Câu bị động tường thuật: It is said that… và He is said to… (The Reporting Passive)
It Is Said That… / He Is Said To…: The Reporting Passive
Trong trang này
Mục tiêu
Sau bài này, bạn có thể thuật lại điều mọi người nói, tin hay dự đoán mà không cần nêu tên họ — It is believed that…, She is said to be…, He is thought to have left…, There are reported to be… — và dùng các cấu trúc này trong tin tức và văn viết học thuật.
Ý chính
Nhiều khi ta muốn chia sẻ một thông tin mà không nói ai đã nói ra nó. Nguồn tin là "mọi người nói chung", hoặc không rõ là ai, hoặc ta không muốn tự mình chịu trách nhiệm về lời khẳng định đó. Hãy so sánh:
People say that the house is haunted. — thân mật; people rất mơ hồ. It is said that the house is haunted. / The house is said to be haunted. — trung tính, khách quan, thận trọng.
Câu bị động tường thuật (reporting passive) giữ lời khẳng định "cách xa một sải tay". Nó nói: "Đây là điều người ta nói hay tin — tôi thuật lại, không cam đoan là đúng." Vì vậy nhà báo, nhà khoa học và nhà sử học dùng nó suốt.
Có hai cấu trúc. Cấu trúc 1 bắt đầu bằng chủ ngữ giả it và giữ nguyên một mệnh đề that đầy đủ. Cấu trúc 2 đưa người hoặc vật được nói đến lên đầu câu và dùng to-infinitive. Khi đó, dạng của to-infinitive cho biết thời gian của hành động được thuật lại.
Tiếng Việt và tiếng Anh
Tiếng Việt có những cách nói rất gần: người ta nói rằng, nghe nói, được biết, và đặc biệt là được cho là — gần giống hệt cấu trúc 2: Bà ấy được cho là một trong những người giàu nhất nước. Khác biệt nằm ở ba chỗ. Tiếng Việt không cần chủ ngữ giả, còn tiếng Anh cần it. Sau "được cho là", động từ tiếng Việt giữ nguyên và chỉ thêm đã; tiếng Anh phải đổi dạng to-infinitive. Và "có" trong người ta nói có… tương ứng với there is / there are.
| Tiếng Việt | Tiếng Anh |
|---|---|
| Người ta nói rằng cây sồi già đã hơn 800 tuổi. | It is said that the old oak tree is over 800 years old. |
| Bà ấy được cho là một trong những người giàu nhất nước. | She is believed to be one of the richest women in the country. |
| Nghi phạm được cho là đã rời khỏi đất nước. | The suspect is believed to have left the country. |
| Nghe nói có một hồn ma ở cánh phía đông khách sạn. | There is said to be a ghost in the east wing of the hotel. |
Chữ "là" trong "được cho là" không trở thành is: nó trở thành to be. Chữ "đã" không trở thành quá khứ đơn: nó trở thành to have + past participle.
Cấu trúc
Cấu trúc 1: It + động từ tường thuật ở bị động + mệnh đề that
| It | be + past participle | mệnh đề that |
|---|---|---|
| It | is said | that the castle is haunted. |
| It | is believed | that the suspect has left the country. |
| It | was thought | that the disease was spread by insects. |
| It | is expected | that prices will rise. |
Các động từ thường gặp: say, believe, think, report, know, expect, claim, consider, understand, allege, estimate.
Cấu trúc 2: Chủ ngữ + động từ tường thuật ở bị động + to-infinitive
| Thời gian của hành động được thuật lại | Dạng to-infinitive | Ví dụ |
|---|---|---|
| cùng lúc (trạng thái / thói quen) | to + động từ nguyên mẫu | She is said to be very rich. |
| cùng lúc (đang diễn ra) | to be + V-ing | He is believed to be hiding in the mountains. |
| xảy ra trước | to have + past participle | The thieves are thought to have escaped by car. |
| xảy ra trước, kéo dài | to have been + V-ing | She is reported to have been living abroad for years. |
| xảy ra sau (với expect) | to + động từ nguyên mẫu | The minister is expected to resign. |
There + động từ tường thuật ở bị động + to be
| Ví dụ | |
|---|---|
| số ít | There is said to be a hidden tunnel under the city. |
| số nhiều | There are believed to be over 2,000 species in the park. |
| quá khứ | There were thought to be no survivors. |
Động từ tường thuật ở quá khứ
| Cấu trúc | Ví dụ |
|---|---|
| It was + past participle + that… | It was believed that the earth was flat. |
| Chủ ngữ + was / were + past participle + to-infinitive | The ship was thought to have sunk near the coast. |
Cách dùng
1It is said / believed / thought that…
Dùng it + động từ tường thuật ở bị động + that để thuật lại một ý kiến, niềm tin hay lời khẳng định chung mà không nêu nguồn. Mệnh đề that giữ thì bình thường của nó.
2Chủ ngữ + is said to + động từ nguyên mẫu — trạng thái và thói quen hiện tại
Đưa người hoặc vật lên đầu và dùng to + động từ nguyên mẫu khi điều được thuật lại đúng bây giờ hoặc nói chung. Dùng to be + V-ing cho việc đang diễn ra. Với expect, to-infinitive chỉ tương lai.
3Chủ ngữ + is said to have + past participle — hành động xảy ra trước
Dùng to have + past participle khi hành động được thuật lại đã xảy ra trước thời điểm thuật lại. Với hành động bị động, dùng to have been + past participle; với một hoạt động kéo dài, dùng to have been + V-ing.
4There is said to be…
Dùng there + động từ tường thuật ở bị động + to be để thuật lại điều gì đó tồn tại, theo lời mọi người, theo báo cáo hay ước tính. Be hòa hợp với danh từ đứng sau.
5Động từ tường thuật ở quá khứ
Khi niềm tin hay lời khẳng định thuộc về quá khứ, hãy chia động từ tường thuật ở quá khứ. Chọn dạng to-infinitive bằng cách so sánh hành động được thuật lại với thời điểm quá khứ đó.
6Trong tin tức và văn viết học thuật
Những cấu trúc này đặc trưng cho văn viết trang trọng, trung lập. Chúng giúp người viết thuật lại các nhận định một cách thận trọng, không đưa ra khẳng định cá nhân thiếu căn cứ.
Không phải động từ tường thuật nào cũng dùng được ở cả hai cấu trúc. Chẳng hạn suggest và propose chỉ dùng cấu trúc 1: It was suggested that the meeting should be postponed (không nói The meeting was suggested to be postponed). Khi không chắc, cấu trúc 1 là lựa chọn an toàn hơn.
Lỗi thường gặp
Bẫy dành cho người Việt
1. Bỏ chủ ngữ giả it. Tiếng Việt nói Được biết…, Nghe nói… mà không cần chủ ngữ. Câu tiếng Anh thì bắt buộc có chủ ngữ: hãy thêm it.
2. "Được cho là" → is said is. Chữ "là" trong "được cho là" rất dễ bị dịch thành is. Nhưng sau is said / is believed phải là to-infinitive: to be.
3. "Được cho là đã…" → to + quá khứ đơn. Chữ "đã" khiến nhiều bạn đặt quá khứ đơn ngay sau to. Nhưng sau to luôn là động từ nguyên mẫu; thời gian quá khứ đi qua to have + past participle.
4. "Người ta nói có…" → It is said to have. "Có" (tồn tại) trong tiếng Việt thường bị dịch thành have. Để thuật lại điều gì đó tồn tại, hãy dùng there is / there are + said to be.
Đừng nhầm lẫn
People say… hay It is said… hay He is said to… — cùng một thông điệp, khác văn phong.
to be (bây giờ) hay to have been (trước đó)
be supposed to — This café is supposed to be very good cũng có thể có nghĩa "nghe nói", nhưng ở bài B2-07 bạn đã học nghĩa phổ biến hơn của nó: điều được mong đợi hoặc một quy định.
Các cấu trúc tương tự với seem và appear (He seems to have left) không phải bị động; chúng được dạy cùng cách nói rào đón ở bài C1-08.
Chính tả và phát âm
- said đọc là /sed/, nguyên âm ngắn — không đọc thành /seɪd/ như say + -ed. Giữ âm /d/ cuối.
- thought /θɔːt/ (UK), /θɑːt/ (US): âm /θ/ không phải "th" của tiếng Việt (vốn là âm t bật hơi). Đặt đầu lưỡi giữa hai hàm răng và thổi hơi nhẹ, không rung. Giữ âm /t/ cuối.
- It is thường được rút gọn trong văn bản trung tính và khi nói (It's said that…), nhưng dạng đầy đủ là bình thường trong văn viết trang trọng.
- to have đọc yếu: is thought to have left → /ɪz ˈθɔːt tə həv ˈleft/ (UK), /ɪz ˈθɑːt tə həv ˈleft/ (US). Đừng bỏ hẳn /həv/ — đó là phần mang nghĩa "đã".
- Chính tả các phân từ thường gặp: believed, thought, known, expected, reported, alleged (hai chữ l), understood. believed /bɪˈliːvd/ và alleged /əˈledʒd/ kết thúc bằng cụm phụ âm — giữ cả hai âm cuối.
- Trọng âm rơi vào phân từ và thông tin chính: She is SAID to be very RICH.
Quy tắc vàng
Hai cấu trúc: It is said that + mệnh đề (đừng quên it), hoặc Chủ ngữ + is said + to-infinitive ("được cho là" = is said / believed to be). Ở cấu trúc 2, chọn dạng to-infinitive theo thời gian: to do / to be doing (cùng lúc), to have done / to have been doing (xảy ra trước). "Nghe nói có…" = There is said to be…
Luyện tập
A. Hình thức
Chia động từ trong ngoặc ở dạng đúng.
-
It (believe) that the treasure is still buried on the island.
-
The singer is said (be) very shy in real life.
-
The robbers are thought (escape) through the back door last night.
-
There (think) to be about a million words in English.
-
The team is expected (win) easily on Saturday.
-
The suspect is believed (stay) with friends at the moment.
B. Ý nghĩa
Chọn đáp án đúng.
-
Chọn đáp án đúng: The pilot is believed … the crash last night.
-
Chọn đáp án đúng: The castle is said … haunted — people still see a ghost there today.
-
Chọn câu trang trọng và khách quan hơn:
-
Chọn đáp án đúng: There … reported to be several injuries.
-
Chọn đáp án đúng: It … that the lake has no bottom.
C. Tìm lỗi sai
Sửa lỗi sai. Nếu câu đã đúng, hãy viết correct.
-
She is said that she speaks five languages.
-
The pilot is believed to survive the crash.
-
There is reported to be several injuries.
-
The bridge is thought to have been built by the Romans.
D. Trong ngữ cảnh
Chia động từ trong ngoặc để hoàn thành bản tin.
A rare painting has disappeared from the City Museum. The painting 16 (believe) to be worth over two million euros. The thieves 17 (think) to 18 (enter) the building through a window on Sunday night. It 19 (report) that the alarm system was not working. There 20 (say) to be no witnesses. Police are 21 (expect) to release more information tomorrow.
E. Đến lượt bạn
Viết bằng tiếng Anh.
-
Viết về một địa điểm ở thành phố hoặc thị trấn của bạn, dùng is said to hoặc is believed to.
-
Viết một câu ngắn theo kiểu bản tin về một sự việc đã xảy ra, dùng is thought to have + past participle.
F. Ôn tập tổng hợp
Ôn lại kiến thức của các bài trước.
-
B1-11 Câu bị động ở các thì và với động từ khuyết thiếu (The Passive in All Tenses and with Modals) The results (announce) tomorrow.
-
B1-12 Câu tường thuật dạng câu kể (Reported Speech: Statements) Chuyển sang câu tường thuật, lùi thì: "I'm tired," she said.
-
B2-11 Thể nhờ bảo: have something done, get something done (Causatives) I (have / my eyes / test) last week.
-
B2-09 Rút gọn mệnh đề quan hệ bằng V-ing, V3 và to-infinitive (Reduced Relative Clauses) Viết lại cho ngắn hơn: The house which was built in 1900 is for sale.
Đáp án
A. Hình thức
- is believed
- to be
- to have escaped
- are thought
- to win
- to be staying
B. Ý nghĩa
- to have survived
- to be
- The CEO is expected to resign.
- are
- is said
C. Tìm lỗi sai
- She is said to speak five languages. / It is said that she speaks five languages.
- The pilot is believed to have survived the crash. / It is believed that the pilot survived the crash.
- There are reported to be several injuries.
- ✓ The bridge is thought to have been built by the Romans.
D. Trong ngữ cảnh
- is believed
- are thought
- have entered
- is reported / has been reported / was reported
- are said
- expected
E. Đến lượt bạn
- The old bridge in my town is said to be over 500 years old.
- The fire is thought to have started in a restaurant kitchen.
F. Ôn tập tổng hợp
- will be announced / are going to be announced / are being announced
- She said that she was tired. / She said she was tired.
- had my eyes tested
- The house built in 1900 is for sale.
