SlowingoDilbilgisi
A2 23 / 38

İngilizce Should ve Ought To Kullanımı: Tavsiye Verme

Should and Ought To: Giving Advice

Bu sayfada
  1. Hedef
  2. Temel Fikir
  3. Türkçe ve İngilizce Yan Yana
  4. Yapı
  5. Kullanımlar
  6. Sık Yapılan Hatalar
  7. Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar
  8. Karıştırılmasın
  9. Yazım ve Telaffuz
  10. Altın Kural
  11. Alıştırmalar

Hedef

Bu dersin sonunda should, shouldn't, ought to ve birkaç kullanışlı kalıpla tavsiye verebilecek, neyin doğru ya da yanlış olduğunu düşündüğünüzü söyleyebilecek ve başkalarından tavsiye isteyebileceksiniz.

Temel Fikir

Should iyi fikirlerin fiilidir. "Bu bir kuraldır" demez; o iş must ve have to'nundur A2-20. Should "bence doğrusu bu" ya da "en iyi plan bu" der. Karşınızdaki kişi "hayır" demekte özgürdür.

Bir arkadaşınızın yol ayrımında durduğunu düşünün. Onu bir yola itemezsiniz. Ama eliyle gösterip You should go this way. diyebilirsiniz: "Bence bu yoldan gitsen iyi olur." İşte o gösteren parmak should'dur. Hafif bir yönlendirmedir, emir değildir.

Should bir görüş bildirdiği için doğru ve yanlış hakkındaki genel fikirlerimizi de anlatır: People should be kind to animals. Kibar ve açık bir kelime olduğu için tavsiye istemenin de en doğal yoludur: What should I do?

Ought to da hemen hemen should ile aynı anlama gelir. Daha az kullanılır; özellikle soru ve olumsuz cümlelerde pek duyulmaz.

Türkçe ve İngilizce Yan Yana

Türkçede tavsiyeyi de zorunluluğu da çoğu zaman aynı ekle söyleriz: -malı / -meli. İngilizce ise ikisini kesin olarak ayırır: tavsiye için should, kural için must / have to.

TürkçeAnlamİngilizce
Doktora git-meli-sin.tavsiyeYou should see a doctor.
Kask tak-malı-sın.kural (kanun)You have to wear a helmet.
Erken yat-san iyi olur.tavsiyeYou should go to bed early.
Ne giy-se-m?tavsiye istemeWhat should I wear?
Bence git-me-meli-sin.olumsuz tavsiyeI don't think you should go.
Onu ara-sa-na.öneriWhy don't you call her?

Türkçedeki ekin size yol göstermesine izin vermeyin. Kendinize şunu sorun: Bu bir öneri mi, yoksa bir kural mı? Öneriyse should, kuralsa must ya da have to.

Yapı

Should — bir modal fiil (yardımcı kip fiili): her özneyle aynı kalır, arkasından fiilin yalın hali gelir (to yok, -s yok).

BiçimÖrnek
OlumluYou should see a doctor.
OlumsuzShe shouldn't (should not) drink so much coffee.
Evet/hayır sorusuShould I call him?
Soru kelimeli soruWhat should we do?
Kısa cevaplarYes, you should. / No, you shouldn't.

Ought to — should ile aynı anlamdadır; burada to kalıbın bir parçasıdır.

BiçimÖrnek
OlumluYou ought to apologise.
Olumsuz (daha az kullanılır)You ought not to worry so much. — daha sık: You shouldn't worry so much.
SoruNadir — should kullanın: Should I…?

Tavsiye vermenin başka yolları

KalıpYapıÖrnek
I think you should…I think + you should + yalın fiilI think you should rest.
I don't think you should…I don't think + you should + yalın fiilI don't think you should go.
Why don't you…?Why don't you + yalın fiil?Why don't you ask your teacher?
If I were you, I'd…kalıp ifade + yalın fiilIf I were you, I'd take the job.

Kullanımlar

1Tavsiye vermek

Birisi için neyin iyi ya da kötü bir fikir olduğunu düşündüğünüzü should / shouldn't ile söyleyin.

You look tired. You should go to bed early tonight.
Yorgun görünüyorsun. Bence bu akşam erken yatsan iyi olur.
You should drink more water when you exercise.
Spor yaparken daha çok su içsen iyi olur.
You shouldn't leave your bike outside. It isn't safe.
Bisikletini dışarıda bırakmasan iyi olur. Güvenli değil.
He should talk to his manager about the problem.
Bence bu sorunu müdürüyle konuşmalı.
tavsiye; zorunluluk değil

2Neyin doğru olduğuna dair görüşler

Toplumda, işte ya da hayatta işlerin nasıl olması gerektiğine dair görüşünüzü should ile söyleyin.

Children should have cooking lessons at school.
Bence çocuklara okulda yemek dersi verilmeli.
People shouldn't use their phones while they're driving.
İnsanlar araba kullanırken telefonla uğraşmamalı.
The city should build more cycle lanes.
Bence belediye daha çok bisiklet yolu yapmalı.
Public transport should be free for students.
Bence toplu taşıma öğrencilere ücretsiz olmalı.

3Ought to

Ought to da should ile aynı anlama gelir. Biraz daha ciddi duyulur ve İngiliz İngilizcesinde daha yaygındır. Çoğunlukla olumlu cümlelerde kullanın.

You ought to tell her the truth.
Bence ona gerçeği söylesen iyi olur.
"bence doğrusu bu"; zorunluluk değil
We ought to leave now, or we'll miss the bus.
Artık çıksak iyi olur, yoksa otobüsü kaçıracağız.
I really ought to visit my parents more often.
Annemle babamı gerçekten daha sık ziyaret etsem iyi olur.
kendime tavsiye; zorunluluk değil

4Tavsiye istemek

Birinin fikrini almak için Should I / we…? ve What / Where / Which… should I…? kullanın. Do you think I should…? de çok yaygındır. Türkçedeki "Ne yapsam?", "…-eyim mi?" sorularının karşılığı budur.

Should I bring a present?
Hediye götüreyim mi?
What should I wear to the interview?
Görüşmeye ne giysem?
Which laptop should I buy?
Hangi laptopu alsam?
"Should we book a table?" "Yes, you should. It's always busy."
"Masa ayırtalım mı?" "Evet, ayırtsanız iyi olur. Orası hep kalabalık oluyor."
Do you think I should call her?
Sence onu arasam mı?

5I think you should / I don't think you should

Tavsiyeyi yumuşatmak için I think ile başlayın. Olumsuz tavsiyede İngilizce genellikle olumsuzluğu think fiiline koyar: I don't think you should… Türkçede "Bence gitmemelisin" deriz, yani olumsuzluk asıl fiildedir. I think you shouldn't… da doğrudur, ama daha az kullanılır ve daha sert duyulur.

I think you should take a break.
Bence biraz ara versen iyi olur.
I don't think you should eat that. It smells strange.
Bence onu yememelisin. Garip kokuyor.
I don't think we should tell him yet.
Bence ona henüz söylemeyelim.

6Why don't you…? ve If I were you, I'd…

Why don't you…? dostça bir öneridir, gerçek bir soru değildir: "…-sana" anlamına gelir. If I were you, I'd… ise güçlü, kişisel tavsiye için kalıp bir ifadedir: "Yerinde olsam…". Tek parça olarak öğrenin; arkasındaki dilbilgisi B1-06'da. (If I was you da günlük konuşmada yaygındır; were her zaman güvenli seçimdir.)

Why don't you ask your brother for help?
Erkek kardeşinden yardım istesene.
Why don't you try the new Thai restaurant?
Yeni Tayland restoranını denesene.
If I were you, I'd buy a return ticket. It's cheaper.
Yerinde olsam gidiş-dönüş bilet alırdım. Daha ucuz.
kalıp ifade, bkz. B1-06
If I were you, I wouldn't lend him any more money.
Yerinde olsam ona artık borç vermezdim.
kalıp ifade, bkz. B1-06

Sık Yapılan Hatalar

❌You should to see a dentist.
✅You should see a dentist.
should'dan sonra "to" gelmez.
❌She shoulds study more.
✅She should study more.
should hiçbir zaman -s almaz.
❌You ought see a doctor.
✅You ought to see a doctor.
ought her zaman "to" ister.
❌Do I should call her?
✅Should I call her?
should sorusunu kendisi kurar: "do" gelmez.
❌He should works less.
✅He should work less.
should'dan sonra her zaman fiilin yalın hali gelir.
❌Why you don't ask Tom?
✅Why don't you ask Tom?
Soru sırasını koruyun: Why don't you…?
❌If I were you, I'll wait.
✅If I were you, I'd wait.
Kalıp ifade "If I were you, I'd" şeklindedir (I'd = I would).
⚠️I think you shouldn't buy it.
✅I don't think you should buy it.
Dilbilgisi açısından doğru, ama İngilizce olumsuzluğu genellikle "think" fiiline koyar. İlki daha sert duyulur.

Türkçe Konuşanlar İçin Tuzaklar

1. "-malı" ekine aldanmak. "Gitmelisin" hem "bence gitsen iyi olur" hem de "gitmek zorundasın" anlamına gelebilir. Bu yüzden kanunlar ve kurallar için de should kullanmak çok yaygındır. Tersi de olur: basit bir arkadaş tavsiyesi must ile söylenince emir gibi duyulabilir. Ekine değil, anlamına bakın: kural mı, öneri mi?

⚠️You should show your passport at the border. It's the rule.
✅You have to show your passport at the border. It's the rule.
Should bir kuralı değil, bir öneriyi anlatır.

2. "Should"dan sonra "to" eklemek. want to, have to, need to gibi kalıplara alışınca "to" neredeyse otomatik gelir. Ama should bir modal fiildir; yalın fiil doğrudan arkasına gelir. Tek istisna ought to'dur.

❌Maybe you should to sleep more.
✅Maybe you should sleep more.

3. Soruda sırayı değiştirmemek. Türkçede soru sorarken kelime sırası değişmez: "Hangi otobüse binmeliyim?" Bu yüzden İngilizcede de özneyi öne koyup bırakmak kolaydır. İngilizcede ise should öznenin önüne geçer.

❌Which bus I should take?
✅Which bus should I take?
❌Where I should go?
✅Where should I go?

4. "Why don't you…?" kalıbını sitem sanmak. Türkçede "Neden ara vermiyorsun?" çoğu zaman sitem taşır, bu yüzden bu kalıptan kaçınmak ya da yanlış sırayla kurmak ("Neden sen ara vermiyorsun" → Why you don't) yaygındır. İngilizcede Why don't you take a break? dostça bir öneridir: "Biraz ara versene."

❌Why you don't take a break?
✅Why don't you take a break?

5. "Bence …-memelisin" cümlesini kelime kelime çevirmek. Türkçede olumsuzluk asıl fiile eklenir. İngilizcede doğal olan, olumsuzluğu think'e koymaktır.

⚠️I think she shouldn't worry.
✅I don't think she should worry.
Yanlış değil, ama daha sert ve daha az doğal.

Karıştırılmasın

should ve must / have to — Should tavsiyedir: "hayır" diyebilirsiniz. Must / have to zorunluluktur: "hayır" diyemezsiniz. Türkçede ikisi de "-malı" ile çevrilebilir. Bkz. A2-20.

You should wear a jacket. It's cold.
Ceket giysen iyi olur. Hava soğuk.
iyi bir fikir
You have to wear a helmet on a motorbike.
Motosiklette kask takmak zorundasın.
kanun

Why don't you…? (öneri) ve Why didn't you…? (gerçek soru ya da sitem) — Yalnızca geniş/şimdiki zamandaki biçim tavsiyedir.

Why don't you call her?
Onu arasana.
tavsiye: ara
Why didn't you call her?
Neden onu aramadın?
geçmişle ilgili soru: aramadın

should ve had better / should have — Had better daha güçlüdür ve kötü bir sonuç konusunda uyarır: bkz. B2-05. Geçmişle ilgili tavsiye ve pişmanlık (You should have told me — "Bana söylemeliydin") B1-09'da.

Yazım ve Telaffuz

  • should /ʃʊd/: l okunmaz. "şud" gibi okunur; good ve could ile kafiyelidir.
  • Hızlı konuşmada should genellikle zayıf okunur: /ʃəd/ — You should go "yu şıd go" gibi duyulur.
  • shouldn't /ˈʃʊdnt/ iki hecelidir: "şud-nt". d ile n sıkıca birleşir, arada sesli harf neredeyse duyulmaz.
  • ought to /ˈɔːtə/ (UK), /ˈɑːtə/ ya da /ˈɑːdə/ (US) — gh okunmaz: İngiliz İngilizcesinde "ootı", Amerikan İngilizcesinde "aatı" ya da "aadı" gibi.
  • If I were you, I'd… kalıbında I'd /aɪd/ = I would; "ayd" gibi okunur.

Altın Kural

Tavsiyeyi should + fiilin yalın hali ile verin (arada to yok). Ought to da aynı anlama gelir. Olumsuz tavsiye için en doğal seçim I don't think you should… kalıbıdır. Türkçedeki "-malı" ekine aldanmayın: öneri için should, kural için must / have to.

Alıştırmalar

A. Yapı

Boşlukları doldurun. 1–2. maddelerde should, shouldn't ya da ought to kullanın.

  1. You have a bad cough. You see a doctor.
  2. You eat so many sweets. They're bad for your teeth.
  3. Tamamlayın: We ought leave soon.
  4. Soru kurun: I / what / should / cook / tonight?
  5. Kısa cevap: "Should I bring a coat?" "Yes, you ."
  6. Öneriyi tamamlayın: Why you ask your neighbour?

B. Anlam

Anlama göre doğru seçeneği işaretleyin.

  1. Doğru olanı seçin: You … try yoga. It really helps with stress.
  2. Doğru olanı seçin: In the UK you … drive on the left. It's the law.
  3. Daha doğal cümleyi seçin:
  4. Arkadaşınızın kız kardeşiyle bir sorunu var. Hangisi tavsiye?

C. Hatayı Bul

Hatalı cümleyi düzeltin. Cümle doğruysa "correct" yazın.

  1. He should to call his mother.
  2. Do I should take an umbrella?
  3. She shoulds rest more.
  4. If I were you, I'd talk to her.

D. Bağlam İçinde

Diyaloğu should, ought to, don't ya da were ile tamamlayın. Bir kelimeyi birden fazla kullanabilirsiniz.

İşte bir sorun
Kim: My boss gives me too much work. What 15 I do?
Ana: I think you 16 talk to her about it.
Kim: 17 I write her an email?
Ana: No, I don't think you 18 write an email. Why 19 you ask for a meeting?
Kim: Good idea.
Ana: And if I 20 you, I'd prepare a list of all your tasks.

E. Sıra Sende

  1. Bir arkadaşınız "I want to learn English faster." diyor. Ona iki tavsiye verin: biri should ile, biri Why don't you…? ile.
  2. Yaşadığınız şehir hakkında should ya da shouldn't ile bir görüş yazın.

F. Karışık Tekrar

  1. A2-20 İngilizce Must ve Have To Farkı: Mustn't ve Don't Have To Kullanımı
    You wear a seat belt. It's the law.
  2. A2-20 İngilizce Must ve Have To Farkı: Mustn't ve Don't Have To Kullanımı
    Tomorrow is a holiday, so we go to work.
  3. A1-25 İngilizce Like, Want ve Would Like Kullanımı: Sevmek, İstemek, Kibarca Rica Etmek
    Would you like (come) with us?
Cevap anahtarı

A. Yapı

  1. should / ought to
  2. shouldn't / should not / ought not to
  3. to
  4. What should I cook tonight?
  5. should
  6. don't

B. Anlam

  1. should
  2. have to
  3. I don't think you should buy it.
  4. Why don't you call her?

C. Hatayı Bul

  1. He should call his mother.
  2. Should I take an umbrella?
  3. She should rest more.
  4. ✓ If I were you, I'd talk to her.

D. Bağlam İçinde

  1. should
  2. should / ought to
  3. Should
  4. should
  5. don't
  6. were / was

E. Sıra Sende

  1. You should read something in English every day. Why don't you watch films with English subtitles?
  2. The city should build more parks. Cars shouldn't drive in the old town.

F. Karışık Tekrar

  1. must / have to
  2. don't have to / do not have to / won't have to / will not have to
  3. to come
Android UygulamaHareket Halinde Öğren Google Play