As If, As Though, Suppose кыргызча: «-гандай», «-са эмне болот?» жана it's time
As If, As Though, Suppose: Hypothetical Meaning
Бул бетте
Максат
Бул сабактан кийин сиз нерселер кандай көрүнөрүн as if / as though / like менен сүрөттөй аласыз, suppose, supposing, what if жана imagine менен кырдаалдарды элестете аласыз, it's time менен бир нерсе азыр болушу керек экенин айта аласыз жана ушул түзүлүштөрдүн баарын бириктирген «чындык эмес өткөн чакты» тааныйсыз.
Негизги ой
Англис тилинде чындык эмес нерселер жөнүндө айтуунун бир акылдуу ыкмасы бар: этишти бир кадам өткөнгө жылдырат. If I had a car… (машинам жок). I wish I knew (билбейм). Бул жерде өткөн форма өткөн убакытты билдирбейт. Ал чындыктан алыстыкты билдирет.
Бул сабак ошол эле ыкманы жаңы жерлерде көрсөтөт. As if жана as though сөздөрүнөн кийин таасирди сүрөттөйсүз. Таасир чын болушу мүмкүн болсо, кадимки чакты колдонуңуз: She looks as if she is tired (балким, чын эле чарчагандыр). Бул чын эмес экенин билсеңиз, өткөнгө бир кадам жылыңыз: He talks as if he knew everything (ал баарын билбейт).
Бирөөнүн башынын үстүндөгү кыял булутун элестетиңиз. Кадимки чак жерде, чыныгы дүйнөдө калат. Чындык эмес өткөн чак булутка көтөрүлөт: ал чыныгы кырдаалдай көрүнөт, бирок анын чын эмес экенин баары билет.
Suppose, what if, imagine жана it's time да ушул эле булутту колдонот.
Кыргыз тили жана англис тили
Кыргызча таасирди -гандай / -гендей, сыяктуу жана окшойт менен сүрөттөйбүз: «Бир жумадан бери уктабагандай көрүнөсүң», «Жамгыр жаайт окшойт». Кызыгы, чындык эмес салыштырууда кыргызча да өткөн формадагы -ган атоочтугу турат: «Ал баарын билгендей сүйлөйт» – бул англисчедеги as if he knew формасына абдан окшош. Бирок кыргызча -гандай бир сөз, ал эми англисчеде as if сөзүнөн кийин ээси жана этиши бар толук сүйлөм келет. Ошондой эле кыргызча -гандай «чын эмес» деген маанини да, «мен көрсөткөндөй» (as) деген маанини да берет; англисчеде бул эки башка сөз: as if жана as. Элестетүү үчүн кыргызча -са жана -сачы? колдонобуз («Поезд кечиксечи?»), бирок -са чыныгы жана элестетилген кырдаалды айырмалабайт; англисчеде чакты өзүңүз тандайсыз: учур чак – чыныгы мүмкүнчүлүк, өткөн чак – элестетилген. Акырында, «үйгө кетчү убак болду» дегенде кыргызча этиш келечек мааниде турат, ал эми англисчеде It's time we went – өткөн чак.
| Кыргызча | Англисче | Эмнеси айырмаланат? |
|---|---|---|
| Бир жумадан бери уктабагандай көрүнөсүң. | You look as if you haven't slept all week. | «-гандай» → as if + толук сүйлөм (ээ + этиш) |
| Ал баарын билгендей сүйлөйт. | He talks as if he knew everything. | Бул жерде да ушундай: өткөн форма → чындык эмес |
| Алар эч нерсе болбогондой жүрүштү. | They acted as if nothing had happened. | өткөн учурга карата чындык эмес → had happened |
| Жамгыр жаайт окшойт. | It looks like it's going to rain. | «окшойт» → оозеки looks like + сүйлөм |
| Поезд кечиксечи? | What if the train is late? | чыныгы мүмкүнчүлүк → учур чак |
| Каалаган жерде жашай алсаң, кайда бармак элең? | Suppose you could live anywhere. Where would you go? | элестетилген → өткөн форма + would |
| Үйгө кетчү убак болду. | It's time we went home. | кыргызча келечек маани; англисче ээ + Past Simple (жөнөкөй өткөн чак) |
Кыскасы: «-гандай» (чын болушу мүмкүн) → as if + кадимки чак; «-гандай» (чын эмес) → as if + Past Simple же Past Perfect (өткөн чактын аткарылган түрү); «-сачы?» (чыныгы) → what if + учур чак; «-са, … -мак элең» (элестетилген) → suppose / imagine + өткөн чак; «-чү убак болду» → it's time + ээ + Past Simple.
Түзүлүшү
Таасир этиштери + as if / as though
| Таасир | as if / as though сөзүнөн кийинки этиш | Мисал |
|---|---|---|
| чын болушу мүмкүн | кадимки чак | It looks as if it's going to rain. |
| чын эмес (азыр) | Past Simple (were / was) | He acts as if he owned the place. |
| чын эмес (өткөндө) | Past Perfect | She looked at me as if I had said something terrible. |
As if I / he / she / it were расмийрээк; was күнүмдүк кепте көп колдонулат.
Like (оозеки)
| Нейтралдуу / расмий | Оозеки (абдан көп, айрыкча америка англисчесинде) |
|---|---|
| It looks as if it's going to snow. | It looks like it's going to snow. |
Элестетүү: suppose / supposing / what if / imagine
| Этиштин формасы | Мааниси | Мисал |
|---|---|---|
| + учур чак | чыныгы мүмкүнчүлүк | What if it rains? We'll need a plan B. |
| + Past Simple | чын эмес же анча ыктымал эмес | Suppose you won the lottery. What would you do? |
| + Past Perfect | чын эмес өткөн | What if nobody had come? |
It's time
| Үлгү | Мааниси | Мисал |
|---|---|---|
| it's time + to-инфинитив | ылайыктуу учур | It's time to go. |
| it's time + for sb + to-инфинитив | бирөө үчүн ылайыктуу учур | It's time for you to decide. |
| it's time + ээ + Past Simple | азыр болушу керек (жана бир аз кечигип калды) | It's time we left. |
| it's about time / it's high time + ээ + Past Simple | кеч: эбак болушу керек эле | It's high time the city did something. |
Колдонулушу
1Look / sound / feel / seem as if – чыныгы мүмкүнчүлүк
Таасир чын болушу толук мүмкүн болсо, as if / as though сөзүнөн кийин чыныгы убакытка туура келген чакты колдонуңуз. Кыргызча «-гандай», «-ып жаткандай».
2As if / as though + өткөн чак – чындык эмес салыштыруу
Салыштыруу элестетилген же чын эмес экени айкын болсо, өткөнгө кадам жасаңыз: Past Simple (азыркы кырдаал) же Past Perfect (өткөн кырдаал). Бул act, behave, talk жана treat someone этиштери менен көп колдонулат. Оозеки кепте учур чак да угулат (He talks as if he knows everything), бирок өткөн чак чындык эмес экенин так көрсөтөт.
3Оозеки альтернатива катары like
Оозеки кепте, айрыкча америка англисчесинде, сүйлөмдүн алдында as if / as though ордуна like абдан көп колдонулат. Расмий жазууда аны колдонбоңуз. (Окшоштук маанисиндеги like + зат атооч B1-24 сабагында.) Кыргызча бул көбүнчө «окшойт» же «-гандай».
4Suppose, supposing, what if, imagine – чыныгы же элестетилген
Бул сөздөр бирөөнү бир кырдаалды элестетүүгө чакырат. Учур чак менен кырдаал чыныгы мүмкүнчүлүк, жана жооп көбүнчө will менен болот. Өткөн чак менен ал чын эмес же анча ыктымал эмес, жана жооп would менен болот. Past Perfect менен башкача өткөндү элестетесиз. Suppose менен supposing мааниси бирдей; оозеки кепте what if эң көп колдонулат. Кыргызча баарына тең «-са» жана «-сачы?» колдоно беребиз, ошондуктан чакты кырдаалга карап тандаңыз.
5It's time / it's about time / it's high time
Ылайыктуу учур үчүн it's time + to-инфинитив колдонуңуз. Бир нерсе азыр болушу керек жана бир аз кечигип калганын айтуу үчүн it's time + ээ + Past Simple колдонуңуз. About time жана high time чыдамсыздыкты же сынды кошот. Бул өткөн форма чын эмес: ал азыр жөнүндө. Оозеки кепте it's time we… сөзүнөн кийин кээде учур чак угулат, бирок өткөн чак стандарттуу. Кыргызча «-чү / -ар убак болду», «эбак … убагы келди».
6Жыйынтык – чындык эмес өткөн чактын үй-бүлөсү
If, wish, would rather, as if, suppose жана it's time сөздөрүнөн кийин ошол эле логика иштейт: чын эмес азыркы же келечек үчүн Past Simple, жана – it's time сөзүнөн башкасында – чын эмес өткөн үчүн Past Perfect.
Көп кездешкен каталар
Кыргыз тилдүүлөр үчүн тузактар
1. «Кафе тапчу убак болду» → It's time we find. Кыргызча «… -чү / -ар убак болду» дегенде этиш келечек мааниде турат, жана бул туура: иш али боло элек. Ошондуктан англисчеде да it's time we сөзүнөн кийин учур чак коюлуп калат. Бирок англисчеде бул жерде «чындык эмес өткөн чак» колдонулат: it's time + ээ + Past Simple, же жөн эле it's time to + негизги форма.
2. «Көрбөгөндөй» → as if he never saw. Кыргызча -гандай бир эле форма: «Жаңы кошунабыз мени эч качан көрбөгөндөй өтүп кетти». Мурунку окуяга карата да ушул форма турат, ошондуктан англисчеде да Past Simple коюлуп калат. Элестетилген аракет негизги окуядан мурун болсо, as if + Past Perfect колдонуңуз.
3. «Беш жаштагы баладай…» → as she was. Кыргызча -дай / -гандай «ошондой жол менен» (as) жана «чын эмес салыштыруу» (as if) маанилерин тең берет: «Мен көрсөткөндөй кыл» жана «Агам ага беш жаштагы баладай түшүндүрдү». Ошондуктан англисчеде if түшүп калып, жалгыз as калат. Мындай сүйлөм көп учурда грамматикалык жактан туура болуп калат, бирок as анда «анткени» же «… кезде» дегенди билдирет. Чын эмес салыштыруу үчүн as if же as though колдонуңуз.
Чаташтырбаңыз
look like + зат атооч жана look as if + сүйлөм – Look like + зат атооч = окшош болуу. Look as if (же оозеки look like) + сүйлөм = көрүнүү. Кыргызча «окшош» жана «-гандай көрүнөт».
as (ыкма) жана as if (салыштыруу) – As + сүйлөм «кандай болсо, ошондой» дегенди билдирет; as if «… сыяктуу таасир калтырган жол менен» дегенди билдирет. Кыргызча экөө тең «-гандай» болушу мүмкүн.
suppose (элестетүү) жана be supposed to (күтүү) – Мааниси ар башка. Be supposed to B2-07 сабагында.
Жазылышы жана айтылышы
- though /ðəʊ/ (UK), /ðoʊ/ (US) go сөзү менен уйкашат. Аны through /θruː/ же thought /θɔːt/ сөздөрү менен чаташтырбаңыз. Биринчи тыбыш /ð/: тилдин учу тиштердин ортосунда, үн менен; аны з же д деп айтпаңыз.
- as if жана as though тизмектеринде as алсыз айтылат: /əz ɪf/, /əz ðəʊ/. Акыркы /z/ үндүү бойдон калат: аны с деп катуулатпаңыз.
- supposing /səˈpəʊzɪŋ/ (UK), /səˈpoʊzɪŋ/ (US): басым экинчи муунда. Акыркы /ŋ/ кыргыздын ң тыбышындай; анын артына [г] кошпоңуз.
- It's high time тизмегинде high сөзүнө басым коюңуз: It's high time we left. h жөн гана дем: кыргыздын катуу х тыбышындай айтпаңыз.
- I'd I had же I would болушу мүмкүн. as if I'd said тизмегинде бул I had: андан кийин үчүнчү форма угулат.
Алтын эреже
As if / as though сөзүнөн кийин таасир чын болушу мүмкүн болсо, кадимки чакты колдонуңуз, ал эми чын эмес экенин көрсөтүү үчүн өткөн чакка бир кадам жылыңыз. Ошол эле кадам suppose, what if, imagine жана it's time + ээ сөздөрүнөн кийин да иштейт. Эсиңизде болсун: кыргызча «-гандай» бир сөз, ал эми англисчеде as if + ээ + этиш.
Көнүгүүлөр
A. Түзүлүшү
Кашаадагы этиштин туура формасын жазыңыз.
-
You look as if you (need) a coffee. (балким, чын эле керектир)
-
He spends money as if he (be) a millionaire. (ал миллионер эмес)
-
She looked as if she (see) a ghost.
-
It's high time you (start) looking for a new flat.flat (UK) = apartment (US)
-
Imagine you (can) speak ten languages. What would you do?
-
It's time for the children (go) to bed.
B. Мааниси
Туура жоопту тандаңыз.
-
Кайсы сүйлөм чын эмес нерсени сүрөттөйт?
-
Туура жоопту тандаңыз (чыныгы мүмкүнчүлүк): What if the train … late? We'll miss the flight.
-
Туура жоопту тандаңыз (элестетилген): Suppose you … a wallet in the street. What would you do?
-
Туура жоопту тандаңыз: It sounds … they're arguing again.
-
Туура жоопту тандаңыз: It's about time the council … this road.
C. Катаны табыңыз
Ар бир сүйлөмдө бир ката бар же сүйлөм туура. Оңдолгон сүйлөмдү жазыңыз же correct деп жазыңыз.
-
Suppose you would lose your passport — what would you do?
-
It looks like as if the shop is closed.
-
It seems as there's nobody at home.
-
They acted as if nothing had happened.
D. Текстте
Диалогду толуктаңыз. Бир нерсе чын эмес экени айкын болгон жерде чындык эмес өткөн чакты колдонуңуз.
Kim: You look as if you 16 (not / sleep) for days.
Raj: I know. My neighbours had a party. It sounded as though they 17 (move) furniture all night!
Kim: Supposing you 18 (ask) them to keep the noise down — would they listen?
Raj: Maybe. But they act as if they 19 (own) the building.
Kim: Well, it's high time somebody 20 (say) something.
Raj: You're right. What if I 21 (write) them a polite note tonight?
E. Сиздин кезегиңиз
Англисче жазыңыз.
-
Suppose же Imagine + өткөн чак менен элестетилген суроо берип, ага жооп бериңиз.
-
Жашооңуздагы өзгөрүшү керек болгон бир нерсе жөнүндө It's (high) time + өткөн чак менен сүйлөм жазыңыз.
F. Аралаш кайталоо
Мурунку сабактарды кайталаңыз.
-
B1-08 I Wish жана If Only кыргызча: «-са экен» англисче кантип айтылат? I wish I (have) more free time.
-
B2-05 Would Rather, Had Better, Prefer кыргызча: эмнени артык көрөбүз жана кантип эскертебиз? I'd rather you (not / tell) anyone about this.
-
B2-04 I wish I had… жана regret кыргызча: англисче өткөнгө кантип өкүнөбүз? If only I (listen) to your advice last year.
-
B2-20 Noun Clauses кыргызча: that, whether жана what менен бүтүн ой зат атоочтун ордунда I'm not sure … or not they're coming.
Жооптор
A. Түзүлүшү
- need
- were / was
- had seen
- started
- could
- to go
B. Мааниси
- He acts as if he owned the place.
- is
- found
- like
- repaired
C. Катаны табыңыз
- Suppose you lost your passport — what would you do? / Supposing you lost your passport — what would you do?
- It looks like the shop is closed. / It looks as if the shop is closed. / It looks as though the shop is closed.
- It seems as if there's nobody at home. / It seems as though there's nobody at home. / It seems like there's nobody at home.
- ✓ They acted as if nothing had happened.
D. Текстте
- haven't slept / have not slept
- were moving
- asked
- owned
- said
- write / wrote
E. Сиздин кезегиңиз
- Suppose you could live anywhere in the world. Where would you go? I'd live by the sea.
- It's high time I cleaned out my wardrobe.
F. Аралаш кайталоо
- had
- didn't tell
- had listened
- whether
