going grey.
- Take the cake out of the oven before it burns. / Take the cake out of the oven before it gets burnt. / Take the cake out of the oven before it gets burned.
D. အကြောင်းအရာထဲတွင်
- went
- got
- got
- got
- got / became
- went / turned
- got / went
E. သင့်အလှည့်
- I get sleepy after lunch, and I get hungry again at about six.
- My village has turned into a busy little town. My younger brother has become very confident.
F. ပေါင်းစပ် ပြန်လှန်လေ့ကျင့်ခန်း
- waking
- higher … higher
- is getting / 's getting
