Remember, Forget, Stop, Try: -ing эсвэл to? Утгын ялгааг монголоор
Remember, Forget, Stop, Try
Энэ хуудсанд
Зорилго
Энэ хичээлийн дараа та remember, forget, stop, try-гийн дараа -ing эсвэл to-г сонгож, энэ сонголт утгыг хэрхэн өөрчилдгийг тайлбарлаж чадна.
Гол санаа
Ихэнх үйл үгийн хувьд -ing эсвэл to-гийн сонголт зүгээр л цээжлэх баримт B1-17. Харин хэдэн маш түгээмэл үйл үгийн хувьд сонголт утгыг өөрчилдөг бөгөөд цаана нь логик бий.
A1-25, A2-25-ын сумыг санаарай: to-инфинитив урагшаа заадаг – гол үйл үгийн дараа ирэх үйлдэл рүү: үүрэг, зорилго, зорилт. -ing хэлбэр үйлдлийг өөрийг нь хардаг, ихэнхдээ тэр үйлдэл аль хэдийн бодит: өмнө нь болсон, эсвэл аль хэдийн явагдаж байгаа.
I remember locking the door: эхлээд түгжсэн, дараа нь санаж байна. Remember to lock the door: эхлээд санана, дараа нь түгжинэ.
She stopped smoking: тамхи татах нь бодит байсан, тэгээд дууссан. She stopped to smoke: тэр алхахаа зогсоосон, тамхи татах нь дараа нь ирсэн.
Энэ зургийг санаж яваарай – -ing үйлдлийг өөрийг нь харна; to урагшаа заана – тэгвэл эдгээр дөрвөн үйл үг ойлгомжтой болно.
Монгол хэл ба англи хэл
Сайн мэдээ: монгол хэлэнд ч энэ логик бий. «Хаалгаа түгжсэнээ санаж байна» – «-сан» хэлбэр өмнө болсон үйлдлийг заадаг, англи -ing-тэй таарна. «Хаалгаа түгжихээ санаарай» – «-х» хэлбэр дараа хийх үйлдлийг заадаг, англи to-той таарна. Иймээс remember, forget-ийн хувьд монгол хэлбэрээ дагаж болно.
Харин stop, try-д анхаараарай. Монголоор «тамхи татахаа больсон» гэж зогсоосон үйлдлийг «-х» хэлбэрээр хэлдэг, англиар харин -ing: stopped smoking. Зорилгыг «ус авахаар зогссон» гэж «-хаар»-аар хэлдэг – англиар to. Try-гийн хоёр утга монголоор хоёр өөр хэлбэртэй: хүчин чармайлт – «-хыг оролдох» (try to), туршилт – «-аад үзэх» (try + -ing).
| Монголоор | Англиар | Юу өөр вэ |
|---|---|---|
| Урд хаалгаа түгжсэнээ сайн санаж байна. | I clearly remember locking the front door. | энд адилхан: «-сан» өмнө болсон ≈ -ing |
| Гарахдаа гэрлээ унтраахаа санаарай. | Remember to switch off the lights when you leave. | энд адилхан: «-х» дараа хийх ≈ to |
| Аав маань арван жилийн өмнө тамхи татахаа больсон. | My dad stopped smoking ten years ago. | монголоор «-х», англиар -ing |
| Бид замдаа ус авахаар зогссон. | We stopped to buy some water on the way. | «-хаар» зорилго → to |
| Зөөврийн компьютер удаан байвал дахин асаагаад үзээрэй. | If your laptop is slow, try restarting it. | «-аад үзэх» туршилт → try + -ing |
| Би лонхны тагийг онгойлгохыг оролдсон. | I tried to open the jar. | «-хыг оролдох» хүчин чармайлт → try to |
Товчхондоо: remember, forget-д монгол «-сан» ≈ -ing, «-х» ≈ to. «-хаа больсон» = stop + -ing, «-хаар зогссон» = stop + to, «-хыг оролдсон» = try to, «-аад үзэх» = try + -ing.
Бүтэц
| Үйл үг | + -ing | + to-инфинитив |
|---|---|---|
| remember | өмнө болсон үйлдлийн дурсамж | үүргээ санаад, дараа нь хийх |
| forget | өмнө болсон үйлдлийн дурсамж (голдуу I'll never forget + -ing) | үүргээ хийхгүй байх |
| stop | үйл ажиллагааг дуусгах | нэг үйлдлийг өөр үйлдэл хийх зорилгоор зогсоох |
| try | тус болох эсэхийг үзэх туршилт хийх | хэцүү зүйл хийх гэж хичээх |
Үйлдлийн дараалал
| Өгүүлбэр | Эхлээд | Дараа нь |
|---|---|---|
| I remember posting the letter. | захидал илгээсэн | санасан |
| Remember to post the letter. | санана | илгээнэ |
| We stopped talking. | ярьж байсан | зогссон |
| We stopped to talk. | зогссон | ярьсан |
Хэрэглээ
1Remember + -ing эсвэл to
Remember + -ing = өмнө болсон зүйлийн дурсамжтай байх. Remember + to = үүргээ мартахгүй байж, дараа нь хийх. -ing хэлбэрийн өмнө хүн тавьж болно: I remember my dad singing.
2Forget + to эсвэл -ing
Forget + to = санаагүйгээс үүргээ хийгээгүй. Энэ нь хамаагүй түгээмэл загвар. Forget + -ing голдуу I'll never forget… (хүчтэй дурсамж), I'd forgotten all about…-д хэрэглэгддэг.
3Stop + -ing эсвэл to
Stop + -ing = үйл ажиллагааг дуусгах, дадлаасаа гарах. Stop + to = өөр юм хийх зорилгоор хийж байгаагаа зогсоох; энэ to зорилгыг заана A2-26.
4Try + to эсвэл -ing
Try + to = хэцүү зүйл хийх гэж хичээх; бүтэхгүй байж ч магадгүй. Try + -ing = асуудлыг шийдэх эсэхийг үзэх туршилт хийх. Try + -ing-ийг зөвлөгөө өгөхөд их хэрэглэдэг.
Түгээмэл алдаа
Монголчуудад тохиолддог урхи
1. «-хаа больсон» → stopped to. Монголоор зогсоосон үйлдэл «-х» хэлбэртэй: «Эмч нүдний тухай нь анхааруулсны дараа Тэмүүлэн орой утсаараа тоглоом тоглохоо больсон». «-х» нь to-той таардаг гэж сурсан учраас англиар stopped to play гарах нь элбэг. Дадлаасаа гарсан бол stop + -ing.
2. «-аад үзээрэй» → try + үндсэн хэлбэр. «Машин картыг тань дахиад залгичихвал картын ар талын дугаар руу залгаад үзээрэй» гэдэгт «-аад»-д шууд тохирох хэлбэр англиар байхгүй тул try-гийн араас үйл үгийн үндсэн хэлбэрийг шууд тавих нь бий. Туршилт бол try + -ing.
3. «-хаар зогссон» → stopped for + үйл үг. «Дархан явах замын хагаст жолооч маань сүүтэй цай, хуушуур авахаар замын хажуугийн жижиг кафед зогссон» гэдэгт «-хаар» зорилго заадаг тул англиар «зорилго = for» гэж бодоод for + үйл үг гэх нь элбэг. Зорилгыг англиар to + үндсэн хэлбэр-ээр илэрхийлнэ.
Бүү андуураарай
try to do эсвэл try doing – хүчин чармайлт эсвэл туршилт.
stop to do эсвэл stop doing – зорилго эсвэл дуусгах.
remember doing эсвэл remember to do – дурсамж эсвэл үүрэг.
Утгаа өөрчилдөг бусад үйл үг – regret, mean, go on, like, need B2-16-д. enjoy, decide зэрэг нэг л загвартай, утга өөрчлөгддөггүй B1-17.
Зөв бичих ба дуудлага
- -ing хэлбэрийн бичлэг: stop → stopping (гийгүүлэгч давхарлана), forget → forgetting (өргөлт сүүлийн үе дээр тул t давхарлана), try → trying (y хэвээр).
- to гийгүүлэгчийн өмнө сул: /tə/ – to call /tə ˈkɔːl/.
- stopped to-д хоёр t нэг болж нийлнэ: /stɒpt tə/ (UK), /stɑːpt tə/ (US). /pt/-ийн хооронд эгшиг бүү нэмээрэй («стопэд» биш). Үйл үгийн араас to эсвэл -ing сонсогдож байгааг анхааралтай сонсоорой.
- remember /rɪˈmembə/ (UK), /rɪˈmembər/ (US) – өргөлт хоёр дахь үе дээр. Монголоор эхний үеийг онцолдог тул «РИ-мембэр» гэхээс болгоомжлоорой.
Алтан дүрэм
remember, forget, stop, try-гийн дараа -ing үйлдлийг өөрийг нь эсвэл аль хэдийн болсон зүйлийг харна, to дараа ирэх үйлдэл рүү урагшаа заана: үүрэг, зорилго, хүчин чармайлт. Анхаараарай: «-хаа больсон» = stop + -ing.
Дасгал
A. Бүтэц
Хаалтанд байгаа үйл үгийг зөв хэлбэрт оруулна уу.
-
I clearly remember (put) my keys in my bag.
-
Please remember (water) the plants while I'm away.
-
My grandfather stopped (drive) when he turned 85.
-
On the way home, we stopped (buy) some coffee.
-
I'll never forget (see) the sea for the first time.
-
Did you remember (lock) the back door, or is it still open?
B. Утга
Хаалтанд өгсөн утгад тохирох хувилбарыг сонгоно уу.
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: I tried … the box, but it was too heavy. (= I made an effort, but failed)
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: If the soup is too salty, try … a potato. (= do it as an experiment and see if it helps)
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: We stopped … at the view. (= we stopped walking so that we could look)
-
Зөв хариултыг сонгоно уу: I'll never forget … my hero. (= a memory)
-
Аль өгүүлбэр нь «тэр больсон» гэсэн утгатай вэ?
C. Алдааг олоорой
Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.
-
I remember to go to that beach when I was a child.
-
Don't forget calling your grandmother tonight.
-
Can you stop to tap your pen? It's driving me crazy.
-
I tried to call you three times, but you didn't answer.
D. Нөхцөл байдалд
Харилцан яриаг уншаад хаалтанд байгаа үйл үгийг зөв хэлбэрт оруулна уу.
Mia: Did you remember 16 (pack) the charger?
Dan: Yes. I remember 17 (put) it in the side pocket.
Mia: Good. Can we stop 18 (get) a coffee soon? I'm falling asleep.
Dan: Sure. And please stop 19 (check) your phone — look at the view!
Mia: I'm trying 20 (find) the hotel's address. It isn't in my emails.
Dan: Try 21 (search) for the word "booking". That sometimes works.
E. Таны ээлж
Өөрийнхөө тухай англиар бичээрэй.
-
Хоёр өгүүлбэр бичнэ үү: бага байхдаа хийж байснаа санадаг нэг зүйл, энэ долоо хоногт заавал санаж хийх ёстой нэг зүйл.
-
Найз тань унтаж чадахгүй байна. try + -ing-ээр хоёр зөвлөгөө өгнө үү.
F. Холимог давталт
Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.
-
B1-17 Verb + -ing эсвэл verb + to: аль үйл үгийн дараа юу ирэх вэ (бүрэн жагсаалт) I've decided (look) for a new job.
-
B1-17 Verb + -ing эсвэл verb + to: аль үйл үгийн дараа юу ирэх вэ (бүрэн жагсаалт) Do you mind (wait) a few minutes?
-
B1-18 Want him to, make him do, let him do: хүнээр юм хийлгэх, зөвшөөрөх англиар My parents made me (practise) the piano every day.
-
B1-19 Gerund (-ing нэр үг болох нь): өгүүлэгдэхүүн болон угтвар үгийн дараа I'm looking forward to (see) you.
Хариулт
A. Бүтэц
- putting
- to water
- driving
- to buy
- seeing
- to lock
B. Утга
- to lift
- adding
- to look
- meeting
- She stopped smoking.
C. Алдааг олоорой
- I remember going to that beach when I was a child.
- Don't forget to call your grandmother tonight.
- Can you stop tapping your pen? It's driving me crazy.
- ✓ I tried to call you three times, but you didn't answer.
D. Нөхцөл байдалд
- to pack
- putting / having put
- to get
- checking
- to find
- searching
E. Таны ээлж
- I remember riding my bike to school. I must remember to renew my passport.
- Try turning off your phone an hour before bed. Try reading something boring.
F. Холимог давталт
- to look
- waiting
- practise
- seeing
