Want Him To፣ Make Him Do፣ Let Him Do: ግስ + ሰው + to — በቀላል አማርኛ
Want Him To, Make Him Do, Let Him Do
በዚህ ገጽ
ዓላማ
ከዚህ ትምህርት በኋላ ሌላ ሰው እንዲያደርግ የምትፈልጉትን፣ የምትጠይቁትን፣ የምትነግሩትንና የምታሳምኑትን መናገር ትችላላችሁ (I want you to stay)፤ እንዲሁም አንድ ሰው ሌላውን እንደሚያስገድድ (make)፣ እንደሚፈቅድለት (let, allow, permit) ወይም እንደሚረዳው (help) — በገቢር (active voice) እና በተገብሮ (passive voice) ዓረፍተ ነገሮች — መናገር ትችላላችሁ።
ዋናው ሐሳብ
በB1-17 ሁለቱንም ድርጊቶች ያደረገው አንድ ሰው ነበር: I want to stay. አሁን ሁለተኛ ሰው ወደ ዓረፍተ ነገሩ ይገባል: I want you to stay. ያ ሰው — ተሳቢው (object) — በሁለቱ ግሶች መካከል ይቆማል።
በአንድ ሰውና በአንድ ድርጊት መካከል ያለ በር አስቡ። Want, ask, tell, persuade ሰውየውን ወደ በሩ ያመለክታሉ። Make ቢወድም ባይወድም በበሩ ገፍቶ ያሳልፈዋል። Let እና allow በሩን ይከፍታሉ — ከፈለገ ማለፍ ይችላል። Help ደግሞ አብሮት ያልፋል።
ሰዋስዉ አጭር ነው፤ ግን በወጥመዶች የተሞላ ነው። በዚህ ትምህርት ያሉ አብዛኞቹ ግሶች ተሳቢ + to ይወስዳሉ: She asked me to wait. ከእነዚህ ግሶች መካከል ሁልጊዜ ተሳቢ + መሠረታዊ ቅርጽ (ያለ to) የሚወስዱት make እና let ብቻ ናቸው (help ሁለቱንም ሊወስድ ይችላል): She made me wait. She let me go. በተገብሮ ደግሞ make በድንገት to ይፈልጋል (I was made to wait)፤ let ደግሞ be allowed to በሚለው ይተካል።
አማርኛ እና እንግሊዝኛ
በአማርኛ ሌላ ሰው እንዲያደርግ የምንፈልገውን ነገር በአብዛኛው በእንድ- እንገልጸዋለን: «እንድትቆይ እፈልጋለሁ»፣ «እንድጠብቅ ጠየቀችኝ»፣ «ቀደም ብዬ እንድወጣ ፈቀደልኝ»፣ «ይቅርታ እንድጠይቅ አደረገችኝ»። ይህ «እንድ-» that ይመስላል፤ ስለዚህ ብዙዎች I want that you… ይላሉ። በእንግሊዝኛ ግስ + ሰው + to ተጠቀሙ። ሁለተኛው ችግር: አማርኛ want / ask / tell ለሚሉትም let / make ለሚሉትም ያው «እንድ-» ቅርጽ ስለሚጠቀም የትኛው to እንደሚወስድ ፍንጭ አይሰጥም፤ make እና let ግን to አይወስዱም። አማርኛ «ማስገደድ / ማድረግ»ን ብዙ ጊዜ በአስ- / አ- ቅጥያም ይገልጻል: «አስጠበቀን» (made us wait)፣ «ያስቀኛል» (makes me laugh)። ፈቃድ ደግሞ ብዙ ጊዜ ባለቤት በሌለው ተገብሮ ይገለጻል: «እዚህ ፎቶ ማንሳት ይፈቀዳል?»። በእንግሊዝኛ ሰውየውን ባለቤት አድርጉ: Are we allowed to…?
| አማርኛ | እንግሊዝኛ | ልዩነቱ |
|---|---|---|
| እንድትቆይ እፈልጋለሁ። | I want you to stay. | «እንድ-» → ሰው + to (that አይደለም) |
| ወተት እንድገዛ አስታወሰችኝ። | She reminded me to buy milk. | ሰው + to |
| ቀደም ብዬ እንድወጣ ፈቀደልኝ። | He let me leave early. | ያው «እንድ-»፤ let ግን ያለ to |
| ሁለት ሰዓት አስጠበቀን። | He made us wait two hours. | «አስ-» → make + ሰው + መሠረታዊ ቅርጽ |
| አዲስ ውል እንድንፈርም ተገደድን። | We were made to sign a new contract. | ተገብሮ make → to |
| እዚህ ፎቶ ማንሳት ይፈቀዳል? | Are we allowed to take photos here? | አማርኛ ባለቤት የለውም፤ እንግሊዝኛ ሰውየውን ባለቤት ያደርጋል |
| ብስክሌቴን እንድጠግን ረዳኝ። | He helped me (to) fix my bike. | help: to ቢኖርም ባይኖርም ትክክል |
አወቃቀር
ግስ + ተሳቢ + to-infinitive
| ግስ | ምሳሌ |
|---|---|
| want, would like, expect | I want you to stay. |
| ask, tell, remind, warn | She reminded me to call him. |
| advise, encourage, persuade, invite | They persuaded her to apply. |
| allow, permit, force | The rules allow guests to stay until noon. |
| አሉታዊ: ተሳቢ + not to | He told us not to wait. |
ግስ + ተሳቢ + መሠረታዊ ቅርጽ (ያለ to)
| ግስ | ትርጉም | ምሳሌ |
|---|---|---|
| make | ማስገደድ / ማድረግ | The coach made us run. |
| let | መፍቀድ (መደበኛ ያልሆነ) | My boss let me leave early. |
| help | መርዳት — to አማራጭ ነው | Can you help me (to) carry this? |
Let ያልተለመደ ግስ ነው: let – let – let።
ገቢር → ተገብሮ
| ገቢር | ተገብሮ |
|---|---|
| They made us wait. | We were made to wait. |
| They allowed us to leave early. | We were allowed to leave early. |
| They let us leave early. | We were allowed to leave early. (were let አይደለም) |
| They don't permit visitors to take photos. | Visitors are not permitted to take photos. |
| My boss told me to wait. | I was told to wait. |
Be allowed to በተለያዩ የግስ ጊዜዎች
| የግስ ጊዜ | ምሳሌ |
|---|---|
| Present | Are we allowed to park here? |
| Past | I wasn't allowed to watch TV on school nights. |
| Future | You'll be allowed to leave after the test. |
| Present Perfect | Students have never been allowed to use phones in class. |
አጠቃቀም
1መፈለግና መጠበቅ: want / would like / expect + ተሳቢ + to
ሌላ ሰው አንድ ነገር እንዲያደርግ ስትፈልጉ ወይም ስትጠብቁ እነዚህን ተጠቀሙ። want ከሚለው ቃል በኋላ ፈጽሞ that ያለበት ሐረግ አትጠቀሙ።
2ለማሠራት መናገር: ask, tell, remind, warn, advise, encourage, invite, persuade
እነዚህ ግሶች አንድን ሰው እንዲሠራ ለማድረግ የምንናገረውን ይገልጻሉ። ልመናዎችንና ትእዛዞችን ለማስተላለፍም ዋናዎቹ ግሶች ናቸው B1-13። ለአሉታዊ not የሚለውን to ከሚለው ቃል በፊት አድርጉ።
3ፈቃድና ማስገደድ: allow, permit, force + ተሳቢ + to
Allow ገለልተኛ ነው፤ permit መደበኛ ነው (ሕጎች፣ ምልክቶች፣ ሰነዶች)፤ force ጠንካራ ነው — ምርጫ የለም። ሦስቱም ተሳቢ + to ይወስዳሉ።
4Make + ተሳቢ + መሠረታዊ ቅርጽ (ማስገደድ ወይም ምክንያት መሆን)
Make ማለት አንድ ሰው ሌላውን እንዲያደርግ ያስገድደዋል፣ ወይም አንድ ነገር ስሜትን ያስከትላል ማለት ነው። to የለም።
5Let + ተሳቢ + መሠረታዊ ቅርጽ (ፈቃድ)
Let ፈቃድ ይሰጣል። መደበኛ ያልሆነና በንግግር በጣም የተለመደ ነው። Let me… ደግሞ እርዳታ የማቅረቢያ የወዳጅ መንገድ ነው።
6ተገብሮ: be made to, be allowed to
በተገብሮ make to ይወስዳል: be made to do። Let በዚህ አወቃቀር ተገብሮ የለውም፤ ስለዚህ be allowed to ተጠቀሙ። ተገብሮ let ያላቸው ጥቂት ቋሚ ሐረጎች ብቻ ናቸው: be let go (= ከሥራ መቀነስ)፣ be let in፣ be let off (= ቅጣት አለማግኘት)።
7Help + ተሳቢ + (to) + መሠረታዊ ቅርጽ
help ከሚለው ቃል በኋላ መሠረታዊ ቅርጹም to + መሠረታዊ ቅርጹም ትክክል ናቸው። መሠረታዊ ቅርጹ በተለይ በአሜሪካ እንግሊዝኛ የበለጠ የተለመደ ነው። ተሳቢውም ሊቀር ይችላል።
የተለመዱ ስህተቶች
ለአማርኛ ተናጋሪዎች ወጥመዶች
1. «እንድትደውልልኝ እፈልጋለሁ» → I'd like that you…. «እንድ-» that ስለሚመስል ብዙዎች want እና would like ከሚሉት በኋላ that ያለበት ሐረግ ያደርጋሉ። በእንግሊዝኛ want / would like + ሰው + to + ግስ ተጠቀሙ። A2-25 ተመልከቱ።
2. አንድ «እንድ-» ለሁሉም → make / let + to. በአማርኛ «እንድጽፍ ጠየቀኝ»፣ «እንድጽፍ አደረገኝ» እና «እንድነዳ ፈቀደልኝ» ሁሉም ያው «እንድ-» ቅርጽ አላቸው። ስለዚህ ብዙዎች ለሁሉም ግሶች to ይጨምራሉ። ask, tell, want, allow to ይወስዳሉ፤ make እና let ግን ያለ to መሠረታዊ ቅርጽ ይወስዳሉ።
3. «… አይፈቀድም ነበር» → it was not allowed to. በአማርኛ ፈቃድ ብዙ ጊዜ ባለቤት በሌለው ተገብሮ ይገለጻል: «በትምህርት ቤታችን በዕረፍት ሰዓት ከግቢው መውጣት አይፈቀድም ነበር»። ቃል በቃል ሲተረጎም it was not allowed to… ይሆናል። በእንግሊዝኛ የተፈቀደለትን ሰው ባለቤት አድርጉ (we / students were not allowed to)፣ ወይም ድርጊቱን ባለቤት አድርጉ (leaving the compound was not allowed)።
አታምታቱ
make እና let — ስለ ቁጥጥር ተቃራኒ ሐሳቦች: make = ምርጫ የለም፤ let = ነፃ ምርጫ።
Let's እና Let us — Let's አድማጩን የሚያካትት ሐሳብ ማቅረቢያ ነው A1-18። Let us (ሙሉ ቅርጽ፣ ብዙ ጊዜ please ከሚለው ቃል ጋር) ፈቃድ ይጠይቃል።
allow + ተሳቢ + to እና allow + -ing — ሰው ሲኖር ተሳቢ + to ተጠቀሙ። ሰው ካልተጠቀሰ allow፣ permit እና advise -ing ይወስዳሉ።
make someone do እና get someone to do — Make ማስገደድ ነው፤ get someone to do ማሳመን ወይም ማመቻቸት ነው፤ to ይወስዳል። B2-11 ተመልከቱ።
አጻጻፍ እና አነባበብ
- allowed /əˈlaʊd/ ልክ እንደ aloud (= ሌሎች እንዲሰሙ ጮክ ብሎ) ይሰማል — "uh-LOWD"። «የተፈቀደ» የሚለው allowed ብቻ ነው። መጨረሻው /d/ ላይ አናባቢ አትጨምሩ።
- let -ed የለውም: Yesterday my boss let me… (letted አይደለም)።
- made to እና allowed to ውስጥ to ደካማ ነው: /ˈmeɪd tə/፣ /əˈlaʊd tə/ — "made tuh"፣ "uh-lowd tuh"። ደካማው /ə/ ለአማርኛው «እ» ድምፅ ቅርብ ነው።
- Let me በፈጣን ንግግር ብዙ ጊዜ /ˈlemi/ ይሆናል — "lemmy"።
- ግሱ permit ጫናው (stress) በሁለተኛው ክፍለ ቃል ላይ ነው (/pəˈmɪt/፣ "per-MIT")፤ ስሙ (a parking permit) ደግሞ በመጀመሪያው (/ˈpɜːmɪt/ (UK)፣ /ˈpɝːmɪt/ (US)፣ "PUR-mit")። /ɜː/ በአማርኛ የለም፤ አፋችሁን ዘና አድርጋችሁ ረጅም አድርጉት።
ወርቃማው ሕግ
በዚህ ትምህርት ያሉ አብዛኞቹ ግሶች ሰው + to + ግስ ይወስዳሉ (want, ask, tell, allow)። ከእነዚህ መካከል make እና let ሰው + ግስ ያለ to ይወስዳሉ፤ help ሁለቱንም ሊወስድ ይችላል። የአማርኛው «እንድ-» that አይደለም፤ ፍንጭም አይሰጥም። በተገብሮ be made to እና be allowed to በሉ እንጂ be let to አትበሉ።
መልመጃዎች
A. አወቃቀር
በቅንፍ ያለውን ግስ to ጨምራችሁ ወይም ያለ to አሟሉ።
-
The film made me (cry).
-
My manager let me (take) a day off.
-
Our teacher doesn't allow us (use) phones in class.
-
She reminded me (lock) the door.
-
They were made (wait) outside.
-
Can you help me (carry) these boxes?
-
ተገብሮ አድርጉ: The rules don't permit visitors to take photos.
B. ትርጉም
ትክክለኛውን መልስ ምረጡ ወይም ዓረፍተ ነገሩን እንደገና ጻፉ።
-
ትክክለኛውን መልስ ምረጡ: My parents … me to travel alone.
-
ትርጉሙ ምንድን ነው? "My boss made me stay late."
-
warn ተጠቅማችሁ አስተላልፉ: "Don't swim here — it's dangerous," the guide said to us.
-
invite ተጠቅማችሁ አስተላልፉ: "Would you like to come to dinner on Saturday?" Maria asked Tom.
-
be allowed to ተጠቅማችሁ እንደገና ጻፉ: The school lets students leave at lunchtime.
C. ስህተቱን ፈልጉ
እያንዳንዱ ዓረፍተ ነገር አንድ ስህተት አለው ወይም ትክክል ነው። የተስተካከለውን ዓረፍተ ነገር ጻፉ ወይም correct ብላችሁ ጻፉ።
-
I want that you come to my party.
-
I was let to stay up late.
-
They don't let us to bring food.
-
My parents encouraged me to learn the piano.
-
Is it allowed to park here?
D. በጽሑፍ ውስጥ
ጽሑፉን አሟሉ። በቅንፍ ያለውን ግስ ተጠቀሙ።
When I started my first job, my manager asked me 18 (work) on Saturdays. She didn't let me 19 (choose) my hours, and she made everyone 20 (wear) a uniform. We weren't allowed 21 (use) our phones at work. But she also encouraged me 22 (take) a course, and a year later she helped me 23 (find) a better job.
E. የእናንተ ተራ
በእንግሊዝኛ ጻፉ።
-
ስለ ልጅነታችሁ ሁለት ዓረፍተ ነገሮች ጻፉ: አንዱን let፣ ሌላውን make ተጠቅማችሁ።
-
በትምህርት ቤታችሁ ወይም በሥራ ቦታችሁ ያሉ ሁለት ሕጎችን ጻፉ: አንዱን be allowed to፣ ሌላውን not allowed to ተጠቅማችሁ።
F. የተደባለቀ ክለሳ
ያለፉትን ትምህርቶች ከልሱ።
-
B1-17 Verb + -ing ወይስ Verb + To? ሙሉ ዝርዝሮቹ — በቀላል አማርኛ She refused (help) us.
-
B1-13 Reported Questions እና Commands: She asked if…፣ He told me to…፣ Say ወይስ Tell? — በቀላል አማርኛ "Please sit down," the doctor said to me. tell ወይም ask ተጠቅማችሁ አስተላልፉ።
-
B1-10 Passive Voice (ተገብሮ): is made፣ was built — በቀላል አማርኛ ተገብሮ አድርጉ: Someone stole my bike.
መልሶች
A. አወቃቀር
- cry
- take
- to use
- to lock
- to wait
- carry / to carry
- Visitors are not permitted to take photos. / Visitors aren't permitted to take photos.
B. ትርጉም
- allowed
- I had no choice.
- The guide warned us not to swim there. / The guide warned us not to swim here.
- Maria invited Tom to come to dinner on Saturday. / Maria invited Tom to dinner on Saturday. / Maria invited Tom to come for dinner on Saturday. / Maria invited Tom for dinner on Saturday.
- Students are allowed to leave at lunchtime. / The students are allowed to leave at lunchtime.
C. ስህተቱን ፈልጉ
- I want you to come to my party.
- I was allowed to stay up late.
- They don't let us bring food.
- ✓ My parents encouraged me to learn the piano.
- Are we allowed to park here? / Am I allowed to park here? / Are you allowed to park here? / Is parking allowed here?
D. በጽሑፍ ውስጥ
- to work
- choose
- wear
- to use
- to take
- find / to find
E. የእናንተ ተራ
- My parents let me stay up late on Fridays. They made me do my homework before dinner.
- We're allowed to work from home on Fridays. We aren't allowed to eat at our desks.
F. የተደባለቀ ክለሳ
- to help
- The doctor told me to sit down. / The doctor asked me to sit down.
- My bike was stolen.
