Want Him To, Make Him Do, Let Him Do: अरूलाई गर्न लगाउने र दिने ढाँचा — सजिलो नेपालीमा
Want Him To, Make Him Do, Let Him Do
यस पृष्ठमा
लक्ष्य
यो पाठपछि तपाईं अर्को व्यक्तिले के गरोस् भन्ने चाहनुहुन्छ, माग्नुहुन्छ, भन्नुहुन्छ वा मनाउनुहुन्छ भनेर भन्न सक्नुहुनेछ (I want you to stay)। साथै कसैले अर्को व्यक्तिलाई केही गर्न बाध्य पार्यो (make), अनुमति दियो (let, allow, permit) वा मद्दत गर्यो (help) भनेर कर्तृवाच्य र कर्मवाच्य दुवैमा भन्न सक्नुहुनेछ।
मुख्य विचार
B1-17 मा दुवै काम एउटै व्यक्तिले गर्थ्यो: I want to stay. अब वाक्यमा दोस्रो व्यक्ति आउँछ: I want you to stay. त्यो व्यक्ति, अर्थात् कर्म, दुई क्रियाको बीचमा उभिन्छ।
व्यक्ति र कामको बीचमा एउटा ढोका कल्पना गर्नुहोस्। Want, ask, tell, persuade ले व्यक्तिलाई ढोकातिर देखाउँछन्। Make ले मन लागोस् वा नलागोस्, धकेलेर ढोकाबाट पार गराउँछ। Let र allow ले ढोका खोलिदिन्छन्: मन लागे व्यक्ति पार हुन सक्छ। Help चाहिँ उसँगै ढोकाबाट हिँड्छ।
व्याकरण छोटो छ, तर पासैपासोले भरिएको छ। यस पाठका धेरैजसो क्रियाले कर्म + to लिन्छन्: She asked me to wait. यीमध्ये make र let ले मात्र सधैँ to बिना कर्म + मूल रूप लिन्छन् (help ले दुवै लिन सक्छ): She made me wait. She let me go. अनि कर्मवाच्यमा make लाई अचानक to चाहिन्छ (I was made to wait), र let को ठाउँमा be allowed to आउँछ।
नेपाली र अङ्ग्रेजी
want, ask, tell, advise जस्ता क्रियामा नेपाली र अङ्ग्रेजी मिल्छन्: “पौडी नखेल्न चेतावनी दिए” को “-न” अङ्ग्रेजीको to जस्तै हो। तर नेपालीमा बाध्य पार्नु र अनुमति दिनु पनि “-न” बाटै भनिन्छ: “माफी माग्न लगाउनुभयो” (= make), “जान दिनुभयो” (= let)। अङ्ग्रेजीमा भने make र let पछि to आउँदैन। अर्को फरक: नेपालीमा “म चाहन्छु कि तिमी आऊ” भन्न सकिन्छ, तर अङ्ग्रेजीमा want पछि that उपवाक्य कहिल्यै आउँदैन। अनि नेपालीको “पाइन्छ?” (फोटो खिच्न पाइन्छ?) अङ्ग्रेजीमा व्यक्तिलाई कर्ता बनाएर Are we allowed to…? हुन्छ।
| नेपाली | अर्थ | अङ्ग्रेजी |
|---|---|---|
| तिमीले मेरा आमाबुबालाई भेटेको म चाहन्छु। | want + व्यक्ति + to | I want you to meet my parents. |
| आमाले मलाई बहिनीसँग माफी माग्न लगाउनुभयो। | “-न लगाउनु” = make, to बिना | My mum made me apologise to my sister. |
| हाकिमले मलाई शुक्रबार चाँडै जान दिनुभयो। | “-न दिनु” = let, to बिना | My boss let me leave early on Friday. |
| गाइडले हामीलाई त्यहाँ पौडी नखेल्न चेतावनी दिए। | “न-…-न” = not to | The guide warned us not to swim there. |
| संग्रहालयमा फोटो खिच्न पाइन्छ? | व्यक्ति कर्ता बन्छ | Are we allowed to take photos in the museum? |
संरचना
क्रिया + कर्म + to-infinitive
| क्रिया | उदाहरण |
|---|---|
| want, would like, expect | I want you to stay. |
| ask, tell, remind, warn | She reminded me to call him. |
| advise, encourage, persuade, invite | They persuaded her to apply. |
| allow, permit, force | The rules allow guests to stay until noon. |
| नकारात्मक: कर्म + not to | He told us not to wait. |
क्रिया + कर्म + मूल रूप (to बिना)
| क्रिया | अर्थ | उदाहरण |
|---|---|---|
| make | बाध्य पार्नु / कारण बन्नु | The coach made us run. |
| let | अनुमति दिनु (अनौपचारिक) | My boss let me leave early. |
| help | मद्दत गर्नु — to ऐच्छिक | Can you help me (to) carry this? |
Let अनियमित क्रिया हो: let – let – let।
कर्तृवाच्य → कर्मवाच्य
| कर्तृवाच्य | कर्मवाच्य |
|---|---|
| They made us wait. | We were made to wait. |
| They allowed us to leave early. | We were allowed to leave early. |
| They let us leave early. | We were allowed to leave early. (were let होइन) |
| They don't permit visitors to take photos. | Visitors are not permitted to take photos. |
| My boss told me to wait. | I was told to wait. |
विभिन्न कालमा be allowed to
| काल | उदाहरण |
|---|---|
| वर्तमान | Are we allowed to park here? |
| विगत | I wasn't allowed to watch TV on school nights. |
| भविष्य | You'll be allowed to leave after the test. |
| Present Perfect | Students have never been allowed to use phones in class. |
प्रयोग
1चाहना र अपेक्षा: want / would like / expect + कर्म + to
अर्को व्यक्तिले केही गरोस् भन्ने चाहना वा अपेक्षा गर्दा यी प्रयोग गर्नुहोस्। Want पछि कहिल्यै that उपवाक्य प्रयोग नगर्नुहोस्।
2काम गराउन बोल्नु: ask, tell, remind, warn, advise, encourage, invite, persuade
यी क्रियाले कसैलाई काम गराउन हामीले भन्ने कुरा जनाउँछन्। अनुरोध र आदेश रिपोर्ट गर्ने मुख्य क्रिया पनि यिनै हुन् B1-13। नकारात्मकका लागि to अघि not राख्नुहोस्।
3अनुमति र बाध्यता: allow, permit, force + कर्म + to
Allow तटस्थ हो; permit औपचारिक (नियम, सूचना, कागजात); force बलियो हो: अर्को उपाय नै हुँदैन। तीनवटैले कर्म + to लिन्छन्।
4Make + कर्म + मूल रूप (बाध्यता वा कारण)
Make को अर्थ हो, कसैले अर्को व्यक्तिलाई काम गर्न बाध्य पार्छ, वा कुनै कुराले प्रतिक्रिया जन्माउँछ। to आउँदैन।
5Let + कर्म + मूल रूप (अनुमति)
Let ले अनुमति दिन्छ। यो अनौपचारिक हो र बोलीमा निकै धेरै आउँछ। Let me… सहयोगको प्रस्ताव राख्ने मित्रवत् तरिका पनि हो।
6कर्मवाच्य: be made to, be allowed to
कर्मवाच्यमा make ले to लिन्छ: be made to do। यस ढाँचामा let को कर्मवाच्य हुँदैन, त्यसैले be allowed to प्रयोग गर्नुहोस्। केही निश्चित वाक्यांशमा मात्र let को कर्मवाच्य आउँछ: be let go (= जागिर गुम्नु), be let in, be let off (= सजाय नपाउनु)।
7Help + कर्म + (to) + मूल रूप
Help पछि मूल रूप र to + मूल रूप दुवै ठीक छन्। मूल रूप बढी प्रचलित छ, विशेषगरी अमेरिकी अङ्ग्रेजीमा। कर्म छोड्न पनि सकिन्छ।
सामान्य गल्तीहरू
नेपाली भाषीहरूका लागि पासोहरू
1. “म चाहन्छु कि छोराले विदेशमा पढोस्” → wants that। नेपालीमा “चाहन्छु कि …” वा “… भन्ने चाहन्छु” भनिन्छ, त्यसैले want that … should बनाइन्छ। अङ्ग्रेजीमा want + व्यक्ति + to मात्र।
2. “सफा गर्न लगायो” / “चलाउन दियो” → made / let + to। नेपालीमा बाध्यता (“-न लगाउनु”) र अनुमति (“-न दिनु”) दुवैमा “-न” आउँछ, त्यसैले to थपिन्छ। तर make र let पछि सिधै मूल रूप आउँछ।
3. “मलाई जान सुझाव दियो” → suggested me to। नेपालीको “मलाई … गर्न सुझाव दियो” बाट suggested me to बन्छ। Suggest ले कर्म + to लिँदैन: advise / tell + व्यक्ति + to, वा suggest that + उपवाक्य प्रयोग गर्नुहोस्।
नझुक्किनुहोस्
make र let — नियन्त्रणका उल्टा विचार: make = रोजाइ छैन; let = आफ्नै रोजाइ।
Let's र Let us — Let's सुन्ने व्यक्तिलाई पनि समेट्ने सुझाव हो A1-18। Let us (पूरा रूप, प्रायः please सँग) ले कसैसँग अनुमति माग्छ।
allow + कर्म + to र allow + -ing — व्यक्ति भए कर्म + to। व्यक्ति उल्लेख नभए allow, permit र advise ले -ing लिन्छन्।
make someone do र get someone to do — Make बाध्यता हो; get someone to do को अर्थ मनाउनु वा मिलाउनु हो, र यसले to लिन्छ। B2-11 हेर्नुहोस्।
हिज्जे र उच्चारण
- allowed /əˈlaʊd/ ठ्याक्कै aloud (= अरूले सुन्ने गरी) जस्तै सुनिन्छ: “uh-LOWD”। पहिलो कमजोर स्वर /ə/ नेपालीको “अ” जस्तै हो। “अनुमति दिइएको” को अर्थ allowed ले मात्र दिन्छ।
- let को -ed रूप हुँदैन: Yesterday my boss let me… (letted होइन)।
- made to र allowed to मा to कमजोर हुन्छ: /ˈmeɪd tə/, /əˈlaʊd tə/ — “made tuh”, “uh-lowd tuh”।
- छिटो बोलीमा Let me प्रायः /ˈlemi/, “lemmy” जस्तो सुनिन्छ।
- क्रिया permit मा दोस्रो अक्षरमा जोड (/pəˈmɪt/, “per-MIT”); नाम (a parking permit) मा पहिलोमा (/ˈpɜːmɪt/ (UK), /ˈpɝːmɪt/ (US), “PUR-mit”)। /ɜː/ नेपालीमा छैन: जिब्रो बीचमा राखेर ओठ नगोल्याई लामो स्वर निकाल्नुहोस्।
सुनौलो नियम
यस पाठका धेरैजसो क्रियाले व्यक्ति + to + क्रिया लिन्छन् (want, ask, tell, allow)। यीमध्ये make र let ले to बिना व्यक्ति + क्रिया लिन्छन्; help ले दुवै लिन सक्छ। कर्मवाच्यमा be made to र be allowed to भन्नुहोस्, be let to होइन। नेपालीको “-न लगाउनु” र “-न दिनु” मा “-न” भए पनि make र let पछि to नराख्नुहोस्।
अभ्यास
A. संरचना
कोष्ठकको क्रियाको सही रूप लेख्नुहोस्।
-
The film made me (cry).
-
My manager let me (take) a day off.
-
Our teacher doesn't allow us (use) phones in class.
-
She reminded me (lock) the door.
-
They were made (wait) outside.
-
Can you help me (carry) these boxes?
-
कर्मवाच्यमा बदल्नुहोस्: The rules don't permit visitors to take photos.
B. अर्थ
अर्थ हेरेर सही उत्तर छान्नुहोस् वा वाक्य लेख्नुहोस्।
-
सही उत्तर छान्नुहोस्: My parents … me to travel alone.
-
यसको अर्थ के हो? "My boss made me stay late."
-
warn प्रयोग गरेर रिपोर्ट गर्नुहोस्: "Don't swim here — it's dangerous," the guide said to us.
-
invite प्रयोग गरेर रिपोर्ट गर्नुहोस्: "Would you like to come to dinner on Saturday?" Maria asked Tom.
-
be allowed to प्रयोग गरेर फेरि लेख्नुहोस्: The school lets students leave at lunchtime.
C. गल्ती पत्ता लगाउनुहोस्
हरेक वाक्यमा एउटा गल्ती छ वा वाक्य सही छ। सच्याइएको वाक्य लेख्नुहोस् वा correct लेख्नुहोस्।
-
I want that you come to my party.
-
I was let to stay up late.
-
They don't let us to bring food.
-
My parents encouraged me to learn the piano.
-
Is it allowed to park here?
D. पाठभित्र
कथा पढ्नुहोस् र कोष्ठकको क्रियाको सही रूप लेख्नुहोस्।
When I started my first job, my manager asked me 18 (work) on Saturdays. She didn't let me 19 (choose) my hours, and she made everyone 20 (wear) a uniform. We weren't allowed 21 (use) our phones at work. But she also encouraged me 22 (take) a course, and a year later she helped me 23 (find) a better job.
E. तपाईंको पालो
अङ्ग्रेजीमा लेख्नुहोस्।
-
आफ्नो बाल्यकालबारे दुईवटा वाक्य लेख्नुहोस्: एउटा let र अर्को make प्रयोग गरेर।
-
आफ्नो विद्यालय वा कामको ठाउँका दुईवटा नियम लेख्नुहोस्: एउटा be allowed to र अर्को not allowed to प्रयोग गरेर।
F. मिश्रित दोहोर्याइ
अघिल्ला पाठहरू दोहोर्याउनुहोस्।
-
B1-17 Verb + -ing कि Verb + To? enjoy cooking र decide to wait का पूरा सूची — सजिलो नेपालीमा She refused (help) us.
-
B1-13 Reported Questions र Commands: सोधेको र अह्राएको कुरा कसरी सुनाउने, Say कि Tell? — सजिलो नेपालीमा "Please sit down," the doctor said to me. tell वा ask प्रयोग गरेर रिपोर्ट गर्नुहोस्।
-
B1-10 Passive Voice (कर्मवाच्य): Present Simple र Past Simple — सजिलो नेपालीमा कर्मवाच्यमा बदल्नुहोस्: Someone stole my bike.
उत्तरहरू
A. संरचना
- cry
- take
- to use
- to lock
- to wait
- carry / to carry
- Visitors are not permitted to take photos. / Visitors aren't permitted to take photos.
B. अर्थ
- allowed
- I had no choice.
- The guide warned us not to swim there. / The guide warned us not to swim here.
- Maria invited Tom to come to dinner on Saturday. / Maria invited Tom to dinner on Saturday. / Maria invited Tom to come for dinner on Saturday. / Maria invited Tom for dinner on Saturday.
- Students are allowed to leave at lunchtime. / The students are allowed to leave at lunchtime.
C. गल्ती पत्ता लगाउनुहोस्
- I want you to come to my party.
- I was allowed to stay up late.
- They don't let us bring food.
- ✓ My parents encouraged me to learn the piano.
- Are we allowed to park here? / Am I allowed to park here? / Are you allowed to park here? / Is parking allowed here?
D. पाठभित्र
- to work
- choose
- wear
- to use
- to take
- find / to find
E. तपाईंको पालो
- My parents let me stay up late on Fridays. They made me do my homework before dinner.
- We're allowed to work from home on Fridays. We aren't allowed to eat at our desks.
F. मिश्रित दोहोर्याइ
- to help
- The doctor told me to sit down. / The doctor asked me to sit down.
- My bike was stolen.
