SlowingoГрамматика
A2 27 / 38

Verb + -ing же Verb + To кыргызча: want to, enjoy -ing жана want you to

Verb + -ing or Verb + To

Бул бетте
  1. Максат
  2. Негизги ой
  3. Кыргыз тили жана англис тили
  4. Түзүлүшү
  5. Колдонулушу
  6. Көп кездешкен каталар
  7. Кыргыз тилдүүлөр үчүн тузактар
  8. Чаташтырбаңыз
  9. Жазылышы жана айтылышы
  10. Алтын эреже
  11. Көнүгүүлөр

Максат

Бул сабактан кийин сиз want, decide, enjoy жана finish сыяктуу көп колдонулган этиштерден кийин экинчи этиштин туура формасын – to-инфинитив же -ing формасы – коё аласыз жана башка адамдардын эмне кылышын каалаганыңызды айта аласыз (I want you to listen).

Негизги ой

Англис тилинде эки этиш көп катар келет: I want to go. I enjoy cooking. Биринчи этиш экинчисинин формасын чечет.

A1-25 сабагындагы жебе эсиңиздеби? To көбүнчө жебе сыяктуу алдыга, али боло элек иш-аракетти көздөй багытталат. Бир нерсени want, hope, plan, decide же promise кылганда, экинчи иш-аракет кийинчерээк болот: I decided to learn the guitar – гитара үйрөнүү келечекте.

-ing формасы көбүнчө иш-аракеттин өзүн, чыныгы же тааныш нерсе катары карайт. Enjoy, finish, avoid же keep дегенде иш-аракет жөнүндө бүтүн нерсе катары айтасыз: I enjoy cooking.

Бул мыйзам эмес, эске сактоого жардамчы гана – өзгөчөлүктөр бар. Эң ишенимдүү жол – ар бир этишти өзүнүн үлгүсү менен бирге, бир бүтүн катары жаттап алуу: decide to, enjoy -ing.

Кыргыз тили жана англис тили

Кыргызча экинчи этиш көбүнчө -уу же -ганды формасында келет: «машинаны сатууну чечтик», «тамак жасаганды жакшы көрөм». Бул форма бардык этиштер менен бирдей, ошондуктан кыргыз тили to же -ing тандоого жардам бербейт – ар бир англис этишинин жубун жаттоо керек. Кээде кыргызча өзүнчө тизмек бар: -гым келет (want to), -ып бүттүм (finish -ing), -а берди (keep -ing), -а баштады (start). Эң маанилүү айырма – башка адам жөнүндө. Кыргызча «Ата-энем менин юрист болушумду каалашат» деп, адамды этишке илик жөндөмө жана таандык мүчө менен байлайбыз. Англисче бул want + адам + to: My parents want me to become a lawyer. That да, I да жок.

КыргызчаАнглисчеЭмнеси айырмаланат?
Машинаны сатууну чечтик.We've decided to sell the car.«-ууну» бардык этиштер менен; decide → to
Үйдөн иштегениңиз сизге жагабы?Do you enjoy working from home?ушул эле форма; enjoy → -ing
Баяндаманы азыр эле жазып бүттүм.I've just finished writing the report.«-ып бүттүм» → finish + -ing (to эмес)
Ал кино учурунда тынбай сүйлөй берди.He kept talking during the film.«-а берди» → keep + -ing
Баары күлө башташты.Everyone began to laugh.«-а баштады» → begin / start; англисче to да, -ing да туура
Ата-энем менин юрист болушумду каалашат.My parents want me to become a lawyer.«менин …-ышымды» → want + me + to (want that I эмес)
Жетекчи бизге эртең кайра келгиле деди.The manager told us to come back tomorrow.«бизге айтты» → told us (told to us эмес)
Мугалимим англисче кино көрүүнү сунуштады.My teacher suggested watching films in English.suggest → -ing

Кыскасы: кыргызча «-уу / -ганды» формасы сизге жол көрсөтпөйт – decide / want / hope + to, enjoy / finish / avoid / keep + -ing деп жаттап алыңыз; «менин …-ышымды каалайт» → want + me + to.

Түзүлүшү

Этиш + to-инфинитив

ЭтишМисал
wantI want to travel.
needYou need to sleep.
decideWe decided to stay.
hopeI hope to see you soon.
planThey're planning to move.
promiseHe promised to call.
agreeShe agreed to help.
learnMy son is learning to swim.
tryI tried to open it.
would likeI'd like to book a table.

Этиш + -ing формасы

ЭтишМисал
enjoyI enjoy reading.
finishHave you finished eating?
mindI don't mind waiting.
stopHe stopped smoking. (= азыр тамеки чекпейт)
keepShe keeps calling me.
avoidI avoid driving at rush hour.
suggestTom suggested taking a taxi.
imagineImagine living by the sea!
practise (UK) / practice (US)I practise speaking every day.

Экөө тең болот – like, love, hate, start, begin, continue (A1-25 кайталоо)

Этиш+ to+ -ing
like / love / hateI like to cook.I like cooking.
start / beginIt started to rain.It started raining.
continuePrices continue to rise.Prices continue rising.

Этиш + толуктооч + to-инфинитив

ЭтишМисал
wantI want you to listen.
askShe asked me to wait.
tellThe doctor told him to rest.
would likeWe'd like you to join us.

Тануу: not сөзүн to же -ing формасынын алдына коюңуз: I decided not to go. Imagine not having a phone!

Колдонулушу

1To-инфинитив менен келген этиштер – каалоо, чечим жана план

Бул этиштерден кийин экинчи иш-аракет адатта биринчисинен кийин болот: каалаган, пландаган же убада кылган нерсе.

I need to buy a new phone charger.
Телефонго жаңы заряддагыч сатып алышым керек.
need + to
We've decided to sell the car.
Машинаны сатууну чечтик.
«-ууну чечтик» → decided to
She hopes to study medicine.
Ал медицинага окууга тапшырам деп үмүттөнөт.
hope + to
They're planning to get married next year.
Алар келерки жылы үйлөнүүнү пландап жатышат.
My grandmother is learning to use a smartphone.
Чоң энем смартфон колдонгонду үйрөнүп жатат.
learn + to
I tried to call you, but your phone was off.
Сага чалганга аракет кылдым, бирок телефонуң өчүк экен.
try to = аракет кылуу

2-ing формасы менен келген этиштер – ырахат алуу, бүтүрүү жана качуу

Бул этиштерден кийин экинчи этиш -ing формасында келет. Аларды бир топ катары жаттап алыңыз.

Do you enjoy working from home?
Үйдөн иштегениңиз сизге жагабы?
enjoy + -ing
I've just finished writing the report.
Баяндаманы азыр эле жазып бүттүм.
«-ып бүттүм» → finish + -ing
He kept talking during the film.
Ал кино учурунда тынбай сүйлөй берди.
«-а берди» → keep + -ing
We avoid eating out at the end of the month.
Айдын аягында сыртта тамактанбаганга аракет кылабыз.
avoid + -ing
My teacher suggested watching films in English.
Мугалимим англисче кино көрүүнү сунуштады.
suggest + -ing
Would you mind closing the door?
Эшикти жаап коёсузбу?
сылык өтүнүч: A2-23 караңыз

3Like, love, hate, start, begin, continue – эки формасы тең

Бул этиштер эки форманы тең кабыл алат, мааниси дээрлик өзгөрбөйт (like, love жана hate сөздөрүн A1-25 сабагында көргөнсүз). Like менен -ing формасы көбүнчө ырахатты билдирет; like to адатты же жакшы идея деп эсептеген нерсени билдириши мүмкүн. Америка англисчесинде like to экөө үчүн тең абдан көп колдонулат. Этиштин алдында would like дайыма to менен келет.

I love swimming in the sea.
Деңизде сүзгөндү жакшы көрөм.
= I love to swim in the sea.
She hates getting up early.
Ал эрте турганды жек көрөт.
I like to check my emails before breakfast.
Эртең мененки тамактын алдында катарымды карап алганды жакшы көрөм.
адат
The baby started crying as soon as we left.
Биз чыгып кетээрибиз менен бала ыйлай баштады.
= started to cry
Everyone began to laugh.
Баары күлө башташты.
= began laughing
I'd like to try the fish, please.
Балыкты жеп көргүм келет.
would like + to

4Этиш + адам + to – want, ask, tell

Башка адам эмне кылышын каалаганыңызды айтуу үчүн адамды (көбүнчө толуктооч ат атоочту) этиш менен to ортосуна коюңуз. Кыргызча «менин …-ышымды», «андан …-ууну», «бизге … деди» деп айтабыз, бирок англисче бир гана үлгү бар: этиш + адам + to.

My parents want me to become a lawyer.
Ата-энем менин юрист болушумду каалашат.
«менин …-ышымды» → want me to
Can I ask you to turn your phone off?
Телефонуңузду өчүрүп коюуңузду сурасам болобу?
ask + адам + to
The manager told us to come back tomorrow.
Жетекчи бизге эртең кайра келгиле деди.
«бизге» → told us: адамдын алдында to жок
She asked him not to tell anyone.
Ал андан эч кимге айтпоону суранды.
not + to

5Тануу формалары – not to / not + -ing

Not сөзүн экинчи этиштин дал алдына коюңуз.

He promised not to be late again.
Ал мындан ары кечикпейм деп убада берди.
not to
I've decided not to buy a car.
Машина сатып албоону чечтим.
not to
Imagine not having to work on Mondays!
Дүйшөмбү күндөрү иштөөнүн кереги жок болсо, элестетип көрчү!
not + -ing

Көп кездешкен каталар

❌I enjoy to cook.
✅I enjoy cooking.
enjoy + -ing формасы.
❌I want going home.
✅I want to go home.
want + to-инфинитив.
❌We decided going by train.
✅We decided to go by train.
decide + to-инфинитив.
❌I want that you come.
✅I want you to come.
want + адам + to-инфинитив.
❌She suggested me to take a break.
✅She suggested taking a break.
suggest + -ing формасы, suggest + адам + to эмес. (Suggest + that менен келген сүйлөм: B2-14 караңыз.)
❌I'd like going to the concert.
✅I'd like to go to the concert.
would like + to-инфинитив.
❌He told to me to wait.
✅He told me to wait.
tell + адам: адамдын алдында to жок.
❌I finished to read the book.
✅I finished reading the book.
finish + -ing формасы.

Кыргыз тилдүүлөр үчүн тузактар

1. «Сенин келишиңди каалайм» → want that you… Кыргызча башка адамдын иш-аракетин «менин барышымды», «сенин келишиңди» деп этишке илик жөндөмө жана таандык мүчө менен байлайбыз. Аны англисчеге которгондо want that же want + we / I деп айтып коюу оңой. Англисче үлгү бирөө гана: want + адам (me / you / him / her / us / them) + to + негизги форма.

❌Our English teacher at the language centre in Osh wants that we read one short story every week and retell it to the class on Monday.
✅Our English teacher at the language centre in Osh wants us to read one short story every week and retell it to the class on Monday.
❌Every Sunday my grandmother wants we eat beshbarmak together at her house in Tokmok, even when it snows and the roads are bad.
✅Every Sunday my grandmother wants us to eat beshbarmak together at her house in Tokmok, even when it snows and the roads are bad.

2. «Бизге сунуштады» → suggested us to. Кыргызча «Үй ээси бизге … көрүүнү сунуштады» деп, адамды барыш жөндөмө менен этиштин жанына коёбуз. Англисче suggest этишинен кийин адам + to келбейт: suggest + -ing.

❌The owner of our guesthouse on the south shore suggested us to visit the eagle show near Bokonbaevo before lunch.
✅The owner of our guesthouse on the south shore suggested visiting the eagle show near Bokonbaevo before lunch.

3. «Мага айтты» → told to me. Кыргызча «айт-» этиши адамды барыш жөндөмөдө алат: «мага айтты». Англисче say менен to me болот, бирок tell адамды to сыз түз алат: told me to + негизги форма.

❌The woman at the bank on Chui Avenue told to me to bring my passport and a copy of my work contract next time.
✅The woman at the bank on Chui Avenue told me to bring my passport and a copy of my work contract next time.

4. «-уудан качабыз» → avoid to. Кыргызча «-уу» формасы бардык этиштер менен бирдей, ошондуктан көп окуучулар ар бир экинчи этишке to коюп коюшат. Avoid, finish, enjoy, keep сыяктуу этиштерден кийин -ing формасы гана туура.

❌In winter we usually avoid to drive over the Too-Ashuu pass when the weather forecast says snow.
✅In winter we usually avoid driving over the Too-Ashuu pass when the weather forecast says snow.

Чаташтырбаңыз

like + -ing жана would like + to – Like = жалпысынан; would like = азыр каалайм, сылык түрдө. A1-25 караңыз.

I like dancing.
Бийлегенди жакшы көрөм.
жалпысынан жагат
I'd like to dance.
Бийлегим келип турат.
азыр: сылык каалоо

stop + -ing – Бул сабакта stop + -ing «бул иш-аракетти мындан ары кылбайм» дегенди билдирет. Stop + to башка маанини берет: B2-15 караңыз.

I stopped drinking coffee last year.
Былтыр кофе ичкенди таштадым.
азыр ичпейм

try + to – Бул жерде try to «аракет кылуу» дегенди билдирет. Try + -ing башка маанини берет: B2-15 караңыз. Этиштердин узунураак тизмеси B1-17 сабагында, толуктооч + to менен келген башка этиштер (advise, remind, persuade) B1-18 сабагында.

I tried to fix the printer, but it still doesn't work.
Принтерди оңдогонго аракет кылдым, бирок дагы эле иштебейт.
аракет кылуу

-ing формасындагы start / begin – Start же begin өзү -ing формасында турганда to жакшыраак: эки -ing форма катар келсе, начар угулат.

It's starting to rain.
Жамгыр жаай баштады.
starting кийин to

Жазылышы жана айтылышы

  • -ing формасынын жазылышы: окулбаган e түшүп калат (make → making, practise → practising); басымдуу бир кыска үндүүдөн кийинки бир үнсүз эки эселенет (stop → stopping, begin → beginning); -ie → -ying (lie → lying). A1-22 караңыз.
  • -ing /ɪŋ/: аягындагы /ŋ/ кыргыздын ң тыбышы менен бирдей – бул сизге жеңил. Анын артынан г кошпоңуз.
  • Этиштин алдында to алсыз айтылат: /tə/. I need to go дегенде to дээрлик угулбайт. Кыргызча ар бир үндүүнү толук айтабыз, ошондуктан бул алсыз формага өзүнчө көнүү керек.
  • Британ англисчесинде practise – этиш, practice – зат атооч. Америка англисчесинде practice экөө тең.
  • Тез, расмий эмес кепте want to көбүнчө «wanna» /ˈwɒnə/ (UK), /ˈwɑːnə/ (US) болуп угулат. Кадимки жазууда wanna деп жазбаңыз. want башындагы /w/ тыбышын в деп айтпаңыз: эриндерди томолоктоңуз.

Алтын эреже

Ар бир этишти өзүнүн жубу менен жаттаңыз: want / decide / hope + to, enjoy / finish / avoid + -ing. Like, love, hate, start, begin жана continue экөөнү тең кабыл алат. Башка адам жөнүндө: want / ask / tell + адам + to. Эсиңизде болсун: «сенин келишиңди каалайм» = I want you to come.

Көнүгүүлөр

A. Түзүлүшү

Кашаадагы этиштин туура формасын жазыңыз.

  1. I've decided (take) a cooking class.
  2. Do you enjoy (live) in the city?
  3. She promised (not / tell) anyone.
  4. We need (leave) at seven.
  5. Please stop (make) that noise!
  6. Imagine (have) a house by the sea!

B. Мааниси

Туура форманы тандаңыз же сүйлөмдү толуктаңыз.

  1. Туура жоопту тандаңыз: He kept … the same question.
  2. Туура жоопту тандаңыз: They agreed … the cost.
  3. Туура жоопту тандаңыз: I'd like … the fish, please.
  4. Туура жоопту тандаңыз: It started … at six.
  5. Кыйыр түрдө айтыңыз: "Wait here," the teacher said to us. The teacher told us .

C. Катаны табыңыз

Ар бир сүйлөмдө бир ката бар же сүйлөм туура. Оңдолгон сүйлөмдү жазыңыз же correct деп жазыңыз.

  1. I want that you help me.
  2. He suggested to go to the beach.
  3. Would you like coming with us?
  4. I love cooking for my friends.

D. Текстте

Кашаадагы этиштин туура формасын жазыңыз.

New year, new habits
This year I've decided 16 (get) fit. I want 17 (run) a 10K race in the autumn. I don't enjoy 18 (go) to the gym, so I've started 19 (cycle) to work. My sister keeps 20 (send) me healthy recipes, and she asked me 21 (join) her yoga class too.

E. Сиздин кезегиңиз

Өзүңүз жөнүндө англисче жазыңыз.

  1. Быйыл кылууну чечкен бир нерсени жана кылбай калгыңыз келген бир адатыңызды жазыңыз.
  2. Дем алыш күндөрү жакшы көргөн эки ишиңизди жана кылбаганга аракет кылган бир ишиңизди жазыңыз.

F. Аралаш кайталоо

Мурунку сабактарды кайталаңыз.

  1. A1-25 Like, want жана would like кыргызча: англисче кантип сыпайы суранабыз?
    … to come to dinner on Friday?
  2. A2-23 Could you, Can I, Shall I кыргызча: англисче сылык өтүнүч, сунуш жана уруксат
    Would you mind (open) the window?
  3. A2-21 Should жана Ought To кыргызча: англисче кантип кеңеш беребиз?
    You should (try) the new café.
Жооптор

A. Түзүлүшү

  1. to take
  2. living
  3. not to tell
  4. to leave
  5. making
  6. having

B. Мааниси

  1. asking
  2. to share
  3. to try
  4. both are correct
  5. to wait here / to wait

C. Катаны табыңыз

  1. I want you to help me.
  2. He suggested going to the beach. / He suggested that we go to the beach. / He suggested we go to the beach.
  3. Would you like to come with us?
  4. ✓ I love cooking for my friends.

D. Текстте

  1. to get
  2. to run
  3. going
  4. cycling / to cycle
  5. sending
  6. to join

E. Сиздин кезегиңиз

  1. I've decided to learn Spanish. I want to stop eating so much sugar.
  2. I enjoy cooking and walking in the park. I avoid shopping on Saturdays.

F. Аралаш кайталоо

  1. Would you like
  2. opening
  3. try
Android тиркемесиЖолдо үйрөнүңүз Google Play