Should आणि Ought To: इंग्रजीत सल्ला कसा द्यायचा
Should and Ought To: Giving Advice
या पानावर
उद्दिष्ट
हा धडा झाल्यावर तुम्ही इंग्रजीत सल्ला देऊ शकाल, एखादी गोष्ट तुमच्या मते बरोबर की चूक ते सांगू शकाल, आणि इतरांचा सल्ला विचारू शकाल. त्यासाठी should, shouldn't, ought to आणि काही उपयोगी वाक्प्रचार लागतात.
मुख्य कल्पना
Should हे चांगल्या कल्पनांचं क्रियापद आहे. ते “हा नियम आहे” असं सांगत नाही – त्यासाठी must आणि have to आहेत A2-20. ते सांगतं: “माझ्या मते हे योग्य आहे” किंवा “हा सगळ्यात चांगला मार्ग आहे”. ऐकणारा खुशाल “नाही” म्हणू शकतो.
रस्त्याच्या फाट्यावर उभ्या असलेल्या मित्राची कल्पना करा. तुम्ही त्याला एका रस्त्यावर ढकलू शकत नाही, पण बोट दाखवून म्हणू शकता: You should go this way. ते दिशा दाखवणारं बोट म्हणजेच should: हलका धक्का, हुकूम नाही.
should मत सांगतं, म्हणून काय बरोबर आणि काय चूक याबद्दलच्या सर्वसाधारण मतांसाठीही ते चालतं: People should be kind to animals. आणि ते सौम्य, मोकळं आहे, म्हणून सल्ला विचारतानाही नैसर्गिकपणे वापरतात: What should I do?
Ought to चा अर्थ जवळजवळ should सारखाच आहे. ते कमी वापरलं जातं, विशेषतः प्रश्नांत आणि नकारार्थी वाक्यांत.
मराठी आणि इंग्रजी
मराठीत सल्ला देताना आपण “हवं”, “पाहिजे” किंवा “-आवं” वापरतो: “तुला डॉक्टरकडे जायला हवं”, “तुम्ही जास्त पाणी प्यायला हवं”, “तू आज लवकर झोपावंस”. हे सल्ला म्हणून वापरलेले शब्द इंग्रजीत should (आणि ought to) होतात. चांगली बातमी: “मला / त्याला / आम्हाला जायला पाहिजे” या वाक्यांत “पाहिजे” तसंच राहतं, आणि should सुद्धा सगळ्या कर्त्यांसाठी तसंच राहतं – -s नाही, वेगळं रूप नाही.
अडचण आहे “-आयला” मध्ये. मराठीत “जायला”, “प्यायला”, “विचारायला” या रूपांत “-ला” असतो, आणि तो इंग्रजी to सारखा वाटतो (to go, to drink). म्हणून should to go ही चूक होते. should नंतर क्रियापदाचं मूळ रूप येतं, to शिवाय.
दुसरी अडचण: “पाहिजे” चे अनेक अर्थ आहेत. सल्ला (“तू विश्रांती घ्यायला पाहिजे” = should), नियम (“हेल्मेट घातलंच पाहिजे” = must / have to) आणि इच्छा (“मला चहा पाहिजे” = I want). नियम आणि जबाबदारीसाठी मराठीत “लागतं” पण आहे: “हेल्मेट घालावं लागतं” = you have to. आणि “नको” तर आणखी अवघड: “तू जाऊ नकोस” म्हणजे don't go, “असं करू नये” म्हणजे shouldn't, पण “उद्या यायला नको, मी करतो” म्हणजे you don't have to come.
प्रश्नात मराठी शब्दक्रम बदलत नाही: “मी काय घालू?”, “मी कोणता लॅपटॉप घ्यायला हवा?”. इंग्रजी प्रश्नात should कर्त्याच्या आधी येतं: What should I wear? सूचना देताना आपण म्हणतो “तू भावाला का विचारत नाहीस?” किंवा “भावाला विचारून बघ ना!” – इंग्रजीत हे Why don't you ask…? आहे. “मी तुझ्या जागी असतो तर…” हा इंग्रजीत ठरलेला वाक्प्रचार आहे: If I were you, I'd…. मराठीत दोन्ही भागांत संकेतार्थ (“असतो तर … घेतलं असतं”), इंग्रजीत if भागात were आणि दुसऱ्या भागात 'd (would). आणि शेवटी: मराठीत “सल्ला” मोजता येतो (“दोन सल्ले”), इंग्रजी advice मात्र न मोजता येणारं नाम आहे.
| मराठी | इंग्रजी | काय वेगळं आहे? |
|---|---|---|
| तू आज लवकर झोपायला हवं. | You should go to bed early tonight. | सल्ला: “हवं / पाहिजे” → should; नंतर to नाही |
| तुला जायला पाहिजे. | You should go. | मराठी “-ला” इंग्रजी to नाही: should to go चूक |
| तू सायकल बाहेर ठेवू नयेस. | You shouldn't leave your bike outside. | नकारार्थी सल्ला → shouldn't |
| मोटरसायकलवर हेल्मेट घालावं लागतं. | You have to wear a helmet on a motorbike. | नियम, कायदा → have to / must |
| उद्या यायला नको. | You don't have to come tomorrow. | “नको” = गरज नाही → don't have to, shouldn't नाही; पाहा A2-20 |
| मी भेटवस्तू आणू का? | Should I bring a present? | सल्ला विचारणं: should कर्त्याच्या आधी |
| मुलाखतीला मी काय घालू? | What should I wear to the interview? | मराठी शब्दक्रम तोच; इंग्रजीत should I |
| मला वाटतं तू ते खाऊ नयेस. | I don't think you should eat that. | मराठीत नकार दुसऱ्या भागात; इंग्रजीत सहसा think बरोबर |
| तू भावाला का विचारत नाहीस? | Why don't you ask your brother? | सूचना; इंग्रजीत don't कर्त्याच्या आधी |
| मी तुझ्या जागी असतो तर ती नोकरी घेतली असती. | If I were you, I'd take the job. | ठरलेला वाक्प्रचार; if भागात were, दुसऱ्या भागात 'd |
| त्याने मला चांगले सल्ले दिले. | He gave me some good advice. | “सल्ला” मोजता येतो, advice नाही |
थोडक्यात: सल्ला म्हणून “हवं / पाहिजे” = should (to शिवाय), “मी … का?” आणि “मी काय …?” = Should I…? / What should I…?, नियम म्हणून “लागतं / पाहिजेच” = must / have to, आणि “नको” म्हणजे गरज नाही, तेव्हा don't have to.
रचना
Should हे modal verb (एक प्रकारचं सहायक क्रियापद) आहे: सगळ्या कर्त्यांसाठी तेच राहतं, आणि त्यानंतर क्रियापदाचं मूळ रूप (base form) येतं – to शिवाय आणि -s शिवाय.
| रूप | उदाहरण |
|---|---|
| होकारार्थी | You should see a doctor. |
| नकारार्थी | She shouldn't (should not) drink so much coffee. |
| हो / नाही प्रश्न | Should I call him? |
| प्रश्नार्थक शब्दासह प्रश्न | What should we do? |
| लघु उत्तरं | Yes, you should. / No, you shouldn't. |
Ought to चा अर्थ should सारखाच; to हा रूपाचाच भाग आहे.
| रूप | उदाहरण |
|---|---|
| होकारार्थी | You ought to apologise. |
| नकारार्थी (कमी वापर) | You ought not to worry so much. – जास्त नेहमीचं: You shouldn't worry so much. |
| प्रश्न | क्वचित – त्याऐवजी should वापरा: Should I…? |
सल्ला देण्याचे इतर मार्ग
| वाक्प्रचार | रचना | उदाहरण |
|---|---|---|
| I think you should… | I think + you should + मूळ रूप | I think you should rest. |
| I don't think you should… | I don't think + you should + मूळ रूप | I don't think you should go. |
| Why don't you…? | Why don't you + मूळ रूप? | Why don't you ask your teacher? |
| If I were you, I'd… | ठरलेला वाक्प्रचार + मूळ रूप | If I were you, I'd take the job. |
वापर
1सल्ला देणं
should / shouldn't ने तुम्ही सांगता की तुमच्या मते एखाद्यासाठी काय चांगलं किंवा वाईट आहे. मराठीत आपण “हवं”, “पाहिजे” किंवा “-आवं” / “-ऊ नये” म्हणतो.
2काय योग्य आहे याबद्दल मत
should ने तुम्ही मत मांडता की गोष्टी कशा असायला हव्यात – समाजात, कामावर, आयुष्यात. इथेही मराठीत “हवं” किंवा “पाहिजे” म्हणतो, पण हे मत आहे, नियम नाही.
3Ought to
Ought to चा अर्थ should सारखाच आहे. ते थोडं जास्त गंभीर वाटतं आणि ब्रिटिश इंग्रजीत जास्त वापरलं जातं. ते मुख्यतः होकारार्थी वाक्यांत वापरा. मराठीत हेही “हवं” किंवा “पाहिजे”.
4सल्ला विचारणं
एखाद्याचं मत विचारताना Should I / we…? आणि What / Where / Which… should I…? वापरा. Do you think I should…? हेही खूप नेहमीचं आहे. मराठी “मी … का?” आणि “मी काय …?” इंग्रजीत असे प्रश्न होतात, ज्यांत should कर्त्याच्या आधी येतं.
5I think you should / I don't think you should
सल्ला सौम्य करायचा असेल तर सुरुवातीला I think लावा. नकारार्थी सल्ल्यात इंग्रजी सहसा नकार think बरोबर लावतं: I don't think you should…. I think you shouldn't… हेही बरोबर आहे, पण ते कमी वापरलं जातं आणि जास्त थेट वाटतं. मराठीत आपण सहसा दुसऱ्या भागात नकार देतो: “मला वाटतं तू … नयेस”.
6Why don't you…? आणि If I were you, I'd…
Why don't you…? ही मैत्रीपूर्ण सूचना आहे, खरा प्रश्न नाही – मराठी “तू … का करत नाहीस?” किंवा “… करून बघ ना!” सारखी. If I were you, I'd… हा ठाम, वैयक्तिक सल्ल्यासाठी ठरलेला वाक्प्रचार आहे, आपल्या “मी तुझ्या जागी असतो तर…” सारखा. तो एकत्रच लक्षात ठेवा; त्यामागचं व्याकरण B1-06 मध्ये आहे. (अनौपचारिक बोलण्यात If I was you पण ऐकू येतं; were हा प्रमाण पर्याय आहे.)
नेहमीच्या चुका
मराठी भाषकांसाठी सापळे
1. “सराव करायला हवा” → should to practise. मराठीत सल्ल्याच्या आधी क्रियापदाचं “-आयला” रूप येतं: “करायला हवं”, “जायला पाहिजे”, “चालायला हवं”. हा “-ला” इंग्रजी to सारखा वाटतो, म्हणून should नंतर एक जास्तीचं to येतं. should नंतर फक्त क्रियापदाचं मूळ रूप.
2. “मी सर्टिफिकेट कधी द्यायला हवं?” → When I should submit…? मराठीत प्रश्नातही शब्दक्रम तोच राहतो: “सर, मी सर्टिफिकेट कधी द्यायला हवं?”, “ऑफिसमधून कोणाकोणाला बोलवायचं?”. इंग्रजी प्रश्नात should कर्त्याच्या आधी येतं.
3. “त्याला बॅट आणायला नको” → shouldn't ऐवजी don't have to. मराठी “नको” चे दोन अर्थ आहेत: “करू नकोस / करू नये” (don't / shouldn't) आणि “करायची गरज नाही” (don't have to). “उद्या स्वतःची बॅट आणायला नको, क्लब देतो” यात दुसरा अर्थ आहे. इंग्रजीत shouldn't म्हणजे “करणं चांगलं नाही”; गरज नाही असं सांगायचं तर don't have to (पाहा A2-20).
4. “दोन महत्त्वाचे सल्ले” → advices. मराठीत “सल्ला” मोजता येतो: “एक सल्ला”, “दोन सल्ले”, “खूप सल्ले”. इंग्रजी advice न मोजता येणारं नाम आहे: त्याला अनेकवचन नाही आणि a / an लागत नाही. एक सल्ला म्हणजे some advice किंवा a piece of advice, दोन सल्ले म्हणजे two pieces of advice.
गोंधळ करू नका
should आणि must / have to – should म्हणजे सल्ला: तुम्ही तो नाकारू शकता. must / have to म्हणजे जबाबदारी किंवा नियम: तो नाकारता येत नाही. पाहा A2-20. मराठीत “पाहिजे” दोन्हींसाठी चालतो, म्हणून संदर्भ पाहा: सल्ला आहे की नियम? उत्साहाने केलेली शिफारस (“हा सिनेमा तू बघायलाच पाहिजे!”) मात्र इंग्रजीतही नैसर्गिक आहे: You have to see this film!
Why don't you…? (सूचना) आणि Why didn't you…? (खरा प्रश्न किंवा तक्रार) – सल्ला फक्त वर्तमानकाळातलं रूप देतं. मराठीतही क्रियापदावरून फरक कळतो: “करत नाहीस” की “केला नाहीस”.
should, had better आणि should have – had better जास्त ठाम आहे आणि वाईट परिणामाचा इशारा देतं: पाहा B2-05. भूतकाळाबद्दलचा सल्ला किंवा पश्चात्ताप (You should have told me – “तू मला सांगायला हवं होतंस”) B1-09 मध्ये आहे.
स्पेलिंग आणि उच्चार
- should /ʃʊd/: यातलं l उच्चारत नाहीत. हा शब्द good आणि could बरोबर यमक जुळवतो. स्पेलिंगप्रमाणे वाचू नका – “शुल्ड” असं टाळा.
- पहिला आवाज /ʃ/ मराठी “श” सारखा आहे – हा तुमचा फायदा. /ʊ/ आखूड आणि सैल आहे, ओठ थोडेच गोल. food मधल्या लांब /uː/ पेक्षा तो वेगळा आहे: फरक फक्त लांबीचा नाही, आवाजाचाही आहे.
- भरभर बोलताना should अनेकदा कमकुवत होतं: /ʃəd/ – You should go. हा /ə/ आखूड आणि सैल म्हणा, स्पष्ट “उ” नाही.
- shouldn't /ˈʃʊdnt/ मध्ये दोन syllables आहेत. d आणि n एकमेकांत मिसळतात: जिभेचं टोक वरच्या दातांमागे तिथेच राहतं आणि हवा नाकातून बाहेर पडते. मध्ये स्वर येत नाही (“शुडन्ट” नाही).
- ought to /ˈɔːtə/ (UK), /ˈɑːtə/ किंवा /ˈɑːdə/ (US): gh उच्चारत नाहीत, म्हणून अक्षरं वाचून उच्चार करू नका. पहिला स्वर मराठीतल्या “कॉल”, “हॉल” मधल्या “ॉ” च्या जवळचा आहे.
- advice /ədˈvaɪs/ (नाम, s सह) आणि advise /ədˈvaɪz/ (क्रियापद, घोष z सह). दोन्हींत जोर दुसऱ्या syllable वर: ad-VICE. advise च्या शेवटी घोष /z/ ठेवा, तो “ज” नाही. आणि v साठी वरचे दात खालच्या ओठाला लागले पाहिजेत.
- If I were you, I'd… मध्ये I'd /aɪd/ = I would. /d/ स्पष्ट म्हणा: तो नसेल तर I'd buy हे I buy सारखं ऐकू येतं. इंग्रजी /d/ साठी जिभेचं टोक दातांच्या मागच्या उंचवट्याला लागतं – मराठी “ड” सारखं मागे वळत नाही आणि “द” सारखं दातांना लागत नाही.
सुवर्णनियम
सल्ला द्या should + मूळ रूप ने (to शिवाय). Ought to चा अर्थ तोच. नकारार्थी सल्ल्यासाठी सगळ्यात नैसर्गिक आहे I don't think you should…. आणि लक्षात ठेवा: सल्ला म्हणून “हवं / पाहिजे” = should, “मी … का?” आणि “मी काय …?” = Should I…? / What should I…?, नियम म्हणून “लागतं” = must / have to, आणि गरज नाही या अर्थाने “नको” = don't have to.
सराव
A. रचना
प्रश्न 1–2 मध्ये should, shouldn't किंवा ought to वापरा.
-
You have a bad cough. You see a doctor.
-
You eat so many sweets. They're bad for your teeth.
-
वाक्य पूर्ण करा: We ought leave soon.
-
प्रश्न तयार करा: I / what / should / cook / tonight?
-
लघु उत्तर: "Should I bring a coat?" "Yes, you ."
-
सूचना पूर्ण करा: Why you ask your neighbour?
B. अर्थ
परिस्थितीला योग्य असा पर्याय निवडा.
-
योग्य पर्याय निवडा: You … try yoga. It really helps with stress.
-
योग्य पर्याय निवडा: In the UK you … drive on the left. It's the law.
-
जास्त नैसर्गिक वाक्य निवडा:
-
तुमच्या मैत्रिणीचं तिच्या बहिणीशी काहीतरी बिनसलं आहे. यातलं कोणतं वाक्य सल्ला आहे?
C. चूक शोधा
प्रत्येक वाक्यात एक चूक आहे किंवा वाक्य बरोबर आहे. दुरुस्त वाक्य लिहा किंवा correct लिहा.
-
He should to call his mother.
-
Do I should take an umbrella?
-
She shoulds rest more.
-
If I were you, I'd talk to her.
D. संदर्भात
should, ought to, don't किंवा were वापरा. एकच शब्द एकापेक्षा जास्त वेळा वापरता येतो.
Kim: My boss gives me too much work. What 15 I do?
Ana: I think you 16 talk to her about it.
Kim: 17 I write her an email?
Ana: No, I don't think you 18 write an email. Why 19 you ask for a meeting?
Kim: Good idea.
Ana: And if I 20 you, I'd prepare a list of all your tasks.
E. तुमचे स्वतःचे वाक्य
तुमचे सल्ले आणि मतं इंग्रजीत लिहा.
-
एक मित्र म्हणतो: "I want to learn English faster." त्याला दोन सल्ले द्या: एक should वापरून आणि दुसरा Why don't you…? वापरून.
-
तुमच्या गावाबद्दल किंवा शहराबद्दल should किंवा shouldn't वापरून एक मत लिहा.
F. मिश्र उजळणी
मागील धड्यांची उजळणी करा.
-
A2-20 Must, Have To, Mustn't आणि Don't Have To: इंग्रजीत नियम, जबाबदारी आणि मनाई You wear a seat belt. It's the law.
-
A2-20 Must, Have To, Mustn't आणि Don't Have To: इंग्रजीत नियम, जबाबदारी आणि मनाई Tomorrow is a holiday, so we go to work.
-
A1-25 Like, Want आणि Would Like इंग्रजीत: आवड, इच्छा आणि नम्र विनंती मराठीत समजून घ्या Would you like (come) with us?
उत्तरे
A. रचना
- should / ought to
- shouldn't / should not / ought not to
- to
- What should I cook tonight?
- should
- don't
B. अर्थ
- should
- have to
- I don't think you should buy it.
- Why don't you call her?
C. चूक शोधा
- He should call his mother.
- Should I take an umbrella?
- She should rest more.
- ✓ If I were you, I'd talk to her.
D. संदर्भात
- should
- should / ought to
- Should
- should
- don't
- were / was
E. तुमचे स्वतःचे वाक्य
- You should read something in English every day. Why don't you watch films with English subtitles?
- The city should build more parks. Cars shouldn't drive in the old town.
F. मिश्र उजळणी
- must / have to
- don't have to / do not have to / won't have to / will not have to
- to come
