SlowingoДүрэм
B1 34 / 39

Get, become, go, turn: англиар «болох», «өөрчлөгдөх»-ийг хэрхэн хэлэх вэ

Get, Become, Go, Turn: Changing States

Энэ хуудсанд
  1. Зорилго
  2. Гол санаа
  3. Монгол хэл ба англи хэл
  4. Бүтэц
  5. Хэрэглээ
  6. Түгээмэл алдаа
  7. Монголчуудад тохиолддог урхи
  8. Бүү андуураарай
  9. Зөв бичих ба дуудлага
  10. Алтан дүрэм
  11. Дасгал

Зорилго

Энэ хичээлийн дараа та хүн, юм хэрхэн өөрчлөгдөж байгааг тайлбарлаж чадна – get tired, become famous, go grey, turn 40, grow older – мөн get-ийн хамгийн түгээмэл утгуудыг ойлгож, хэрэглэж чадна: хүлээн авах, худалдаж авах, хүрч ирэх, болох, ойлгох.

Гол санаа

Хамелеоныг бодоорой. Яг одоо тэр ногоон байна: энэ бол байдал, байдалд be хэрэглэнэ – It's green. Нэг минутын дараа тэр бор өнгөтэй болж байна. Одоо өөрчлөлтийн үйл үг хэрэгтэй: It's turning brown. It's getting darker.

Англи хэлэнд өөрчлөлтийн хэд хэдэн үйл үг байдаг бөгөөд тус бүр өөрийн «зан чанартай». Get бол өдөр тутмын, бүх зүйлд тохирох үг: get tired, get dark, get married. Become ижил утгатай ч илүү албан ёсны сонсогддог бөгөөд нэр үгтэй хэрэглэгддэг нь энэ: become a doctor. Go таны хүсээгүй, ихэвчлэн муу тал руу өөрчлөлтөд: go grey, go wrong, go bad. Turn өнгө, төрсөн өдөрт: turn red, turn 30. Grow удаан өөрчлөлтөд: grow older.

Тиймээс асуулт нь зөвхөн «Өөрчлөгдсөн үү?» биш, «Ямар өөрчлөлт вэ, би хэр албан ёсоор ярьж байна вэ?» гэдэг.

Монгол хэл ба англи хэл

Монголоор өөрчлөлтийг хоёр янзаар хэлдэг. Нэгдүгээрт, тэмдэг нэр + «болох»: «харанхуй болж байна», «эмч болсон», «алдартай болсон». Хоёрдугаарт, өөрчлөлтийг ганц үйл үгээр: «улайх», «шарлах», «хүйтрэх», «ядрах», «төөрөх», «гэрлэх». Англиар эдгээр ихэнхдээ үйл үг + тэмдэг нэр болдог: go red, turn yellow, get cold, get tired, get lost, get married. Аль үйл үгийг сонгох нь тэмдэг нэрээс хамаарна, тиймээс хосоор нь цээжлээрэй.

«Болох» нь become-тэй хамгийн ойр бөгөөд нэр үгтэй яг таарна: «эмч болсон» = became a doctor. Харин өдөр тутмын ярианд тэмдэг нэртэй бол англиар get илүү байгалийн. Бас хоёр зүйлд анхаараарай: «Гадаа хүйтэрч байна» өгүүлэгдэхүүнгүй, англиар It's getting cold; «90 нас хүрнэ / болно» нь англиар turn 90 (to-гүй, years old-гүй).

МонголоорАнглиарЮу өөр вэ
Харанхуй болж байна.It's getting dark.тэмдэг нэр + «болох» → өдөр тутамд get
Тэр эмч болсон.She became a doctor.энд адилхан: нэр үг + «болох» = become
Тэр улайсан.He went red.ганц үйл үг → go + тэмдэг нэр
Навч аравдугаар сард шарладаг.The leaves turn yellow in October.өнгө → turn
Эмээ маань 90 нас хүрнэ.My grandmother turns 90.нас → turn + тоо, to-гүй
Гадаа хүйтэрч байна.It's getting cold outside.монголоор өгүүлэгдэхүүнгүй → it
Сүү муудсан.The milk went bad.дайвар үг биш, тэмдэг нэр (bad)
Бид төөрсөн.We got lost.ганц үйл үг → get + past participle
Тэр эмчтэй гэрлэсэн.She got married to a doctor.«-тай» → to, with биш
Хэдэн цагт гэртээ ирсэн бэ?What time did you get home?home-ийн өмнө to-гүй
Би онигоог нь ойлгосонгүй.I don't get the joke.ярианд «ойлгох» = get

Товчхондоо: «болох» + нэр үг = become; «болох» + тэмдэг нэр = ярианд get; «улайх, буурал болох, муудах» гэх мэт хүсээгүй өөрчлөлт = ихэвчлэн go; өнгө, нас = turn; «-тай гэрлэх» = get married to.

Бүтэц

Be (байдал) ба өөрчлөлтийн үйл үгс

БайдалӨөрчлөлтЖишээ
be + тэмдэг нэрget / become + тэмдэг нэрIt's dark. → It's getting dark.
be + нэр үгbecome + нэр үгShe's a lawyer. → She became a lawyer in 2020.
be + past participleget + past participleThey're married. → They got married last year.

Аль үйл үг вэ?

Үйл үгЮутай хэрэглэх вэТүгээмэл үгсХэв маяг
getтэмдэг нэр / харьцуулсан зэрэг / past participletired, dark, cold, angry, better, worse, married, lost, dressedөдөр тутмын
becomeтэмдэг нэр / нэр үгfamous, popular, clear, a doctor, friendsилүү албан ёсны; нэр үгтэй гол сонголт
goтэмдэг нэр (ихэвчлэн муу тал руу, сонгоогүй өөрчлөлт)grey, bald, red, wrong, bad, quiet, blind, madөдөр тутмын
turnөнгө / нас / into + нэр үгgreen, red, 40, cold; turn into a…өдөр тутмын
growхарьцуулсан зэрэг / зарим тэмдэг нэрolder, stronger, more confident; grow tiredудаан өөрчлөлт; бага зэрэг уран зохиолын

Get-ийн гол утгууд

УтгаЗагварЖишээ
хүлээн авахget + нэр үгI got an email from her.
худалдаж авах / авчрахget + нэр үгCan you get some bread?
хүрч ирэхget + газрын үгWe got home at midnight. / How do I get to the station?
болохget + тэмдэг нэр / харьцуулсан зэрэгIt's getting cold.
ойлгох (албан бус)get + нэр үг / itI don't get it.
(өөртөө хийх / танд тохиолдох)get + past participleGet dressed! / We got lost.

Газар руу get бол to авна: get to work, get to the airport. Харин home, here, there-ийн өмнө to байхгүй: get home, get here.

Хэрэглээ

1get + тэмдэг нэр – өдөр тутмын өөрчлөлт

Ярианд өөрчлөлтийг хэлэх хамгийн түгээмэл арга бол get + тэмдэг нэр. Харьцуулсан зэрэгтэй бол явагдаж буй өөрчлөлтийг харуулна: get better, get worse. Present Continuous (үргэлжилж буй одоо цаг) (It's getting…) яг одоо болж буй өөрчлөлтийг хэлнэ.

I always get hungry at about eleven.
Би арван нэгэн цагийн үед үргэлж өлсдөг.
монголоор ганц үйл үг «өлсөх» → get hungry
It's getting dark. Let's go home.
Харанхуй болж байна. Гэр лүүгээ явцгаая.
монголоор өгүүлэгдэхүүнгүй, англиар it
Don't get angry. It was an accident.
Битгий уурлаарай. Санамсаргүй болсон юм.
«уурлах» → get angry
My English is getting better.
Миний англи хэл сайжирч байна.
«сайжрах» → get better
The traffic gets worse every year.
Түгжрэл жил ирэх тусам улам дордож байна.
монголоор «-ж байна», англиар жил бүрийн давтагдах өөрчлөлт → Present Simple

2become – илүү албан ёсны, нэр үгтэй

Become нь get + тэмдэг нэртэй ижил утгатай, гэхдээ илүү албан ёсны бөгөөд бичгийн хэлэнд түгээмэл. Нэр үгтэй бол get биш, become хэрэглээрэй.

The town became popular with tourists in the 1990s.
Энэ хот 1990-ээд онд жуулчдын дунд алдартай болсон.
бичгийн хэллэг → became
It soon became clear that the plan wasn't working.
Төлөвлөгөө бүтэхгүй байгаа нь удалгүй тодорхой болсон.
it + became clear
She became a doctor at the age of 26.
Тэр 26 настайдаа эмч болсон.
нэр үг → become; «эмч» биш «a doctor»
We became friends at university.
Бид их сургуульд байхдаа найзууд болсон.
нэр үг → become

3go + тэмдэг нэр – танд тохиолдох өөрчлөлт

Go + тэмдэг нэр нь ихэвчлэн өөрөө сонгоогүй, муу эсвэл эргэлт буцалтгүй өөрчлөлтийг илэрхийлнэ: арьс, үсний өнгө, эвдрэх, муудах зүйл, сэтгэл санаа, дуу чимээний гэнэтийн өөрчлөлт. Go-той зөвхөн тодорхой тэмдэг нэрс явдаг тул хосоор нь цээжлээрэй.

He went red when she smiled at him.
Бүсгүй түүн рүү инээмсэглэхэд тэр улайсан.
«улайх» → go red
My dad went grey in his forties.
Аавын үс дөч гаруйдаа буурал болсон.
«буурал болох» → go grey
Something went wrong with the printer.
Хэвлэгчид ямар нэг юм болчихлоо.
go wrong = эвдрэх, буруу болох
Milk goes bad quickly if you don't keep it in the fridge.
Сүүг хөргөгчинд хийхгүй бол хурдан муудна.
«муудах» → go bad; badly биш
The room went quiet when the manager walked in.
Менежер ороод ирэхэд өрөө нам гүм болов.
гэнэтийн өөрчлөлт → go quiet

4turn ба grow

Turn + өнгө нь байгаль, гэрлэн дохионд түгээмэл; turn + нас нь төрсөн өдөрт. Turn into + нэр үг = огт өөр зүйл болох. Grow + харьцуулсан зэрэг нь удаан, аажмаар өөрчлөлтийг хэлнэ.

The leaves turn yellow in October.
Аравдугаар сард навч шарладаг.
өнгө → turn
My grandmother turns 90 next week.
Эмээ маань ирэх долоо хоногт 90 нас хүрнэ.
«нас хүрэх» → turn + тоо, to-гүй
The light turned green, and we drove on.
Гэрлэн дохио ногоон болоход бид цааш явсан.
гэрлэн дохио → turn
The small café has turned into a popular restaurant.
Тэр жижиг кафе алдартай ресторан болж хувирсан.
«болж хувирах» → turn into + нэр үг
As I grow older, I care less about what other people think.
Нас ахих тусам бусад хүн юу гэж бодох нь надад төдийлөн хамаагүй болж байна.
«нас ахих» → grow older

5get + past participle – dressed, lost, married

Өөртөө хийдэг, эсвэл танд тохиолддог зүйлийн олон тогтсон хэллэг get + past participle (гурав дахь хэлбэр / V3)-ээр бүтдэг: get dressed, get changed, get washed, get lost, get married, get divorced, get stuck. Монголоор эдгээр ихэвчлэн ганц үйл үг: «хувцаслах», «төөрөх», «гэрлэх», «гацах». Get-тэй үйлдэгдэхүүн хэвийг (He got hired) B2-13-оос үзнэ үү.

Hurry up and get dressed. We're late!
Хурдан хувцаслаарай. Бид хоцорлоо!
«хувцаслах» → get dressed
We got lost in the old town.
Бид хуучин хотод төөрсөн.
«төөрөх» → get lost
They got married in June.
Тэд зургадугаар сард гэрлэсэн.
«гэрлэх» → get married (үйл явдал)
I got stuck in traffic for an hour.
Би түгжрэлд нэг цаг гацсан.
«гацах» → get stuck

6Get-ийн бусад гол утгууд

Ярианд get нь хүлээн авах, худалдаж авах эсвэл авчрах, хүрч ирэх, (албан бусаар) ойлгох гэсэн утгаар маш түгээмэл. Албан бичигт илүү нарийн үйл үг ихэвчлэн дээр: receive, buy, arrive, understand.

Did you get my message?
Миний мессежийг авсан уу?
хүлээн авах
I'll get some milk on the way home.
Гэр лүүгээ явахдаа сүү авчихъя.
худалдаж авах
What time did you get home last night?
Өчигдөр орой хэдэн цагт гэртээ ирсэн бэ?
монголоор «гэртээ», англиар get home, to-гүй
How do I get to the city centre from here?
Эндээс хотын төв рүү яаж очих вэ?
бусад газарт get to; US: center
Sorry, I don't get the joke.
Уучлаарай, би онигоог нь ойлгосонгүй.
албан бус: get = ойлгох

Түгээмэл алдаа

❌What time did you get to home?
✅What time did you get home?
home, here, there-ийн өмнө to байхгүй.
❌She got married with a doctor.
✅She got married to a doctor.
get married to someone.
❌It's getting more dark.
✅It's getting darker.
Харьцуулсан зэргийн энгийн хэлбэрийг хэрэглээрэй. A2-06-ийг үзнэ үү.
❌Hurry up and get dress.
✅Hurry up and get dressed.
get + past participle.
❌He turned to 40 last week.
✅He turned 40 last week.
turn + нас: to-гүй.
❌The milk went badly.
✅The milk went bad.
Өөрчлөлтийн үйл үгийн дараа дайвар үг биш, тэмдэг нэр.
❌He went angry.
✅He got angry.
angry нь go биш, get эсвэл become-той явдаг.
⚠️The weather became cold.
✅The weather got cold.
Зөв, гэхдээ ярианд албан ёсны сонсогдоно. Бичгийн хэлэнд became болно.

Монголчуудад тохиолддог урхи

1. «Хүйтэрч байна» → it-гүй өгүүлбэр. «Хүйтэрч байна», «Харанхуй болж байна» шиг цаг агаар, гэрэл гэгээний өгүүлбэрт монголоор өгүүлэгдэхүүн байдаггүй: «Одоо зуухаа галлах хэрэгтэй. Гадаа их хүйтэрч байна». Англиар өгүүлэгдэхүүн заавал, цаг агаар, харанхуйд it.

❌We should light the stove now. Is getting very cold outside.
✅We should light the stove now. It's getting very cold outside.
цаг агаарт өгүүлэгдэхүүн it

2. «-тай гэрлэсэн» → married with. Монголоор хамт байх «-тай» дагаврыг with гэж орчуулах нь элбэг: «Манай англи хэлний багш монгол хүнтэй гэрлэсэн болохоор монголоор жаахан ойлгодог» Англиар be / get married to + хүн (эсвэл marry + хүн, угтвар үггүй).

❌Our English teacher is married with a Mongolian man, so she understands a little Mongolian.
✅Our English teacher is married to a Mongolian man, so she understands a little Mongolian.
be / get married to + хүн

3. «Гэртээ ирэх» → get to home. Монголоор «гэр» нэмэлт дагавартай («гэртээ», «гэр лүүгээ») тул англиар ч угтвар үг нэмэх хүсэл төрдөг: «Дөлгөөнийг гэртээ ирэхэд гэрийнхэн нь бүгд хүлээж байсан». Home, here, there-ийн өмнө to байхгүй.

❌When Dulguun got to home, the whole family was waiting for him.
✅When Dulguun got home, the whole family was waiting for him.
get home, to-гүй

4. «70 нас болно» → become 70 years old. Монголоор насыг «болох» эсвэл «хүрэх»-ээр хэлдэг: «Сараагийн эмээ тавдугаар сард 70 нас болно». «Болох»-ыг become гэж орчуулбал дүрмийн хувьд гайгүй ч англиар хэн ч ингэж хэлдэггүй. Нас, төрсөн өдөрт turn + тоо.

⚠️Saraa's grandmother will become 70 years old in May.
✅Saraa's grandmother will turn 70 in May. эсвэл Saraa's grandmother will be 70 in May.
Дүрмийн хувьд зөв, гэхдээ насанд turn эсвэл be хэрэглэдэг

Бүү андуураарай

be married ба get married – Be married бол байдал; get married бол үйл явдал (хуримын өдөр). Монголоор хоёуланд нь «гэрлэсэн» гэдэг тул цагийн үгийг хараарай: for thirty years (хэр удаан) → байдал, in 1995 (хэзээ) → үйл явдал.

My parents have been married for thirty years.
Аав ээж маань гэрлээд гучин жил болж байна.
байдал; монголоор «-аад … болж байна», англиар Present Perfect (одоо төгссөн цаг)
My parents got married in 1995.
Аав ээж маань 1995 онд гэрлэсэн.
үйл явдал

get + тэмдэг нэр ба get + нэр үг – Get + тэмдэг нэр = «болох». Get + нэр үг = «хүлээн авах / худалдаж авах / авчрах», «болох» биш. Ажил, албан тушаалд шилжихэд become хэрэглээрэй.

She got rich.
Тэр баяжсан.
болсон: баян болсон
She got a new job.
Тэр шинэ ажилтай болсон.
олсон; монголоор «болсон» ч англиар get a job
She became a manager.
Тэр менежер болсон.
«got a manager» биш

get used to – Get used to + нэр үг / -ing нь шинэ зүйлд аажмаар дасахыг хэлнэ. B1-21 хичээлд үзнэ.

Зөв бичих ба дуудлага

  • get – got – got (UK); get – got – gotten (US, ихэнх утгаар): Prices have got higher (UK) / have gotten higher (US). Америк англиар өмчлөлийн have got-д got хэвээр.
  • Хурдан ярианд getting америк англиар «gedding» шиг, британийн зарим аялгаар «geh'ing» шиг сонсогддог; get it нь «geddit» эсвэл «ge-tit» шиг.
  • become – became – become: өргөлт хоёр дахь үе дээр, /bɪˈkʌm/ – «bi-KUM». Монгол заншлаар эхний үеийг бүү онцлоорой. /ʌ/ нь монгол «а»-аас богино, амаа бага нээгээрэй.
  • grown нь phone-той ижил эгшигтэй: /ɡrəʊn/ (UK), /ɡroʊn/ (US). r монгол «р» шиг чичирдэггүй.
  • married /ˈmærid/: /æ/ нь монгол хэлэнд байхгүй – амаа «а»-гийн адил том нээгээд хэлээ «э» шиг урагш тавиарай. Төгсгөлийн -ed нь /d/, нэмэлт эгшиггүй («мэррийд» биш).

Алтан дүрэм

Байдалд be хэрэглэнэ. Өөрчлөлтөд өдөр тутмын англиар get, илүү албан ёсоор болон нэр үгийн өмнө become, хүсээгүй олон өөрчлөлтөд go (go grey, go wrong, go bad), өнгө, насанд turn, удаан өөрчлөлтөд grow + харьцуулсан зэрэг. Монгол «болох»-ыг үргэлж become гэж бүү орчуулаарай: тэмдэг нэртэй ярианд get, насанд turn.

Дасгал

A. Бүтэц

Дутуу үгийг нөхөөрэй. Хаалтанд хоёр үг байвал тохирохыг нь сонгоно уу, нэг үг байвал түүнийг зөв хэлбэрт оруулна уу.

  1. It's ___ cold. Close the window. …
  2. She ___ a famous writer after her second book. …
  3. My grandfather ___ 80 next month. …
  4. Something has ___ wrong with my laptop. …
  5. Hurry up and get (dress).
  6. As children grow (old), they become more independent.

B. Утга

Нөхцөл байдалд тохирох хувилбарыг сонгоно уу.

  1. Get-ийн аль утга вэ? "I got a text from my sister." …
  2. Get-ийн аль утга вэ? "We got to the hotel at ten." …
  3. Тайланд тохирох илүү албан ёсны хувилбарыг сонгоно уу: Unemployment … a serious problem.
  4. Зөв хариултыг сонгоно уу: The bananas have … brown.

C. Алдааг олоорой

Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.

  1. They got married with each other in Rome.
  2. What time do you usually get to home?
  3. My hair is going grey.
  4. Take the cake out of the oven before it gets burn.

D. Нөхцөл байдалд

Өгүүллэгийг уншаад дутуу үгийг нөхөөрэй. Get, go, become эсвэл turn-ийг Past Simple-ээр хэрэглээрэй.

A bad day
Yesterday everything 15 wrong. First, I couldn't find my keys, so I 16 dressed in a hurry and ran out. Then the bus 17 stuck in traffic for forty minutes, and I 18 to work late. My boss 19 angry, and I 20 red in front of everyone. In the evening, I 21 home, made a cup of tea and felt better.

E. Таны ээлж

Өөрийнхөө тухай англиар бичээрэй.

  1. Өдрийн өөр өөр цагт ямар байдаг тухайгаа бичнэ үү. Get + тэмдэг нэр хэрэглээрэй.
  2. Таны хот эсвэл таны таньдаг нэг хүн хэрхэн өөрчлөгдсөн тухай хоёр өгүүлбэр бичнэ үү. Become, turn into эсвэл grow хэрэглээрэй.
Хариулт

A. Бүтэц

  1. getting
  2. became
  3. turns
  4. gone
  5. dressed
  6. older

B. Утга

  1. receive
  2. arrive
  3. became
  4. gone / turned

C. Алдааг олоорой

  1. They got married in Rome. / They married each other in Rome. / They got married to each other in Rome.
  2. What time do you usually get home?
  3. ✓ My hair is going grey.
  4. Take the cake out of the oven before it burns. / Take the cake out of the oven before it gets burnt. / Take the cake out of the oven before it gets burned.

D. Нөхцөл байдалд

  1. went
  2. got
  3. got
  4. got
  5. got / became
  6. went / turned
  7. got / went

E. Таны ээлж

  1. I get sleepy after lunch, and I get hungry again at about six.
  2. My village has turned into a busy little town. My younger brother has become very confident.

F. Холимог давталт

  1. waking
  2. higher … higher
  3. is getting / 's getting
Android аппЯвж байхдаа суралц Google Play