SlowingoГраматика
B1 14 / 39

Reported questions на англиски: индиректни прашања, молби и наредби – say или tell?

Reported Questions, Requests and Commands; Say or Tell?

На оваа страница
  1. Цел
  2. Главна идеја
  3. Македонски и англиски
  4. Форма
  5. Употреба
  6. Чести грешки
  7. Замки за говорителите на македонски
  8. Не мешајте
  9. Правопис и изговор
  10. Златно правило
  11. Вежби

Цел

По оваа лекција ќе знаете да пренесете прашања (She asked if I was free, He asked where I lived), молби и наредби (She asked me to wait, He told us not to touch it) и правилно ќе бирате меѓу say и tell.

Главна идеја

Кога пренесувате прашање, тоа престанува да биде прашање. Вие не прашувате ништо – вие раскажувате за прашањето. Затоа прашалникот исчезнува, а редот на зборовите станува како во изјавна реченица: прво подмет, па глагол. "Where do you live?" → He asked me where I lived. Нема do и нема прашалник.

Во прашањата со да / не нема прашален збор, па англискиот додава мал сврзник: if или whether. "Are you hungry?" → She asked if I was hungry.

Молбите и наредбите зборуваат за дејство што некој го сака. Тие имаат најлесен образец: ask / tell + човек + to + глагол. "Please wait." → She asked me to wait.

И на крај: say и tell значат слично, но имаат различна граматика. На tell обично му треба човек веднаш по него: tell someone. На say не му треба.

Македонски и англиски

И кај нас индиректното прашање почнува со прашален збор или со „дали“: „Ме праша каде живеам“, „Ме праша дали имам време“. „Дали“ ја врши истата работа како англиското if / whether – тоа е предност. Разликите се две. Прво, кај нас времето обично останува исто („ме праша каде живеам“), а на англиски по asked оди чекор назад (asked where I lived, видете B1-12). Второ, кога подметот е именка, кај нас глаголот често доаѓа веднаш по прашалниот збор, пред подметот: „праша каде е станицата“, „праша колку чинат билетите“. Во англиското индиректно прашање подметот доаѓа пред глаголот (освен ако прашалниот збор не е самиот подмет).

Молбите и наредбите кај нас ги пренесуваме со „да“: „Ме замоли да почекам“, „Лекарот ми рече да лежам“, „Ни рече да не доцниме“. Македонскиот нема инфинитив, а нашата „да“-реченица не се пренесува збор по збор. На англиски обрасците се asked / told + човек + to + основна форма, а одречно not to. Реченица со that (asked me that I…) тука не оди.

Нашите „рече“ и „кажа“ ги покриваат и say и tell. На англиски одлучува човекот: ако веднаш по глаголот стои тој на кого му зборувате, ви треба tell (told me), и тоа без to (не told to me). Кај нас тој човек често доаѓа со „на“ („им рече на децата“), но по tell предлогот исчезнува. На крајот од индиректното прашање нема прашалник – тука е исто како кај нас.

МакедонскиАнглискиШто е различно?
Ме праша дали имам време.She asked if I had time.„дали“ → if / whether; времето оди назад
Ме праша каде живеам.He asked me where I lived.ред на изјавна реченица; времето оди назад
Праша каде е најблиската аптека.She asked where the nearest pharmacy was.кај нас „е“ пред подметот, на англиски подметот прв
Ме замоли да купам леб.She asked me to pick up some bread.молба → ask + човек + to
Лекарот ми рече да лежам два дена.The doctor told me to stay in bed for two days.наредба, упатство → tell + човек + to
Мама ми рече да не зборувам со непознати.Mum told me not to talk to strangers.„да не“ → not to + основна форма
Водичот им рече на сите да не ги допираат сликите.The guide told everyone not to touch the paintings.„на сите“ → told everyone, без to
Ми рече дека ѝ е жал.She told me she was sorry.„ми рече“ → told me, не said me
Рече дека ѝ е жал.She said she was sorry.нема слушател → said
Ме праша дали сум гладен.She asked if I was hungry.точка, не прашалник – тука е исто

Накратко: во англиското индиректно прашање стои подмет + глагол (без do / does / did), „дали“ е if / whether; молбите и наредбите се asked / told + човек + (not) to; „ми рече“ е told me.

Форма

Индиректни прашања со да / не – asked (+ човек) + if / whether + ред на изјавна реченица

Директен говорИндиректен говор
"Are you ready?"She asked (me) if I was ready.
"Do you like jazz?"He asked whether I liked jazz.
"Have you seen my keys?"She asked if I had seen her keys.
"Can you drive?"They asked if I could drive.

Индиректни прашања со прашален збор – asked (+ човек) + прашален збор + ред на изјавна реченица

Директен говорИндиректен говор
"Where do you live?"He asked me where I lived.
"What time does the film start?"She asked what time the film started.
"Why did you leave?"They asked why I had left.
"Who is that man?"I asked who that man was.
"Who called?" (прашање за подметот)She asked who had called.

Времињата, заменките и зборовите за време се менуваат исто како во изјавните реченици B1-12. Ако who или what е самиот подмет, редот не се менува A2-33.

Индиректни молби и наредби – ask / tell + човек + (not) to + основна форма

Директен говорИндиректен говор
"Please close the door."She asked me to close the door.
"Could you help me?"She asked me to help her.
"Sit down!"The teacher told us to sit down.
"Don't be late."He told me not to be late.

say и tell

ГлаголОбразецПример
saysay (that) + реченицаShe said (that) she was tired.
saysay + нешто + to + човекHe said goodbye to everyone.
telltell + човек + (that) + реченицаShe told me (that) she was tired.
telltell + човек + to + основна формаHe told us to wait.
tellготови изрази: tell the truth, tell a lie, tell a story, tell a jokeTell me the truth.

Употреба

1Пренесување прашања со да / не: if / whether

Користете if или whether кога во првобитното прашање нема прашален збор. Whether е малку поформално. Кај нас тука стои „дали“.

The receptionist asked if we had a reservation.
Рецепционерката праша дали имаме резервација.
"Do you have a reservation?"; кај нас „имаме“, на англиски had
My dad asked whether I needed any money.
Тато ме праша дали ми требаат пари.
"Do you need any money?"; „дали“ → whether
She wanted to know if the shop was open on Sundays.
Сакаше да знае дали продавницата работи во недела.
„дали“ → if
He asked me if I could lend him my charger.
Ме праша дали можам да му го позајмам полначот.
"Can you lend me your charger?"; can → could

2Пренесување прашања со прашален збор

Задржете го прашалниот збор, а потоа користете ред на изјавна реченица: подмет + глагол. Не додавајте do, does или did за да правите прашање (одречното didn't може да остане: She asked why I didn't call.).

The officer asked me where I was going.
Полицаецот ме праша каде одам.
подметот I пред глаголот
My friend asked what I had done at the weekend.
Еден пријател ме праша што правев за викендот.
"What did you do at the weekend?"; did исчезнува
She asked how much the tickets cost.
Праша колку чинат билетите.
кај нас „чинат билетите“, на англиски the tickets cost; без did
They wanted to know why the train was late.
Сакаа да знаат зошто доцни возот.
кај нас „доцни возот“, на англиски the train was late

3Пренесување молби: ask + to

Љубезните молби (Please…, Can you…?, Could you…?) ги пренесуваме со образецот ask + човек + to. Кај нас велиме „ме замоли да…“ или „побара од мене да…“.

She asked me to pick up some bread.
Ме замоли да купам леб.
"Can you pick up some bread?"
The waiter asked us to wait at the bar.
Келнерот нè замоли да почекаме на шанкот.
„нè замоли да“ → asked us to
I asked him to turn the music down.
Го замолив да ја намали музиката.
They asked us not to park in front of the gate.
Нè замолија да не паркираме пред портата.
„да не“ → not to

4Пренесување наредби и упатства: tell + to

Наредбите и упатствата ги пренесуваме со образецот tell + човек + to. Одречно е not to. Кај нас тука најчесто велиме „ми рече да…“ или „ни кажа да…“.

The doctor told me to stay in bed for two days.
Лекарот ми рече да лежам два дена во кревет.
„ми рече да“ → told me to
My boss told us to finish the report by Friday.
Шефот ни рече да го завршиме извештајот до петок.
упатство → told us to
The guide told everyone not to touch the paintings.
Водичот им рече на сите да не ги допираат сликите.
„им рече на сите“ → told everyone, без to; одречно not to
Mum told me not to talk to strangers.
Мама ми рече да не зборувам со непознати.
„да не“ → not to; Mum (UK) = Mom (US)

5say и tell

На tell му треба човек веднаш по него (освен во готовите изрази како tell the truth). На say не му треба; ако сакате да го спомнете човекот, користете say … to + човек. Нашите „рече“ и „кажа“ одат за двете.

She said she was sorry.
Рече дека ѝ е жал.
слушателот не се спомнува → said
She told me she was sorry.
Ми рече дека ѝ е жал.
„ми рече“ → told me
He said goodbye to his colleagues and left.
Се поздрави со колегите и си замина.
say + нешто + to + човек
Can you tell me the time?
Може ли да ми кажете колку е часот?
„кажете ми“ → tell me
Don't tell anyone, OK?
Не кажувај никому, важи?
tell + човек

Чести грешки

❌She asked me where did I live.
✅She asked me where I lived.
Ред на изјавна реченица; без did.
❌He asked me what time was it.
✅He asked me what time it was.
Во индиректното прашање подметот е пред глаголот.
❌They asked me do I like pizza.
✅They asked me if I liked pizza.
Прашање со да / не → if / whether.
❌She asked if I was hungry?
✅She asked if I was hungry.
Индиректното прашање е изјавна реченица: на крајот стои точка.
❌He said me to wait.
✅He told me to wait.
По say не може веднаш да стои човек.
❌She told that she was busy.
✅She said that she was busy.
На tell + реченица му треба човек (или: She told me that she was busy).
❌He told me don't go.
✅He told me not to go.
Одречна наредба → not to.
❌She asked me that I close the window.
✅She asked me to close the window.
Молба → ask + човек + to.

Замки за говорителите на македонски

1. „Праша колку е далеку аптеката“ → asked how far away was the pharmacy. Кај нас, кога подметот е именка, глаголот често стои веднаш по прашалниот збор: „Туристката праша колку е далеку најблиската аптека“, „Вујко ми сакаше да знае кога тргнува последниот автобус“. Ако го пренесеме тој ред на англиски, глаголот застанува пред подметот. Во англиското индиректно прашање редот е како во изјавна реченица: прво подмет, па глагол.

❌A tourist with a crying baby stopped me near the Stone Bridge in Skopje and asked how far away was the nearest pharmacy.
✅A tourist with a crying baby stopped me near the Stone Bridge in Skopje and asked how far away the nearest pharmacy was.
„колку е далеку аптеката“ → how far away the nearest pharmacy was
❌My uncle rang me from Strumica because he wanted to know when left the last bus to Skopje on Sundays.
✅My uncle rang me from Strumica because he wanted to know when the last bus to Skopje left on Sundays.
„кога тргнува автобусот“ → when the last bus left

2. „Ме праша дали можам…“ → asked me could I. Кај нас „дали“ стои и во директното прашање („Дали можете да платите три кирии однапред?“) и во индиректното („Сопственикот сакаше да знае дали можеме да платиме три кирии однапред“), а остатокот од реченицата не се менува. Затоа на англиски лесно останува цело прашање, со глаголот пред подметот. Во индиректното прашање со да / не „дали“ станува if / whether, а по него доаѓа ред на изјавна реченица.

❌When we phoned about the flat in Kisela Voda, the owner wanted to know could we pay three months' rent in advance.
✅When we phoned about the flat in Kisela Voda, the owner wanted to know if we could pay three months' rent in advance. или When we phoned about the flat in Kisela Voda, the owner wanted to know whether we could pay three months' rent in advance.
„дали можеме“ → if we could
❌The woman at the visa desk asked my brother had he ever been refused a visa.
✅The woman at the visa desk asked my brother if he had ever been refused a visa. или The woman at the visa desk asked my brother whether he had ever been refused a visa.
„дали некогаш му одбиле“ → if he had ever been

3. „Побара од нас да…“ → asked from us to. Кај нас молба често пренесуваме со „побара од“: „Една вработена во театарот побара од публиката да ги исклучи телефоните.“ Англиското ask во значење „замоли“ нема предлог: asked + човек + to. (Ask for оди со нешто што се бара: asked for the bill.)

❌Just before the play started at the theatre in Bitola, an usher asked from the audience to switch off their phones.
✅Just before the play started at the theatre in Bitola, an usher asked the audience to switch off their phones.
„побара од публиката да“ → asked the audience to
❌My landlord in Kumanovo has asked from me to pay the electricity bill by the fifteenth of every month.
✅My landlord in Kumanovo has asked me to pay the electricity bill by the fifteenth of every month.
без from: asked me to

4. „Им рече на децата…“ → told to the children. Кај нас тој на кого му зборуваме доаѓа со „на“ и често со кратка заменка: „Наставничката им рече на децата да се држат заедно.“ По tell човекот доаѓа веднаш, без to: told the children. (Кај say е обратно: say something to someone.)

❌On the school trip to Matka Canyon, our teacher told to the children to stay together and wait for her at the entrance.
✅On the school trip to Matka Canyon, our teacher told the children to stay together and wait for her at the entrance.
„им рече на децата“ → told the children
❌Last night Ivana finally told to her parents that she had accepted a job at a hotel in Struga.
✅Last night Ivana finally told her parents that she had accepted a job at a hotel in Struga.
по tell нема to

Не мешајте

Директно и индиректно прашање – Директното прашање има ред на прашање и прашалник; индиректното има ред на изјавна реченица и точка.

"Where is the station?" she asked.
„Каде е станицата?“ праша таа.
директен говор
She asked where the station was.
Праша каде е станицата.
индиректно прашање; подметот the station пред глаголот

told me to и told me that – to + глагол пренесува наредба или упатство; that + реченица пренесува информација.

She told me to call the office.
Ми рече да се јавам во канцеларијата.
упатство
She told me that she had called the office.
Ми рече дека се јавила во канцеларијата.
информација

Индиректно прашање и љубезно прашање – И двете имаат ред на изјавна реченица. Индиректното прашање раскажува што било прашано; љубезното (индиректно) прашање е учтив начин да прашате сега B1-14.

He asked me where the bank was.
Ме праша каде е банката.
пренесување
Could you tell me where the bank is?
Можете ли да ми кажете каде е банката?
љубезно прашање сега: видете B1-14

Правопис и изговор

  • asked е тешко за изговор: /ɑːskt/ (UK), /æskt/ (US). Во брз говор /k/ често исчезнува, но секогаш пишувајте asked. Наставката -ed тука не е посебен слог: не велете „аскед“.
  • Американското /æ/ во asked го нема кај нас: устата е поотворена отколку за „е“, а јазикот е понапред отколку за „а“.
  • told me to се изговара како една група, а to е слабо: /ˈtəʊld mi tə/. Стандардниот македонски нема таков слаб глас /ə/: изговорете го кратко и опуштено, не како јасно „у“.
  • Во not to нагласете го not: He told me NOT to go.
  • whether и weather обично звучат исто: /ˈweðə/ (UK), /ˈweðɚ/ (US). Почетното /w/ не е нашето „в“: заоблете ги усните, забите не ја допираат усната. За /ð/ ставете го врвот на јазикот меѓу забите и пуштете глас.
  • Индиректното прашање е изјавна реченица и по интонација: гласот на крајот паѓа, како кога нешто раскажувате.

Златно правило

Во индиректното прашање стои ред на изјавна реченица – без do / does / did за прашање и без прашалник. За прашања со да / не користете if / whether (нашето „дали“). Молби и наредби: ask / tell + човек + (not) to + глагол. Кажувате некому – tell someone; кажувате нешто – say something.

Вежби

A. Форма

Пренесете ги речениците. Во задачите 1–5 поместете го времето чекор назад каде што треба.

  1. "Are you tired?" → She asked me I was tired.
  2. "Where do you work?" → He asked me where .
  3. "What time does the train leave?" → I asked what time the train .
  4. "Please be quiet." → The librarian asked us quiet.
  5. "Don't open the window." → She told me the window.
  6. Пренесете: "Why did you leave early?" (my boss asked me)

B. Значење

Изберете го точниот одговор.

  1. Изберете го точниот одговор: He … me he was leaving.
  2. Изберете го точниот одговор: She … goodbye and left.
  3. Изберете го точниот одговор: The teacher … us to open our books.
  4. Изберете го точниот одговор: "She told me to call the office." This is ….

C. Најдете ја грешката

Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.

  1. She asked me where was the bathroom.
  2. He asked me did I want a drink.
  3. They said us to come early.
  4. She asked who had taken her pen.

D. Во контекст

Дополнете ги зборовите што недостасуваат во текстот. Користете ги зборовите во заградите таму каде што се дадени.

First day at work
On my first day, my manager asked me 15 I had worked in a café before. I said no. Then she asked me 16 (how / I / get) to work. She 17 (say / tell) me to wear black shoes, and she asked me 18 (not / use) my phone in the café. At the end of the day, she 19 (say / tell) I had done well!

E. Ваш ред е

Напишете на англиски што ве прашале и што ве замолиле да направите.

  1. Пренесете две прашања што некој ви ги постави оваа недела.
  2. Пренесете едно упатство од наставник, лекар или шеф.

F. Мешано повторување

Повторете ги темите од претходните лекции.

  1. B1-12 Reported speech (индиректен говор) на англиски: She said she was tired
    "I'll call you tomorrow." (a week later) → She said she would call me .
  2. A2-33 Who called you? или Who did you call? Прашања за подметот и за предметот на англиски
    Who (live) in that house?
  3. B1-11 Пасив во сите времиња и со модални глаголи: is being done, has been done, must be done
    Sorry, the lift (repair) at the moment.
  4. B1-08 I wish и if only: желби за сегашноста на англиски
    I wish I (have) more free time.
Одговори

A. Форма

  1. if / whether
  2. I worked
  3. left
  4. to be
  5. not to open
  6. My boss asked me why I had left early. / My boss asked me why I left early.

B. Значење

  1. told
  2. said
  3. told
  4. an instruction

C. Најдете ја грешката

  1. She asked me where the bathroom was.
  2. He asked me if I wanted a drink. / He asked me whether I wanted a drink.
  3. They told us to come early. / They asked us to come early.
  4. ✓ She asked who had taken her pen.

D. Во контекст

  1. if / whether
  2. how I got / how I get
  3. told
  4. not to use
  5. said

E. Ваш ред е

  1. My neighbour asked me if I was going away for the weekend. My son asked me what we were having for dinner.
  2. My doctor told me to drink more water and not to work so late.

F. Мешано повторување

  1. the next day / the following day / the day after
  2. lives
  3. is being repaired
  4. had
Апликација за AndroidУчете во движење Google Play