Want him to, Make him do, Let him do — ចង់ឱ្យ បង្ខំឱ្យ និងអនុញ្ញាតឱ្យ ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ
Want Him To, Make Him Do, Let Him Do
នៅលើទំព័រនេះ
គោលបំណង
បន្ទាប់ពីមេរៀននេះ អ្នកអាចនិយាយថាអ្នកចង់ សុំ ប្រាប់ ឬបញ្ចុះបញ្ចូលមនុស្សម្នាក់ទៀតឱ្យធ្វើអ្វីមួយ (I want you to stay) ហើយនិយាយថា នរណាម្នាក់បង្ខំ (make) អនុញ្ញាត (let, allow, permit) ឬជួយ (help) មនុស្សម្នាក់ទៀតឱ្យធ្វើអ្វីមួយ — ទាំងក្នុងប្រយោគ active និង passive voice។
គំនិតសំខាន់
ក្នុង B1-17 មនុស្សតែម្នាក់ធ្វើសកម្មភាពទាំងពីរ៖ I want to stay. ឥឡូវ មនុស្សទីពីរចូលមកក្នុងប្រយោគ៖ I want you to stay. មនុស្សនោះ — កម្ម — ឈរនៅចន្លោះកិរិយាសព្ទទាំងពីរ។
សូមស្រមៃមើលទ្វាររបងមួយនៅចន្លោះមនុស្ស និងសកម្មភាព។ Want, ask, tell, persuade ចង្អុលមនុស្សទៅរកទ្វារ។ Make រុញពួកគេឱ្យឆ្លងកាត់ ទោះពួកគេចូលចិត្តឬមិនចូលចិត្ត។ Let និង allow បើកទ្វារ — ពួកគេអាចឆ្លងកាត់បាន បើពួកគេចង់។ Help ដើរឆ្លងកាត់ជាមួយពួកគេ។
វេយ្យាករណ៍ខ្លី ប៉ុន្តែពោរពេញដោយអន្ទាក់។ កិរិយាសព្ទភាគច្រើនក្នុងមេរៀននេះប្រើ កម្ម + to៖ She asked me to wait. ក្នុងចំណោមកិរិយាសព្ទទាំងនេះ មានតែ make និង let ប៉ុណ្ណោះដែលតែងតែប្រើ កម្ម + កិរិយាសព្ទទម្រង់ដើម ដោយគ្មាន to (help ប្រើបានទាំងពីរ)៖ She made me wait. She let me go. ហើយក្នុង passive voice make ស្រាប់តែត្រូវការ to (I was made to wait) ចំណែក let ត្រូវជំនួសដោយ be allowed to។
ភាសាខ្មែរ និងភាសាអង់គ្លេស
ភាសាខ្មែរប្រើពាក្យ ឱ្យ តែមួយសម្រាប់ស្ទើរតែគ្រប់លំនាំក្នុងមេរៀននេះ៖ ចង់ឱ្យអ្នកនៅ, សុំឱ្យគាត់ចាំ, ធ្វើឱ្យខ្ញុំសើច, ម៉ាក់ឱ្យខ្ញុំទៅ, អនុញ្ញាតឱ្យភ្ញៀវ…, បង្ខំឱ្យយើង…។ ចំណុចនេះជួយបាន៖ “ឱ្យ” បង្ហាញថាមនុស្សម្នាក់ទៀតធ្វើសកម្មភាព។ ប៉ុន្តែភាសាអង់គ្លេសបែងចែក៖ កិរិយាសព្ទភាគច្រើន → មនុស្ស + to; make និង let → មនុស្ស + កិរិយាសព្ទទម្រង់ដើម (គ្មាន to)។ ម្យ៉ាងទៀត “ឱ្យ” តែឯងនៅមុខមនុស្ស + កិរិយាសព្ទ (ឪពុកឱ្យខ្ញុំបើកឡាន) មានន័យថា let ឬ make តាមបរិបទ មិនមែន give ទេ។ ហើយ “ឱ្យ” នៅមុខមនុស្សក្នុងភាសាខ្មែរ ប៉ុន្តែ to នៅក្រោយមនុស្សក្នុងភាសាអង់គ្លេស។
| ភាសាខ្មែរ | ភាសាអង់គ្លេស | ខុសគ្នាត្រង់ណា |
|---|---|---|
| ខ្ញុំចង់ឱ្យអ្នកជួបឪពុកម្ដាយខ្ញុំ | I want you to meet my parents. | “ចង់ឱ្យ + មនុស្ស” → want + មនុស្ស + to |
| គ្រូលើកទឹកចិត្តឱ្យយើងសួរសំណួរ | The teacher encouraged us to ask questions. | មនុស្ស + to |
| ខ្យល់ព្យុះបង្ខំឱ្យយើងលុបចោលដំណើរ | The storm forced us to cancel the trip. | force + មនុស្ស + to |
| ម៉ាក់ឱ្យខ្ញុំសុំទោសប្អូនស្រី | My mum made me apologise to my sister. | បង្ខំ → make + មនុស្ស + កិរិយាសព្ទ (គ្មាន to) |
| រឿងកំប្លែងនោះធ្វើឱ្យខ្ញុំសើចជានិច្ច | That joke always makes me laugh. | “ធ្វើឱ្យ” → make (គ្មាន to) |
| ចៅហ្វាយឱ្យខ្ញុំចេញមុនថ្ងៃសុក្រ | My boss let me leave early on Friday. | “ឱ្យ” (អនុញ្ញាត) → let (មិនមែន give, គ្មាន to) |
| តើគេអនុញ្ញាតឱ្យថតរូបក្នុងសារមន្ទីរទេ? | Are we allowed to take photos in the museum? | passive → be allowed to |
សរុបមក៖ “ចង់ឱ្យ / សុំឱ្យ / ប្រាប់ឱ្យ / អនុញ្ញាតឱ្យ / បង្ខំឱ្យ + មនុស្ស” → កិរិយាសព្ទ + មនុស្ស + to។ “ធ្វើឱ្យ” ឬ “ឱ្យ” ជាការបង្ខំ → make + មនុស្ស + កិរិយាសព្ទ។ “ឱ្យ” ជាការអនុញ្ញាត → let + មនុស្ស + កិរិយាសព្ទ។
ទម្រង់
កិរិយាសព្ទ + កម្ម + to-infinitive
| កិរិយាសព្ទ | ឧទាហរណ៍ |
|---|---|
| want, would like, expect | I want you to stay. |
| ask, tell, remind, warn | She reminded me to call him. |
| advise, encourage, persuade, invite | They persuaded her to apply. |
| allow, permit, force | The rules allow guests to stay until noon. |
| អវិជ្ជមាន៖ កម្ម + not to | He told us not to wait. |
កិរិយាសព្ទ + កម្ម + កិរិយាសព្ទទម្រង់ដើម (គ្មាន to)
| កិរិយាសព្ទ | អត្ថន័យ | ឧទាហរណ៍ |
|---|---|---|
| make | បង្ខំ / ធ្វើឱ្យ | The coach made us run. |
| let | អនុញ្ញាត (ក្រៅផ្លូវការ) | My boss let me leave early. |
| help | ជួយ — to មិនចាំបាច់ | Can you help me (to) carry this? |
Let ជាកិរិយាសព្ទមិនទៀងទាត់៖ let – let – let។
Active → passive voice
| Active | Passive |
|---|---|
| They made us wait. | We were made to wait. |
| They allowed us to leave early. | We were allowed to leave early. |
| They let us leave early. | We were allowed to leave early. (មិនមែន were let) |
| They don't permit visitors to take photos. | Visitors are not permitted to take photos. |
| My boss told me to wait. | I was told to wait. |
Be allowed to ក្នុង tense ផ្សេងៗ
| Tense | ឧទាហរណ៍ |
|---|---|
| Present | Are we allowed to park here? |
| Past | I wasn't allowed to watch TV on school nights. |
| Future | You'll be allowed to leave after the test. |
| Present Perfect | Students have never been allowed to use phones in class. |
របៀបប្រើ
1ចង់ និងរំពឹង៖ want / would like / expect + កម្ម + to
ប្រើពាក្យទាំងនេះពេលអ្នកចង់ ឬរំពឹងថាមនុស្សម្នាក់ទៀតនឹងធ្វើអ្វីមួយ។ កុំប្រើ that-clause ក្រោយ want ឡើយ។
2និយាយដើម្បីឱ្យគេធ្វើ៖ ask, tell, remind, warn, advise, encourage, invite, persuade
កិរិយាសព្ទទាំងនេះពិពណ៌នាអ្វីដែលយើងនិយាយ ដើម្បីឱ្យនរណាម្នាក់ធ្វើសកម្មភាព។ ពួកវាក៏ជាកិរិយាសព្ទសំខាន់សម្រាប់រាយការណ៍សំណើ និងបញ្ជាដែរ B1-13។ សម្រាប់អវិជ្ជមាន ដាក់ not នៅមុខ to។
3ការអនុញ្ញាត និងការបង្ខំ៖ allow, permit, force + កម្ម + to
Allow អព្យាក្រឹត; permit ផ្លូវការ (ច្បាប់ ស្លាកសញ្ញា ឯកសារ); force ខ្លាំង — គ្មានជម្រើស។ ទាំងបីប្រើ កម្ម + to។
4Make + កម្ម + កិរិយាសព្ទទម្រង់ដើម (បង្ខំ ឬធ្វើឱ្យ)
Make មានន័យថា នរណាម្នាក់បង្ខំមនុស្សម្នាក់ទៀតឱ្យធ្វើ ឬអ្វីមួយបណ្ដាលឱ្យមានប្រតិកម្ម។ គ្មាន to។
5Let + កម្ម + កិរិយាសព្ទទម្រង់ដើម (អនុញ្ញាត)
Let ផ្ដល់ការអនុញ្ញាត។ វាក្រៅផ្លូវការ ហើយប្រើញឹកញាប់ណាស់ពេលនិយាយ។ Let me… ក៏ជារបៀបរួសរាយក្នុងការផ្ដល់ជំនួយដែរ។
6Passive voice៖ be made to, be allowed to
ក្នុង passive voice make ប្រើ to៖ be made to do។ Let គ្មាន passive ក្នុងលំនាំនេះទេ ដូច្នេះប្រើ be allowed to។ មានតែឃ្លាថេរមួយចំនួនប៉ុណ្ណោះដែលប្រើ let ជា passive៖ be let go (= បាត់បង់ការងារ), be let in, be let off (= មិនត្រូវបានដាក់ទោស)។
7Help + កម្ម + (to) + កិរិយាសព្ទទម្រង់ដើម
ក្រោយ help ទាំងកិរិយាសព្ទទម្រង់ដើម និង to + កិរិយាសព្ទទម្រង់ដើម សុទ្ធតែត្រឹមត្រូវ។ ទម្រង់ដើមប្រើញឹកញាប់ជាង ជាពិសេសក្នុងភាសាអង់គ្លេសអាមេរិក។ កម្មក៏អាចលុបចោលបានដែរ។ ចំណុចនេះដូចភាសាខ្មែរ៖ ជួយខ្ញុំជួសជុល…។
កំហុសញឹកញាប់
អន្ទាក់សម្រាប់អ្នកនិយាយភាសាខ្មែរ
1. “ចង់ឱ្យ + មនុស្ស” ដោយគ្មាន to ភាសាខ្មែរនិយាយ អ្នកគ្រប់គ្រងចង់ឱ្យបុគ្គលិកទាំងអស់ពាក់ផ្លាកឈ្មោះ។ “ឱ្យ” នៅមុខមនុស្ស ដូច្នេះពេលបកប្រែ អ្នករៀនដាក់មនុស្សក្រោយ want ប៉ុន្តែភ្លេច to នៅក្រោយមនុស្ស។
2. “ឱ្យ” → give ភាសាខ្មែរនិយាយ ឪពុកឱ្យខ្ញុំបើកឡានគាត់ទៅពិធីមង្គលការ។ ពាក្យ “ឱ្យ” ក៏មានន័យថា “give” ផងដែរ ដូច្នេះអ្នករៀនខ្លះសរសេរ gave me drive។ ពេល “ឱ្យ” មានន័យថាអនុញ្ញាត ប្រើ let (គ្មាន to) ឬ allow + to។
3. “ធ្វើឱ្យ” → made … to អ្នករៀនជាច្រើនចាំថា “ឱ្យ” = to (ដូច want me to) ហើយបកប្រែ តន្ត្រីខ្លាំងៗធ្វើឱ្យកូនតូចខ្ញុំភ្ញាក់ ជា made … to wake up។ ប៉ុន្តែក្នុង active voice make មិនដែលប្រើ to ទេ។
កុំច្រឡំ
make និង let — គំនិតផ្ទុយគ្នាអំពីការគ្រប់គ្រង៖ make = គ្មានជម្រើស; let = មានជម្រើសសេរី។ ភាសាខ្មែរអាចប្រើ “ឱ្យ” សម្រាប់ទាំងពីរ ដូច្នេះមើលបរិបទ។
Let's និង Let us — Let's ជាការស្នើដែលរួមទាំងអ្នកស្ដាប់ A1-18។ Let us (ទម្រង់ពេញ ច្រើនជាមួយ please) សុំការអនុញ្ញាតពីនរណាម្នាក់។
allow + កម្ម + to និង allow + -ing — ពេលមានមនុស្ស ប្រើ កម្ម + to។ ពេលគ្មានមនុស្ស allow, permit និង advise ប្រើ -ing។
make someone do និង get someone to do — Make ជាការបង្ខំ; get someone to do មានន័យថាបញ្ចុះបញ្ចូល ឬរៀបចំ ហើយវាប្រើ to។ មើល B2-11។
អក្ខរាវិរុទ្ធ និងការបញ្ចេញសំឡេង
- allowed /əˈlaʊd/ បញ្ចេញសំឡេងដូច aloud (= ឮៗ) ទាំងស្រុង — “uh-LOWD”។ មានតែ allowed ទេដែលមានន័យថា “ត្រូវបានអនុញ្ញាត”។ /l/ ត្រូវប៉ះចុងអណ្ដាតនៅពីក្រោយធ្មេញលើ ហើយ /d/ ចុងត្រូវឮ ទោះខ្លីក៏ដោយ។
- let គ្មានទម្រង់ -ed ទេ៖ Yesterday my boss let me… (មិនមែន letted)។
- ក្នុង made to និង allowed to ពាក្យ to ខ្សោយ៖ /ˈmeɪd tə/, /əˈlaʊd tə/ — “made tuh”, “uh-lowd tuh”។
- Let me ច្រើនជា /ˈlemi/ ពេលនិយាយលឿន — “lemmy”។
- permit ជាកិរិយាសព្ទ សង្កត់ព្យាង្គទីពីរ (/pəˈmɪt/, “per-MIT”); ជានាមសព្ទ (a parking permit) សង្កត់ព្យាង្គទីមួយ (/ˈpɜːmɪt/ (UK), /ˈpɝːmɪt/ (US), “PUR-mit”)។
- made, let, helped៖ ភាសាខ្មែរគ្មានចង្កោមព្យញ្ជនៈចុងទេ ដូច្នេះ helped /helpt/ ងាយក្លាយជា “help”។ ពេលនិយាយអំពីអតីតកាល សូមបញ្ចេញ /pt/ ឱ្យឮ។
ច្បាប់មាស
កិរិយាសព្ទភាគច្រើនក្នុងមេរៀននេះប្រើ មនុស្ស + to + កិរិយាសព្ទ (want, ask, tell, allow)។ ក្នុងចំណោមកិរិយាសព្ទទាំងនេះ make និង let ប្រើ មនុស្ស + កិរិយាសព្ទ ដោយគ្មាន to; help ប្រើបានទាំងពីរ។ ក្នុង passive voice និយាយ be made to និង be allowed to មិនមែន be let to ទេ។ “ឱ្យ” ក្នុងភាសាខ្មែរ មិនតែងតែជា to ទេ។
លំហាត់
A. ទម្រង់
បំពេញពាក្យដែលបាត់ ដោយប្រើកិរិយាសព្ទក្នុងវង់ក្រចក (1–6)។ ប្ដូរទៅជា passive voice (7)។
-
The film made me (cry).
-
My manager let me (take) a day off.
-
Our teacher doesn't allow us (use) phones in class.
-
She reminded me (lock) the door.
-
They were made (wait) outside.
-
Can you help me (carry) these boxes?
-
ប្ដូរទៅជា passive voice៖ The rules don't permit visitors to take photos.
B. អត្ថន័យ
ជ្រើសរើសចម្លើយ ឬសរសេរឡើងវិញ ដោយគិតពីអត្ថន័យ។
-
ជ្រើសរើស៖ My parents … me to travel alone.
-
តើវាមានន័យដូចម្ដេច? "My boss made me stay late."
-
រាយការណ៍ដោយប្រើ warn៖ "Don't swim here — it's dangerous," the guide said to us.
-
រាយការណ៍ដោយប្រើ invite៖ "Would you like to come to dinner on Saturday?" Maria asked Tom.
-
សរសេរឡើងវិញដោយប្រើ be allowed to៖ The school lets students leave at lunchtime.
C. រកកំហុស
ប្រយោគនីមួយៗមានកំហុសមួយ ឬត្រឹមត្រូវ។ សរសេរប្រយោគដែលកែរួច ឬសរសេរ correct។
-
I want that you come to my party.
-
I was let to stay up late.
-
They don't let us to bring food.
-
My parents encouraged me to learn the piano.
-
Is it allowed to park here?
D. ក្នុងបរិបទ
ការងារដំបូង។ បំពេញពាក្យដែលបាត់ ដោយប្រើកិរិយាសព្ទក្នុងវង់ក្រចក។
When I started my first job, my manager asked me 18 (work) on Saturdays. She didn't let me 19 (choose) my hours, and she made everyone 20 (wear) a uniform. We weren't allowed 21 (use) our phones at work. But she also encouraged me 22 (take) a course, and a year later she helped me 23 (find) a better job.
E. វេនរបស់អ្នក
សរសេរចម្លើយរបស់អ្នកជាភាសាអង់គ្លេស។
-
សរសេរប្រយោគពីរអំពីកុមារភាពរបស់អ្នក៖ មួយជាមួយ let និងមួយជាមួយ make។
-
សរសេរច្បាប់ពីរនៅសាលា ឬកន្លែងធ្វើការរបស់អ្នក៖ មួយជាមួយ be allowed to និងមួយជាមួយ not allowed to។
F. រំលឹកចម្រុះ
រំលឹកមេរៀនមុនៗ។
-
B1-17 Verb + -ing ឬ Verb + to — បញ្ជីកិរិយាសព្ទពេញលេញ ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ She refused (help) us.
-
B1-13 Reported Questions និង Say / Tell — ការរាយការណ៍សំណួរ សំណើ និងបញ្ជា ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ "Please sit down," the doctor said to me. រាយការណ៍ដោយប្រើ tell ឬ ask។
-
B1-10 Passive voice (is made, was built) — ប្រយោគកម្មវាច្យ ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ ប្ដូរទៅជា passive voice៖ Someone stole my bike.
ចម្លើយ
A. ទម្រង់
- cry
- take
- to use
- to lock
- to wait
- carry / to carry
- Visitors are not permitted to take photos. / Visitors aren't permitted to take photos.
B. អត្ថន័យ
- allowed
- I had no choice.
- The guide warned us not to swim there. / The guide warned us not to swim here.
- Maria invited Tom to come to dinner on Saturday. / Maria invited Tom to dinner on Saturday. / Maria invited Tom to come for dinner on Saturday. / Maria invited Tom for dinner on Saturday.
- Students are allowed to leave at lunchtime. / The students are allowed to leave at lunchtime.
C. រកកំហុស
- I want you to come to my party.
- I was allowed to stay up late.
- They don't let us bring food.
- ✓ My parents encouraged me to learn the piano.
- Are we allowed to park here? / Am I allowed to park here? / Are you allowed to park here? / Is parking allowed here?
D. ក្នុងបរិបទ
- to work
- choose
- wear
- to use
- to take
- find / to find
E. វេនរបស់អ្នក
- My parents let me stay up late on Fridays. They made me do my homework before dinner.
- We're allowed to work from home on Fridays. We aren't allowed to eat at our desks.
F. រំលឹកចម្រុះ
- to help
- The doctor told me to sit down. / The doctor asked me to sit down.
- My bike was stolen.
