SlowingoGrammatika
A2 27 / 38

Feʼl + -ing yoki feʼl + to oʻzbekcha: want to, enjoy -ing, want someone to

Verb + -ing or Verb + To

Bu sahifada
  1. Maqsad
  2. Asosiy gʻoya
  3. Oʻzbek va ingliz tillari
  4. Tuzilish
  5. Qoʻllanish
  6. Keng tarqalgan xatolar
  7. Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar uchun tuzoqlar
  8. Adashtirmang
  9. Imlo va talaffuz
  10. Oltin qoida
  11. Mashqlar

Maqsad

Bu darsdan keyin siz want, decide, enjoy va finish kabi keng tarqalgan feʼllardan keyin ikkinchi feʼlni toʻgʻri shaklda — infinitive (to + feʼl) yoki -ing shakli bilan — ishlata olasiz va boshqa odamlardan nima qilishini xohlashingizni ayta olasiz (I want you to listen).

Asosiy gʻoya

Ingliz tilida koʻpincha ikki feʼl yonma-yon keladi: I want to go. I enjoy cooking. Birinchi feʼl ikkinchisining shaklini belgilaydi.

A1-25 dagi oʻq esingizdami? To koʻpincha oʻq kabi oldinga, hali sodir boʻlmagan harakatga ishora qiladi. Siz want, hope, plan, decide yoki promise qilganingizda ikkinchi harakat keyinroq keladi: I decided to learn the guitar — oʻrganish kelajakda.

-ing shakli esa koʻpincha harakatning oʻziga, haqiqiy yoki tanish narsa sifatida qaraydi. Enjoy, finish, avoid yoki keep haqida gapirganda faoliyatni bir butun narsa sifatida aytasiz: I enjoy cooking.

Bu qonun emas, eslab qolish uchun yordamchi — istisnolar bor. Eng ishonchli yoʻl — har bir feʼlni oʻz sherigi bilan bitta blok sifatida yodlash: decide to, enjoy -ing.

Oʻzbek va ingliz tillari

Oʻzbek tilida bunday feʼllardan keyin ikkinchi feʼl koʻpincha bitta shaklda keladi: harakat nomi -ish (kelishik qoʻshimchasi bilan): «sotishga qaror qildik», «uydan ishlashni yoqtirasizmi?», «suzishni yaxshi koʻraman». Shuning uchun oʻzbekcha gapning oʻzi to kerakmi yoki -ing kerakmi, hech narsa demaydi — buni inglizcha feʼlning oʻzi hal qiladi. Boshqa odam haqida esa oʻzbekchada egalik qoʻshimchasi bilan aytamiz: «ota-onam advokat boʻlishimni xohlaydi». Inglizchada bu tuzilma butunlay boshqa: want + kishi + to.

OʻzbekchaInglizcha andozaInglizcha
Mashinani sotishga qaror qildik.decide + toWe've decided to sell the car.
Uydan ishlashni yoqtirasizmi?enjoy + -ingDo you enjoy working from home?
Dengizda suzishni yaxshi koʻraman.love + ikkalasi hamI love swimming / to swim in the sea.
Ota-onam advokat boʻlishimni xohlaydi.want + kishi + toMy parents want me to become a lawyer.
Rahbar bizga ertaga qaytib kelinglar, dedi.tell + kishi + toThe manager told us to come back tomorrow.
Mashina olmaslikka qaror qildim.not + toI've decided not to buy a car.

Qisqasi: oʻzbekcha «-ish» ga qarab tanlamang. Har bir inglizcha feʼlni sherigi bilan yodlang: want to, enjoy -ing.

Tuzilish

Feʼl + to (infinitive)

FeʼlMisol
wantI want to travel.
needYou need to sleep.
decideWe decided to stay.
hopeI hope to see you soon.
planThey're planning to move.
promiseHe promised to call.
agreeShe agreed to help.
learnMy son is learning to swim.
tryI tried to open it.
would likeI'd like to book a table.

Feʼl + -ing shakli

FeʼlMisol
enjoyI enjoy reading.
finishHave you finished eating?
mindI don't mind waiting.
stopHe stopped smoking. (= endi chekmaydi)
keepShe keeps calling me.
avoidI avoid driving at rush hour.
suggestTom suggested taking a taxi.
imagineImagine living by the sea!
practise (UK) / practice (US)I practise speaking every day.

Ikkalasi ham mumkin — like, love, hate, start, begin, continue (A1-25 takrori)

Feʼl+ to+ -ing
like / love / hateI like to cook.I like cooking.
start / beginIt started to rain.It started raining.
continuePrices continue to rise.Prices continue rising.

Feʼl + kishi + to

FeʼlMisol
wantI want you to listen.
askShe asked me to wait.
tellThe doctor told him to rest.
would likeWe'd like you to join us.

Inkor: not ni to dan yoki -ing shaklidan oldin qoʻying: I decided not to go. Imagine not having a phone!

Qoʻllanish

1Feʼl + to — xohlash, qaror qilish, rejalashtirish

Bu feʼllardan keyin ikkinchi harakat odatda birinchisidan keyinroq keladi: siz xohlagan, rejalashtirgan yoki vaʼda bergan ish.

I need to buy a new phone charger.
Telefonim uchun yangi quvvatlagich olishim kerak.
need + to
We've decided to sell the car.
Mashinani sotishga qaror qildik.
«-ishga qaror qildik» → decided to
She hopes to study medicine.
U tibbiyot fakultetida oʻqishga umid qiladi.
she → ayol
They're planning to get married next year.
Ular kelasi yili turmush qurishni rejalashtiryapti.
My grandmother is learning to use a smartphone.
Buvim smartfondan foydalanishni oʻrganyapti.
I tried to call you, but your phone was off.
Sizga qoʻngʻiroq qilmoqchi boʻldim, lekin telefoningiz oʻchiq ekan.
try to = harakat qilmoq

2Feʼl + -ing — zavqlanish, tugatish, qochish

Bu feʼllardan keyin ikkinchi feʼl -ing shaklida keladi. Ularni bir guruh sifatida yodlang.

Do you enjoy working from home?
Uydan ishlash sizga yoqadimi?
enjoy + -ing
I've just finished writing the report.
Hisobotni hozirgina yozib tugatdim.
finish + -ing
He kept talking during the film.
U film davomida gapiraverdi.
«-averdi» → kept + -ing
We avoid eating out at the end of the month.
Oy oxirida tashqarida ovqatlanmaslikka harakat qilamiz.
avoid + -ing
My teacher suggested watching films in English.
Ustozim ingliz tilida film koʻrishni maslahat berdi.
suggest + -ing
Would you mind closing the door?
Eshikni yopib qoʻysangiz, malol kelmaydimi?
xushmuomala iltimoslar: A2-23 ga qarang

3Like, love, hate, start, begin, continue — ikkala shakl ham

Bu feʼllar ikkala shakl bilan ham keladi, maʼno deyarli oʻzgarmaydi (like, love va hate ni A1-25 da koʻrgansiz). Like bilan -ing shakli koʻpincha zavqni bildiradi; like to odat yoki «shunday qilish yaxshi» degan fikrni bildirishi mumkin. Amerika ingliz tilida like to ikkala maʼnoda ham juda keng tarqalgan. Feʼldan oldin would like har doim to bilan keladi.

I love swimming in the sea.
Dengizda suzishni juda yaxshi koʻraman.
= I love to swim in the sea.
She hates getting up early.
U erta turishni yomon koʻradi.
I like to check my emails before breakfast.
Nonushtadan oldin pochtamni tekshirib olishni yoqtiraman.
odat
The baby started crying as soon as we left.
Biz chiqishimiz bilanoq chaqaloq yigʻlay boshladi.
= started to cry
Everyone began to laugh.
Hamma kula boshladi.
= began laughing
I'd like to try the fish, please.
Baliqni tatib koʻrmoqchi edim.
would like + to

4Feʼl + kishi + to — want, ask, tell

Boshqa odam nima qilishini xohlashingizni aytish uchun kishini (koʻpincha obyekt olmoshini) feʼl va to orasiga qoʻying.

My parents want me to become a lawyer.
Ota-onam advokat boʻlishimni xohlaydi.
«-ishimni xohlaydi» → want me to
Can I ask you to turn your phone off?
Telefoningizni oʻchirib qoʻyishingizni soʻrasam boʻladimi?
The manager told us to come back tomorrow.
Rahbar bizga ertaga qaytib kelinglar, dedi.
«… dedi» → told us to
She asked him not to tell anyone.
U undan hech kimga aytmasligini soʻradi.
not + to; she → ayol, him → erkak

5Inkor shakllar — not to / not + -ing

Not ni bevosita ikkinchi feʼldan oldin qoʻying.

He promised not to be late again.
U boshqa kechikmaslikka vaʼda berdi.
I've decided not to buy a car.
Mashina olmaslikka qaror qildim.
«-maslikka» → not to
Imagine not having to work on Mondays!
Dushanba kunlari ishlash shart boʻlmasligini tasavvur qiling!

Keng tarqalgan xatolar

❌I enjoy to cook.
✅I enjoy cooking.
enjoy + -ing shakli.
❌I want going home.
✅I want to go home.
want + to.
❌We decided going by train.
✅We decided to go by train.
decide + to.
❌I want that you come.
✅I want you to come.
want + kishi + to.
❌She suggested me to take a break.
✅She suggested taking a break.
suggest + -ing shakli, suggest + kishi + to emas. (Suggest + that ergash gapi: B2-14 ga qarang.)
❌I'd like going to the concert.
✅I'd like to go to the concert.
would like + to.
❌He told to me to wait.
✅He told me to wait.
tell + kishi: kishidan oldin to qoʻyilmaydi.
❌I finished to read the book.
✅I finished reading the book.
finish + -ing shakli.

Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar uchun tuzoqlar

1. Bitta «-ish» — ikki xil inglizcha shakl. Oʻzbekchada «oʻqishni yoqtiraman» ham, «oʻqishga qaror qildim» ham bir xil «-ish» bilan. Maktabda esa feʼlni to bilan yodlaganimiz uchun koʻpincha hamma joyga to qoʻyamiz. Enjoy, finish, avoid, keep dan keyin -ing keladi.

❌My father enjoys to work in the garden.
✅My father enjoys working in the garden.
❌We finished to clean the flat at midnight.
✅We finished cleaning the flat at midnight.

2. «Menga … dedi» → said me to. Oʻzbekchada buyruqni «… dedi» bilan yetkazamiz: «Ustoz bizga kitobni oʻqinglar, dedi». Inglizchada say dan keyin kishi bevosita kelmaydi va say + to + feʼl tuzilmasi yoʻq. tell + kishi + to ishlating.

❌The teacher said us to read chapter five.
✅The teacher told us to read chapter five.
❌My mum said me to buy bread on the way home.
✅My mum told me to buy bread on the way home.

3. «Menga … ni taklif qildi» → suggested me to. Oʻzbekchada «taklif qilmoq» va «maslahat bermoq» kishini «menga» bilan oladi. Inglizchada suggest dan keyin kishi + to kelmaydi: suggest + -ing.

❌My friend suggested me to visit Khiva in spring.
✅My friend suggested visiting Khiva in spring.
❌The doctor suggested me to walk more.
✅The doctor suggested walking more.
yoki: The doctor told me to walk more.

Adashtirmang

like + -ing va would like + to — Like = umuman; would like = hozir, xushmuomala istak. A1-25 ga qarang. Oʻzbekchada: «yaxshi koʻraman» va «… -moqchi edim».

I like dancing.
Raqsga tushishni yaxshi koʻraman.
umuman, bu menga yoqadi
I'd like to dance.
Raqsga tushmoqchi edim.
hozir: xushmuomala istak

stop + -ing — Bu darsda stop + -ing «bu ishni endi qilmaslik» degani. Stop + to ning maʼnosi boshqa: B2-15 ga qarang.

I stopped drinking coffee last year.
Oʻtgan yili qahva ichishni tashladim.
endi ichmayman

try + to — Bu yerda try to «harakat qilmoq, urinmoq» degani. Try + -ing ning maʼnosi boshqa: B2-15 ga qarang. Feʼllarning uzunroq roʻyxatlari B1-17 da, obyekt + to oladigan boshqa feʼllar (advise, remind, persuade) B1-18 da.

I tried to fix the printer, but it still doesn't work.
Printerni tuzatishga urindim, lekin u hali ham ishlamayapti.

-ing shaklidagi start / begin dan keyin — start yoki begin oʻzi -ing shaklida boʻlsa, to yaxshiroq: ikkita -ing yonma-yon noqulay eshitiladi.

It's starting to rain.
Yomgʻir yogʻa boshlayapti.

Imlo va talaffuz

  • -ing shakli imlosi: oxirdagi talaffuz qilinmaydigan e tushib qoladi (make → making, practise → practising); bitta urgʻuli qisqa unlidan keyingi oxirgi undosh ikkilanadi (stop → stopping, begin → beginning); -ie → -ying (lie → lying). A1-22 ga qarang.
  • -ing oxiridagi /ŋ/ siz uchun oson: bu oʻzbekcha «ng» tovushi. Faqat oxiriga /k/ yoki /g/ qoʻshib yubormang.
  • Feʼldan oldin to kuchsiz aytiladi: /tə/. Oʻzbek tilida unlilar toʻliq aytiladi, ingliz tilida esa I need to go da to juda qisqa, urgʻu need va go da.
  • practise — britan ingliz tilida feʼl; practice — ot. Amerika ingliz tilida practice ikkalasi ham.
  • Tez norasmiy nutqda want to koʻpincha «wanna» kabi eshitiladi: /ˈwɒnə/ (UK), /ˈwɑːnə/ (US). Oddiy yozuvda wanna yozmang. want boshidagi /w/ da lablarni yumaloqlang.

Oltin qoida

Har bir feʼlni sherigi bilan yodlang: want / decide / hope + to, enjoy / finish / avoid + -ing. Like, love, hate, start, begin va continue ikkalasini ham oladi. Boshqa odam haqida: want / ask / tell + kishi + to. Oʻzbekcha «-ish» ga qarab tanlamang.

Mashqlar

A. Tuzilish

Qavs ichidagi feʼlni toʻgʻri shaklda yozing.

  1. I've decided (take) a cooking class.
  2. Do you enjoy (live) in the city?
  3. She promised (not / tell) anyone.
  4. We need (leave) at seven.
  5. Please stop (make) that noise!
  6. Imagine (have) a house by the sea!

B. Maʼno

Toʻgʻri javobni tanlang yoki yozing.

  1. Toʻgʻri javobni tanlang: He kept … the same question.
  2. Toʻgʻri javobni tanlang: They agreed … the cost.
  3. Toʻgʻri javobni tanlang: I'd like … the fish, please.
  4. Toʻgʻri javobni tanlang: It started … at six.
  5. Gapni oʻzgartirib yetkazing: "Wait here," the teacher said to us. The teacher told us .

C. Xatoni toping

Har bir gapda bitta xato bor yoki gap toʻgʻri. Toʻgʻrilangan gapni yozing yoki correct deb yozing.

  1. I want that you help me.
  2. He suggested to go to the beach.
  3. Would you like coming with us?
  4. I love cooking for my friends.

D. Kontekstda

Matnni toʻldiring. Qavs ichidagi feʼllarni toʻgʻri shaklda yozing.

New year, new habits
This year I've decided 16 (get) fit. I want 17 (run) a 10K race in the autumn. I don't enjoy 18 (go) to the gym, so I've started 19 (cycle) to work. My sister keeps 20 (send) me healthy recipes, and she asked me 21 (join) her yoga class too.

E. Sizning navbatingiz

Ingliz tilida yozing.

  1. Bu yil qilishga qaror qilgan bitta ishingizni va tashlamoqchi boʻlgan bitta odatingizni yozing.
  2. Dam olish kunlari zavq bilan qiladigan ikkita ishingizni va qilmaslikka harakat qiladigan bitta ishni yozing.

F. Aralash takrorlash

Oldingi darslarni takrorlang.

  1. A1-25 Like, want va would like oʻzbekcha: «I like» va «I'd like» farqi
    … to come to dinner on Friday?
  2. A2-23 Could you, Can I, Shall I oʻzbekcha: ingliz tilida iltimos, ruxsat va taklif
    Would you mind (open) the window?
  3. A2-21 Should va Ought To oʻzbekcha: ingliz tilida qanday maslahat beriladi?
    You should (try) the new café.
Javoblar

A. Tuzilish

  1. to take
  2. living
  3. not to tell
  4. to leave
  5. making
  6. having

B. Maʼno

  1. asking
  2. to share
  3. to try
  4. both are correct
  5. to wait here / to wait

C. Xatoni toping

  1. I want you to help me.
  2. He suggested going to the beach. / He suggested that we go to the beach. / He suggested we go to the beach.
  3. Would you like to come with us?
  4. ✓ I love cooking for my friends.

D. Kontekstda

  1. to get
  2. to run
  3. going
  4. cycling / to cycle
  5. sending
  6. to join

E. Sizning navbatingiz

  1. I've decided to learn Spanish. I want to stop eating so much sugar.
  2. I enjoy cooking and walking in the park. I avoid shopping on Saturdays.

F. Aralash takrorlash

  1. Would you like
  2. opening
  3. try
Android ilovasiYo'l-yo'lakay o'rganing Google Play