Should සහ Ought To: උපදෙස් දෙන හැටි — සරල සිංහලෙන්
Should and Ought To: Giving Advice
මෙම පිටුවේ
අරමුණ
මේ පාඩමෙන් පස්සේ ඔබට should, shouldn't, ought to සහ උපදෙස් දෙන ප්රයෝජනවත් යෙදුම් කිහිපයක් පාවිච්චි කරලා උපදෙස් දෙන්න, මොකක්ද හරි, මොකක්ද වැරදි කියන ඔබේ අදහස කියන්න, ඒ වගේම අනිත් අයගෙන් උපදෙස් ඉල්ලන්න පුළුවන් වෙනවා.
ප්රධාන අදහස
Should කියන්නේ හොඳ අදහස්වල ක්රියාපදය. ඒකෙන් කියන්නේ “මේක නීතියක්” කියලා නෙවෙයි — ඒ වැඩේ කරන්නේ must හෝ have to A2-20. ඒකෙන් කියන්නේ “මගේ හිතේ, හරි දේ මේකයි” හෝ “හොඳම සැලැස්ම මේකයි” කියලා. අහගෙන ඉන්න කෙනාට “බැහැ” කියන්න නිදහස තියෙනවා.
ඔබේ යාළුවෙක් හන්දියක හිටගෙන ඉන්නවා කියලා හිතන්න. ඔබට එයාව එක පාරකට තල්ලු කරන්න බැහැ, නමුත් ඇඟිල්ලෙන් පෙන්නලා කියන්න පුළුවන්: You should go this way. ඒ පෙන්නන ඇඟිල්ල තමයි should: අණක් නෙවෙයි, පොඩි තල්ලුවක්.
ඒක අදහසක් දෙන නිසා, හරි වැරැද්ද ගැන සාමාන්ය අදහස් කියන්නත් should හොඳයි: People should be kind to animals. ඒ වගේම ඒක ආචාරශීලී, විවෘත නිසා, උපදෙස් ඉල්ලන ස්වාභාවික විදිහත් ඒකමයි: What should I do?
Ought to කියන්නෙත් should වගේම තේරුමක්. ඒක අඩුවෙන් පාවිච්චි වෙනවා, විශේෂයෙන් ප්රශ්නවල සහ නිෂේධාත්මක වාක්යවල.
සිංහල සහ ඉංග්රීසි
සිංහලේ ඕනෑ (“යන්න ඕනෑ”) එක වචනයක් ගොඩක් වැඩ කරනවා: උපදෙස (should), බැඳීම (must / have to) සහ අවශ්යතාව (need). “ඔයා පාන්දරින්ම නැගිටින්න ඕනෑ” උපදෙසක්ද බැඳීමක්ද කියලා තීරණය වෙන්නේ තත්ත්වය අනුව. ඉංග්රීසියේ ඔබම තෝරන්න ඕනෑ: උපදෙසට should, නීතියට have to / must. උපදෙස් දෙන්න සිංහලේ -ොත් හොඳයි (“ගියොත් හොඳයි”) කියන එක should වලට හරිම ළඟයි. නිෂේධයෙත් මේ වගේමයි: එපා උපදෙසටත් (shouldn't), තහනමටත් (mustn't), සාමාන්ය අණටත් (Don't…) එකයි; ඕනෑ නැහැ කියන්නේ “අවශ්ය නැහැ” (don't have to). හොඳ ආරංචියකුත් තියෙනවා: උපදෙස් ඉල්ලන -න්නද? (“මම තෑග්ගක් අරන් එන්නද?”) Should I…? එක්ක හොඳට ගැළපෙනවා, -න්නකෝ (“අහලා බලන්නකෝ”) කියන යෝජනාව Why don't you…? වගේ, සහ මම ඔයා නම්… කියන එක If I were you… එක්ක හරියටම ගැළපෙනවා.
| සිංහල | තේරුම | ඉංග්රීසි |
|---|---|---|
| ඔයා දොස්තර කෙනෙක් ළඟට යන්න ඕනෑ. | උපදෙස හෝ බැඳීම: තත්ත්වය අනුව | You should see a doctor. / You have to see a doctor. |
| දොස්තර කෙනෙක් ළඟට ගියොත් හොඳයි. | උපදෙස | You should see a doctor. |
| යතුරුපැදියේ යනකොට හෙල්මට් එකක් දාන්නම ඕනෑ. | නීතිය | You have to wear a helmet on a motorbike. |
| බයිසිකලය එළියේ තියන්න එපා. | නිෂේධාත්මක උපදෙස | You shouldn't leave your bike outside. |
| මෙතන දුම් බොන්න බැහැ. | තහනම (නීතිය) | You mustn't smoke here. |
| මොකුත් ගේන්න ඕනෑ නැහැ. | අවශ්ය නැහැ | You don't have to bring anything. |
| මම තෑග්ගක් අරන් එන්නද? | උපදෙස් ඉල්ලීම | Should I bring a present? |
| ඉන්ටර්වීව් එකට මම මොනවද අඳින්න ඕනෑ? | උපදෙස් ඉල්ලීම | What should I wear to the interview? |
| ටීචර්ගෙන් අහලා බලන්නකෝ. | යෝජනාව | Why don't you ask your teacher? |
| මම ඔයා නම්, ඒ ජොබ් එක ගන්නවා. | පෞද්ගලික උපදෙස | If I were you, I'd take the job. |
තවත් වෙනසක්: සිංහලෙන් අපි “මම හිතන්නේ ඔයා එහෙ නොගිහින් ඉන්න එක හොඳයි” හෝ “… යන්න එපා” කියනවා, ඒ කියන්නේ නිෂේධය තියෙන්නේ උපදෙසේ ක්රියාපදයේ. ඉංග්රීසියේ ස්වාභාවික රූපය think නිෂේධාත්මක කරන එක: I don't think you should go. I think you shouldn't go ව්යාකරණ අතින් හරි, නමුත් අඩුවෙන් පාවිච්චි වෙනවා, වඩා කෙළින්ම ඇහෙනවා.
ව්යුහය
Should කියන්නේ modal verb එකක්: හැම උක්තයකටම එකම රූපය, ඊට පස්සේ ක්රියාපදයේ මූල රූපය (base form) — to නැහැ, -s නැහැ.
| රූපය | උදාහරණය |
|---|---|
| ධනාත්මක (affirmative) | You should see a doctor. |
| නිෂේධාත්මක (negative) | She shouldn't (should not) drink so much coffee. |
| ඔව් / නැහැ ප්රශ්නය | Should I call him? |
| Wh- ප්රශ්නය | What should we do? |
| කෙටි පිළිතුරු | Yes, you should. / No, you shouldn't. |
Ought to — තේරුම should වගේමයි; to කියන්නේ මේ රූපයේම කොටසක්.
| රූපය | උදාහරණය |
|---|---|
| ධනාත්මක | You ought to apologise. |
| නිෂේධාත්මක (අඩුවෙන් පාවිච්චි වෙනවා) | You ought not to worry so much. — බොහෝ විට: You shouldn't worry so much. |
| ප්රශ්නය | හරිම කලාතුරකින් — should පාවිච්චි කරන්න: Should I…? |
උපදෙස් දෙන වෙනත් විදිහ
| යෙදුම | රටාව | උදාහරණය |
|---|---|---|
| I think you should… | I think + you should + මූල රූපය | I think you should rest. |
| I don't think you should… | I don't think + you should + මූල රූපය | I don't think you should go. |
| Why don't you…? | Why don't you + මූල රූපය? | Why don't you ask your teacher? |
| If I were you, I'd… | ස්ථාවර යෙදුම + මූල රූපය | If I were you, I'd take the job. |
භාවිතය
1උපදෙස් දීම
කෙනෙකුට මොකක්ද හොඳ අදහස, මොකක්ද නරක අදහස කියලා කියන්න should / shouldn't පාවිච්චි කරන්න.
2මොකක්ද හරි කියන අදහස
සමාජයේ, වැඩේ, ජීවිතයේ දේවල් කොහොම වෙන්න ඕනෑද කියන ඔබේ අදහස කියන්න should පාවිච්චි කරන්න.
3Ought to
Ought to කියන්නේ should වගේම තේරුමක්. ඒක ටිකක් බරපතළ විදිහට ඇහෙනවා, British English වල වැඩිපුර පාවිච්චි වෙනවා. ප්රධාන වශයෙන් ධනාත්මක වාක්යවල පාවිච්චි කරන්න.
4උපදෙස් ඉල්ලීම
කෙනෙක්ගේ අදහස අහන්න Should I / we…? සහ What / Where / Which… should I…? පාවිච්චි කරන්න. Do you think I should…? කියන එකත් හරිම බහුලයි. සිංහලේ “-න්නද?” මෙතනට හොඳට ගැළපෙනවා.
5I think you should / I don't think you should
උපදෙස මෘදු කරන්න I think කියලා පටන් ගන්න. නිෂේධාත්මක උපදෙසකදී ඉංග්රීසිය සාමාන්යයෙන් නිෂේධාත්මක කරන්නේ think: I don't think you should… I think you shouldn't… කියන එකත් හරි, නමුත් අඩුවෙන් පාවිච්චි වෙනවා, වඩා කෙළින්ම ඇහෙනවා.
6Why don't you…? සහ If I were you, I'd…
Why don't you…? කියන්නේ යාළුකමින් කරන යෝජනාවක්, ඇත්ත ප්රශ්නයක් නෙවෙයි. If I were you, I'd… කියන්නේ ශක්තිමත්, පෞද්ගලික උපදෙසකට පාවිච්චි කරන ස්ථාවර යෙදුමක් (fixed phrase): ඒක එක කොටසක් විදිහට මතක තියාගන්න. ඒ පිටිපස්සේ තියෙන ව්යාකරණය B1-06 එකේ තියෙනවා. (If I was you කියන එකත් අවිධිමත් කතාවේ බහුලයි; were ආරක්ෂිත තේරීම.)
සුලභ වැරදි
සිංහල කතා කරන අයට උගුල්
1. “ඕනෑ” → must. ඉස්කෝලෙදී ගොඩක් අය “ඕනෑ = must” කියලා ඉගෙන ගන්නවා. ඒ නිසා යාළුවෙකුට දෙන සාමාන්ය උපදෙසත් must එක්ක කියනවා, ඒක අණක් වගේ ඇහෙනවා. සාමාන්ය උපදෙසට should පාවිච්චි කරන්න. (නමුත් යමක් හරිම උනන්දුවෙන් නිර්දේශ කරනකොට, You must try this kottu! වගේ, ඉංග්රීසියෙත් must ස්වාභාවිකයි.)
2. “එපා” → mustn't. සිංහලේ “එපා” නීතියක් වෙන්නත් පුළුවන්, උපදෙසක් වෙන්නත් පුළුවන්. “එපා = mustn't” කියලා මතක තියාගත්ත අය යාළුවෙකුට දෙන උපදෙසටත් mustn't පාවිච්චි කරනවා, ඒක නීතියක් හෝ තදබල තහනමක් වගේ ඇහෙනවා. උපදෙසට shouldn't පාවිච්චි කරන්න. A2-20 බලන්න.
3. “උපදෙස්” → advices. සිංහලේ “උපදෙස්” බහුවචනයක් වගේ පාවිච්චි වෙනවා (“උපදෙස් ගොඩක්”, “උපදෙසක්”). ඉංග්රීසියේ advice ගණන් කළ නොහැකි නාම පදයක් (uncountable noun): ඒකට -s එකතු වෙන්නේ නැහැ, ඊට කලින් an එන්නේත් නැහැ. එක උපදෙසක් ගැන කියනවා නම් a piece of advice කියන්න.
4. ප්රශ්නයේ වචන පිළිවෙළ. සිංහලේ ප්රශ්න හැදෙන්නේ “කොහෙද”, “කාගෙන්ද” වගේ ප්රශ්න වචනයකින් හෝ “ද” නිපාතයෙන්; වචන පිළිවෙළ වෙනස් වෙන්නේ නැහැ (“මම ඇල්ලේ කොහෙද නවතින්න ඕනෑ?”). ඒ නිසා ඉංග්රීසියෙත් I should පිළිවෙළ එහෙම්මම තියෙනවා. ඉංග්රීසියේ ප්රශ්න වචනයට පස්සේ මුලින් should, ඊට පස්සේ උක්තය.
පටලවා ගන්න එපා
should සහ must / have to — should කියන්නේ උපදෙසක්: ඔබට “බැහැ” කියන්න පුළුවන්. must / have to කියන්නේ බැඳීමක්: ඔබට “බැහැ” කියන්න බැහැ. සිංහලේ දෙකටම “ඕනෑ” කියන්න පුළුවන්; ඉංග්රීසියේ තෝරන්න ඕනෑ. A2-20 බලන්න.
Why don't you…? (යෝජනාව) සහ Why didn't you…? (ඇත්ත ප්රශ්නයක් හෝ චෝදනාවක්) — උපදෙසක් වෙන්නේ වර්තමාන රූපය විතරයි. සිංහලෙත් වෙනස පේනවා: “කෝල් එකක් දීලා බලන්නකෝ” යෝජනාවක්, “ඇයි කෝල් කළේ නැත්තේ?” අතීතය ගැන ප්රශ්නයක්.
should, had better සහ should have — had better වඩා ශක්තිමත්, නරක ප්රතිඵලයක් ගැන අනතුරු අඟවනවා: B2-05 බලන්න. අතීතය ගැන උපදෙස් සහ පසුතැවීම (You should have told me, “ඔයා මට කියන්න තිබුණා”) B1-09 එකේ තියෙනවා.
අක්ෂර වින්යාසය සහ උච්චාරණය
- should /ʃʊd/: l උච්චාරණය කරන්නේ නැහැ. ලියලා තියෙන විදිහට l එකක් එක්ක කියවන්න එපා. should රිද්මයට good සහ could එක්ක ගැළපෙනවා.
- පළවෙනි ශබ්දය /ʃ/, /s/ නෙවෙයි. කතා කරන සිංහලේ ශ, ෂ, ස බොහෝ විට එකම [s] වගේ ඇහෙනවා; /ʃ/ කියන්න දිව ටිකක් පිටිපස්සට අරන්, තොල් ටිකක් රවුම් කරලා ඉස්සරහට දාන්න.
- මැද /ʊ/ කෙටි, ලිහිල් ස්වරයක් (book වල වගේ). ඒක දික් කරලා food වල /uː/ කරන්න එපා. සිංහලේ උ සහ ඌ අතර දිග වෙනසක් තියෙන නිසා මේක ඔබට ලේසියි: කෙටි උ එකක් වගේ, නමුත් තොල් ටිකක් ලිහිල් කරලා.
- අගට එන /d/ කියනකොට දිවේ තුඩ උඩ දත් පිටිපස්සේ තියෙන උස් තැනේ වදිනවා. ඒක සිංහලේ “ද” ට වඩා “ඩ” ට ළඟයි. අගට ස්වරයක් එකතු කරන්නත් එපා.
- ඉක්මනින් කතා කරනකොට should බොහෝ විට දුර්වල වෙනවා: /ʃəd/. You should go වල අවධාරණය should වල නෙවෙයි, go වල.
- shouldn't /ˈʃʊdnt/ අක්ෂර (syllables) දෙකයි. /d/ සහ /n/ අතර ස්වරයක් නැහැ: දිව එකම තැන තියාගෙන හුළඟ නාසයෙන් යවන්න. අගට ස්වරයක් එකතු කරන්න එපා.
- ought to /ˈɔːtə/ (UK), /ˈɑːtə/ හෝ /ˈɑːdə/ (US) — gh උච්චාරණය කරන්නේ නැහැ: "OR-tuh". අවධාරණය පළවෙනි අක්ෂරයේ. British උච්චාරණයේ ස්වරය දිගයි, තොල් රවුම්.
- If I were you, I'd… වල I'd /aɪd/ = I would. /d/ පැහැදිලිව කියන්න, නැත්නම් I'd buy සහ I buy එක වගේ ඇහෙනවා.
රන් රීතිය
උපදෙස් දෙන්න should + මූල රූපය (to නැතුව) පාවිච්චි කරන්න. Ought to කියන්නෙත් ඒ තේරුමමයි. නිෂේධාත්මක උපදෙසට වඩාත්ම ස්වාභාවික තේරීම I don't think you should…. උපදෙසක් කියන “ඕනෑ” එක should; නීතියක් කියන “ඕනෑ” එක must හෝ have to.
අභ්යාස
A. ව්යුහය
1–2 අංකවල should, shouldn't හෝ ought to පාවිච්චි කරන්න.
-
You have a bad cough. You see a doctor.
-
You eat so many sweets. They're bad for your teeth.
-
සම්පූර්ණ කරන්න: We ought leave soon.
-
ප්රශ්නයක් හදන්න: I / what / should / cook / tonight?
-
කෙටි පිළිතුර: "Should I bring a coat?" "Yes, you ."
-
යෝජනාව සම්පූර්ණ කරන්න: Why you ask your neighbour?
B. අර්ථය
තත්ත්වය අනුව නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: You … try yoga. It really helps with stress.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: In the UK you … drive on the left. It's the law.
-
වඩා ස්වාභාවික වාක්යය තෝරන්න:
-
ඔබේ යාළුවාට එයාගේ සහෝදරිය එක්ක ප්රශ්නයක් තියෙනවා. උපදෙස මොකක්ද?
C. වැරැද්ද සොයන්න
හැම වාක්යයකම එක වැරැද්දක් තියෙනවා, නැත්නම් වාක්යය හරි. නිවැරදි කළ වාක්යය ලියන්න, නැත්නම් correct කියලා ලියන්න.
-
He should to call his mother.
-
Do I should take an umbrella?
-
She shoulds rest more.
-
If I were you, I'd talk to her.
D. පාඨය තුළ
should, ought to, don't හෝ were පාවිච්චි කරන්න. එකම වචනය එක පාරකට වඩා පාවිච්චි කරන්න පුළුවන්.
Kim: My boss gives me too much work. What 15 I do?
Ana: I think you 16 talk to her about it.
Kim: 17 I write her an email?
Ana: No, I don't think you 18 write an email. Why 19 you ask for a meeting?
Kim: Good idea.
Ana: And if I 20 you, I'd prepare a list of all your tasks.
E. ඔබේ වාරය
ඔබේ උපදෙස් සහ අදහස් ඉංග්රීසියෙන් ලියන්න.
-
යාළුවෙක් කියනවා: "I want to learn English faster." එයාට උපදෙස් දෙකක් දෙන්න: එකක් should එක්ක, අනිත් එක Why don't you…? එක්ක.
-
ඔබේ නගරය ගැන should හෝ shouldn't පාවිච්චි කරලා එක අදහසක් ලියන්න.
F. මිශ්ර පුනරීක්ෂණය
කලින් පාඩම් පුනරීක්ෂණය කරන්න.
-
A2-20 Must, Have To, Mustn't සහ Don't Have To: නීති සහ බැඳීම් — සරල සිංහලෙන් You wear a seat belt. It's the law.
-
A2-20 Must, Have To, Mustn't සහ Don't Have To: නීති සහ බැඳීම් — සරල සිංහලෙන් Tomorrow is a holiday, so we go to work.
-
A1-25 Like, Want සහ Would Like: කැමැත්ත සහ ආචාරශීලී ඉල්ලීම් — සරල සිංහලෙන් Would you like (come) with us?
පිළිතුරු
A. ව්යුහය
- should / ought to
- shouldn't / should not / ought not to
- to
- What should I cook tonight?
- should
- don't
B. අර්ථය
- should
- have to
- I don't think you should buy it.
- Why don't you call her?
C. වැරැද්ද සොයන්න
- He should call his mother.
- Should I take an umbrella?
- She should rest more.
- ✓ If I were you, I'd talk to her.
D. පාඨය තුළ
- should
- should / ought to
- Should
- should
- don't
- were / was
E. ඔබේ වාරය
- You should read something in English every day. Why don't you watch films with English subtitles?
- The city should build more parks. Cars shouldn't drive in the old town.
F. මිශ්ර පුනරීක්ෂණය
- must / have to
- don't have to / do not have to / won't have to / will not have to
- to come
