Slowingoدستور زبان
B2 22 / 30

جملهٔ اسمی (Noun Clauses) در انگلیسی: that، whether و what به زبان ساده

Noun Clauses: That, Whether, What

در این صفحه
  1. هدف
  2. ایدهٔ اصلی
  3. فارسی و انگلیسی
  4. ساختار
  5. کاربرد
  6. اشتباهات رایج
  7. دام‌های فارسی‌زبانان
  8. این‌ها را قاطی نکنید
  9. املا و تلفظ
  10. قانون طلایی
  11. تمرین‌ها

هدف

بعد از این درس می‌توانید یک جملهٔ کامل را جایی بگذارید که معمولاً اسم می‌آید — به‌عنوان مفعول یا فاعل جمله — با that، whether / if و کلمه‌های پرسشی (wh-words)، از جمله what به معنای «چیزی که».

ایدهٔ اصلی

جمله جاهای خالی دارد: جای فاعل، جای مفعول، جای بعد از حرف اضافه. معمولاً این جاها را با اسم پر می‌کنیم: I know the answer. The news surprised me.

اما خیلی وقت‌ها چیزی که می‌خواهیم آنجا بگذاریم یک «چیز» نیست. یک فکر کامل است: یک جملهٔ خبری یا یک سؤال. انگلیسی اجازه می‌دهد یک جملهٔ کامل، با فاعل و فعل خودش، را در جای یک اسم بگذارید. این جملهٔ بسته‌بندی‌شده جملهٔ اسمی (noun clause) است.

عروسک‌های تودرتوی روسی را تصور کنید: یک عروسک کوچکِ کامل داخل یک عروسک بزرگ‌تر می‌نشیند. عروسک بزرگ جملهٔ اصلی است؛ عروسک کوچک یک جملهٔ کامل و کوچک است که در یکی از جاهای اسم نشسته. روی هر عروسک کوچک یک کلمه نقاشی شده: that برای جملهٔ خبری، whether / if برای سؤال بله/خیر، و یک کلمهٔ پرسشی برای سؤال اطلاعاتی.

I know that she lives in Oslo. I don't know whether she lives in Oslo. I don't know where she lives.

داخل عروسک کوچک، ترتیب کلمه‌ها ترتیب جملهٔ خبری است، درست مثل سؤال غیرمستقیم B1-14.

فارسی و انگلیسی

فارسی هم دقیقاً همین کار را می‌کند و ابزارهایش شبیه‌اند: «فکر می‌کنم که حق با شماست» = I think (that) you're right — و «که» هم مثل that اغلب حذف می‌شود. «چیزی که لازم دارید …» یا «آنچه …» = what. «اینکه …» فارسی بعد از حرف اضافه هم راحت می‌آید («از اینکه آمدید خوشحالیم»، «با وجود اینکه …»)، اما در انگلیسی that مستقیم بعد از حرف اضافه نمی‌آید: the fact that یا whether لازم است. برای سؤال بله/خیر، فارسی معمولاً هیچ کلمهٔ ربطی نمی‌آورد و فقط آخرش «یا نه» می‌گذارد («نمی‌دانم مغازه باز است یا نه»)؛ انگلیسی حتماً whether / if می‌خواهد. و چون فارسی در جمله‌هایی مثل «عجیب است که…» فاعلی مثل it ندارد، دقت کنید که انگلیسی It لازم دارد.

فارسیانگلیسی
فکر می‌کنم حق با شماست.I think (that) you're right.
مطمئن نیستم مغازه یکشنبه‌ها باز است یا نه.I'm not sure whether the shop is open on Sundays.
نمی‌دانم کجا زندگی می‌کند.I don't know where she lives.
چیزی که لازم دارید یک خواب خوب است.What you need is a good night's sleep.
عجیب است که زنگ نزده.It's strange that he hasn't called.
اینکه هیچ‌کس جواب نداد نگرانم کرد.The fact that nobody replied worried me.

ساختار

نوعبرچسبمثالترتیب داخل
جملهٔ خبریthat (اغلب حذف می‌شود)I think (that) it's a good idea.فاعل + فعل
سؤال بله/خیرwhether / ifI'm not sure whether it's open.فاعل + فعل
سؤال اطلاعاتیwho، what، where، when، why، how…I don't know where she lives.فاعل + فعل
«چیز(هایی) که»whatWhat I need is a holiday.فاعل + فعل

جایگاه‌ها

جایگاهمثال
مفعولِ فعلShe said (that) she was tired.
بعد از صفتI'm sure (that) we've met before.
فاعل: بند that (رسمی)That he lied surprised nobody. رایج‌تر: It surprised nobody that he lied.
فاعل: بند wh- / whetherWhat he said was true. Whether we go depends on the weather.
بعد از حرف اضافهIt depends on whether they agree. I'm interested in what you think.
بعد از the factThe fact that she called is a good sign.

جملهٔ اسمی در جایگاه فاعل معمولاً فعل مفرد می‌گیرد: What they said was true. (اگر بعد از فعل یک اسم جمع بیاید، فعل جمع هم رایج است: What we need are more volunteers.)

کاربرد

1بند that در جایگاه مفعول و بعد از صفت

بعد از فعل‌های فکر کردن و گفتن (think، know، believe، hope، say، realise، notice) و بعد از صفت‌های احساس یا اطمینان (sure، afraid، glad، surprised، aware)، بند that بیاورید. That در گفتار خیلی وقت‌ها حذف می‌شود، درست مثل «که» در فارسی.

I think you're right.
فکر می‌کنم حق با شماست.
that حذف شده، مثل «که»
She realised that she had left her wallet at home.
فهمید که کیف پولش را در خانه جا گذاشته است.
I'm sure we've met before.
مطمئنم قبلاً همدیگر را دیده‌ایم.
We're glad that you could come.
خوشحالیم که توانستید بیایید.
صفت + that، بدون حرف اضافه
Are you aware that the meeting has been moved?
خبر دارید که زمان جلسه عوض شده است؟

2The fact that و It + be + صفت + that

بند that معمولاً نمی‌تواند مستقیم بعد از حرف اضافه بیاید، و در جایگاه فاعل سنگین به نظر می‌رسد. دو راه حل هست: the fact that بیاورید، یا جمله را با it شروع کنید و بند را به آخر ببرید. «اینکه»ِ فارسی در هر دو جا راحت می‌آید؛ در انگلیسی یکی از این دو راه را انتخاب کنید.

The fact that nobody replied worried me.
اینکه هیچ‌کس جواب نداد نگرانم کرد.
«اینکه» در جایگاه فاعل ← the fact that
Despite the fact that it was raining, the match went ahead.
با وجود اینکه باران می‌آمد، مسابقه برگزار شد.
حرف اضافه + the fact that
It's strange that he hasn't called.
عجیب است که زنگ نزده.
فارسی بدون فاعل؛ انگلیسی It
It's obvious that she loves her job.
معلوم است که کارش را دوست دارد.
It's a shame that you can't stay longer.
حیف که نمی‌توانید بیشتر بمانید.
It + be + اسم + that
That he lied surprised nobody.
اینکه دروغ گفت هیچ‌کس را متعجب نکرد.
رسمی: بند that در جایگاه فاعل

3بند whether / if

برای سؤال بله/خیرِ درون جمله، whether یا if بیاورید. If در گفتار رایج‌تر است؛ whether رسمی‌تر. در جایگاه فاعل، درست قبل از or not و قبل از to-infinitive، whether بیاورید، نه if. بعد از حرف اضافه هم whether انتخاب استاندارد است. فارسی اینجا اغلب فقط «یا نه» می‌گوید؛ انگلیسی کلمهٔ ربط لازم دارد.

I'm not sure whether the shop is open on Sundays.
مطمئن نیستم مغازه یکشنبه‌ها باز است یا نه.
«… یا نه» ← whether
Can you check if the printer is working?
می‌شود ببینید پرینتر کار می‌کند یا نه؟
Whether we go camping depends on the weather.
اینکه برویم کمپ یا نه، بستگی به هوا دارد.
فاعل: فقط whether
It depends on whether the client agrees.
بستگی دارد به اینکه مشتری موافقت کند یا نه.
بعد از حرف اضافه
I can't decide whether to stay or leave.
نمی‌توانم تصمیم بگیرم بمانم یا بروم.
قبل از to-infinitive: فقط whether
Let me know whether or not you can come.
به من خبر بدهید می‌توانید بیایید یا نه.
whether or not

4بند wh- در جایگاه فاعل یا مفعول

بندی که با who، what، where، when، why یا how شروع می‌شود می‌تواند مفعول یا فاعل جمله باشد. داخلش ترتیب جملهٔ خبری بیاورید، بدون do / does / did.

I don't know where she lives.
نمی‌دانم کجا زندگی می‌کند.
ترتیب خبری، بدون does
Nobody knows why the meeting was cancelled.
هیچ‌کس نمی‌داند چرا جلسه لغو شد.
How you say it matters as much as what you say.
اینکه چطور می‌گویید به اندازهٔ اینکه چه می‌گویید اهمیت دارد.
Where we hold the party isn't important.
اینکه مهمانی را کجا بگیریم مهم نیست.
بند wh- در جایگاه فاعل
Do you remember when the course starts?
یادتان هست دوره کی شروع می‌شود؟

5What = چیز(هایی) که

What می‌تواند یعنی «چیزی که» یا «چیزهایی که». در اول جمله، توجه را روی چیزی متمرکز می‌کند. جمله‌های تأکیدی مثل What I need is… در C1-05 ادامه پیدا می‌کنند؛ whatever، whoever و کلمه‌های مشابه در C1-15.

What you need is a good night's sleep.
چیزی که لازم دارید یک خواب خوب شبانه است.
«چیزی که» ← what
I didn't understand what she said.
نفهمیدم چه گفت.
What surprised me most was the price.
چیزی که بیشتر از همه غافلگیرم کرد قیمتش بود.
Show me what you've bought!
نشانم بدهید چه خریده‌اید!
That's exactly what I was thinking.
دقیقاً همان چیزی است که داشتم فکرش را می‌کردم.

اشتباهات رایج

❌I don't know where does she live.
✅I don't know where she lives.
ترتیب خبری؛ بدون does.
❌I'm not sure if or not he's coming.
✅I'm not sure whether or not he's coming. یا I'm not sure if he's coming or not.
درست قبل از or not، whether بیاورید.
❌The thing what I need is time.
✅What I need is time. یا The thing that I need is time.
what خودش یعنی «چیزی که».
❌Is strange that he hasn't called.
✅It's strange that he hasn't called.
جمله فاعل it لازم دارد.
❌I was surprised of that she left.
✅I was surprised that she left.
مستقیم قبل از that حرف اضافه نمی‌آید.
❌I asked him what was his name.
✅I asked him what his name was.
داخل بند ترتیب خبری.
⚠️It depends on if they agree.
✅It depends on whether they agree.
if بعد از حرف اضافه در گفتار غیررسمی شنیده می‌شود، اما whether استاندارد است.

دام‌های فارسی‌زبانان

1. «معلوم است که…» ← Is obvious. در فارسی جمله‌هایی مثل «معلوم است»، «حیف است» و «عجیب است» فاعل ندارند. در انگلیسی هر جمله فاعل می‌خواهد، پس It را جا نیندازید.

❌Is obvious that the plan won't work.
✅It's obvious that the plan won't work.
❌Was a surprise that she passed the test.
✅It was a surprise that she passed the test.

2. «… یا نه» بدون whether. فارسی برای سؤال بله/خیرِ داخل جمله معمولاً هیچ کلمهٔ ربطی نمی‌آورد و فقط «یا نه» را آخر جمله می‌گذارد. در انگلیسی، بدون whether / if جمله یا غلط می‌شود یا معنای دیگری پیدا می‌کند.

❌I don't know my answer was correct or not.
✅I don't know whether my answer was correct (or not). یا I don't know if my answer was correct (or not).
«نمی‌دانم جوابم درست بود یا نه»

3. «با وجود اینکه» و «دربارهٔ اینکه» ← preposition + that. «اینکه» در فارسی راحت بعد از حرف اضافه می‌آید، برای همین بعضی‌ها در انگلیسی هم despite that یا about that + جمله می‌گویند. در انگلیسی بعد از حرف اضافه the fact that بیاورید، یا حرف اضافه را حذف کنید.

❌Despite that the hotel was expensive, we stayed there.
✅Despite the fact that the hotel was expensive, we stayed there. یا Although the hotel was expensive, we stayed there.
❌I'm worried about that he's always late.
✅I'm worried about the fact that he's always late. یا I'm worried that he's always late.

این‌ها را قاطی نکنید

what (جملهٔ اسمی) و that / which (جملهٔ موصولی) — در جملهٔ اسمی، what خودش اسم را در خود دارد («چیزی که»). در جملهٔ موصولی A2-29، that / which بعد از یک اسم می‌آید. در فارسی هر دو ممکن است «چیزهایی که» ترجمه شوند.

I bought what I needed.
چیزهایی را که لازم داشتم خریدم.
what = the things that
I bought the things that I needed.
چیزهایی را که لازم داشتم خریدم.
that بعد از اسم

that (جملهٔ اسمی) و that (ضمیر موصولی) — thatِ جملهٔ اسمی یک فکر کامل را معرفی می‌کند؛ thatِ موصولی اسمِ قبل از خودش را توصیف می‌کند.

I know that the film is good.
می‌دانم که فیلم خوب است.
جملهٔ اسمی: چیزی که می‌دانم
I know a film that you'll love.
فیلمی می‌شناسم که عاشقش می‌شوید.
جملهٔ موصولی: کدام فیلم

if (= whether) و if (شرط) — در جملهٔ اسمی، if = whether. در جملهٔ شرطی، if یک شرط را معرفی می‌کند A2-27.

Tell me if you need help.
اگر کمک لازم داشتید، به من بگویید.
شرط
Ask her if she needs help.
از او بپرسید کمک لازم دارد یا نه.
جملهٔ اسمی: = whether

املا و تلفظ

  • that در جملهٔ اسمی معمولاً ضعیف است: /ðət/، نه /ðæt/. در گفتار اغلب کاملاً حذف می‌شود. /ð/ را با نوک زبان بین دندان‌ها و با لرزش تارهای صوتی بگویید، نه مثل «د» یا «ز».
  • whether و weather برای بیشتر انگلیسی‌زبان‌ها یکسان تلفظ می‌شوند: /ˈweðə/ (UK)، /ˈweðər/ (US). در املا دقت کنید. w را با لب‌های گرد بگویید، نه مثل «و» فارسی.
  • قبل از جملهٔ اسمی کاما نمی‌آید: I think that…، نه I think, that….
  • What در اول بند فاعلی اغلب تکیه می‌گیرد تا توجه را جلب کند: What I need is…

قانون طلایی

جملهٔ اسمی یک جملهٔ کامل است که نقش اسم را بازی می‌کند. با that (جملهٔ خبری)، whether / if (بله/خیر) یا یک کلمهٔ پرسشی (اطلاعات) برچسبش بزنید، و داخلش ترتیب جملهٔ خبری را نگه دارید. بعد از حرف اضافه whether را ترجیح دهید، و درست قبل از or not، قبل از to-infinitive و در جایگاه فاعل از آن استفاده کنید.

تمرین‌ها

A. ساختار

دو جمله را یکی کنید یا طبق راهنما بازنویسی کنید.

  1. یکی کنید: Where is the bank? I don't know.
  2. یکی کنید: Is the café open? Can you check?
  3. با It… that بازنویسی کنید: That you forgot her birthday is surprising.
  4. با the fact that بازنویسی کنید: He didn't apologise. That made me angry.
  5. با what بازنویسی کنید: The thing that I need is a holiday.
  6. یکی کنید: Why did she leave? Nobody knows.

B. معنا

گزینهٔ درست را انتخاب کنید.

  1. گزینهٔ درست را انتخاب کنید: I can't decide … to accept the offer.
  2. گزینهٔ درست را انتخاب کنید: … I want for my birthday is a new bike.
  3. گزینهٔ درست را انتخاب کنید: … he lied surprised nobody.
  4. گزینهٔ درست را انتخاب کنید: It depends … we have enough money.
  5. گزینهٔ درست را انتخاب کنید: I'm sure … we've met before.

C. اشتباه را پیدا کنید

اشتباه را درست کنید. اگر جمله درست است، correct بنویسید.

  1. Do you know what time does the shop close?
  2. The thing what I like most is the music.
  3. I'm not sure if or not she's coming.
  4. Whether we go camping depends on the weather.

D. در متن

در هر جای خالی یک کلمه بنویسید.

A leaving party
Ana: Have you heard 16 Tom is leaving the company?
Ben: Yes! But nobody knows 17 he's leaving. It's a mystery.
Ana: 18 I'd like to do is organise a small party for him.
Ben: Good idea. I'm not sure 19 he likes surprises, though.
Ana: Hmm. 20 fact that he never talks about his birthday is a bit worrying!
Ben: Let's ask his wife 21 she thinks.

E. نوبت شماست

به انگلیسی بنویسید.

  1. این دو جمله را دربارهٔ خودتان کامل کنید: What I like most about… is… و I'm not sure whether…
  2. جمله‌ای دربارهٔ زندگی‌تان بنویسید که با It's amazing that… یا The fact that… شروع شود.
پاسخنامه

A. ساختار

  1. I don't know where the bank is.
  2. Can you check whether the café is open? / Can you check if the café is open?
  3. It's surprising that you forgot her birthday. / It is surprising that you forgot her birthday.
  4. The fact that he didn't apologise made me angry.
  5. What I need is a holiday.
  6. Nobody knows why she left.

B. معنا

  1. whether
  2. What
  3. That
  4. on whether
  5. that

C. اشتباه را پیدا کنید

  1. Do you know what time the shop closes?
  2. What I like most is the music. / The thing that I like most is the music. / The thing I like most is the music.
  3. I'm not sure whether or not she's coming. / I'm not sure whether she's coming or not. / I'm not sure if she's coming or not.
  4. ✓ Whether we go camping depends on the weather.

D. در متن

  1. that
  2. why / when
  3. What
  4. whether / if
  5. The
  6. what

E. نوبت شماست

  1. What I like most about my job is the people. I'm not sure whether I'll stay in this city next year.
  2. It's amazing that my grandmother still goes running every morning.

F. مرور ترکیبی

  1. the station is
  2. to do
  3. The
  4. that
اپلیکیشن اندرویدیادگیری در حال حرکت Google Play