By o Until? During o For? On Time o In Time? Mga Preposition ng Oras sa Ingles
By, Until, During, For; In Time, On Time, At the End
Sa pahinang ito
Layunin
Pagkatapos ng araling ito, kaya mo nang magsalita nang eksakto tungkol sa mga deadline at sa haba ng panahon: by o until, for, during o while, within at by the time, on time o in time, at the end o in the end, at as para sa dalawang bagay na sabay na nangyayari.
Ang Pangunahing Ideya
Isipin ang isang running track na may bandila. Ang bandila ay isang punto sa oras: Friday, six o'clock, the end of the month.
Ang by + bandila ay "sa bandila o bago ito — pero hindi lalampas". Ito ay deadline: may isang bagay na dapat mangyari sa kung saanmang bahagi ng track bago ka makarating sa bandila. Send it by Friday.
Ang until + bandila ay tuloy-tuloy ka hanggang sa bandila, saka ka hihinto. Linya ito, hindi punto: I'll wait until Friday.
Ganito rin gumagana ang marami pang salita ng oras. May mga nagtuturo kung kailan nangyari ang isang bagay (during the night), may mga sumusukat kung gaano katagal (for two hours), at may mga nagsasabi kung umabot ka sa bandila sa mismong oras na nakatakda (on time) o nang maaga para sa ibang bagay (in time). Bawat salita ay sumasagot sa bahagyang naiibang tanong — alamin ang tanong, at magiging madali ang salita.
Para sa ating mga Pilipino, ito ang pinakamahalaga: iisang hanggang ang gamit natin para sa deadline at para sa tuloy-tuloy na sitwasyon. Sa Ingles, magkaiba ang dalawa.
Filipino at Ingles
Sa Filipino, hanggang ang sinasabi natin sa deadline (Ipasa mo hanggang Biyernes) at sa bagay na nagpapatuloy (Nasa party kami hanggang hatinggabi). Sa Ingles, by ang deadline ng isang kilos, at until ang sitwasyong nagpapatuloy. Iisang habang din ang gamit natin sa habang may exam at sa habang nag-eexam ako, pero sa Ingles, during + pangngalan at while + sugnay. Ang umabot naman ay malapit sa in time, at ang sa tamang oras ay on time.
| Filipino | Ingles |
|---|---|
| Pakipadala sa akin ang report hanggang Biyernes. | Please send me the report by Friday. |
| Nasa party kami hanggang hatinggabi. | We stayed at the party until midnight. |
| Tumira ako sa Dublin nang tatlong taon. | I lived in Dublin for three years. |
| Nawalan ng kuryente noong bagyo. | The power went off during the storm. |
| May nagnakaw ng bike ko habang nasa library ako. | Someone stole my bike while I was in the library. |
| Lumapag ang eroplano sa tamang oras. | The flight landed on time. |
| Saktong umabot kami sa huling bus. | We arrived just in time to catch the last bus. |
| May panaderya sa dulo ng kalye. | There's a bakery at the end of the street. |
| Sa huli, Max ang ipinangalan namin sa aso. | In the end, we called the dog Max. |
Pansinin ang unang dalawang hanay: parehong hanggang sa Filipino, pero by ang una (isang kilos bago ang deadline) at until ang pangalawa (tuloy-tuloy hanggang hatinggabi). Magkahawig naman ang sa dulo ng at at the end of, at ang sa huli at in the end — kaya rito, tumutulong pa ang Filipino.
Anyo
Mga deadline at haba ng panahon
| Salita | Kasunod | Tanong na sinasagot | Halimbawa |
|---|---|---|---|
| by | oras / petsa | hindi lalampas ng kailan? | Please reply by Monday. |
| by the time | sugnay | hindi lalampas ng anong pangyayari? | By the time we arrived, the shop was closed. |
| until / till | oras / petsa o sugnay | hanggang kailan (tuloy-tuloy)? | I'll be here until six. / Wait until I call. |
| within | haba ng panahon | sa loob ng anong panahon? | We'll answer within 24 hours. |
| from… to / until | dalawang oras | mula kailan hanggang kailan? | The shop is open from 9 to 5. |
| for | haba ng panahon | gaano katagal? | I lived there for three years. |
| during | pangngalan (pangyayari o panahon) | kailan? | I fell asleep during the film. |
| while | sugnay | kailan? | I fell asleep while I was watching the film. |
| as | sugnay | kailan? (sa parehong sandali) | As I was leaving, the phone rang. |
Mga nakapirming parirala
| Parirala | Kahulugan | Halimbawa |
|---|---|---|
| on time | sa nakatakdang oras, hindi late | The train left on time. |
| in time (for… / to…) | nang maaga, umabot | We got there in time for the start. |
| at the end (of…) | sa huling bahagi ng isang bagay | at the end of the film / the street / May |
| in the end | sa huli, pagkatapos ng ilang panahon, pagbabago o problema | In the end, we took a taxi. |
Kapareho ng until ang kahulugan ng till, pero mas impormal ito. Sa US English, Monday through Friday = mula Lunes hanggang Biyernes, kasama ang Biyernes.
Gamit
1by = hindi lalampas (deadline)
Gamitin ang by + oras kapag dapat mangyari ang isang bagay sa oras na iyon o bago pa. Ang deadline lang ang mahalaga, hindi kung gaano katagal ang kilos. By then = hindi lalampas ng oras na iyon.
2until = tuloy-tuloy hanggang sa isang oras
Gamitin ang until (o till) kapag nagpapatuloy ang isang sitwasyon hanggang sa isang punto, saka hihinto. Sa negatibo, ang not… until ay "hindi bago": sa puntong iyon pa lang magsisimula ang kilos.
3by the time, within, from… to
Gumagana ang by the time + sugnay tulad ng by, pero isang pangyayari ang deadline. Pagkatapos ng by the time + Past Simple, madalas nasa Past Perfect ang naunang kilos (tingnan ang B1-03). Within + haba ng panahon = sa loob ng panahong iyon, hindi lalampas sa katapusan nito. Ibinibigay ng from… to / until ang simula at ang katapusan.
4for, during, while
Sinasagot ng for + haba ng panahon ang tanong na gaano katagal? Sinasagot ng during + pangngalan ang kailan? — sa isang punto sa loob ng pangyayari o panahong iyon, o sa buong panahon nito. Ganoon din ang trabaho ng while, pero sugnay (simuno + pandiwa) ang kasunod nito. Tingnan ang A2-02 para sa while sa mga kuwento.
5on time at in time
On time = sa mismong nakatakdang oras, hindi late — para sa schedule, meeting at appointment. In time = maaga nang sapat para gawin ang isang bagay o maging handa para dito; just in time = halos wala nang natitirang oras; not in time = huli na.
6at the end (of) at in the end
Punto ang at the end (of): ang huling bahagi ng isang bagay — pelikula, kalye, buwan. Ang in the end ay "sa huli", pagkatapos ng ilang panahon, pagbabago, usapan o problema. Karaniwan itong nasa simula ng pangungusap.
7as = while / when (dalawang bagay nang sabay)
Ang as + sugnay ay puwedeng mangahulugang while o when: sabay na nangyayari ang dalawang bagay, o nangyari ang isa habang nagaganap ang isa pa. Karaniwan ito sa mga kuwento at medyo mas pasulat kaysa sa while. Just as = sa mismong sandaling iyon. (May iba pang kahulugan ang as, halimbawa dahilan — tingnan ang B1-27.)
Karaniwang Mali
Mga Bitag para sa mga Pilipino
1. Hanggang = until sa lahat. Dahil hanggang ang sinasabi natin sa deadline (Ipasa hanggang Biyernes), madalas itong maging until sa Ingles — sa mga email, memo at anunsiyo sa school. Pero isang kilos ang pagpasa, kaya by. Ang until ay para lang sa sitwasyong nagpapatuloy.
2. Iisang habang → during o while. Iisang habang ang gamit natin sa habang may exam at sa habang nagmamaneho ka, kaya nagkakapalit ang during at while. Sa Ingles, during + pangngalan, while + sugnay (simuno + pandiwa).
3. Nang dalawang araw → during. Kapag haba ng panahon ang sinasabi natin (dalawang araw kaming walang kuryente), minsan during ang lumalabas. Pero ang tanong ay gaano katagal? → for.
4. Sa huli → at the end. Kapag "sa huli" o "sa bandang huli" ang ibig nating sabihin — pagkatapos ng mahabang usapan o problema — minsan at the end ang lumalabas. Tama ang gramatika, pero iba ang kahulugan: ang at the end ay ang huling bahagi ng isang bagay. Para sa "sa huli", in the end.
Huwag Ipagkamali
by at until — By = isang kilos sa deadline o bago pa. Until = sitwasyong nagpapatuloy hanggang sa isang punto. Sa Filipino, parehong hanggang — kaya itanong: isang kilos ba, o tuloy-tuloy?
in + panahon at within + panahon — Ang in two days ay karaniwang "dalawang araw mula ngayon". Ang within two days ay "sa kung anong oras sa loob ng dalawang araw na iyon, hindi lalampas".
in the end at at last — In the end = sa huli, pagkatapos ng mga pagbabago o problema. At last = sa wakas, pagkatapos ng mahabang paghihintay, may ginhawa.
Baybay at Bigkas
- Isang l sa dulo ng until; dalawa sa till. Parehong tama; mas impormal ang till. Iwasan ang untill at ang 'til sa pormal na pagsulat.
- until /ənˈtɪl/: nasa pangalawang pantig ang diin — "un-TIL". Mahina at maikli ang unang patinig; huwag itong bigkasin nang buo na parang "AN-til" na may diin sa una.
- during /ˈdjʊərɪŋ/ (UK), /ˈdʊrɪŋ/ (US): nasa unang pantig ang diin. Maikli at maluwag ang /ʊ/, at isang tunog lang ang -ng sa dulo (/ŋ/) — huwag magdagdag ng g na tunog pagkatapos nito.
- within /wɪˈðɪn/: nasa pangalawang pantig ang diin — "wi-THIN". Ang th rito ay /ð/: ilabas nang kaunti ang dulo ng dila sa pagitan ng mga ngipin at paganahin ang boses. Iwasan ang bigkas na parang d ("widin").
- Sa on time at in time, nasa time ang diin. Sa in the end, idiin ang end, at huwag kalimutan ang d sa dulo ng /end/. Bago ang tunog ng patinig, parang "thee" ang the: at the end of — "at thee END uv".
Gintong Tuntunin
By = hindi lalampas (deadline ng isang kilos); until = tuloy-tuloy hanggang sa isang punto. For = gaano katagal; during + pangngalan / while + sugnay = kailan. On time = hindi late; in time = maaga nang sapat. At the end of ang huling bahagi ng isang bagay; in the end = sa huli. At bago mo isalin ang hanggang, itanong muna: deadline ba ito (by) o tuloy-tuloy (until)?
Mga Pagsasanay
A. Anyo
Piliin o isulat ang tamang salita.
-
I fell asleep ___ the film. …
-
I fell asleep ___ I was watching the film. …
-
She has lived in Lisbon ___ ten years. …
-
You must return the form ___ 30 days. …
-
The bank is open 9 a.m. 4 p.m.
-
The essay must be handed in ___ Friday. …
B. Kahulugan
Piliin ang sagot na tugma sa kahulugan.
-
Piliin ang tamang sagot: I'll stay in bed … ten.
-
Piliin ang tamang sagot: The plane took off …, at 7.30 exactly.
-
Piliin ang tamang sagot: We got to the station … to buy a coffee before the train left.
-
Piliin ang tamang sagot: … we decided not to go.
-
Piliin ang tamang sagot: The shop doesn't open … ten.
-
Piliin ang tamang sagot: … I was getting off the bus, I saw my old teacher.
C. Hanapin ang Mali
Itama ang mali. Kung tama na ang pangungusap, isulat ang correct.
-
I have to finish this essay until Monday.
-
We stayed in Paris during a week.
-
My office is at the end of the corridor.
-
In the end of the year, we have a big party.
D. Sa Konteksto
Ilagay ang tamang salita o parirala ng oras.
Hi Ana! Sorry I didn't reply — my phone was off 17 the whole flight. We landed 18, at 6.10 exactly, but then we waited for our bags 19 almost an hour! 20 the time we got to the hotel, it was nearly nine. We were tired, but we went out anyway and got to the restaurant just 21 before the kitchen closed. We're staying here 22 Sunday. Can you send me your address 23 Friday? I want to send you a postcard!
E. Ikaw Naman
Isulat sa Ingles.
-
Sumulat tungkol sa isang bagay na dapat mong gawin bago ang isang takdang oras ngayong linggo, at sa isang bagay na gagawin mo nang tuloy-tuloy hanggang sa isang oras.
-
Sumulat tungkol sa isang desisyong matagal bago nabuo. Gamitin ang in the end.flat (UK) = apartment (US)
F. Halo-halong Balik-aral
Balikan ang mga naunang aralin.
-
A1-20 At, On, In sa Oras at Petsa: Prepositions of Time sa Ingles I usually go swimming ___ Monday mornings. …
-
A2-27 Zero at First Conditional sa Ingles: Kung, Kapag at Unless I'll call you as soon as I (arrive).
-
B1-03 Past Perfect sa Ingles: I Had Already Left, Madaling Paliwanag When we got to the cinema, the film already (start).
Mga sagot
A. Anyo
- during
- while
- for
- within
- from … to / from … until / from … till / between … and
- by
B. Kahulugan
- until
- on time
- in time
- In the end
- until
- As
C. Hanapin ang Mali
- I have to finish this essay by Monday. / I have to finish this essay before Monday.
- We stayed in Paris for a week.
- ✓ My office is at the end of the corridor.
- At the end of the year, we have a big party.
D. Sa Konteksto
- during / for
- on time
- for
- By
- in time
- until / till / through
- by / before
E. Ikaw Naman
- I have to pay my phone bill by Thursday. On Saturday I'm going to stay at home until lunchtime.
- We looked at ten flats. In the end, we chose the small one near the park.
F. Halo-halong Balik-aral
- on
- arrive / have arrived
- had … started
