Should at Ought To sa Ingles: Paano Magbigay ng Payo
Should and Ought To: Giving Advice
Sa pahinang ito
Layunin
Pagkatapos ng araling ito, kaya mo nang magbigay ng payo, sabihin kung ano sa tingin mo ang tama o mali, at humingi ng payo sa ibang tao gamit ang should, shouldn't, ought to at ilang kapaki-pakinabang na parirala para sa payo.
Ang Pangunahing Ideya
Ang should ay ang pandiwa ng magagandang ideya. Hindi nito sinasabing "patakaran ito" — must o have to ang gamit doon A2-20. Ang sinasabi nito ay "sa tingin ko, ito ang tama" o "ito ang pinakamagandang plano". Malaya ang kausap mo na tumanggi.
Isipin mong nakatayo ang isang kaibigan sa sangandaan. Hindi mo siya puwedeng itulak sa isang daan, pero puwede mong ituro ang daan at sabihing You should go this way. Ang daliring nakaturo ay ang should: isang marahang tulak, hindi utos.
Dahil nagbibigay ito ng opinyon, ginagamit din ang should para sa mga pangkalahatang ideya tungkol sa tama at mali: People should be kind to animals. At dahil magalang at bukas ito, ito rin ang natural na paraan ng paghingi ng payo: What should I do?
Halos pareho ang kahulugan ng ought to at should. Hindi ito kasingkaraniwan, lalo na sa mga tanong at sa negatibo.
Para sa ating mga Pilipino, ito ang pinakamahalagang punto: iisang dapat ang gamit natin para sa payo at para sa patakaran. Sa Ingles, magkaiba ang dalawa.
Filipino at Ingles
Sa Filipino, dapat ang karaniwang salita para sa payo (Dapat magpatingin ka sa doktor) pero pati na rin sa patakaran at batas (Dapat naka-helmet kapag nakamotor). Sa Ingles, ang payo ay should, at ang obligasyon ay must / have to A2-20. Ang kailangan ay mas malapit sa have to o need to. Mag-ingat din sa negatibo: ang hindi dapat ay shouldn't (o mustn't para sa patakaran), pero ang hindi kailangan ay don't have to — ibig sabihin, walang obligasyon.
| Filipino | Kahulugan | Ingles |
|---|---|---|
| Dapat kang magpatingin sa doktor. | payo | You should see a doctor. |
| Dapat sabihin mo sa kanya ang totoo. | payo, opinyon tungkol sa tama | You should tell her the truth. / You ought to tell her the truth. |
| Dapat magsuot ng helmet kapag nakamotor. | obligasyon (batas) | You have to wear a helmet on a motorbike. |
| Hindi mo dapat iwan ang bike mo sa labas. | negatibong payo | You shouldn't leave your bike outside. |
| Hindi mo kailangang magdala ng pagkain. | walang obligasyon | You don't have to bring food. |
| Ano ang dapat kong isuot? | paghingi ng payo | What should I wear? |
| Bakit hindi mo tanungin ang teacher mo? | mungkahi | Why don't you ask your teacher? |
| Kung ako sa iyo, tatanggapin ko ang trabaho. | personal na payo | If I were you, I'd take the job. |
Tatlong bagay ang dapat pansinin. Una, magandang balita: gumagana ang Bakit hindi mo…? tulad ng Why don't you…? — mungkahi ito, hindi tunay na tanong. Pangalawa, sa negatibong payo, nasa dapat ang hindi sa Filipino (Sa tingin ko, hindi mo dapat…), pero sa Ingles, karaniwang nasa think ang not: I don't think you should… Pangatlo, ang Kung ako sa iyo ay nagiging nakapirming parirala na If I were you, I'd… — hindi If I am you, I will…, kahit contemplated aspect (tatanggapin) ang gamit natin sa Filipino.
Anyo
Should — isang modal (modal verb): pareho ang anyo para sa lahat ng simuno, at sinusundan ng base form (ang payak na anyo ng pandiwa: walang to, walang -s).
| Anyo | Halimbawa |
|---|---|
| Positibo (affirmative) | You should see a doctor. |
| Negatibo | She shouldn't (should not) drink so much coffee. |
| Tanong na yes/no | Should I call him? |
| Tanong na may what, where, which… | What should we do? |
| Maikling sagot | Yes, you should. / No, you shouldn't. |
Ought to — kapareho ng kahulugan ng should; bahagi ng anyo ang to.
| Anyo | Halimbawa |
|---|---|
| Positibo | You ought to apologise. |
| Negatibo (hindi gaanong karaniwan) | You ought not to worry so much. — mas madalas: You shouldn't worry so much. |
| Tanong | Bihira — gamitin ang should: Should I…? |
Iba pang paraan ng pagbibigay ng payo
| Parirala | Pattern | Halimbawa |
|---|---|---|
| I think you should… | I think + you should + base form | I think you should rest. |
| I don't think you should… | I don't think + you should + base form | I don't think you should go. |
| Why don't you…? | Why don't you + base form? | Why don't you ask your teacher? |
| If I were you, I'd… | nakapirming parirala + base form | If I were you, I'd take the job. |
Gamit
1Pagbibigay ng Payo
Gamitin ang should / shouldn't para sabihin kung ano sa tingin mo ang magandang ideya o masamang ideya para sa isang tao.
2Opinyon tungkol sa Tama
Gamitin ang should para sa opinyon mo kung paano dapat ang mga bagay — sa lipunan, sa trabaho, sa buhay.
3Ought To
Kapareho ng kahulugan ng should ang ought to. Medyo mas seryoso ang tunog nito at mas karaniwan sa British English. Gamitin ito lalo na sa mga positibong pangungusap.
4Paghingi ng Payo
Gamitin ang Should I / we…? at What / Where / Which… should I…? para humingi ng opinyon ng iba. Napakakaraniwan din ng Do you think I should…? Mabuti na lang, magkahawig ang ayos sa Filipino: Dapat ba ako…? = Should I…?, Ano ang dapat kong…? = What should I…? Ang kaibahan: sa Ingles, laging sumusunod ang simuno sa should.
5I Think You Should / I Don't Think You Should
Para palambutin ang payo, magsimula sa I think. Para sa negatibong payo, karaniwang ginagawang negatibo ng Ingles ang think: I don't think you should… Tama rin ang I think you shouldn't…, pero hindi ito gaanong karaniwan at mas diretso ang dating.
6Why Don't You…? at If I Were You, I'd…
Ang Why don't you…? ay magiliw na mungkahi, hindi tunay na tanong, tulad ng Bakit hindi mo…? o …ka kaya sa Filipino. Ang If I were you, I'd… ay nakapirming parirala para sa matatag at personal na payo, tulad ng Kung ako sa iyo…: kabisaduhin ito bilang isang buo. Nasa B1-06 ang gramatika sa likod nito. (Karaniwan din ang If I was you sa impormal na pagsasalita; were ang ligtas na piliin.)
Karaniwang Mali
Mga Bitag para sa mga Pilipino
1. Iisang dapat para sa payo at sa patakaran. Dahil dapat ang gamit natin sa dalawa, madalas tayong pumili ng maling salita sa Ingles. Kapag must ang ginamit mo para sa payo sa kaibigan, parang utos ito. Kapag should naman ang ginamit mo para sa patakaran, parang mungkahi lang ito na puwedeng hindi sundin. Payo → should; patakaran o batas → have to / must A2-20. (Karaniwan pa rin ang masiglang rekomendasyon tulad ng You must try this cake!)
2. Hindi dapat o hindi kailangan? Magkaiba ang dalawa sa Filipino at sa Ingles. Ang hindi dapat = shouldn't (masamang ideya). Ang hindi kailangan = don't have to (walang obligasyon, ikaw ang bahala). Kapag pinaghalo, nagbabago ang kahulugan.
3. Tanong na hindi binabaligtad ang ayos. Sa Filipino, puwedeng sumunod agad ang panghalip sa salitang pananong: Saan ako dapat bumaba?, Anong oras tayo dapat umalis? Kapag isinalin nang ganito, nauuna ang simuno sa should. Sa Ingles, pagkatapos ng salitang pananong, should muna bago ang simuno.
4. Kung ako sa iyo + will. Sa Kung ako sa iyo, sasakay ako ng bus, contemplated aspect (sasakay) ang gamit natin, kaya madalas itong maging will sa Ingles. Pero ang nakapirming parirala ay If I were you, I'd… (I'd = I would). Tingnan ang B1-06.
Huwag Ipagkamali
should at must / have to — Ang should ay payo: puwede kang tumanggi. Ang must / have to ay obligasyon: hindi ka puwedeng tumanggi. Sa Filipino, parehong dapat ang dalawa, kaya tingnan ang sitwasyon. Tingnan ang A2-20.
Why don't you…? (mungkahi) at Why didn't you…? (tunay na tanong o reklamo) — Ang anyong present lang ang payo. Sa Filipino, makikita rin ang pagkakaiba sa pandiwa: tawagan (mungkahi) at tinawagan (nakaraan).
should, had better at should have — Mas malakas ang had better at nagbababala ito tungkol sa masamang resulta: tingnan ang B2-05. Ang payo at panghihinayang tungkol sa nakaraan (You should have told me, "Dapat sinabi mo sa akin") ay nasa B1-09.
Baybay at Bigkas
- should /ʃʊd/: hindi binibigkas ang l. Iwasan ang bigkas na batay sa baybay, na may l. Katugma ito ng good at could.
- Ang unang tunog, /ʃ/, ay hindi simpleng s: bilugin at iusli nang kaunti ang labi, at iurong nang kaunti ang dila. Kapag s ang bigkas, parang "sud" ang maririnig.
- Maikli at maluwag ang patinig na /ʊ/, mas maikli kaysa sa u ng Filipino. Huwag itong pahabain na parang shoe /ʃuː/: magkaiba ang /ʊ/ at /uː/ sa Ingles (full / fool, pull / pool), kahit iisang tunog lang ang mga ito para sa maraming Pilipino.
- Sa mabilis na pagsasalita, madalas mahina ang should: /ʃəd/ — halos walang patinig. Hindi kailangang bigkasin nang buo ang bawat patinig, tulad ng nakasanayan natin sa Filipino.
- Dalawang pantig ang shouldn't /ˈʃʊdnt/. Magkadikit ang d at n: nananatili ang dila sa likod ng mga ngipin sa itaas, at sa ilong lumalabas ang hangin. Huwag magsingit ng patinig sa pagitan nila.
- ought to /ˈɔːtə/ (UK), /ˈɑːtə/ o /ˈɑːdə/ (US): hindi binibigkas ang gh. Nasa unang pantig ang diin; mahaba at bilog ang /ɔː/ (UK), at mahina ang to: "OR-tuh". Iwasan ang maikling "ot".
- Sa If I were you, I'd…, ang I'd /aɪd/ = I would. Maikli ang d sa dulo, pero huwag itong kalimutan: kapag wala ito, parang I buy ang maririnig sa I'd buy.
Gintong Tuntunin
Magbigay ng payo gamit ang should + base form (walang to). Kapareho ng kahulugan ang ought to. Sa negatibong payo, I don't think you should… ang pinakanatural. At huwag isalin nang awtomatiko ang dapat: payo → should; patakaran o obligasyon → must / have to. Ang hindi kailangan ay don't have to, hindi shouldn't.
Mga Pagsasanay
A. Anyo
Kumpletuhin ang pangungusap. Sa bilang 1–2, gamitin ang should, shouldn't o ought to.
-
You have a bad cough. You see a doctor.
-
You eat so many sweets. They're bad for your teeth.
-
Kumpletuhin: We ought leave soon.
-
Bumuo ng tanong: I / what / should / cook / tonight?
-
Maikling sagot: "Should I bring a coat?" "Yes, you ."
-
Kumpletuhin ang mungkahi: Why you ask your neighbour?
B. Kahulugan
Piliin ang sagot na tugma sa kahulugan.
-
Piliin ang tamang sagot: You … try yoga. It really helps with stress.
-
Piliin ang tamang sagot: In the UK you … drive on the left. It's the law.
-
Piliin ang mas natural na pangungusap:
-
May problema ang kaibigan mo sa kapatid niyang babae. Alin ang payo?
C. Hanapin ang Mali
Itama ang mali. Kung tama na ang pangungusap, isulat ang correct.
-
He should to call his mother.
-
Do I should take an umbrella?
-
She shoulds rest more.
-
If I were you, I'd talk to her.
D. Sa Konteksto
Gamitin ang should, ought to, don't o were. Puwedeng gamitin ang isang salita nang higit sa isang beses.
Kim: My boss gives me too much work. What 15 I do?
Ana: I think you 16 talk to her about it.
Kim: 17 I write her an email?
Ana: No, I don't think you 18 write an email. Why 19 you ask for a meeting?
Kim: Good idea.
Ana: And if I 20 you, I'd prepare a list of all your tasks.
E. Ikaw Naman
Isulat sa Ingles ang mga payo at opinyon mo.
-
Sinabi ng kaibigan mo: "I want to learn English faster." Magbigay ng dalawang payo, isa gamit ang should at isa gamit ang Why don't you…?
-
Sumulat ng isang opinyon tungkol sa bayan o lungsod mo gamit ang should o shouldn't.
F. Halo-halong Balik-aral
Balikan ang mga naunang aralin.
-
A2-20 Must, Have To, Mustn't, Don't Have To: Kailangan, Bawal at Hindi Kailangan sa Ingles You wear a seat belt. It's the law.
-
A2-20 Must, Have To, Mustn't, Don't Have To: Kailangan, Bawal at Hindi Kailangan sa Ingles Tomorrow is a holiday, so we go to work.
-
A1-25 Like, Want at Would Like sa Ingles: Gusto, Pero Alin ang Gagamitin? Would you like (come) with us?
Mga sagot
A. Anyo
- should / ought to
- shouldn't / should not / ought not to
- to
- What should I cook tonight?
- should
- don't
B. Kahulugan
- should
- have to
- I don't think you should buy it.
- Why don't you call her?
C. Hanapin ang Mali
- He should call his mother.
- Should I take an umbrella?
- She should rest more.
- ✓ If I were you, I'd talk to her.
D. Sa Konteksto
- should
- should / ought to
- Should
- should
- don't
- were / was
E. Ikaw Naman
- You should read something in English every day. Why don't you watch films with English subtitles?
- The city should build more parks. Cars shouldn't drive in the old town.
F. Halo-halong Balik-aral
- must / have to
- don't have to / do not have to / won't have to / will not have to
- to come
