Need, Needn't Have සහ Be Supposed To: බැඳීම සහ අවශ්යතාව ගැඹුරින් — සරල සිංහලෙන්
Need, Needn't Have, Be Supposed To: Obligation in Depth
මෙම පිටුවේ
අරමුණ
මේ පාඩමෙන් පස්සේ ඔබට අවශ්ය දේ සහ අවශ්ය නැති දේ කියන්න පුළුවන් වෙනවා (need to, don't need to, needn't), අතීත ක්රියාවක් අවශ්ය නොවුණු බව කියන්න පුළුවන් වෙනවා (needn't have done සහ didn't need to do), මිනිස්සු බොහෝ විට කඩන බලාපොරොත්තු සහ නීති ගැන කතා කරන්න පුළුවන් වෙනවා (be supposed to), විධිමත් බැඳීම් පාවිච්චි කරන්න පුළුවන් වෙනවා (be required to, be obliged to), ඒ වගේම should, need to, have to සහ must අතරින් හරි එක තෝරන්නත් ඔබට පුළුවන් වෙනවා.
ප්රධාන අදහස
A2-20 එකේ ඔබ must, have to, mustn't සහ don't have to ඉගෙන ගත්තා. ඇත්ත බැඳීම්වල ගොඩක් පාට තියෙනවා, ඒ නිසා ප්රශ්න දෙකක් අහන්න:
- කොච්චර ශක්තිමත්ද? උපදෙසක්ද, අවශ්යතාවක්ද, නැත්නම් ප්රතිවිපාක තියෙන නීතියක්ද?
- එන්නේ කොහෙන්ද? ඔබෙන්ද, නීතියකින් හෝ රීතියකින්ද, නැත්නම් මිනිස්සු බලාපොරොත්තු වෙන දෙයකින් විතරද?
උෂ්ණත්වමානයක් හිතින් මවාගන්න. පල්ලෙහාම should — නිර්දේශයක්. ඊට උඩින් need to — ප්රතිඵලයක් ගන්න අවශ්ය දෙයක්. ඊට පස්සේ have to සහ must — ඇත්ත බැඳීමක්. උඩින්ම be required to සහ be obliged to — රීති, නීති සහ ගිවිසුම්.
උෂ්ණත්වමානය ළඟ විශේෂ ලකුණක් තියෙනවා: be supposed to. ඒකෙන් කියන්නේ බලාපොරොත්තු වෙන දේ — ඒ වගේම බොහෝ විට මිනිස්සු ඒක කරන්නේ නැහැ කියන ඉඟියකුත් ඒකේ තියෙනවා.
අන්තිමට, need එකට අතීතයේ පොඩි උපක්රමයක් තියෙනවා. I needn't have taken a taxi කියන්නේ මම ටැක්සියක් ගත්තා, ඒක නිකරුණේ. I didn't need to take a taxi කියන්නේ සාමාන්යයෙන් මම ටැක්සියක් ගත්තේ නැහැ.
සිංහල සහ ඉංග්රීසි
සිංහලේ ඕනෑ කියන එක වචනයක් should, need to, have to සහ must හතරටම යනවා; ඉංග්රීසියේ ශක්තිය සහ මූලාශ්රය අනුව තෝරන්න ඕනෑ. නිෂේධයේදී වැදගත් වෙනසක් තියෙනවා: ඕනෑ නැහැ (“සපත්තු ගලවන්න ඕනෑ නැහැ”) කියන්නේ don't need to / needn't, එපා (“වයර් අල්ලන්න එපා”) කියන්නේ mustn't. සිංහලේ මේ දෙක හොඳට වෙන් වෙලා තියෙනවා, ඒ නිසා “ඕනෑ = must” කියලා හිතලා “ඕනෑ නැහැ” mustn't කරන්න එපා. අතීතයේ “ඕනෑ වුණේ නැහැ” කරපු දේටත් නොකරපු දේටත් එකයි; ක්රියාව කළා, ඒක නිකරුණේ කියලා පෙන්නන්න සිංහලෙන් නිකරුණේ වගේ වචනයක් ඕනෑ; ඉංග්රීසියේ ඒ වැඩේ කරන්නේ needn't have done. Be supposed to වලට -න්න තියෙන්නේ / -න්න තිබුණේ (“පාර්සලය ඊයේ එන්න තිබුණේ”) හොඳට ගැළපෙනවා, නමුත් සිංහලේ මේ “තිබුණේ” නිසා ගොඩක් අය had to කියනවා. නිවේදනවල “යුතුයි / යුතුය” be required to වගේ විධිමත්.
| සිංහල | තේරුම | ඉංග්රීසි |
|---|---|---|
| සිකුරාදාට කලින් මම මේ රිපෝට් එක ඉවර කරන්න ඕනෑ. | අවශ්යයි | I need to finish this report before Friday. |
| සපත්තු ගලවන්න ඕනෑ නැහැ. | අවශ්ය නැහැ (කැමති නම් කරන්න පුළුවන්) | You don't need to take your shoes off. |
| වයර් අල්ලන්න එපා. | තහනම් | You mustn't touch the wires. |
| මම නිකරුණේ ඒ තරම් ඉව්වා. | කළා, නමුත් අවශ්ය වුණේ නැහැ | I needn't have cooked so much. |
| අපිට බුක් කරන්න ඕනෑ වුණේ නැහැ. | අවශ්ය වුණේ නැහැ, ඒ නිසා කළේ නැහැ | We didn't need to book. |
| පාර්සලය ඊයේ එන්න තිබුණේ. | බලාපොරොත්තුව, නමුත් වුණේ නැහැ | The parcel was supposed to arrive yesterday. |
| මගීන් වලංගු ටිකට් පතක් පෙන්විය යුතුයි. | විධිමත් රීතිය | Passengers are required to show a valid ticket. |
ව්යුහය
Need (වර්තමානය)
| රූපය | වර්ගය | උදාහරණය |
|---|---|---|
| need to + මූල රූපය | සාමාන්ය ක්රියාපදයක් (හැම කාලයකම) | You need to renew your passport. |
| don't / doesn't need to + මූල රූපය | සාමාන්ය ක්රියාපදය, නිෂේධාත්මක | You don't need to bring anything. |
| needn't + මූල රූපය (to නැහැ, -s නැහැ) | modal verb; ප්රධාන වශයෙන් UK, ටිකක් විධිමත් | You needn't bring anything. |
| Do I need to…? | ප්රශ්නය | Do I need to book? |
අවශ්ය නොවුණු අතීත ක්රියා: රටා දෙකක්
| රටාව | ඒක වුණාද? | උදාහරණය |
|---|---|---|
| needn't have + තුන්වෙනි රූපය | ඔව් — නමුත් අවශ්ය වුණේ නැහැ. | I needn't have taken a taxi. (මම ගත්තා.) |
| didn't need to + මූල රූපය | සාමාන්යයෙන් නැහැ — අවශ්ය නැති නිසා කළේ නැහැ. | I didn't need to take a taxi. (සාමාන්යයෙන්: ගත්තේ නැහැ.) |
Needn't have ප්රධාන වශයෙන් British English. American English වල තත්ත්ව දෙකටම සාමාන්යයෙන් didn't need to හෝ didn't have to කියනවා, තේරුම පේන්නේ සන්දර්භයෙන්. සන්දර්භයෙන් පැහැදිලි නම්, didn't need to එකෙන් ඇත්තටම කරපු ක්රියාවක් ගැනත් කියන්න පුළුවන්.
Be supposed to
| උදාහරණය | |
|---|---|
| වර්තමාන + | We're supposed to check in by three. |
| වර්තමාන − | You're not supposed to park here. |
| වර්තමාන ? | What are we supposed to do with these forms? |
| අතීත + | He was supposed to call me. (එයා කෝල් කළේ නැහැ.) |
| අතීත − | You weren't supposed to open it! (ඔයා ඇරියා.) |
විධිමත් බැඳීම
| රූපය | උදාහරණය |
|---|---|
| be required to + මූල රූපය | Staff are required to wear ID badges. |
| be obliged to + මූල රූපය | Landlords are obliged to carry out repairs. |
ශක්තියේ පරිමාණය
| දුර්වල → ශක්තිමත් | තේරුම | උදාහරණය |
|---|---|---|
| should / ought to | උපදෙස, හරි දේ | You should back up your files. |
| need to | ප්රතිඵලයකට අවශ්යයි | You need to back up your files before the update. |
| have to | පිටතින් එන රීතියක් හෝ තත්ත්වයක් | We have to back up all files on Fridays — it's company policy. |
| must | ශක්තිමත්; කතා කරන කෙනාගේම හැඟීම, නැත්නම් ලියපු රීතියක් | All files must be backed up daily. |
| be required to / be obliged to | විධිමත්, නිල | Employees are required to back up all files. |
භාවිතය
1Need to, don't need to, needn't
Need to කියන්නේ අවශ්යතාව — ප්රතිඵලයක් ගන්න අවශ්ය දේ. Don't need to සහ needn't කියන්නේ ක්රියාව අවශ්ය නැහැ (ඔබ කැමති නම් කරන්න පුළුවන්). Needn't කියන්නේ modal verb එකක්: to නැහැ, -s නැහැ. ඒක ප්රධාන වශයෙන් British, ටිකක් විධිමත්; don't need to හැම තැනම බහුලයි.
2Needn't have සහ didn't need to — අවශ්ය නොවුණු අතීත ක්රියා
Needn't have + තුන්වෙනි රූපය: ඔබ ඒක කළා, ඊට පස්සේ ඒක අවශ්ය නැහැ කියලා දැනගත්තා — නිකරුණේ මහන්සි වුණා. Didn't need to + මූල රූපය: ඒක අවශ්ය වුණේ නැහැ, ඒ වගේම සාමාන්යයෙන් ඔබ ඒක කළේ නැහැ.
3Be supposed to — බලාපොරොත්තු සහ රීති (බොහෝ විට කැඩෙන)
Be supposed to කියන්නේ රීතියක්, එකඟතාවක් හෝ සාමාන්ය දේ නිසා කෙනෙක්ගෙන් බලාපොරොත්තු වෙන දේ. බොහෝ විට ඒකෙන් ඉඟි කරන්නේ ඒ බලාපොරොත්තුව ඉටු වෙන්නේ නැහැ කියලා. Not supposed to = රීතිවලට විරුද්ධයි, අවසර නැහැ. අතීතයේ was / were supposed to කියන්නේ සිද්ධ නොවුණු සැලැස්මක් හෝ බලාපොරොත්තුවක්. සිංහලේ “-න්න තියෙන්නේ / -න්න තිබුණේ” වගේ.
Be supposed to එකෙන් “මිනිස්සු කියනවා” කියන තේරුමත් කියවෙනවා: This café is supposed to be very good. ඒ තේරුම B2-12 එකේ උගන්නනවා.
4Be required to / be obliged to — විධිමත් බැඳීම
Be required to සහ be obliged to පාවිච්චි වෙන්නේ රීති, නීති, ගිවිසුම් සහ නිල ලියකියවිලිවල. Be obliged to බොහෝ විට ඉඟි කරන්නේ මඟ හරින්න බැරි යුතුකමක් — නීතිමය හෝ සදාචාරාත්මක. Not required to = අවශ්ය නැහැ (විධිමත්).
5Should, need to, have to, must — පරිමාණයෙන් තෝරන හැටි
ශක්තිය සහ මූලාශ්රය අනුව තෝරන්න. Should = උපදෙස. Need to = ඉලක්කයකට අවශ්යයි. Have to = පිටතින් එන බැඳීම (රීති, අනිත් අය, තත්ත්ව). Must = ශක්තිමත් බැඳීම, බොහෝ විට කතා කරන කෙනාගේම හැඟීම, නැත්නම් ලියපු රීති සහ නිවේදන. සිංහලේ මේ හැම එකටම “ඕනෑ” කියන්න පුළුවන්.
සුලභ වැරදි
සිංහල කතා කරන අයට උගුල්
1. “ඕනෑ නැහැ” → mustn't. “ඕනෑ = must” කියලා ඉගෙන ගත්ත නිසා සමහර අය “ඕනෑ නැහැ” කියන්න mustn't කියනවා. නමුත් mustn't කියන්නේ “එපා”, තහනම්. සිංහලේ “ඕනෑ නැහැ” = don't need to / don't have to / needn't.
2. “එන්න තිබුණේ” → supposed to, be නැතුව. සිංහලේ “කසුන් කේක් එක ගේන්න තිබුණේ” කියන වාක්යයේ be වගේ වචනයක් නැහැ, ඒ නිසා ඉංග්රීසියෙත් was / were අතහැරෙනවා. Supposed to එක්ක හැම විටම am / is / are / was / were.
3. “-න්න තිබුණේ” → had to. “තිබුණේ” කියන වචනය නිසා ගොඩක් අය had to කියනවා. නමුත් had to කියන්නේ “කරන්නම වුණා” (සාමාන්යයෙන් කළා). බලාපොරොත්තු වුණු, නමුත් නොවුණු දෙයකට was / were supposed to.
4. “ගෙවන්න ඕනෑ නැහැ” → needn't to. සිංහලේ “-න්න” රූපය ගොඩක් අය to එක්ක ගළපනවා, ඒ නිසා needn't වලින් පස්සේත් to එනවා. Needn't modal verb එකක්: ඊට පස්සේ කෙළින්ම මූල රූපය. to ඕනෑ නම් don't / doesn't need to.
පටලවා ගන්න එපා
mustn't සහ don't need to / needn't — Mustn't කියන්නේ ඒක කරන්න එපා. Don't need to කියන්නේ ඒක අවශ්ය නැහැ (කැමති නම් කරන්න පුළුවන්). සිංහලේ “එපා” සහ “ඕනෑ නැහැ” වගේමයි. A2-20 බලන්න.
needn't have done සහ didn't need to do — කළා සහ (සාමාන්යයෙන්) කළේ නැහැ.
be supposed to සහ should — Should කතා කරන කෙනාගේම උපදෙසක්. Be supposed to කියන්නේ අනිත් අය බලාපොරොත්තු වෙන දේ, නැත්නම් රීතිවල තියෙන දේ.
needn't have සහ shouldn't have — needn't have = ඒක අවශ්ය වුණේ නැහැ; shouldn't have = ඒක වැරදියි. B1-09 බලන්න.
කර්මකාරක (passive) තේරුමක් තියෙන need + -ing (The car needs washing) B2-13 එකේ උගන්නනවා. විධිමත් be to (You are to report at nine) C1-16 එකේ උගන්නනවා.
අක්ෂර වින්යාසය සහ උච්චාරණය
- supposed to උච්චාරණය /səˈpəʊstə/ (UK), /səˈpoʊstə/ (US). to වලට කලින් -d ඇහෙන්නේ නැහැ, නමුත් ලියන්නම ඕනෑ. අවධාරණය දෙවෙනි අක්ෂරයේ; මුල් අක්ෂරය දුර්වල /sə/. -sed to එකට කියනකොට අතරට ස්වරයක් දාන්න එපා.
- needn't /ˈniːdnt/ — දිග /iː/, ඊට පස්සේ /d/ සහ /n/ අතර ස්වරයක් නැහැ: දිව එකම තැන තියාගෙන හුළඟ නාසයෙන් යවන්න. අගේ t බොහෝ විට හරිම දුර්වලයි, ඒ නිසා නිෂේධාත්මක තේරුමට සවන් දෙන්න. needn't have /ˈniːdntəv/.
- have to = /ˈhæftə/, has to = /ˈhæstə/: /f/ සහ /s/ ශබ්ද, /v/ සහ /z/ නෙවෙයි. have to වල /f/ උඩ දත් යට තොලේ තියලා කියන්න, [p] වෙන්න දෙන්න එපා.
- obliged /əˈblaɪdʒd/ — අක්ෂර දෙකයි. /bl/ අතරට ස්වරයක් දාන්න එපා, අගට -ed වෙනම අක්ෂරයක් විදිහට කියන්නත් එපා.
රන් රීතිය
කොච්චර ශක්තිමත්ද සහ කවුද තීරණය කරන්නේ කියලා අහන්න: should (උපදෙස) → need to (අවශ්යයි) → have to / must (බැඳීම) → be required to / be obliged to (විධිමත් රීති). Be supposed to = බලාපොරොත්තු වෙන දේ, බොහෝ විට නොකරන දේ. අතීතයට, needn't have done = ඔබ කළා, නමුත් අවශ්ය වුණේ නැහැ; didn't need to do = අවශ්ය වුණේ නැහැ (සාමාන්යයෙන් ඔබ කළෙත් නැහැ). “ඕනෑ නැහැ” = don't need to; “එපා” = mustn't.
අභ්යාස
A. ව්යුහය
වරහන් තුළ තියෙන වචනවලින් හරි රූපය හදන්න, නැත්නම් වාක්යය වෙනස් කරන්න.
-
needn't + have පාවිච්චි කරලා සම්පූර්ණ කරන්න: We took sandwiches, but there was free food. We (bring) sandwiches.
-
be supposed to (අතීතය) පාවිච්චි කරලා සම්පූර්ණ කරන්න: The train arrive at six, but it was an hour late.
-
සම්පූර්ණ කරන්න: Drivers are required (carry) their licence.
-
needn't පාවිච්චි කරලා වෙනස් කරන්න: It isn't necessary for you to wait for me.
-
be obliged to පාවිච්චි කරලා වෙනස් කරන්න: The law says landlords must return the deposit.
-
නිෂේධාත්මක කරන්න: You need to print the tickets.
B. අර්ථය
තේරුම අනුව උත්තර දෙන්න.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: You … pay — the museum is free on Sundays.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: It was a holiday, so I to work. I stayed in bed.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: I — the exam was easy, but I was nervous all week.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: You're not … to eat in the library — it's against the rules.
-
රීතියක් නෙවෙයි, උපදෙසක් තෝරන්න: … see a dentist once a year.
C. වැරැද්ද සොයන්න
හැම වාක්යයකම එක වැරැද්දක් තියෙනවා, නැත්නම් වාක්යය හරි. නිවැරදි කළ වාක්යය ලියන්න, නැත්නම් correct කියලා ලියන්න.
-
You needn't to call me back.
-
I'm suppose to start work at eight.
-
She needs not worry about the exam.
-
We didn't need to queue because we had booked online.queue (UK) = wait in line (US)
D. පාඨය තුළ
needn't have, didn't need to හෝ be supposed to හරි රූපයෙන් පාවිච්චි කරන්න.
Lena: How was the wedding?
Max: Lovely, but I made a few mistakes. First, I took a taxi from the station — and then I saw the hotel was right next to it. I 16 (take) a taxi at all!
Lena: Oh no. What about the dress code?
Max: The invitation said guests 17 (supposed / wear) something blue. I forgot.
Lena: Did you need to bring a gift?
Max: No, we 18 (not / need / bring) anything — they asked for donations to a charity instead, so I just gave money.
Lena: And the speech?
Max: I 19 (supposed / give) a short speech, but I was too nervous, so my brother did it.
Lena: Well, at least you were there!
E. ඔබේ වාරය
ඔබ ගැන ඉංග්රීසියෙන් ලියන්න.
-
ඔබ කරපු, පස්සේ අවශ්ය නොවුණු දෙයක් ගැන needn't have එක්ක ලියන්න.
-
ඔබේ ඉස්කෝලේ හෝ වැඩ කරන තැන මිනිස්සු බොහෝ විට කඩන එක රීතියක් be supposed to එක්ක ලියන්න.
F. මිශ්ර පුනරීක්ෂණය
කලින් පාඩම් පුනරීක්ෂණය කරන්න.
-
A2-20 Must, Have To, Mustn't සහ Don't Have To: නීති සහ බැඳීම් — සරල සිංහලෙන් You ___ … smoke here — it's a hospital.
-
B1-09 Should Have, Could Have, Might Have: අතීතය ගැන පසුතැවීම — සරල සිංහලෙන් I'm so tired. I (not stay) up so late last night.
-
B2-06 Must Have, Can't Have, Might Have: අතීතය ගැන අනුමාන කරන හැටි — සරල සිංහලෙන් The ground is wet. It (must rain) in the night.
-
B2-05 Would Rather, Had Better සහ Prefer: කැමැත්ත සහ තදබල උපදෙස් — සරල සිංහලෙන් It's late. We'd better (go) home.
පිළිතුරු
A. ව්යුහය
- needn't have brought
- was supposed to
- to carry
- You needn't wait for me.
- Landlords are obliged to return the deposit. / Landlords are legally obliged to return the deposit.
- You don't need to print the tickets. / You needn't print the tickets.
B. අර්ථය
- don't need to
- didn't need to go
- needn't have worried / didn't need to worry
- supposed
- You should
C. වැරැද්ද සොයන්න
- You needn't call me back. / You don't need to call me back.
- I'm supposed to start work at eight.
- She needn't worry about the exam. / She doesn't need to worry about the exam.
- ✓ We didn't need to queue because we had booked online.
D. පාඨය තුළ
- needn't have taken / didn't need to take
- were supposed to wear
- didn't need to bring
- was supposed to give
E. ඔබේ වාරය
- I needn't have taken an umbrella yesterday — it didn't rain at all.
- We're supposed to turn off our computers every evening, but most people forget.
F. මිශ්ර පුනරීක්ෂණය
- mustn't
- shouldn't have stayed
- must have rained
- go
