Want Him To, Make Him Do, Let Him Do: වෙන කෙනෙක් ලවා කරවන හැටි — සරල සිංහලෙන්
Want Him To, Make Him Do, Let Him Do
මෙම පිටුවේ
අරමුණ
මේ පාඩමෙන් පස්සේ ඔබට වෙන කෙනෙක් කරනවට ඔබ කැමති, ඔබ ඉල්ලන, කියන, එකඟ කරවන දේවල් ගැන කියන්න පුළුවන් වෙනවා (I want you to stay). ඒ වගේම කෙනෙක් තව කෙනෙකුට යමක් කරන්න බල කරනවා (make), අවසර දෙනවා (let, allow, permit) හෝ උදව් කරනවා (help) කියලා කියන්නත් ඔබ ඉගෙන ගන්නවා — active සහ passive වාක්ය දෙකේම.
ප්රධාන අදහස
B1-17 පාඩමේ ක්රියා දෙකම කළේ එකම කෙනා: I want to stay. දැන් වාක්යයට දෙවෙනි කෙනෙක් එනවා: I want you to stay. ඒ කෙනා — කර්මය — ක්රියාපද දෙක අතරේ ඉන්නවා.
කෙනෙක් සහ ක්රියාවක් අතරේ ගේට්ටුවක් තියෙනවා කියලා හිතන්න. Want, ask, tell, persuade ඒ කෙනාව ගේට්ටුව දිහාට යොමු කරනවා. Make එයාව ගේට්ටුවෙන් තල්ලු කරනවා, එයා කැමති වුණත් නැතත්. Let සහ allow ගේට්ටුව අරිනවා — එයාට ඕනෑ නම් යන්න පුළුවන්. Help එයත් එක්කම ගේට්ටුවෙන් යනවා.
ව්යාකරණය කෙටියි, නමුත් උගුල් ගොඩයි. මේ පාඩමේ බොහෝ ක්රියාපද කර්මය + to ගන්නවා: She asked me to wait. ඒ අතරින් හැම විටම කර්මය + මූල රූපය, to නැතුව ගන්නේ make සහ let විතරයි (help දෙකම ගන්නවා): She made me wait. She let me go. Passive එකේදී make එකට හදිසියේම to ඕනෑ වෙනවා (I was made to wait), let වෙනුවට be allowed to එනවා.
සිංහල සහ ඉංග්රීසි
සිංහලෙන් අපි කියන්නේ “මට ඕනෑ ඔයා මගේ දෙමාපියෝ හම්බ වෙන්න” කියලා — කෙනාට පස්සේ -න්න රූපය; ඉංග්රීසියේ කෙනාට පස්සේ to අනිවාර්යයි: I want you to meet… (want that… නෙවෙයි). Make වගේ අදහසක් සිංහලේ බොහෝ විට කාරිත ක්රියාපදයකින් (-වනවා) එනවා: “ඒ විහිළුව මාව හිනස්සනවා”, “මාව ඇඬෙව්වා” — ඉංග්රීසියේ make + කෙනා + මූල රූපය, to නැතුව. Let එකට සිංහලේ “යන්න දුන්නා”, “කරන්න ඉඩ දුන්නා” — නමුත් ඉංග්රීසියේ give නෙවෙයි, let me go හෝ allowed me to go. අවසරය ගැන අහනකොට සිංහලේ “අවසර තියෙනවද?”; ඉංග්රීසියේ කෙනා උක්තය කරලා Are we allowed to…?
| සිංහල | තේරුම | ඉංග්රීසි |
|---|---|---|
| මට ඕනෑ ඔයා මගේ දෙමාපියෝ හම්බ වෙන්න. | කෙනා + -න්න → කෙනා + to | I want you to meet my parents. |
| ඒ විහිළුව හැම වෙලේම මාව හිනස්සනවා. | කාරිත ක්රියාපදය → make + මූල රූපය | That joke always makes me laugh. |
| ලොක්කා මට කලින් යන්න දුන්නා. | -න්න දුන්නා → let + මූල රූපය | My boss let me leave early. |
| මියුසියම් එකේ ෆොටෝ ගන්න අවසර තියෙනවද? | අවසරය → be allowed to | Are we allowed to take photos? |
| සතියක් විවේක ගන්න කියලා දොස්තර කිව්වා. | කියනවා → advise / tell + to | My doctor advised me to rest. |
ව්යුහය
ක්රියාපදය + කර්මය + to-infinitive
| ක්රියාපදය | උදාහරණය |
|---|---|
| want, would like, expect | I want you to stay. |
| ask, tell, remind, warn | She reminded me to call him. |
| advise, encourage, persuade, invite | They persuaded her to apply. |
| allow, permit, force | The rules allow guests to stay until noon. |
| නිෂේධාත්මක: කර්මය + not to | He told us not to wait. |
ක්රියාපදය + කර්මය + මූල රූපය (to නැතුව)
| ක්රියාපදය | තේරුම | උදාහරණය |
|---|---|---|
| make | බල කරනවා / ඇති කරනවා | The coach made us run. |
| let | අවසර දෙනවා (අවිධිමත්) | My boss let me leave early. |
| help | උදව් කරනවා — to දාන්නත් පුළුවන් | Can you help me (to) carry this? |
Let අවිධිමත් ක්රියාපදයක්: let – let – let.
Active → passive
| Active | Passive |
|---|---|
| They made us wait. | We were made to wait. |
| They allowed us to leave early. | We were allowed to leave early. |
| They let us leave early. | We were allowed to leave early. (were let නෙවෙයි) |
| They don't permit visitors to take photos. | Visitors are not permitted to take photos. |
| My boss told me to wait. | I was told to wait. |
විවිධ කාලවල be allowed to
| කාලය | උදාහරණය |
|---|---|
| Present | Are we allowed to park here? |
| Past | I wasn't allowed to watch TV on school nights. |
| Future | You'll be allowed to leave after the test. |
| Present Perfect | Students have never been allowed to use phones in class. |
භාවිතය
1කැමැත්ත සහ බලාපොරොත්තුව: want / would like / expect + කර්මය + to
වෙන කෙනෙක් යමක් කරනවට ඔබ කැමති නම් හෝ බලාපොරොත්තු වෙනවා නම් මේවා පාවිච්චි කරන්න. want වලට පස්සේ කවදාවත් that වාක්ය ඛණ්ඩයක් එන්නේ නැහැ.
2ක්රියාවක් කරවන්න කියන දේ: ask, tell, remind, warn, advise, encourage, invite, persuade
මේ ක්රියාපද කෙනෙක් ලවා යමක් කරවන්න අපි කියන දේ විස්තර කරනවා. ඉල්ලීම් සහ අණ වාර්තා කරන ප්රධාන ක්රියාපදත් මේවාමයි B1-13. නිෂේධාත්මක රූපයට not දාන්න to එකට කලින්.
3අවසරය සහ බලය: allow, permit, force + කර්මය + to
Allow සාමාන්යයි; permit විධිමත් (නීති, පුවරු, ලියකියවිලි); force ශක්තිමත් — තේරීමක් නැහැ. තුනම කර්මය + to ගන්නවා.
4Make + කර්මය + මූල රූපය (බල කිරීම හෝ ඇති කිරීම)
Make කියන්නේ කෙනෙක් තව කෙනෙකුට යමක් කරන්න බල කරනවා, නැත්නම් යමකින් ප්රතිචාරයක් ඇති වෙනවා. to නැහැ.
5Let + කර්මය + මූල රූපය (අවසරය)
Let අවසරය දෙනවා. ඒක අවිධිමත්, කතාවේදී හරිම බහුලයි. Let me… කියන්නේ යමක් කරන්න ඉදිරිපත් වෙන යාළු ක්රමයක්.
6Passive: be made to, be allowed to
Passive එකේදී make to ගන්නවා: be made to do. මේ රටාවේ let එකට passive එකක් නැහැ, ඒ නිසා be allowed to පාවිච්චි කරන්න. passive let එන්නේ ස්ථාවර යෙදුම් කිහිපයක විතරයි: be let go (= රැකියාව නැති වෙනවා), be let in, be let off (= දඬුවමක් නැතුව බේරෙනවා).
7Help + කර්මය + (to) + මූල රූපය
help වලට පස්සේ මූල රූපයත් to + මූල රූපයත් දෙකම හරි. මූල රූපය වඩා බහුලයි, විශේෂයෙන් ඇමරිකානු ඉංග්රීසියේ. කර්මය අතහරින්නත් පුළුවන්.
සුලභ වැරදි
සිංහල කතා කරන අයට උගුල්
1. “මට ඕනෑ ඔයා … කරන්න” → want you do. සිංහලේ කෙනාට පස්සේ “-න්න” රූපය එනවා, ඒක ඉංග්රීසියට මූල රූපය විදිහට විතරක් ගෙනාවම to නැති වෙනවා. want, ask, tell, expect වලට පස්සේ කෙනා + to + ක්රියාපදය.
2. “යන්න දුන්නා” → gave me to go. සිංහලේ අවසරය දෙන්නේ “දෙනවා” ක්රියාපදයෙන් (“යන්න දුන්නේ නැහැ”). ඒක වචනයෙන් වචනයට give කළාම ඉංග්රීසියේ වැරදියි. let + කෙනා + මූල රූපය, නැත්නම් allow + කෙනා + to.
3. “-න්න කිව්වා / කරෙව්වා” → made … to. සිංහලේ බල කිරීම කාරිත ක්රියාපදයකින් (“ළමයි ලවා පන්ති කාමර අතුගෑවා”) හෝ “-න්න” එක්ක කියන නිසා, ඉංග්රීසියේ make එකට පස්සේ to දාන්න හිතෙනවා. Active make + කෙනා + මූල රූපය.
පටලවා ගන්න එපා
make සහ let — පාලනය ගැන විරුද්ධ අදහස් දෙකක්: make = තේරීමක් නැහැ; let = නිදහසේ තෝරන්න පුළුවන්.
Let's සහ Let us — Let's කියන්නේ අහන කෙනාත් ඇතුළත් යෝජනාවක් A1-18. Let us (සම්පූර්ණ රූපය, බොහෝ විට please එක්ක) කෙනෙකුගෙන් අවසරය ඉල්ලනවා.
allow + කර්මය + to සහ allow + -ing — කෙනෙක් ඉන්නවා නම් කර්මය + to. කෙනෙක් ගැන කියන්නේ නැත්නම් allow, permit, advise -ing ගන්නවා.
make someone do සහ get someone to do — Make = බලය; get someone to do = කෙනෙක්ව එකඟ කරවලා හෝ කතා කරලා කරවගන්නවා, ඒකට to එනවා. B2-11 බලන්න.
අක්ෂර වින්යාසය සහ උච්චාරණය
- allowed /əˈlaʊd/ හරියටම aloud (= අනිත් අයට ඇහෙන්න) වගේ ඇහෙනවා. “අවසර තියෙනවා” කියන තේරුම තියෙන්නේ allowed එකට විතරයි. අගේ /d/ දිවේ තුඩ උඩ දත් පිටිපස්සේ තියලා කියන්න; ඊට පස්සේ ස්වරයක් එකතු කරන්න එපා.
- let වලට -ed රූපයක් නැහැ: Yesterday my boss let me… (letted නෙවෙයි).
- made to සහ allowed to වල to දුර්වලයි: /ˈmeɪd tə/, /əˈlaʊd tə/. made වල /eɪ/ කියන්නේ “එ” ඉඳන් “ඉ” දිහාට ලිස්සන ද්විත්ව ස්වරයක් — එක දිග “ඒ” ශබ්දයක් නෙවෙයි.
- ඉක්මන් කතාවේදී Let me බොහෝ විට /ˈlemi/ වගේ ඇහෙනවා.
- permit ක්රියාපදයේ අවධාරණය දෙවෙනි අක්ෂරයට (/pəˈmɪt/); නාම පදයේ (a parking permit) පළවෙනි අක්ෂරයට (/ˈpɜːmɪt/ (UK), /ˈpɝːmɪt/ (US)).
රන් රීතිය
මේ පාඩමේ බොහෝ ක්රියාපද කෙනා + to + ක්රියාපදය ගන්නවා (want, ask, tell, allow). ඒ අතරින් make සහ let ගන්නේ කෙනා + ක්රියාපදය, to නැතුව; help දෙකම ගන්නවා. Passive එකේදී be made to සහ be allowed to කියන්න, be let to නෙවෙයි. සිංහලේ “යන්න දුන්නා” gave me to go කරන්න එපා.
අභ්යාස
A. ව්යුහය
වරහන් ඇතුළේ ක්රියාපදය හරි රූපයට දාන්න.
-
The film made me (cry).
-
My manager let me (take) a day off.
-
Our teacher doesn't allow us (use) phones in class.
-
She reminded me (lock) the door.
-
They were made (wait) outside.
-
Can you help me (carry) these boxes?
-
Passive කරන්න: The rules don't permit visitors to take photos.
B. අර්ථය
තත්ත්වය අනුව උත්තර දෙන්න.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: My parents … me to travel alone.
-
මේකේ තේරුම මොකක්ද? "My boss made me stay late."
-
warn එක්ක වාර්තා කරන්න: "Don't swim here — it's dangerous," the guide said to us.
-
invite එක්ක වාර්තා කරන්න: "Would you like to come to dinner on Saturday?" Maria asked Tom.
-
be allowed to එක්ක නැවත ලියන්න: The school lets students leave at lunchtime.
C. වැරැද්ද සොයන්න
හැම වාක්යයකම එක වැරැද්දක් තියෙනවා, නැත්නම් වාක්යය හරි. නිවැරදි කළ වාක්යය ලියන්න, නැත්නම් correct කියලා ලියන්න.
-
I want that you come to my party.
-
I was let to stay up late.
-
They don't let us to bring food.
-
My parents encouraged me to learn the piano.
-
Is it allowed to park here?
D. පාඨය තුළ
පාඨය සම්පූර්ණ කරන්න.
When I started my first job, my manager asked me 18 (work) on Saturdays. She didn't let me 19 (choose) my hours, and she made everyone 20 (wear) a uniform. We weren't allowed 21 (use) our phones at work. But she also encouraged me 22 (take) a course, and a year later she helped me 23 (find) a better job.
E. ඔබේ වාරය
ඔබේ අත්දැකීම් ගැන ඉංග්රීසියෙන් ලියන්න.
-
ඔබේ ළමා කාලය ගැන වාක්ය දෙකක් ලියන්න: එකක් let එක්ක, එකක් make එක්ක.
-
ඔබේ පාසලේ හෝ වැඩ කරන තැන නීති දෙකක් ලියන්න: එකක් be allowed to එක්ක, එකක් not allowed to එක්ක.
F. මිශ්ර පුනරීක්ෂණය
කලින් පාඩම් පුනරීක්ෂණය කරන්න.
-
B1-17 Verb + -ing ද Verb + To ද? enjoy doing, decide to do — සම්පූර්ණ ලැයිස්තු — සරල සිංහලෙන් She refused (help) us.
-
B1-13 Reported Questions සහ Commands (වක්ර ප්රශ්න සහ අණ): asked if, told me to, Say සහ Tell අතර වෙනස — සරල සිංහලෙන් "Please sit down," the doctor said to me. tell හෝ ask එක්ක වාර්තා කරන්න.
-
B1-10 Passive Voice (කර්මකාරක වාච්යය): Present සහ Past Simple — සරල සිංහලෙන් Passive කරන්න: Someone stole my bike.
පිළිතුරු
A. ව්යුහය
- cry
- take
- to use
- to lock
- to wait
- carry / to carry
- Visitors are not permitted to take photos. / Visitors aren't permitted to take photos.
B. අර්ථය
- allowed
- I had no choice.
- The guide warned us not to swim there. / The guide warned us not to swim here.
- Maria invited Tom to come to dinner on Saturday. / Maria invited Tom to dinner on Saturday. / Maria invited Tom to come for dinner on Saturday. / Maria invited Tom for dinner on Saturday.
- Students are allowed to leave at lunchtime. / The students are allowed to leave at lunchtime.
C. වැරැද්ද සොයන්න
- I want you to come to my party.
- I was allowed to stay up late.
- They don't let us bring food.
- ✓ My parents encouraged me to learn the piano.
- Are we allowed to park here? / Am I allowed to park here? / Are you allowed to park here? / Is parking allowed here?
D. පාඨය තුළ
- to work
- choose
- wear
- to use
- to take
- find / to find
E. ඔබේ වාරය
- My parents let me stay up late on Fridays. They made me do my homework before dinner.
- We're allowed to work from home on Fridays. We aren't allowed to eat at our desks.
F. මිශ්ර පුනරීක්ෂණය
- to help
- The doctor told me to sit down. / The doctor asked me to sit down.
- My bike was stolen.
