Vragen en opdrachten in de indirecte rede (reported speech) – en say of tell?
Reported Questions, Requests and Commands; Say or Tell?
Op deze pagina
Leerdoel
Na deze les kun je vragen weergeven (She asked if I was free, He asked where I lived), net als verzoeken en opdrachten (She asked me to wait, He told us not to touch it). En je weet wanneer je say gebruikt en wanneer tell.
Het idee
Als je een vraag doorvertelt, is het geen vraag meer. Je vraagt zelf niets – je vertelt iemand over een vraag. Daarom valt het vraagteken weg en krijgt de zin weer de gewone volgorde van een mededeling: eerst het onderwerp, dan het werkwoord. "Where do you live?" → He asked me where I lived. Geen do, geen vraagteken.
Bij ja/nee-vragen is er geen vraagwoord. Daarom zet het Engels er een klein verbindingswoord tussen: if of whether – het Nederlandse of. "Are you hungry?" → She asked if I was hungry.
Verzoeken en opdrachten gaan over iets wat iemand wil dat er gebeurt. Daarvoor heb je het eenvoudigste patroon van allemaal: ask / tell + persoon + to + werkwoord. "Please wait." → She asked me to wait.
En tot slot: say en tell betekenen ongeveer hetzelfde, maar hun grammatica verschilt. Tell heeft meestal een persoon nodig om zich aan vast te houden: tell someone. Say niet.
Nederlands en Engels vergeleken
Het goede nieuws: ook in het Nederlands is een doorgegeven vraag een bijzin zonder vraagvolgorde – ‘Ze vroeg waar ik woonde.’ De tijd schuift ook net als in het Engels een stap terug (woonde, was). Het verschil zit in de plaats van het werkwoord: in de Nederlandse bijzin staat het achteraan (waar ik gisteren had gewerkt), in het Engels direct na het onderwerp (where I had worked yesterday). En zeggen en vertellen lopen niet gelijk met say en tell: in het Nederlands kun je ‘Hij zei me dat…’ en ‘Hij vertelde dat…’ zeggen, in het Engels juist niet.
| Nederlands | Engels | Wat gebeurt er? |
|---|---|---|
| Ze vroeg of ik moe was. | She asked if I was tired. | of = if / whether |
| Hij vroeg waar ik woonde. | He asked me where I lived. | onderwerp + werkwoord, tijd een stap terug – net als in het Nederlands |
| Ze vroeg waarom ik gisteren niet was gekomen. | She asked why I hadn't come yesterday. | Engels: werkwoord niet achteraan, tijdwoord aan het eind |
| Ze vroeg me (om) te wachten. | She asked me to wait. | verzoek: ask + persoon + to – hier gelijk |
| Hij zei dat we moesten wachten. | He told us to wait. | opdracht: Engels liever tell + persoon + to |
| Hij zei me dat hij moe was. / Hij vertelde dat hij moe was. | He told me he was tired. / He said he was tired. | met persoon: tell; zonder persoon: say |
Let vooral op de laatste rij: Nederlands zeggen kan een persoon bij zich hebben (‘Hij zei me…’) en vertellen kan zonder (‘Hij vertelde dat…’). In het Engels is het precies andersom: say zonder persoon, tell mét persoon.
Vorm
Ja/nee-vragen weergeven – asked (+ persoon) + if / whether + volgorde van een mededeling
| Directe rede | Indirecte rede |
|---|---|
| "Are you ready?" | She asked (me) if I was ready. |
| "Do you like jazz?" | He asked whether I liked jazz. |
| "Have you seen my keys?" | She asked if I had seen her keys. |
| "Can you drive?" | They asked if I could drive. |
Vragen met een vraagwoord weergeven – asked (+ persoon) + vraagwoord + volgorde van een mededeling
| Directe rede | Indirecte rede |
|---|---|
| "Where do you live?" | He asked me where I lived. |
| "What time does the film start?" | She asked what time the film started. |
| "Why did you leave?" | They asked why I had left. |
| "Who is that man?" | I asked who that man was. |
| "Who called?" (vraag naar het onderwerp) | She asked who had called. |
Tijd, voornaamwoorden en tijdwoorden veranderen op dezelfde manier als bij mededelingen B1-12. Is who of what het onderwerp, dan verandert de volgorde niet A2-33.
Verzoeken en opdrachten weergeven – ask / tell + persoon + (not) to + basisvorm
| Directe rede | Indirecte rede |
|---|---|
| "Please close the door." | She asked me to close the door. |
| "Could you help me?" | She asked me to help her. |
| "Sit down!" | The teacher told us to sit down. |
| "Don't be late." | He told me not to be late. |
say of tell
| Werkwoord | Patroon | Voorbeeld |
|---|---|---|
| say | say (that) + bijzin | She said (that) she was tired. |
| say | say + iets + to + persoon | He said goodbye to everyone. |
| tell | tell + persoon + (that) + bijzin | She told me (that) she was tired. |
| tell | tell + persoon + to + werkwoord | He told us to wait. |
| tell | vaste combinaties: tell the truth, tell a lie, tell a story, tell a joke | Tell me the truth. |
Gebruik
1Ja/nee-vragen weergeven met if / whether
Gebruik if of whether als de oorspronkelijke vraag geen vraagwoord heeft. Whether is iets formeler.
2Vragen met een vraagwoord weergeven
Houd het vraagwoord en gebruik daarna de volgorde van een mededeling: onderwerp + werkwoord. Zet er geen do, does of did bij om een vraag te maken (een ontkennend didn't mag wel blijven: She asked why I didn't call.).
3Verzoeken weergeven met ask + to
Beleefde verzoeken (Please…, Can you…?, Could you…?) geef je weer met ask + persoon + to.
4Opdrachten en instructies weergeven met tell + to
Opdrachten en instructies geef je weer met tell + persoon + to. De ontkenning is not to.
5say of tell
Direct na tell staat een persoon (behalve in vaste combinaties als tell the truth). Na say niet; wil je de persoon toch noemen, gebruik dan say … to + persoon.
Veelgemaakte fouten
Valkuilen voor Nederlandstaligen
1. ‘Hij zei me…’ → He said me… In het Nederlands kan zeggen gewoon een persoon bij zich hebben: ‘Ze zei me dat de vergadering niet doorging’, ‘Kun je me zeggen waar het station is?’. Het Engelse say kan dat niet. Met een persoon gebruik je tell, of say … to + persoon.
2. ‘Hij vertelde dat…’ → He told that… Vertellen kan in het Nederlands zonder persoon: ‘Hij vertelde dat hij een nieuwe baan had.’ In het Engels heeft tell + bijzin altijd een persoon nodig. Zonder persoon gebruik je say.
3. ‘Ik vroeg aan hem…’ → I asked to him… In het Nederlands vraag je iets aan iemand. Na het Engelse ask komt de persoon direct, zonder to.
4. Het werkwoord achteraan. In de Nederlandse bijzin staan tijdwoorden en niet vóór het werkwoord, dat helemaal achteraan komt: ‘Ze vroeg waarom ik gisteren niet was gekomen.’ Wie die volgorde meeneemt, maakt een Engelse zin die niet klopt. In het Engels volgt het werkwoord direct op het onderwerp, en een tijdwoord als yesterday staat meestal aan het eind.
5. ‘Hij zei dat ik moest…’ → He said that I must… Een opdracht geef je in het Nederlands vaak door met zeggen dat … moest. Het Engels kan dat ook (He said I had to wait), maar voor een opdracht of instructie is told + persoon + to veel gewoner en korter.
Niet verwarren
Directe vraag en doorgegeven vraag – De directe vraag heeft vraagvolgorde en een vraagteken; de doorgegeven vraag heeft de volgorde van een mededeling en een punt.
told me to en told me that – to + werkwoord geeft een opdracht door; that + bijzin geeft informatie door.
Doorgegeven vraag en indirecte vraag – Allebei hebben de volgorde van een mededeling. Een doorgegeven vraag vertelt wat iemand gevraagd heeft; een indirecte vraag is een beleefde manier om nú iets te vragen B1-14.
Spelling en uitspraak
- asked /ɑːskt/ (UK), /æskt/ (US) eindigt op drie medeklinkers: s-k-t. In snelle spraak valt de /k/ vaak weg, maar schrijf altijd asked. Zeg geen ‘ask-ed’ met een extra lettergreep.
- said /sed/ rijmt op bed, niet op paid. Laat je niet door de spelling ai misleiden.
- told /təʊld/ (UK): de klinker glijdt van een doffe e-klank naar een ronde /ʊ/, en de l is een ‘donkere’ l, achter in de mond. De d aan het eind blijft zacht en stemhebbend – maak er geen Nederlandse t van (‘tolt’).
- told me to zeg je als één groep, met een zwakke to /tə/: ‘TOLD-me-tə’.
- In not to ligt de klemtoon op not: He told me NOT to go.
- Geen vraagteken na een doorgegeven vraag, ook niet als die lang is.
- whether en weather klinken meestal hetzelfde: /ˈweðə/ (UK), /ˈweðɚ/ (US). De w maak je met geronde lippen, zonder dat je tanden je lip raken (geen Nederlandse w). De th /ð/ is stemhebbend: tongpunt licht tussen of tegen je tanden – geen d.
Gouden regel
Doorgegeven vragen hebben de volgorde van een mededeling – geen do / does / did om een vraag te maken, geen vraagteken – met if / whether bij ja/nee-vragen. Verzoeken en opdrachten: ask / tell + persoon + (not) to + werkwoord. En: tell heeft een persoon bij zich (tell someone), say niet (say something).
Oefeningen
A. Vorm
Vul aan. Zet bij 1–5 de tijd een stap terug.
-
"Are you tired?" → She asked me I was tired.
-
"Where do you work?" → He asked me where .
-
"What time does the train leave?" → I asked what time the train .
-
"Please be quiet." → The librarian asked us quiet.
-
"Don't open the window." → She told me the window.
-
Geef de vraag weer: "Why did you leave early?" (my boss asked me)
B. Betekenis
Kies het antwoord dat past.
-
Kies het juiste antwoord: He … me he was leaving.
-
Kies het juiste antwoord: She … goodbye and left.
-
Kies het juiste antwoord: The teacher … us to open our books.
-
Kies het juiste antwoord: "She told me to call the office." This is ….
C. Vind de fout
Verbeter de fout. Is de zin goed, schrijf dan correct.
-
She asked me where was the bathroom.
-
He asked me did I want a drink.
-
They said us to come early.
-
She asked who had taken her pen.
D. In context
Vul de tekst aan. Gebruik bij de woorden tussen haakjes de juiste vorm.
On my first day, my manager asked me 15 I had worked in a café before. I said no. Then she asked me 16 (how / I / get) to work. She 17 (say / tell) me to wear black shoes, and she asked me 18 (not / use) my phone in the café. At the end of the day, she 19 (say / tell) I had done well!
E. Jouw beurt
Schrijf in het Engels over je eigen week.
-
Geef twee vragen weer die iemand je deze week heeft gesteld.
-
Geef een instructie weer van een docent, dokter of baas.
F. Gemengde herhaling
Herhaal wat je in eerdere lessen hebt geleerd.
-
B1-12 Reported speech (indirecte rede) in het Engels: She said she was… "I'll call you tomorrow." (a week later) → She said she would call me .
-
A2-33 Who called you of who did you call? Vragen naar onderwerp en lijdend voorwerp Who (live) in that house?
-
B1-11 De passive in alle tijden en met modale werkwoorden: is being done, has been done, must be done Sorry, the lift (repair) at the moment.lift (UK) = elevator (US)
-
B1-08 I wish en if only: wensen in het Engels (wish of hope?) I wish I (have) more free time.
Antwoorden
A. Vorm
- if / whether
- I worked
- left
- to be
- not to open
- My boss asked me why I had left early. / My boss asked me why I left early.
B. Betekenis
- told
- said
- told
- an instruction
C. Vind de fout
- She asked me where the bathroom was.
- He asked me if I wanted a drink. / He asked me whether I wanted a drink.
- They told us to come early. / They asked us to come early.
- ✓ She asked who had taken her pen.
D. In context
- if / whether
- how I got / how I get
- told
- not to use
- said
E. Jouw beurt
- My neighbour asked me if I was going away for the weekend. My son asked me what we were having for dinner.
- My doctor told me to drink more water and not to work so late.
F. Gemengde herhaling
- the next day / the following day / the day after
- lives
- is being repaired
- had
