Need, Needn't Have, Be Supposed To: इंग्रजीत गरज आणि बंधन सविस्तर
Need, Needn't Have, Be Supposed To: Obligation in Depth
या पानावर
उद्दिष्ट
हा धडा झाल्यावर तुम्ही काय आवश्यक आहे आणि काय नाही ते सांगू शकाल (need to, don't need to, needn't), भूतकाळातली एखादी कृती अनावश्यक होती हे सांगू शकाल (needn't have done किंवा didn't need to do), अनेकदा मोडल्या जाणाऱ्या अपेक्षा आणि नियमांबद्दल बोलू शकाल (be supposed to), औपचारिक बंधन सांगू शकाल (be required to, be obliged to), आणि should, need to, have to आणि must यांतून योग्य शब्द निवडू शकाल.
मुख्य कल्पना
A2-20 मध्ये तुम्ही must, have to, mustn't आणि don't have to शिकलात. पण खऱ्या आयुष्यातल्या बंधनांच्या अनेक छटा असतात. म्हणून दोन प्रश्न विचारा:
- किती ठाम आहे? सल्ला, गरज, की परिणाम असलेला नियम?
- कुठून येतं? तुमच्याकडून, नियम किंवा कायद्याकडून, की लोकांच्या अपेक्षेतून?
एक थर्मामीटर डोळ्यांसमोर आणा. सगळ्यात खाली should – सल्ला. त्यावर need to – काम पूर्ण होण्यासाठी आवश्यक. मग have to आणि must – खरं बंधन. सगळ्यात वर be required to आणि be obliged to – नियम, कायदे, करार.
थर्मामीटरच्या बाजूला एक वेगळं लेबल लटकतं: be supposed to. ते सांगतं की काय अपेक्षित आहे – आणि अनेकदा सुचवतं की लोक तसं करत नाहीत.
आणि शेवटी, need ची भूतकाळातली एक युक्ती. I needn't have taken a taxi म्हणजे मी टॅक्सी केली, आणि ते पैसे वाया गेले. I didn't need to take a taxi म्हणजे सहसा मी टॅक्सी केली नाही.
मराठी आणि इंग्रजी
चांगली बातमी: नकारार्थी वाक्यांत मराठी इंग्रजीसारखाच फरक करते. “यायची गरज नाही” = you don't need to come, आणि “येऊ नकोस / यायचं नाही” = you mustn't come (मनाई). फक्त लक्षात ठेवा: “नको” कधी कधी “गरज नाही” असाही अर्थ देतो (पाहा A2-20). “यायची गरज नाही” मधलं “-ायची” इंग्रजीत to सारखं वाटतं, म्हणून needn't to ही चूक होते; needn't नंतर to येत नाही.
अवघड भाग भूतकाळात आहे. मराठी “नको होतं” दोन गोष्टी सांगू शकतं: ती कृती चूक होती (shouldn't have), किंवा फक्त अनावश्यक होती. अनावश्यक कृतीसाठी इंग्रजीत needn't have – मराठीत नेमकं “… करायची गरज नव्हती” किंवा “उगाच केलं”. आणि मराठी “येणार होता”, “ठरलं होतं” म्हणजे न पाळलेली योजना: इंग्रजीत was supposed to, had to नाही – had to म्हणजे करावं लागलं (आणि सहसा केलं).
नियम सांगताना मराठीत “-ायचं असतं” हे सुंदर रूप आहे: “इथे काउंटरवर पैसे द्यायचे असतात” = You're supposed to pay at the counter. औपचारिक भाषेत आपण “बंधनकारक आहे”, “आवश्यक आहे” म्हणतो, आणि वाक्याचा कर्ता नियम असतो. इंग्रजीत माणूस कर्ता होतो: Passengers are required to show a ticket.
| मराठी | इंग्रजी | काय वेगळं आहे? |
|---|---|---|
| मला रिपोर्ट शुक्रवारपर्यंत पूर्ण करायला हवा. | I need to finish the report by Friday. | गरज → need to |
| चपला काढायची गरज नाही. | You don't need to take your shoes off. | “गरज नाही” → don't need to – इथे दोन्ही भाषा सारख्याच आहेत |
| वायरींना हात लावू नकोस. | You mustn't touch the wires. | मनाई → mustn't – सारखंच |
| इतका स्वयंपाक करायची गरज नव्हती. | I needn't have cooked so much. | केलं, पण उगाच → needn't have |
| आम्हाला बुकिंग करायची गरज पडली नाही. | We didn't need to book. | गरज नव्हती (आणि केलं नाही) |
| मी सॅमला सहा वाजता भेटणार होतो. | I was supposed to meet Sam at six. | न पाळलेली योजना → was supposed to |
| मला ऑफिसमध्ये सूट घालावा लागायचा. | I had to wear a suit at work. | बंधन, जे पाळलं → had to |
| इथे गाडी लावायची नसते. | You're not supposed to park here. | “-ायचं नसतं” → not supposed to |
| प्रवाशांनी वैध तिकीट दाखवणं बंधनकारक आहे. | Passengers are required to show a valid ticket. | इंग्रजीत माणूस कर्ता + are required to |
थोडक्यात: “गरज नाही” आणि “नकोस” = don't need to आणि mustn't. “… करायची गरज नव्हती, तरी केलं” = needn't have; “भेटणार होतो, पण…” = was supposed to; “बंधनकारक आहे” = माणूस कर्ता + be required to.
रचना
Need (वर्तमान)
| रूप | प्रकार | उदाहरण |
|---|---|---|
| need to + मूळ रूप | साधं क्रियापद (सगळे काळ) | You need to renew your passport. |
| don't / doesn't need to + मूळ रूप | साधं क्रियापद, नकार | You don't need to bring anything. |
| needn't + मूळ रूप (to आणि -s शिवाय) | modal; मुख्यतः UK, थोडं औपचारिक | You needn't bring anything. |
| Do I need to…? | प्रश्न | Do I need to book? |
अनावश्यक भूतकाळातल्या कृती: दोन रचना
| रचना | कृती घडली का? | उदाहरण |
|---|---|---|
| needn't have + past participle | हो – पण गरज नव्हती. | I needn't have taken a taxi. (मी टॅक्सी केली.) |
| didn't need to + मूळ रूप | सहसा नाही – गरज नव्हती, म्हणून केलं नाही. | I didn't need to take a taxi. (सहसा: केली नाही.) |
Needn't have मुख्यतः ब्रिटिश इंग्रजीत आहे. US इंग्रजीत दोन्ही अर्थांसाठी सहसा didn't need to किंवा didn't have to म्हणतात, आणि अर्थ संदर्भावरून कळतो. संदर्भ स्पष्ट असेल तर didn't need to घडलेल्या कृतीसाठीही चालतं.
Be supposed to
| उदाहरण | |
|---|---|
| वर्तमान + | We're supposed to check in by three. |
| वर्तमान − | You're not supposed to park here. |
| वर्तमान ? | What are we supposed to do with these forms? |
| भूतकाळ + | He was supposed to call me. (त्याने फोन केला नाही.) |
| भूतकाळ − | You weren't supposed to open it! (तू उघडलंस.) |
औपचारिक बंधन
| रूप | उदाहरण |
|---|---|
| be required to + मूळ रूप | Staff are required to wear ID badges. |
| be obliged to + मूळ रूप | Landlords are obliged to carry out repairs. |
ठामपणाची शिडी
| कमी → जास्त | अर्थ | उदाहरण |
|---|---|---|
| should / ought to | सल्ला, योग्य गोष्ट | You should back up your files. |
| need to | परिणामासाठी आवश्यक | You need to back up your files before the update. |
| have to | बाहेरचा नियम किंवा परिस्थिती | We have to back up all files on Fridays — it's company policy. |
| must | ठाम; बोलणाऱ्याची स्वतःची भावना किंवा लेखी नियम | All files must be backed up daily. |
| be required to / be obliged to | औपचारिक | Employees are required to back up all files. |
वापर
1Need to, don't need to, needn't
Need to गरज सांगतं – काम पूर्ण होण्यासाठी काय आवश्यक आहे. Don't need to आणि needn't म्हणजे ती कृती आवश्यक नाही (हवं तर करू शकता). Needn't हे modal आहे: to नाही आणि -s नाही. ते मुख्यतः ब्रिटिश इंग्रजीत आणि थोडं औपचारिक आहे; don't need to सगळीकडे नेहमीचं. मराठी “गरज नाही” आणि “लागणार नाही” दोन्ही don't need to.
2Needn't have आणि didn't need to – अनावश्यक भूतकाळातल्या कृती
Needn't have + past participle: तुम्ही काहीतरी केलं, आणि नंतर कळलं की त्याची गरज नव्हती – मेहनत वाया गेली. मराठीत “… करायची गरज नव्हती” किंवा “उगाच केलं”. Didn't need to + मूळ रूप: गरज नव्हती, आणि सहसा तुम्ही ते केलं नाही – “गरज पडली नाही”.
3Be supposed to – अपेक्षा आणि नियम (जे अनेकदा मोडले जातात)
Be supposed to सांगतं की नियम, करार किंवा नेहमीच्या पद्धतीनुसार कोणाकडून काय अपेक्षित आहे. अनेकदा ते सुचवतं की ती अपेक्षा पूर्ण होत नाही. Not supposed to = नियमाविरुद्ध, परवानगी नाही. भूतकाळात was / were supposed to न पाळलेली योजना किंवा अपेक्षा सांगतं – मराठी “… येणार होता”, “… यायचं होतं” सारखं.
Be supposed to चा अर्थ “असं म्हणतात” असाही असू शकतो: This café is supposed to be very good. हा अर्थ B2-12 मध्ये आहे.
4Be required to / be obliged to – औपचारिक बंधन
Be required to आणि be obliged to नियम, कायदे, करार आणि अधिकृत कागदपत्रांत वापरतात. Be obliged to अनेकदा अशा बंधनाकडे बोट दाखवतं ज्यातून सुटका नाही – कायदेशीर किंवा नैतिक. Not required to = आवश्यक नाही (औपचारिक). मराठी “बंधनकारक आहे”, “आवश्यक आहे” मध्ये नियम कर्ता असतो; इंग्रजीत माणूस कर्ता होतो.
5Should, need to, have to, must – शिडीवर योग्य पायरी
ठामपणा आणि स्रोत पाहून निवडा. Should = सल्ला. Need to = उद्देशासाठी आवश्यक. Have to = बाहेरून आलेलं बंधन (नियम, इतर लोक, परिस्थिती). Must = ठाम बंधन, अनेकदा बोलणाऱ्याची स्वतःची भावना, किंवा लेखी नियम आणि सूचनाफलक. मराठीत “पाहिजे” should पासून must पर्यंत सगळीकडे येऊ शकतं, म्हणून संदर्भ पाहा.
नेहमीच्या चुका
मराठी भाषकांसाठी सापळे
1. “काळजी करायची गरज नाही” → need not to. मराठीत “गरज नाही” च्या आधी “-ायची” रूप येतं: “काळजी करायची गरज नाही”, “आणायची गरज नाही”. शाळेत आपण क्रियापद to सह शिकतो, म्हणून need not to worry तयार होतं. पण needn't / need not हे modal आहे: त्यानंतर मूळ रूप, to शिवाय. किंवा साधं क्रियापद वापरा: don't need to.
2. “युनिव्हर्सिटी दहा तारखेला निकाल लावणार होती” → had to come. मराठीत “लावणार होती”, “येणार होता”, “यायचं ठरलं होतं” म्हणजे न पाळलेली योजना. पण इंग्रजी had to म्हणजे बंधन, जे सहसा पाळलं गेलं, म्हणून वाक्य गोंधळाचं होतं. न पाळलेली योजना किंवा अपेक्षा = was / were supposed to.
3. “बाबांनी रजा घ्यायला नको होती” → shouldn't have (अनावश्यक कृतीसाठी). मराठी “नको होतं” दोन अर्थ सांगतं: “ती चूक होती” आणि “त्याची गरज नव्हती”. इंग्रजी shouldn't have फक्त पहिला अर्थ सांगतं: तसं करणं चूक होतं. गरज नसलेल्या कृतीसाठी needn't have किंवा didn't need to – मराठीत नेमकं “… करायची गरज नव्हती”.
4. “हेल्मेट घालणं सक्तीचं आहे” → You are compulsory to. मराठीत नियम “सक्तीचं आहे”, “बंधनकारक आहे” असा सांगतो, आणि ते शब्द नियमाला लागतात: “घालणं सक्तीचं आहे”. इंग्रजीत compulsory हे विशेषणही नियमालाच लागतं (Helmets are compulsory), माणसाला नाही. माणूस कर्ता असेल तर are required to किंवा have to.
गोंधळ करू नका
mustn't आणि don't need to / needn't – Mustn't म्हणजे करू नका. Don't need to म्हणजे गरज नाही (हवं तर करा). पाहा A2-20. मराठी “नकोस” आणि “गरज नाही” असाच फरक करतात.
needn't have done आणि didn't need to do – केलं, की (सहसा) केलं नाही.
be supposed to आणि should – Should बोलणाऱ्याचा स्वतःचा सल्ला. Be supposed to इतरांची अपेक्षा किंवा नियम सांगतं.
needn't have आणि shouldn't have – needn't have = गरज नव्हती; shouldn't have = चूक होती. पाहा B1-09. मराठी “नको होतं” दोन्ही सांगू शकतं.
Passive अर्थाचं need + -ing (The car needs washing) B2-13 मध्ये आहे. औपचारिक be to (You are to report at nine) C1-16 मध्ये आहे.
स्पेलिंग आणि उच्चार
- supposed to चा उच्चार /səˈpəʊstə/ (UK), /səˈpoʊstə/ (US). जोर दुसऱ्या syllable वर: sup-POSED. पहिला syllable कमकुवत /ə/ – “सपोज्ड” मधला स्पष्ट “स” नाही. to च्या आधी -d ऐकू येत नाही, पण लिहायलाच हवा.
- needn't /ˈniːdnt/: लांब /iː/, मराठी “ई” सारखा. d आणि n मध्ये स्वर नाही: जीभ दातांमागच्या उंचवट्यावरच राहते आणि हवा नाकातून जाते. शेवटचा t अनेकदा अगदी कमकुवत असतो, म्हणून नकाराचा अर्थ लक्षपूर्वक ऐका. needn't have /ˈniːdntəv/.
- have to = /ˈhæftə/ आणि has to = /ˈhæstə/: इथे f आणि s, v आणि z नाहीत. /æ/ मराठी “बॅग” मधल्या “ॅ” च्या जवळचा आहे – हा तुमचा फायदा.
- obliged /əˈblaɪdʒd/ मध्ये दोन syllables आहेत: o-BLIGED. शेवटी /dʒd/ – “ज” नंतर लगेच /d/, मध्ये स्वर नाही.
- required /rɪˈkwaɪəd/ (UK), /rɪˈkwaɪrd/ (US): जोर दुसऱ्या syllable वर.
सुवर्णनियम
विचारा, किती ठाम आहे आणि कोण ठरवतं: should (सल्ला) → need to (गरज) → have to / must (बंधन) → be required to / be obliged to (औपचारिक नियम). Be supposed to = अपेक्षित, पण अनेकदा केलं जात नाही; मराठी “… येणार होता, पण” = was supposed to. भूतकाळात needn't have done = केलं, पण गरज नव्हती; didn't need to do = गरज नव्हती (आणि सहसा केलं नाही). needn't नंतर कधीच to नाही.
सराव
A. रचना
योग्य रूप लिहून वाक्य पूर्ण करा.
-
needn't + have वापरून रिकामी जागा भरा: We took sandwiches, but there was free food. We (bring) sandwiches.
-
be supposed to (भूतकाळ) वापरून रिकामी जागा भरा: The train arrive at six, but it was an hour late.
-
रिकामी जागा भरा: Drivers are required (carry) their licence.
-
needn't वापरून वाक्य पुन्हा लिहा: It isn't necessary for you to wait for me.
-
be obliged to वापरून वाक्य पुन्हा लिहा: The law says landlords must return the deposit.
-
वाक्य नकारार्थी करा: You need to print the tickets.
B. अर्थ
योग्य पर्याय निवडा.
-
योग्य पर्याय निवडा: You … pay — the museum is free on Sundays.
-
योग्य पर्याय निवडा: It was a holiday, so I to work. I stayed in bed.
-
योग्य पर्याय निवडा: I — the exam was easy, but I was nervous all week.
-
योग्य पर्याय निवडा: You're not … to eat in the library — it's against the rules.
-
नियम नाही, तर सल्ला असलेलं वाक्य निवडा: … see a dentist once a year.
C. चूक शोधा
प्रत्येक वाक्यात एक चूक आहे किंवा वाक्य बरोबर आहे. दुरुस्त वाक्य लिहा किंवा correct लिहा.
-
You needn't to call me back.
-
I'm suppose to start work at eight.
-
She needs not worry about the exam.
-
We didn't need to queue because we had booked online.queue (UK) = wait in line (US)
D. संदर्भात
संवादातील रिकाम्या जागा भरा. needn't have, didn't need to किंवा be supposed to योग्य रूपात वापरा.
Lena: How was the wedding?
Max: Lovely, but I made a few mistakes. First, I took a taxi from the station — and then I saw the hotel was right next to it. I 16 (take) a taxi at all!
Lena: Oh no. What about the dress code?
Max: The invitation said guests 17 (supposed / wear) something blue. I forgot.
Lena: Did you need to bring a gift?
Max: No, we 18 (not / need / bring) anything — they asked for donations to a charity instead, so I just gave money.
Lena: And the speech?
Max: I 19 (supposed / give) a short speech, but I was too nervous, so my brother did it.
Lena: Well, at least you were there!
E. तुमचे स्वतःचे वाक्य
तुमच्या अनुभवांबद्दल इंग्रजीत लिहा.
-
तुम्ही केलेली, पण नंतर अनावश्यक ठरलेली एखादी गोष्ट needn't have वापरून लिहा.
-
तुमच्या शाळेतला किंवा ऑफिसमधला एखादा नियम, जो लोक अनेकदा मोडतात, be supposed to वापरून लिहा.
F. मिश्र उजळणी
मागील धड्यांची उजळणी करा.
-
A2-20 Must, Have To, Mustn't आणि Don't Have To: इंग्रजीत नियम, जबाबदारी आणि मनाई You ___ … smoke here — it's a hospital.
-
B1-09 Should Have, Could Have, Might Have: भूतकाळातली चूक आणि खंत मराठीत I'm so tired. I (not stay) up so late last night.
-
B2-06 Must Have, Can't Have, Might Have: भूतकाळाबद्दल अंदाज इंग्रजीत The ground is wet. It (must rain) in the night.
-
B2-05 Would Rather, Had Better आणि Prefer: आवड, निवड आणि इशारा इंग्रजीत It's late. We'd better (go) home.
उत्तरे
A. रचना
- needn't have brought
- was supposed to
- to carry
- You needn't wait for me.
- Landlords are obliged to return the deposit. / Landlords are legally obliged to return the deposit.
- You don't need to print the tickets. / You needn't print the tickets.
B. अर्थ
- don't need to
- didn't need to go
- needn't have worried / didn't need to worry
- supposed
- You should
C. चूक शोधा
- You needn't call me back. / You don't need to call me back.
- I'm supposed to start work at eight.
- She needn't worry about the exam. / She doesn't need to worry about the exam.
- ✓ We didn't need to queue because we had booked online.
D. संदर्भात
- needn't have taken / didn't need to take
- were supposed to wear
- didn't need to bring
- was supposed to give
E. तुमचे स्वतःचे वाक्य
- I needn't have taken an umbrella yesterday — it didn't rain at all.
- We're supposed to turn off our computers every evening, but most people forget.
F. मिश्र उजळणी
- mustn't
- shouldn't have stayed
- must have rained
- go
