Slowingoგრამატიკა
B1 34 / 39

Get, become, go, turn: როგორ ვთქვათ „გახდა“ ინგლისურად

Get, Become, Go, Turn: Changing States

ამ გვერდზე
  1. მიზანი
  2. მთავარი იდეა
  3. ქართული და ინგლისური
  4. ფორმა
  5. გამოყენება
  6. ხშირი შეცდომები
  7. მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
  8. არ აგერიოთ
  9. მართლწერა და გამოთქმა
  10. ოქროს წესი
  11. სავარჯიშოები

მიზანი

ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ აღწეროთ, როგორ იცვლებიან ადამიანები და საგნები – get tired, become famous, go grey, turn 40, grow older – და გაიგებთ და გამოიყენებთ get-ის ყველაზე ხშირ მნიშვნელობებს: მიღება, ყიდვა, მისვლა, გახდომა და გაგება.

მთავარი იდეა

წარმოიდგინეთ ქამელეონი. ახლა ის მწვანეა: ეს მდგომარეობაა, მდგომარეობისთვის კი be-ს ვიყენებთ – It's green. ერთი წუთის შემდეგ ის ყავისფრდება. ახლა ცვლილების ზმნა გვჭირდება: It's turning brown. It's getting darker.

ინგლისურს ცვლილების რამდენიმე ზმნა აქვს და თითოეულს თავისი ხასიათი აქვს. Get ყოველდღიური, უნივერსალური ზმნაა: get tired, get dark, get married. Become იგივეს ნიშნავს, მაგრამ უფრო ფორმალურად ჟღერს და სწორედ ის მუშაობს არსებით სახელთან: become a doctor. Go ისეთი ცვლილებებისთვისაა, რომლებიც თქვენ გემართებათ, ხშირად უარესისკენ: go grey, go wrong, go bad. Turn ფერებისა და დაბადების დღეებისთვისაა: turn red, turn 30. Grow ნელი ცვლილებებისთვისაა: grow older.

ამიტომ კითხვა მხოლოდ ის კი არ არის, „შეიცვალა თუ არა?“, არამედ ისიც: „რა ტიპის ცვლილებაა და რამდენად ფორმალურად ვლაპარაკობ?“

ქართული და ინგლისური

ქართულში ცვლილებას ხშირად ერთი ზმნა გამოხატავს: „დავიღალე“ (I got tired), „ბნელდება“ (It's getting dark), „გაბრაზდა“ (He got angry), „გაწითლდა“ (He went red), „გაფუჭდა“ (It went bad / It went wrong). ინგლისურად კი ხშირად ორი სიტყვა გვჭირდება: ცვლილების ზმნა + ზედსართავი სახელი. როცა ქართულ ზმნაში „ზედსართავს“ ვერ ვხედავთ, ყველაზე ადვილად „გახდა“-ს ვთარგმნით და ყველგან become-ს ვამბობთ. Become სწორია, მაგრამ ყოველდღიურ ლაპარაკში ხშირად ზედმეტად ფორმალურად ჟღერს – იქ get ჯობია.

„ბნელდება“, „ცივდება“, „გვიანდება“ ქვემდებარის გარეშე ითქმის; ინგლისურად it აუცილებელია: It's getting dark. ასაკისთვის ქართულად „40 წლის გახდა“ ვამბობთ, ინგლისურად კი turn 40 – become-ის და years-ის გარეშე. „უფრო“ ქართულად ყველა ზედსართავთან დგას („უფრო ბნელი“), ინგლისურად კი მოკლე ზედსართავებს -er ემატება: darker, better. პროფესიასთან და როლთან („ექიმი გახდა“) ორივე ენა ერთნაირად მუშაობს: become a doctor.

ქართულიინგლისურირაშია განსხვავება?
ბნელდება.It's getting dark.ქართულად ერთი ზმნა, ქვემდებარის გარეშე; ინგლისურად it + get + ზედსართავი
ძალიან დავიღალე.I got really tired.ქართულად ზმნა; ინგლისურად get + ზედსართავი
ექიმი გახდა.She became a doctor.აქ ერთნაირია: არსებით სახელთან become
ჩემი ინგლისური უმჯობესდება.My English is getting better.ცვლილება მიმდინარეობს → getting + შედარებითი ხარისხი
ბოლოს გაწითლდა.He went red.უნებლიე ცვლილება → go + ზედსართავი
რძე გაფუჭდა.The milk went bad.„გაფუჭდა“ საკვებზე → go bad; ტექნიკაზე → go wrong / break
ბებია 90 წლის ხდება.My grandmother turns 90.ასაკი → turn + რიცხვი, become-ის და years-ის გარეშე
ივნისში დაქორწინდნენ.They got married in June.მოვლენა → get married; ვისზე? → to someone
დღეს წერილი მივიღე.I got a letter today.get = მიღება
სახლში გვიან მივედი.I got home late.get home – to-ს გარეშე

მოკლედ: ცვლილებისთვის ყოველდღიურ ლაპარაკში get + ზედსართავი, არსებით სახელთან become, უნებლიე ცვლილებებისთვის go, ფერსა და ასაკთან turn; „ბნელდება“ → It's getting dark.

ფორმა

Be (მდგომარეობა) თუ ცვლილების ზმნები

მდგომარეობაცვლილებამაგალითი
be + ზედსართავიget / become + ზედსართავიIt's dark. → It's getting dark.
be + არსებითი სახელიbecome + არსებითი სახელიShe's a lawyer. → She became a lawyer in 2020.
be + past participleget + past participleThey're married. → They got married last year.

რომელი ცვლილების ზმნა?

ზმნარასთან ერთადტიპური სიტყვებისტილი
getზედსართავი / შედარებითი ხარისხი / past participletired, dark, cold, angry, better, worse, married, lost, dressedყოველდღიური
becomeზედსართავი / არსებითი სახელიfamous, popular, clear, a doctor, friendsუფრო ფორმალური; არსებით სახელთან მთავარი არჩევანი
goზედსართავი (ხშირად უარესისკენ, უნებლიე ცვლილება)grey, bald, red, wrong, bad, quiet, blind, madყოველდღიური
turnფერი / ასაკი / არსებითი სახელი into-თიgreen, red, 40, cold; turn into a…ყოველდღიური
growშედარებითი ხარისხი / ზოგი ზედსართავიolder, stronger, more confident; grow tiredნელი ცვლილება; ცოტა ლიტერატურული

get-ის მთავარი მნიშვნელობები

მნიშვნელობასქემამაგალითი
მიღებაget + არსებითი სახელიI got an email from her.
ყიდვა / მოტანაget + არსებითი სახელიCan you get some bread?
მისვლა / მიღწევაget + ადგილიWe got home at midnight. / How do I get to the station?
გახდომაget + ზედსართავი / შედარებითი ხარისხიIt's getting cold.
გაგება (არაფორმალური)get + არსებითი სახელი / itI don't get it.
საკუთარ თავს აკეთებთ / გემართებათget + past participleGet dressed! / We got lost.

ადგილთან get-ს to სჭირდება: get to work, get to the airport. მაგრამ home, here, there-თან to არ დგას: get home, get here.

გამოყენება

1get + ზედსართავი – ყოველდღიური ცვლილებები

Get + ზედსართავი ცვლილების აღწერის ყველაზე ხშირი გზაა ლაპარაკში. შედარებით ხარისხთან ის მიმდინარე ცვლილებას აჩვენებს: get better, get worse. Present Continuous (განგრძობითი აწმყო) – It's getting… – ახლა მიმდინარე ცვლილებას აღწერს. ქართულად აქ ხშირად ერთი ზმნაა.

I always get hungry at about eleven.
დაახლოებით თერთმეტზე ყოველთვის მშივდება.
„მშივდება“ → get hungry
It's getting dark. Let's go home.
ბნელდება. წავიდეთ სახლში.
„ბნელდება“ ქვემდებარის გარეშეა; ინგლისურად it აუცილებელია
Don't get angry. It was an accident.
ნუ გაბრაზდები. შემთხვევით მოხდა.
„გაბრაზდა“ → get angry
My English is getting better.
ჩემი ინგლისური უმჯობესდება.
getting + better, არა more good
The traffic gets worse every year.
საცობები ყოველწლიურად უარესდება.
traffic უთვლადია: gets

2become – უფრო ფორმალური და არსებით სახელთან

Become იგივეს ნიშნავს, რასაც get + ზედსართავი, მაგრამ უფრო ფორმალურია და წერაში უფრო ხშირია. არსებით სახელთან გამოიყენეთ become და არა get. ქართული „გახდა“ ყველაზე ზუსტად აქ ემთხვევა.

The town became popular with tourists in the 1990s.
ქალაქი 1990-იან წლებში ტურისტებში პოპულარული გახდა.
წერილობითი სტილი → became
It soon became clear that the plan wasn't working.
მალე გამოჩნდა, რომ გეგმა არ მუშაობდა.
it became clear = „ცხადი გახდა“
She became a doctor at the age of 26.
ექიმი 26 წლისა გახდა.
არსებითი სახელი → become, არა get
We became friends at university.
უნივერსიტეტში დავმეგობრდით.
„დავმეგობრდით“ → became friends

3go + ზედსართავი – ცვლილებები, რომლებიც გემართებათ

Go + ზედსართავი ისეთ ცვლილებას აღწერს, რომელიც, როგორც წესი, თქვენ არ აგირჩევიათ და ხშირად უარყოფითი ან საბოლოოა: კანისა და თმის ფერი, საგნები, რომლებიც აღარ მუშაობს ან ფუჭდება, განწყობისა და ხმის უეცარი ცვლილება. go-სთან მხოლოდ გარკვეული ზედსართავები დგას, ამიტომ წყვილებად ისწავლეთ.

He went red when she smiled at him.
როცა გოგონამ გაუღიმა, გაწითლდა.
„გაწითლდა“ → went red
My dad went grey in his forties.
მამაჩემი ორმოცს გადაცილებული გაჭაღარავდა.
go grey: თმის ფერი
Something went wrong with the printer.
პრინტერს რაღაც დაემართა.
go wrong: აღარ მუშაობს
Milk goes bad quickly if you don't keep it in the fridge.
რძე სწრაფად ფუჭდება, თუ მაცივარში არ ინახავ.
„ფუჭდება“ საკვებზე → goes bad
The room went quiet when the manager walked in.
როცა მენეჯერი შემოვიდა, ოთახში სიჩუმე ჩამოვარდა.
უეცარი სიჩუმე → went quiet

4turn და grow

Turn + ფერი ხშირია ბუნებაზე და შუქნიშანზე ლაპარაკისას; turn + ასაკი დაბადების დღისთვისაა. Turn into + არსებითი სახელი = რაღაც სხვად იქცევა. Grow + შედარებითი ხარისხი ნელ, თანდათანობით ცვლილებას აღწერს.

The leaves turn yellow in October.
ოქტომბერში ფოთლები ყვითლდება.
„ყვითლდება“ → turn yellow
My grandmother turns 90 next week.
ბებიაჩემი მომავალ კვირას 90 წლის ხდება.
„90 წლის ხდება“ → turns 90, years-ის გარეშე
The light turned green, and we drove on.
შუქნიშანზე მწვანე აინთო და გზა გავაგრძელეთ.
შუქნიშანი → turn green
The small café has turned into a popular restaurant.
პატარა კაფე პოპულარულ რესტორნად იქცა.
„იქცა“ → turned into
As I grow older, I care less about what other people think.
რაც უფრო ვბერდები, მით ნაკლებად მაინტერესებს, რას ფიქრობენ სხვები.
ნელი ცვლილება → grow older

5get + past participle – dressed, lost, married

ბევრი მყარი გამოთქმა იყენებს get + past participle-ს (მესამე ფორმა) იმისთვის, რასაც საკუთარ თავს აკეთებთ ან რაც გემართებათ: get dressed, get changed, get washed, get lost, get married, get divorced, get stuck. ვნებითი გვარი get-ით (He got hired) იხ. B2-13. ქართულად აქ ისევ ერთი ზმნაა: „ჩაიცვა“, „დაიკარგა“, „დაქორწინდა“.

Hurry up and get dressed. We're late!
იჩქარე და ჩაიცვი. გვაგვიანდება!
„ჩაიცვი“ → get dressed
We got lost in the old town.
ძველ ქალაქში გზა აგვებნა.
„გზა აგვებნა“ → got lost
They got married in June.
ივნისში დაქორწინდნენ.
მოვლენა → got married
I got stuck in traffic for an hour.
საცობში გავიჭედე და მთელი საათი ვიდექი.
get stuck: გაჭედვა

6get-ის სხვა მთავარი მნიშვნელობები

Get ლაპარაკში ძალიან ხშირია მნიშვნელობით: მიღება, ყიდვა ან მოტანა, მისვლა ან მიღწევა და (არაფორმალურად) გაგება. ფორმალურ წერაში ხშირად უფრო ზუსტი ზმნა ჯობია: receive, buy, arrive, understand.

Did you get my message?
ჩემი შეტყობინება მიიღე?
get = მიღება
I'll get some milk on the way home.
სახლისკენ მიმავალი გზაზე რძეს ვიყიდი.
get = ყიდვა
What time did you get home last night?
წუხელ რომელ საათზე მიხვედი სახლში?
get home: to-ს გარეშე
How do I get to the city centre from here?
აქედან ქალაქის ცენტრში როგორ მივიდე?
get to + ადგილი; ამერიკულად center
Sorry, I don't get the joke.
ბოდიში, ხუმრობას ვერ მივხვდი.
get = გაგება (არაფორმალური)

ხშირი შეცდომები

❌What time did you get to home?
✅What time did you get home?
home, here და there-ის წინ to არ დგას.
❌She got married with a doctor.
✅She got married to a doctor.
get married to someone.
❌It's getting more dark.
✅It's getting darker.
გამოიყენეთ ჩვეულებრივი შედარებითი ფორმა. იხ. A2-06.
❌Hurry up and get dress.
✅Hurry up and get dressed.
get + past participle.
❌He turned to 40 last week.
✅He turned 40 last week.
turn + ასაკი: to-ს გარეშე.
❌The milk went badly.
✅The milk went bad.
ცვლილების ზმნის შემდეგ ზედსართავი დგას, არა ზმნიზედა.
❌He went angry.
✅He got angry.
angry get-თან ან become-თან დგას, არა go-სთან.
⚠️The weather became cold.
✅The weather got cold.
სწორია, მაგრამ საუბარში ფორმალურად ჟღერს. წერაში became კარგია.

მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის

1. „ცივდება“ → Is getting cold. „ცივდება“, „ბნელდება“, „გვიანდება“ ქართულად ქვემდებარის გარეშე ითქმის. ინგლისურ წინადადებას ქვემდებარე სჭირდება, ამინდისა და დროის აღწერისას კი ეს it-ია.

❌Is getting late, and the last minibus leaves at ten.
✅It's getting late, and the last minibus leaves at ten.
ქვემდებარე it აუცილებელია

2. „გახდა“ → become ყველგან. ლექსიკონში „გახდა“ = become, ამიტომ ყოველდღიურ ცვლილებებშიც become გვისხლტება: „ძალიან მოწყენილი გავხდი“, „გაბრაზდა“. ეს სწორია, მაგრამ საუბარში მძიმედ ჟღერს; ბუნებრივი არჩევანია get.

⚠️When the film started, my little brother became scared and hid behind the sofa.
✅When the film started, my little brother got scared and hid behind the sofa.
გრამატიკულად სწორია, მაგრამ საუბარში became ფორმალურად ჟღერს; ბუნებრივია got

3. „85 წლის გახდა“ → became 85 years. ქართულად ასაკის ცვლილებას „გახდა“-თი ვამბობთ და „წლის“ ფორმას ვიყენებთ. ინგლისურად დაბადების დღეზე turn + რიცხვი ითქმის; years მარტო ასაკს ვერ გამოხატავს (85 years old ან უბრალოდ 85).

❌Our neighbour Irakli became 85 years last month.
✅Our neighbour Irakli turned 85 last month.
ასაკი → turn + რიცხვი; years old-ის გარეშე years არ ითქმის

4. „უფრო მოკლე ხდება“ → getting more short. ქართულად შედარებით ხარისხს ყოველთვის „უფრო“-თი ვაწარმოებთ. ინგლისურად მოკლე ზედსართავები -er-ს იღებს, და get-ის შემდეგაც ასეა.

❌In November the days get more short.
✅In November the days get shorter.
მოკლე ზედსართავი → -er

5. „ცოლად შეირთო“ / „გაჰყვა“ → married with. ქართული „ცოლად შეირთო“, „გაჰყვა“, „დაქორწინდა“ ინგლისურ წინდებულს არ გვკარნახობს, ამიტომ „ვიღაცასთან ერთად“ ლოგიკით with ჩნდება. სწორია be / get married to someone ან marry someone (წინდებულის გარეშე).

❌Tamar has been married with a pilot for ten years.
✅Tamar has been married to a pilot for ten years.
be married to / get married to someone

არ აგერიოთ

be married თუ get married – Be married მდგომარეობაა; get married – მოვლენა (ქორწილის დღე). ქართულადაც: „დაქორწინებულები არიან“ და „დაქორწინდნენ“.

My parents have been married for thirty years.
ჩემი მშობლები ოცდაათი წელია დაქორწინებულები არიან.
მდგომარეობა; ქართული აწმყო → have been
My parents got married in 1995.
ჩემი მშობლები 1995 წელს დაქორწინდნენ.
მოვლენა

get + ზედსართავი თუ get + არსებითი სახელი – Get + ზედსართავი ნიშნავს „გახდომას“. Get + არსებითი სახელი ნიშნავს მიღებას / ყიდვას / მოტანას – არა „გახდომას“. სამსახურსა და როლზე ლაპარაკისას („მენეჯერი გახდა“) გამოიყენეთ become.

She got rich.
გამდიდრდა.
became rich
She got a new job.
ახალი სამსახური იშოვა.
მიიღო / იპოვა
She became a manager.
მენეჯერი გახდა.
არა „got a manager“

get used to – Get used to + არსებითი სახელი / -ing ფორმა ნიშნავს რაღაც ახალს ნელ-ნელა შეჩვევას. იხ. B1-21.

მართლწერა და გამოთქმა

  • get – got – got (UK); get – got – gotten (US, უმეტეს მნიშვნელობაში): Prices have got higher (UK) / have gotten higher (US). ამერიკულ ინგლისურშიც ფლობისთვის have got got-ით რჩება.
  • სწრაფ მეტყველებაში ამერიკულ ინგლისურში getting-ში t რბილდება და მოკლე /d/-ს ჰგავს, ზოგ ბრიტანულ აქცენტში კი ყელში წყდება. get it ერთ სიტყვასავით ისმის. ჯერ მოისმინეთ, მერე გაიმეორეთ.
  • become – became – become: მახვილი მეორე მარცვალზეა, /bɪˈkʌm/. /ʌ/ ქართულში არ არის: მოკლე ბგერაა, ქართულ „ა“-ს ახლოს, ოღონდ უფრო მოკლე და პირი ნაკლებად იღება; ტუჩები არ მრგვალდება.
  • grown /ɡrəʊn/ (UK), /ɡroʊn/ (US) ერითმება phone-ს: ორმაგი ხმოვანია, ბოლოს ტუჩები მრგვალდება. grow /ɡrəʊ/-ში w არ ისმის.
  • got /ɡɒt/ (UK): მოკლე, ღია „ო“, ტუჩები ოდნავ მრგვალი. t ბოლოს ძალიან მსუბუქია – ნუ დაამატებთ ხმოვანს („გოტი“).

ოქროს წესი

მდგომარეობისთვის – be. ცვლილებისთვის – get ყოველდღიურ ინგლისურში, become უფრო ფორმალურ ინგლისურში და არსებითი სახელის წინ, go ბევრი უნებლიე ცვლილებისთვის (go grey, go wrong, go bad), turn ფერებისა და ასაკისთვის, grow + შედარებითი ხარისხი ნელი ცვლილებებისთვის. „ბნელდება“ = It's getting dark, „40 წლის გახდა“ = He turned 40.

სავარჯიშოები

A. ფორმა

ჩასვით ფრჩხილებში მოცემული სწორი სიტყვა ან სიტყვის სწორი ფორმა.

  1. It's ___ cold. Close the window. …
  2. She ___ a famous writer after her second book. …
  3. My grandfather ___ 80 next month. …
  4. Something has ___ wrong with my laptop. …
  5. Hurry up and get (dress).
  6. As children grow (old), they become more independent.

B. მნიშვნელობა

აირჩიეთ ვარიანტი, რომელიც სიტუაციას შეესაბამება.

  1. get-ის რომელი მნიშვნელობაა? "I got a text from my sister." …
  2. get-ის რომელი მნიშვნელობაა? "We got to the hotel at ten." …
  3. აირჩიეთ უფრო ფორმალური ვარიანტი ანგარიშისთვის: Unemployment … a serious problem.
  4. აირჩიეთ სწორი პასუხი: The bananas have … brown.

C. იპოვეთ შეცდომა

ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.

  1. They got married with each other in Rome.
  2. What time do you usually get to home?
  3. My hair is going grey.
  4. Take the cake out of the oven before it gets burn.

D. კონტექსტში

შეავსეთ ტექსტში გამოტოვებული სიტყვები. გამოიყენეთ get, go, become ან turn Past Simple-ში.

A bad day
Yesterday everything 15 wrong. First, I couldn't find my keys, so I 16 dressed in a hurry and ran out. Then the bus 17 stuck in traffic for forty minutes, and I 18 to work late. My boss 19 angry, and I 20 red in front of everyone. In the evening, I 21 home, made a cup of tea and felt better.

E. თქვენი ჯერი

დაწერეთ ინგლისურად თქვენზე და თქვენს გარემოზე.

  1. აღწერეთ, როგორ გრძნობთ თავს დღის სხვადასხვა დროს. გამოიყენეთ get + ზედსართავი.
  2. დაწერეთ ორი წინადადება იმაზე, როგორ შეიცვალა თქვენი ქალაქი ან თქვენი ნაცნობი. გამოიყენეთ become, turn into ან grow.

F. შერეული გამეორება

გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.

  1. B1-21 Used to, be used to, get used to ქართულად: „ადრე“, „მიჩვეული ვარ“ და „ვეჩვევი“
    I can't get used to (wake) up so early.
  2. B1-24 შედარებითი ხარისხი: much better, twice as big as, the more… the better
    Prices are getting and (high).
  3. A1-22 Present Continuous ქართულად: I'm working – რა ხდება ახლა
    Look outside — it (get) dark.
პასუხები

A. ფორმა

  1. getting
  2. became
  3. turns
  4. gone
  5. dressed
  6. older

B. მნიშვნელობა

  1. receive
  2. arrive
  3. became
  4. gone / turned

C. იპოვეთ შეცდომა

  1. They got married in Rome. / They married each other in Rome. / They got married to each other in Rome.
  2. What time do you usually get home?
  3. ✓ My hair is going grey.
  4. Take the cake out of the oven before it burns. / Take the cake out of the oven before it gets burnt. / Take the cake out of the oven before it gets burned.

D. კონტექსტში

  1. went
  2. got
  3. got
  4. got
  5. got / became
  6. went / turned
  7. got / went

E. თქვენი ჯერი

  1. I get sleepy after lunch, and I get hungry again at about six.
  2. My village has turned into a busy little town. My younger brother has become very confident.

F. შერეული გამეორება

  1. waking
  2. higher … higher
  3. is getting / 's getting
Android აპლიკაციაისწავლეთ ყველგან Google Play