SlowingoQrammatika
B1 34 / 39

Get, become, go, turn azərbaycanca: ingiliscə «olmaq», «-laşmaq» və dəyişiklik feilləri

Get, Become, Go, Turn: Changing States

Bu səhifədə
  1. Məqsəd
  2. Əsas fikir
  3. Azərbaycan dili və ingilis dili
  4. Quruluş
  5. İstifadə
  6. Tez-tez edilən səhvlər
  7. Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər
  8. Qarışdırmayın
  9. Yazılış və tələffüz
  10. Qızıl qayda
  11. Tapşırıqlar

Məqsəd

Bu dərsdən sonra siz insanların və əşyaların necə dəyişdiyini təsvir edə biləcəksiniz: get tired, become famous, go grey, turn 40, grow older. Həmçinin get feilinin ən çox işlənən mənalarını başa düşüb işlədə biləcəksiniz: almaq, gəlib çatmaq, olmaq (dəyişmək) və başa düşmək.

Əsas fikir

Bir buqələmun təsəvvür edin. Hazırda o, yaşıldır: bu, vəziyyətdir və vəziyyət üçün be işlədirik: It's green. Bir dəqiqə sonra o, qəhvəyi rəngə keçir. İndi bizə dəyişiklik feili lazımdır: It's turning brown. It's getting darker.

İngilis dilində bir neçə «dəyişiklik» feili var və hər birinin öz xasiyyəti var. Get gündəlik, hər işə yarayan feildir: get tired, get dark, get married. Become eyni mənadadır, amma daha rəsmi səslənir və isimlə işlənən də odur: become a doctor. Go sizin başınıza gələn, çox vaxt pisə doğru dəyişikliklər üçündür: go grey, go wrong, go bad. Turn rənglər və ad günləri üçündür: turn red, turn 30. Grow yavaş dəyişikliklər üçündür: grow older.

Deməli, sual heç vaxt təkcə «Dəyişib?» deyil. Həm də: «Necə bir dəyişiklikdir və nə qədər rəsmi danışıram?»

Azərbaycan dili və ingilis dili

Azərbaycan dilində dəyişikliyi çox vaxt bir feillə deyirik: -laşmaq / -ləşmək, -almaq / -əlmək, -armaq / -ərmək şəkilçili feillər («qaralmaq», «yaxşılaşmaq», «əsəbiləşmək», «qızarmaq», «saralmaq»), ya da olmaq ilə («həkim oldu», «aydın oldu», «xarab oldu»). İngiliscədə isə çox vaxt dəyişiklik feili + sifət lazımdır: «qaralır» → is getting dark, «qızardı» → went red. Hansı feilin gələcəyini sifət həll edir və bunu cüt kimi əzbərləmək lazımdır. Olmaq həm «be» (vəziyyət), həm də «become» (dəyişiklik) ola bilər, ona görə öyrənənlər danışıqda çox vaxt rəsmi become sözünü seçir; gündəlik danışıqda get daha təbiidir. Hal şəkilçiləri də iz qoyur: yönlük hal -a / -ə («evə çatmaq», «40 yaşına girmək») to sözünü çağırır, amma get home və turn 40 ifadələrində to yoxdur. İlə («qızla evləndi») isə with sözünə aparır, ingiliscədə isə get married to someone deyilir.

AzərbaycancaİngiliscəQeyd
Hava qaralır.It's getting dark.tək feil → get + sifət
İngiliscəm yaxşılaşır.My English is getting better.müqayisə dərəcəsi ilə get
O, həkim oldu.She became a doctor.isimlə → become
Qızardı.He went red.arzuolunmaz dəyişiklik → go
Printerdə nəsə xarab oldu.Something went wrong with the printer.go wrong
Yarpaqlar saralır.The leaves turn yellow.rəng → turn
Nənəmin 90 yaşı tamam olur. / 90 yaşına girir.My grandmother turns 90.yaş → turn, to yoxdur
Evə saat neçədə gəldin?What time did you get home?home, here, there → to yoxdur
Onlar iyunda evləndilər.They got married in June.get + üçüncü forma
Həkimlə evləndi.She got married to a doctor.«ilə» → to, with yox

Quruluş

Be (vəziyyət) və dəyişiklik feilləri

VəziyyətDəyişiklikNümunə
be + sifətget / become + sifətIt's dark. → It's getting dark.
be + isimbecome + isimShe's a lawyer. → She became a lawyer in 2020.
be + üçüncü formaget + üçüncü formaThey're married. → They got married last year.

Hansı dəyişiklik feili?

FeilNə ilə işlənirTipik sözlərÜslub
getsifət / müqayisə dərəcəsi / üçüncü formatired, dark, cold, angry, better, worse, married, lost, dressedgündəlik
becomesifət / isimfamous, popular, clear, a doctor, friendsdaha rəsmi; isimlə əsas seçim
gosifət (çox vaxt pisə doğru, seçilməyən dəyişiklik)grey, bald, red, wrong, bad, quiet, blind, madgündəlik
turnrəng / yaş / into ilə isimgreen, red, 40, cold; turn into a…gündəlik
growmüqayisə dərəcəsi / bəzi sifətlərolder, stronger, more confident; grow tiredyavaş dəyişiklik; bir az ədəbi

Get feilinin əsas mənaları

MənasıQuruluşNümunə
almaq (receive)get + isimI got an email from her.
almaq, gətirmək (buy / fetch)get + isimCan you get some bread?
gəlib çatmaq (arrive / reach)get + yer sözüWe got home at midnight. / How do I get to the station?
olmaq, dəyişmək (become)get + sifət / müqayisə dərəcəsiIt's getting cold.
başa düşmək (qeyri-rəsmi)get + isim / itI don't get it.
(özünə edilən / başına gələn)get + üçüncü formaGet dressed! / We got lost.

Bir yerə get ilə to gəlir: get to work, get to the airport. Amma home, here, there sözlərindən əvvəl to gəlmir: get home, get here.

İstifadə

1get + sifət: gündəlik dəyişikliklər

Danışıqda dəyişikliyi təsvir etməyin ən çox işlənən yolu get + sifətdir. Müqayisə dərəcəsi ilə gedən dəyişikliyi göstərir: get better, get worse. Present Continuous (indiki davamedici zaman) ilə (It's getting…) indi baş verən dəyişikliyi təsvir edirik.

I always get hungry at about eleven.
Saat on birə yaxın həmişə acıram.
«acmaq» tək feildir; ingiliscədə get + sifət
It's getting dark. Let's go home.
Hava qaralır. Gəl evə gedək.
«qaralır» → is getting dark
Don't get angry. It was an accident.
Əsəbiləşmə. Təsadüfən oldu.
«əsəbiləşmək» → get angry
My English is getting better.
İngiliscəm yaxşılaşır.
«yaxşılaşmaq» → get better
The traffic gets worse every year.
Tıxaclar ildən-ilə pisləşir.
«pisləşmək» → get worse

2become: daha rəsmi və isimlə

Become mənaca get + sifətlə eynidir, amma daha rəsmidir və yazıda çox işlənir. İsimlə get yox, become işlədin.

The town became popular with tourists in the 1990s.
Şəhər 1990-cı illərdə turistlər arasında məşhurlaşdı.
yazı üslubu → became
It soon became clear that the plan wasn't working.
Tezliklə aydın oldu ki, plan işləmir.
«aydın oldu» → became clear
She became a doctor at the age of 26.
O, 26 yaşında həkim oldu.
isimlə «olmaq» → become
We became friends at university.
Biz universitetdə dost olduq.
«dost olmaq» → become friends

3go + sifət: başınıza gələn dəyişikliklər

Go + sifət adətən seçilməyən, çox vaxt pis və ya geri dönməz dəyişikliyi təsvir edir: üz və saç rəngi, işləməyən və ya xarab olan şeylər, əhvalın və ya səsin qəfil dəyişməsi. Go yalnız müəyyən sifətlərlə işlənir, ona görə onları cüt kimi öyrənin.

He went red when she smiled at him.
Qız ona gülümsəyəndə oğlan qızardı.
«qızarmaq» → go red
My dad went grey in his forties.
Atamın saçları qırx yaşlarında ağardı.
«saçı ağarmaq» → adətən go grey
Something went wrong with the printer.
Printerdə nəsə xarab oldu.
«xarab olmaq» (cihaz) → go wrong
Milk goes bad quickly if you don't keep it in the fridge.
Süd soyuducuda saxlanmasa, tez xarab olur.
«xarab olmaq» (yemək) → go bad
The room went quiet when the manager walked in.
Müdir içəri girəndə otaq susdu.
«susmaq» → go quiet

4turn və grow

Turn + rəng təbiətdəki şeylər və işıqfor üçün çox işlənir; turn + yaş ad günləri üçündür. Turn into + isim = tamam başqa bir şeyə çevrilmək. Grow + müqayisə dərəcəsi yavaş, tədricən gedən dəyişikliyi təsvir edir.

The leaves turn yellow in October.
Oktyabrda yarpaqlar saralır.
«saralmaq» → turn yellow
My grandmother turns 90 next week.
Gələn həftə nənəmin 90 yaşı tamam olur.
«90 yaşına girir» → turns 90, to yoxdur
The light turned green, and we drove on.
Yaşıl işıq yandı və yolumuza davam etdik.
işıqfor → turn green
The small café has turned into a popular restaurant.
Kiçik kafe məşhur bir restorana çevrilib.
«-a çevrilmək» → turn into
As I grow older, I care less about what other people think.
Yaşa dolduqca başqalarının nə düşündüyünə daha az fikir verirəm.
«yaşa dolmaq» → grow older

5get + üçüncü forma: dressed, lost, married

Bir çox sabit ifadədə get + üçüncü forma özünüzə etdiyiniz və ya başınıza gələn bir işi göstərir: get dressed, get changed, get washed, get lost, get married, get divorced, get stuck. Azərbaycancada bunların çoxu tək feildir: «geyinmək», «azmaq», «evlənmək». Get ilə məchul növ (He got hired) üçün B2-13 dərsinə baxın.

Hurry up and get dressed. We're late!
Tez ol, geyin. Gecikirik!
«geyinmək» → get dressed
We got lost in the old town.
Köhnə şəhərdə yolu azdıq.
«azmaq» → get lost
They got married in June.
Onlar iyunda evləndilər.
«evlənmək» → get married
I got stuck in traffic for an hour.
Bir saat tıxacda ilişib qaldım.
«ilişib qalmaq» → get stuck

6get feilinin digər əsas mənaları

Get danışıqda «almaq», «gətirmək», «gəlib çatmaq» və qeyri-rəsmi olaraq «başa düşmək» mənalarında çox işlənir. Rəsmi yazıda çox vaxt daha dəqiq feil yaxşıdır: receive, buy, arrive, understand.

Did you get my message?
Mesajımı aldın?
get = almaq
I'll get some milk on the way home.
Evə gələndə yolda süd alaram.
get = satın almaq
What time did you get home last night?
Dünən gecə evə saat neçədə gəldin?
«evə» → get home, to yoxdur
How do I get to the city centre from here?
Buradan şəhər mərkəzinə necə gedə bilərəm?
get to + yer; ABŞ-da: center
Sorry, I don't get the joke.
Bağışla, zarafatı başa düşmədim.
get = başa düşmək (qeyri-rəsmi); ingiliscədə burada Present Simple

Tez-tez edilən səhvlər

❌What time did you get to home?
✅What time did you get home?
home, here və there sözlərindən əvvəl to gəlmir.
❌She got married with a doctor.
✅She got married to a doctor.
get married to someone.
❌It's getting more dark.
✅It's getting darker.
Adi müqayisə dərəcəsini işlədin. A2-06 dərsinə baxın.
❌Hurry up and get dress.
✅Hurry up and get dressed.
get + üçüncü forma.
❌He turned to 40 last week.
✅He turned 40 last week.
turn + yaş: to yoxdur.
❌The milk went badly.
✅The milk went bad.
Dəyişiklik feilindən sonra zərf yox, sifət gəlir.
❌He went angry.
✅He got angry.
angry sözü go ilə yox, get və ya become ilə işlənir.
⚠️The weather became cold.
✅The weather got cold.
Qrammatik cəhətdən düzgündür, amma danışıqda rəsmi səslənir. Yazıda became normaldır.

Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər

1. «Evə çatmaq» → get to home. Azərbaycancada yönlük hal -a / -ə hər yerdə var: «evə», «ora», «buraya». Ona görə öyrənənlər hər dəfə to qoyur. Home, here, there sözlərindən əvvəl to gəlmir.

❌Kamran texted me as soon as he got to home.
✅Kamran texted me as soon as he got home.
❌We got to there just before the rain started.
✅We got there just before the rain started.

2. «30 yaşına girdi» → turned to 30. Yaşı azərbaycanca yönlük halla deyirik: «30 yaşına girdi», «10 yaşı tamam olacaq». İngiliscədə turn + rəqəm və ya be + rəqəm deyilir: to da, years də lazım deyil (years old isə mümkündür).

❌Leyla turned to 30 last spring.
✅Leyla turned 30 last spring.
❌My son will be 10 years in May.
✅My son will be 10 in May.
və ya: will turn 10 / will be 10 years old

3. «İlə evlənmək» → marry with. «Murad qız yoldaşı ilə evlənəcək»: azərbaycancadakı ilə öyrənəni with sözünə aparır. İngiliscədə marry someone (ön sözsüz) və ya get married to someone deyilir.

❌Murad is going to marry with his girlfriend next summer.
✅Murad is going to marry his girlfriend next summer.
və ya: get married to his girlfriend

4. «Olmaq» → hər yerdə become. Lüğətdə «olmaq = become» kimi öyrənirik, ona görə adi söhbətdə də become işlənir və kitab dili kimi səslənir. Söhbətdə sifətlə dəyişiklik üçün get daha təbiidir. İsimlə (a doctor, friends) isə become düzgün seçimdir.

⚠️(Dostunuza səfər haqqında danışırsınız.) After the long drive, we became really hungry.
✅After the long drive, we got really hungry.
Qrammatik cəhətdən düzgündür, amma dost söhbətində became çox rəsmi səslənir.

Qarışdırmayın

be married və get married — Be married vəziyyətdir («evlidir»); get married hadisədir, toy günüdür («evləndi»).

My parents have been married for thirty years.
Valideynlərim otuz ildir evlidir.
vəziyyət; «… ildir» + indiki zaman → have been married
My parents got married in 1995.
Valideynlərim 1995-ci ildə evləndilər.
hadisə

get + sifət və get + isim — Get + sifət «olmaq, dəyişmək» deməkdir. Get + isim isə «almaq, tapmaq, gətirmək» deməkdir, «olmaq» yox. İş və ya vəzifəyə keçmək üçün become işlədin.

She got rich.
O, varlandı.
get + sifət = dəyişiklik
She got a new job.
O, yeni iş tapdı.
get + isim = tapmaq, almaq
She became a manager.
O, menecer oldu.
vəzifə → become, got a manager yox

get used to — Get used to + isim / -ing yeni bir şeyə yavaş-yavaş alışmaq deməkdir. Bu, B1-21 dərsində izah olunur.

Yazılış və tələffüz

  • get – got – got (UK); get – got – gotten (US, əksər mənalarda): Prices have got higher (UK) / have gotten higher (US). ABŞ-da sahiblik mənasındakı have got yenə got ilə qalır.
  • ABŞ tələffüzündə iki sait arasındakı t çox vaxt qısa, yumşaq «d»yə bənzəyir (getting, get it). Britaniyanın bəzi ləhcələrində isə bu t boğazda kəsilir. Hər iki halda sözlər bitişik deyilir: get it bir söz kimi səslənir.
  • become – became – become /bɪˈkʌm/: vurğu ikinci hecaya düşür. /ʌ/ qısa, açıq saitdir, ağız rahat açılır; onu «o» kimi deməyin.
  • grown /ɡrəʊn/ (UK), /ɡroʊn/ (US) phone sözü ilə qafiyələnir: burada iki sait bir-birinə keçir (diftonq). grown sözünü «qron» kimi düz «o» ilə deməyin.
  • -ed sonluqları: dressed /drest/ və stuck sonda kar /t/ və /k/ ilə bitir; married /ˈmærid/ isə cingiltili /d/ ilə. married sözünün ilk saiti /æ/ azərbaycan dilindəki ə səsinə yaxındır, bu, sizin üçün asandır.

Qızıl qayda

Vəziyyət üçün be işlədin. Dəyişiklik üçün gündəlik ingiliscədə get, daha rəsmi ingiliscədə və isimdən əvvəl become, bir çox arzuolunmaz dəyişiklik üçün go (go grey, go wrong, go bad), rənglər və yaşlar üçün turn, yavaş dəyişikliklər üçün grow + müqayisə dərəcəsi işlədin. «Evə», «ora», «30 yaşına» sözlərindəki -a ingiliscəyə to kimi keçmir: get home, get there, turn 30.

Tapşırıqlar

A. Quruluş

Mötərizədəki sözlərdən birini seçin və ya sözü düzgün formada yazın.

  1. It's ___ cold. Close the window. …
  2. She ___ a famous writer after her second book. …
  3. My grandfather ___ 80 next month. …
  4. Something has ___ wrong with my laptop. …
  5. Hurry up and get (dress).
  6. As children grow (old), they become more independent.

B. Məna

Mənaya uyğun cavabı seçin.

  1. Get sözünün hansı mənası? "I got a text from my sister." …
  2. Get sözünün hansı mənası? "We got to the hotel at ten." …
  3. Hesabat üçün daha rəsmi variantı seçin: Unemployment … a serious problem.
  4. Düzgün cavabı seçin: The bananas have … brown.

C. Səhvi tapın

Hər cümlədə bir səhv var və ya cümlə düzgündür. Düzəldilmiş cümləni yazın və ya correct yazın.

  1. They got married with each other in Rome.
  2. What time do you usually get to home?
  3. My hair is going grey.
  4. Take the cake out of the oven before it gets burn.

D. Mətndə

get, go, become və ya turn feilini Past Simple formasında işlədin.

A bad day
Yesterday everything 15 wrong. First, I couldn't find my keys, so I 16 dressed in a hurry and ran out. Then the bus 17 stuck in traffic for forty minutes, and I 18 to work late. My boss 19 angry, and I 20 red in front of everyone. In the evening, I 21 home, made a cup of tea and felt better.

E. Sizin növbəniz

İngiliscə yazın.

  1. Günün müxtəlif vaxtlarında özünüzü necə hiss etdiyinizi təsvir edin. Get + sifət işlədin.
  2. Şəhərinizin və ya tanıdığınız bir adamın necə dəyişdiyi haqqında iki cümlə yazın. Become, turn into və ya grow işlədin.
Cavablar

A. Quruluş

  1. getting
  2. became
  3. turns
  4. gone
  5. dressed
  6. older

B. Məna

  1. receive
  2. arrive
  3. became
  4. gone / turned

C. Səhvi tapın

  1. They got married in Rome. / They married each other in Rome. / They got married to each other in Rome.
  2. What time do you usually get home?
  3. ✓ My hair is going grey.
  4. Take the cake out of the oven before it burns. / Take the cake out of the oven before it gets burnt. / Take the cake out of the oven before it gets burned.

D. Mətndə

  1. went
  2. got
  3. got
  4. got
  5. got / became
  6. went / turned
  7. got / went

E. Sizin növbəniz

  1. I get sleepy after lunch, and I get hungry again at about six.
  2. My village has turned into a busy little town. My younger brother has become very confident.

F. Qarışıq təkrar

  1. waking
  2. higher … higher
  3. is getting / 's getting
Android TətbiqiHər Yerdə Öyrənin Google Play