جملهٔ اسمی (Noun Clauses) در انگلیسی: that، whether و what به زبان ساده
Noun Clauses: That, Whether, What
در این صفحه
هدف
بعد از این درس میتوانید یک جملهٔ کامل را جایی بگذارید که معمولاً اسم میآید — بهعنوان مفعول یا فاعل جمله — با that، whether / if و کلمههای پرسشی (wh-words)، از جمله what به معنای «چیزی که».
ایدهٔ اصلی
جمله جاهای خالی دارد: جای فاعل، جای مفعول، جای بعد از حرف اضافه. معمولاً این جاها را با اسم پر میکنیم: I know the answer. The news surprised me.
اما خیلی وقتها چیزی که میخواهیم آنجا بگذاریم یک «چیز» نیست. یک فکر کامل است: یک جملهٔ خبری یا یک سؤال. انگلیسی اجازه میدهد یک جملهٔ کامل، با فاعل و فعل خودش، را در جای یک اسم بگذارید. این جملهٔ بستهبندیشده جملهٔ اسمی (noun clause) است.
عروسکهای تودرتوی روسی را تصور کنید: یک عروسک کوچکِ کامل داخل یک عروسک بزرگتر مینشیند. عروسک بزرگ جملهٔ اصلی است؛ عروسک کوچک یک جملهٔ کامل و کوچک است که در یکی از جاهای اسم نشسته. روی هر عروسک کوچک یک کلمه نقاشی شده: that برای جملهٔ خبری، whether / if برای سؤال بله/خیر، و یک کلمهٔ پرسشی برای سؤال اطلاعاتی.
I know that she lives in Oslo. I don't know whether she lives in Oslo. I don't know where she lives.
داخل عروسک کوچک، ترتیب کلمهها ترتیب جملهٔ خبری است، درست مثل سؤال غیرمستقیم B1-14.
فارسی و انگلیسی
فارسی هم دقیقاً همین کار را میکند و ابزارهایش شبیهاند: «فکر میکنم که حق با شماست» = I think (that) you're right — و «که» هم مثل that اغلب حذف میشود. «چیزی که لازم دارید …» یا «آنچه …» = what. «اینکه …» فارسی بعد از حرف اضافه هم راحت میآید («از اینکه آمدید خوشحالیم»، «با وجود اینکه …»)، اما در انگلیسی that مستقیم بعد از حرف اضافه نمیآید: the fact that یا whether لازم است. برای سؤال بله/خیر، فارسی معمولاً هیچ کلمهٔ ربطی نمیآورد و فقط آخرش «یا نه» میگذارد («نمیدانم مغازه باز است یا نه»)؛ انگلیسی حتماً whether / if میخواهد. و چون فارسی در جملههایی مثل «عجیب است که…» فاعلی مثل it ندارد، دقت کنید که انگلیسی It لازم دارد.
| فارسی | انگلیسی |
|---|---|
| فکر میکنم حق با شماست. | I think (that) you're right. |
| مطمئن نیستم مغازه یکشنبهها باز است یا نه. | I'm not sure whether the shop is open on Sundays. |
| نمیدانم کجا زندگی میکند. | I don't know where she lives. |
| چیزی که لازم دارید یک خواب خوب است. | What you need is a good night's sleep. |
| عجیب است که زنگ نزده. | It's strange that he hasn't called. |
| اینکه هیچکس جواب نداد نگرانم کرد. | The fact that nobody replied worried me. |
ساختار
| نوع | برچسب | مثال | ترتیب داخل |
|---|---|---|---|
| جملهٔ خبری | that (اغلب حذف میشود) | I think (that) it's a good idea. | فاعل + فعل |
| سؤال بله/خیر | whether / if | I'm not sure whether it's open. | فاعل + فعل |
| سؤال اطلاعاتی | who، what، where، when، why، how… | I don't know where she lives. | فاعل + فعل |
| «چیز(هایی) که» | what | What I need is a holiday. | فاعل + فعل |
جایگاهها
| جایگاه | مثال |
|---|---|
| مفعولِ فعل | She said (that) she was tired. |
| بعد از صفت | I'm sure (that) we've met before. |
| فاعل: بند that (رسمی) | That he lied surprised nobody. رایجتر: It surprised nobody that he lied. |
| فاعل: بند wh- / whether | What he said was true. Whether we go depends on the weather. |
| بعد از حرف اضافه | It depends on whether they agree. I'm interested in what you think. |
| بعد از the fact | The fact that she called is a good sign. |
جملهٔ اسمی در جایگاه فاعل معمولاً فعل مفرد میگیرد: What they said was true. (اگر بعد از فعل یک اسم جمع بیاید، فعل جمع هم رایج است: What we need are more volunteers.)
کاربرد
1بند that در جایگاه مفعول و بعد از صفت
بعد از فعلهای فکر کردن و گفتن (think، know، believe، hope، say، realise، notice) و بعد از صفتهای احساس یا اطمینان (sure، afraid، glad، surprised، aware)، بند that بیاورید. That در گفتار خیلی وقتها حذف میشود، درست مثل «که» در فارسی.
2The fact that و It + be + صفت + that
بند that معمولاً نمیتواند مستقیم بعد از حرف اضافه بیاید، و در جایگاه فاعل سنگین به نظر میرسد. دو راه حل هست: the fact that بیاورید، یا جمله را با it شروع کنید و بند را به آخر ببرید. «اینکه»ِ فارسی در هر دو جا راحت میآید؛ در انگلیسی یکی از این دو راه را انتخاب کنید.
3بند whether / if
برای سؤال بله/خیرِ درون جمله، whether یا if بیاورید. If در گفتار رایجتر است؛ whether رسمیتر. در جایگاه فاعل، درست قبل از or not و قبل از to-infinitive، whether بیاورید، نه if. بعد از حرف اضافه هم whether انتخاب استاندارد است. فارسی اینجا اغلب فقط «یا نه» میگوید؛ انگلیسی کلمهٔ ربط لازم دارد.
4بند wh- در جایگاه فاعل یا مفعول
بندی که با who، what، where، when، why یا how شروع میشود میتواند مفعول یا فاعل جمله باشد. داخلش ترتیب جملهٔ خبری بیاورید، بدون do / does / did.
5What = چیز(هایی) که
What میتواند یعنی «چیزی که» یا «چیزهایی که». در اول جمله، توجه را روی چیزی متمرکز میکند. جملههای تأکیدی مثل What I need is… در C1-05 ادامه پیدا میکنند؛ whatever، whoever و کلمههای مشابه در C1-15.
اشتباهات رایج
دامهای فارسیزبانان
1. «معلوم است که…» ← Is obvious. در فارسی جملههایی مثل «معلوم است»، «حیف است» و «عجیب است» فاعل ندارند. در انگلیسی هر جمله فاعل میخواهد، پس It را جا نیندازید.
2. «… یا نه» بدون whether. فارسی برای سؤال بله/خیرِ داخل جمله معمولاً هیچ کلمهٔ ربطی نمیآورد و فقط «یا نه» را آخر جمله میگذارد. در انگلیسی، بدون whether / if جمله یا غلط میشود یا معنای دیگری پیدا میکند.
3. «با وجود اینکه» و «دربارهٔ اینکه» ← preposition + that. «اینکه» در فارسی راحت بعد از حرف اضافه میآید، برای همین بعضیها در انگلیسی هم despite that یا about that + جمله میگویند. در انگلیسی بعد از حرف اضافه the fact that بیاورید، یا حرف اضافه را حذف کنید.
اینها را قاطی نکنید
what (جملهٔ اسمی) و that / which (جملهٔ موصولی) — در جملهٔ اسمی، what خودش اسم را در خود دارد («چیزی که»). در جملهٔ موصولی A2-29، that / which بعد از یک اسم میآید. در فارسی هر دو ممکن است «چیزهایی که» ترجمه شوند.
that (جملهٔ اسمی) و that (ضمیر موصولی) — thatِ جملهٔ اسمی یک فکر کامل را معرفی میکند؛ thatِ موصولی اسمِ قبل از خودش را توصیف میکند.
if (= whether) و if (شرط) — در جملهٔ اسمی، if = whether. در جملهٔ شرطی، if یک شرط را معرفی میکند A2-27.
املا و تلفظ
- that در جملهٔ اسمی معمولاً ضعیف است: /ðət/، نه /ðæt/. در گفتار اغلب کاملاً حذف میشود. /ð/ را با نوک زبان بین دندانها و با لرزش تارهای صوتی بگویید، نه مثل «د» یا «ز».
- whether و weather برای بیشتر انگلیسیزبانها یکسان تلفظ میشوند: /ˈweðə/ (UK)، /ˈweðər/ (US). در املا دقت کنید. w را با لبهای گرد بگویید، نه مثل «و» فارسی.
- قبل از جملهٔ اسمی کاما نمیآید: I think that…، نه I think, that….
- What در اول بند فاعلی اغلب تکیه میگیرد تا توجه را جلب کند: What I need is…
قانون طلایی
جملهٔ اسمی یک جملهٔ کامل است که نقش اسم را بازی میکند. با that (جملهٔ خبری)، whether / if (بله/خیر) یا یک کلمهٔ پرسشی (اطلاعات) برچسبش بزنید، و داخلش ترتیب جملهٔ خبری را نگه دارید. بعد از حرف اضافه whether را ترجیح دهید، و درست قبل از or not، قبل از to-infinitive و در جایگاه فاعل از آن استفاده کنید.
تمرینها
A. ساختار
دو جمله را یکی کنید یا طبق راهنما بازنویسی کنید.
-
یکی کنید: Where is the bank? I don't know.
-
یکی کنید: Is the café open? Can you check?
-
با It… that بازنویسی کنید: That you forgot her birthday is surprising.
-
با the fact that بازنویسی کنید: He didn't apologise. That made me angry.
-
با what بازنویسی کنید: The thing that I need is a holiday.holiday (UK) = vacation (US)
-
یکی کنید: Why did she leave? Nobody knows.
B. معنا
گزینهٔ درست را انتخاب کنید.
-
گزینهٔ درست را انتخاب کنید: I can't decide … to accept the offer.
-
گزینهٔ درست را انتخاب کنید: … I want for my birthday is a new bike.
-
گزینهٔ درست را انتخاب کنید: … he lied surprised nobody.
-
گزینهٔ درست را انتخاب کنید: It depends … we have enough money.
-
گزینهٔ درست را انتخاب کنید: I'm sure … we've met before.
C. اشتباه را پیدا کنید
اشتباه را درست کنید. اگر جمله درست است، correct بنویسید.
-
Do you know what time does the shop close?
-
The thing what I like most is the music.
-
I'm not sure if or not she's coming.
-
Whether we go camping depends on the weather.
D. در متن
در هر جای خالی یک کلمه بنویسید.
Ana: Have you heard 16 Tom is leaving the company?
Ben: Yes! But nobody knows 17 he's leaving. It's a mystery.
Ana: 18 I'd like to do is organise a small party for him.
Ben: Good idea. I'm not sure 19 he likes surprises, though.
Ana: Hmm. 20 fact that he never talks about his birthday is a bit worrying!
Ben: Let's ask his wife 21 she thinks.
E. نوبت شماست
به انگلیسی بنویسید.
-
این دو جمله را دربارهٔ خودتان کامل کنید: What I like most about… is… و I'm not sure whether…
-
جملهای دربارهٔ زندگیتان بنویسید که با It's amazing that… یا The fact that… شروع شود.
F. مرور ترکیبی
درسهای قبلی را مرور کنید.
-
B1-14 سؤال غیرمستقیم (Indirect Questions) در انگلیسی: Could You Tell Me Where…؟ Could you tell me where (the station / is)?
-
B1-14 سؤال غیرمستقیم (Indirect Questions) در انگلیسی: Could You Tell Me Where…؟ I don't know what (do) about it.
-
B2-19 Few یا A Few؟ کمیتنماها (Quantifiers) در انگلیسی به زبان ساده … number of students has risen.
-
A2-29 Relative Clause با who، which، that و where: جملهٔ موصولی به زبان ساده This is the book ___ … I told you about.
پاسخنامه
A. ساختار
- I don't know where the bank is.
- Can you check whether the café is open? / Can you check if the café is open?
- It's surprising that you forgot her birthday. / It is surprising that you forgot her birthday.
- The fact that he didn't apologise made me angry.
- What I need is a holiday.
- Nobody knows why she left.
B. معنا
- whether
- What
- That
- on whether
- that
C. اشتباه را پیدا کنید
- Do you know what time the shop closes?
- What I like most is the music. / The thing that I like most is the music. / The thing I like most is the music.
- I'm not sure whether or not she's coming. / I'm not sure whether she's coming or not. / I'm not sure if she's coming or not.
- ✓ Whether we go camping depends on the weather.
D. در متن
- that
- why / when
- What
- whether / if
- The
- what
E. نوبت شماست
- What I like most about my job is the people. I'm not sure whether I'll stay in this city next year.
- It's amazing that my grandmother still goes running every morning.
F. مرور ترکیبی
- the station is
- to do
- The
- that
