By ή until, for ή during, on time ή in time, at the end ή in the end: χρονικές προθέσεις στα αγγλικά
By, Until, During, For; In Time, On Time, At the End
Σε αυτή τη σελίδα
Στόχος
Μετά από αυτό το μάθημα θα μιλάτε με ακρίβεια για προθεσμίες και χρονικά διαστήματα: by ή until, for, during ή while, within και by the time, on time ή in time, at the end ή in the end, και as για δύο πράγματα που γίνονται την ίδια στιγμή.
Η βασική ιδέα
Φανταστείτε έναν διάδρομο στίβου με μια σημαία πάνω του. Η σημαία είναι ένα σημείο στον χρόνο: Friday, six o'clock, the end of the month.
By τη σημαία σημαίνει «στη σημαία ή πριν από αυτήν, αλλά όχι αργότερα». Είναι προθεσμία: κάτι πρέπει να γίνει κάπου στον διάδρομο πριν φτάσετε στη σημαία. Send it by Friday.
Until τη σημαία σημαίνει ότι συνεχίζετε σε όλη τη διαδρομή μέχρι τη σημαία, και εκεί σταματάτε. Δεν είναι σημείο, είναι γραμμή: I'll wait until Friday.
Πολλές άλλες χρονικές λέξεις δουλεύουν με τον ίδιο τρόπο. Κάποιες δείχνουν πότε γίνεται κάτι (during the night), κάποιες μετράνε πόσο κράτησε (for two hours) και κάποιες λένε αν φτάσατε στη σημαία ακριβώς στην ώρα (on time) ή αρκετά νωρίς για κάτι άλλο (in time). Κάθε λέξη απαντά σε μια λίγο διαφορετική ερώτηση. Μάθετε την ερώτηση, και η λέξη γίνεται εύκολη.
Ελληνικά και αγγλικά
Το μεγάλο πρόβλημα για εμάς είναι το «μέχρι». Στα ελληνικά λέμε «Θα το τελειώσω μέχρι την Παρασκευή» (προθεσμία) και «Θα περιμένω μέχρι την Παρασκευή» (κάτι συνεχίζεται) με την ίδια λέξη. Στα αγγλικά είναι δύο λέξεις: by για την προθεσμία και until για τη διάρκεια ως ένα σημείο. Το ίδιο συμβαίνει με το «στο τέλος»: μπορεί να είναι το τελευταίο κομμάτι από κάτι (at the end of) ή «τελικά» (in the end). Και το «στην ώρα» είναι συνήθως on time (όχι αργά), ενώ το «προλαβαίνω» και το «εγκαίρως» είναι in time (αρκετά νωρίς).
Άλλα σημεία ταιριάζουν καλά: το «στη διάρκεια» + ουσιαστικό αντιστοιχεί στο during, το «όσο / ενώ» + πρόταση στο while, το «μέσα σε» στο within και το «από… μέχρι» στο from… to / until.
| Ελληνικά | Τι ρωτάμε | Αγγλικά |
|---|---|---|
| Στείλτε μου την αναφορά μέχρι την Παρασκευή. | προθεσμία: όχι αργότερα | Send me the report by Friday. |
| Θα περιμένω εδώ μέχρι την Παρασκευή. | κάτι συνεχίζεται ως ένα σημείο | I'll wait here until Friday. |
| Μέχρι να φτάσουμε, η ταινία είχε αρχίσει. | προθεσμία = ένα γεγονός | By the time we arrived, the film had started. |
| Έμεινα στη Ρώμη τρεις μέρες. | πόσο καιρό; | I stayed in Rome for three days. |
| Αποκοιμήθηκα στη διάρκεια της ταινίας. | πότε; + ουσιαστικό | I fell asleep during the film. |
| Αποκοιμήθηκα όσο έβλεπα την ταινία. | πότε; + πρόταση | I fell asleep while I was watching the film. |
| Απαντάμε μέσα σε 24 ώρες. | μέσα σε ένα διάστημα | We answer within 24 hours. |
| Το τρένο έφυγε στην ώρα του. | όχι αργά | The train left on time. |
| Προλάβαμε την αρχή. / Φτάσαμε εγκαίρως. | αρκετά νωρίς | We got there in time for the start. |
| Στο τέλος του δρόμου | το τελευταίο κομμάτι | at the end of the street |
| Στο τέλος / Τελικά πήραμε ταξί. | τελικά, μετά από προβλήματα | In the end, we took a taxi. |
Δομή
Προθεσμίες και διαστήματα
| Λέξη | Μετά ακολουθεί | Σε ποια ερώτηση απαντά | Παράδειγμα |
|---|---|---|---|
| by | ώρα / ημερομηνία | όχι αργότερα από πότε; | Please reply by Monday. |
| by the time | πρόταση | όχι αργότερα από ποιο γεγονός; | By the time we arrived, the shop was closed. |
| until / till | ώρα / ημερομηνία ή πρόταση | ως πότε (συνεχίζεται); | I'll be here until six. / Wait until I call. |
| within | διάστημα | μέσα σε ποιο διάστημα; | We'll answer within 24 hours. |
| from… to / until | δύο χρονικά σημεία | από πότε ως πότε; | The shop is open from 9 to 5. |
| for | διάστημα | πόσο καιρό; | I lived there for three years. |
| during | ουσιαστικό (γεγονός ή περίοδος) | πότε; | I fell asleep during the film. |
| while | πρόταση | πότε; | I fell asleep while I was watching the film. |
| as | πρόταση | πότε; (την ίδια στιγμή) | As I was leaving, the phone rang. |
Σταθερές εκφράσεις
| Έκφραση | Σημασία | Παράδειγμα |
|---|---|---|
| on time | την προγραμματισμένη ώρα, όχι αργά | The train left on time. |
| in time (for… / to…) | αρκετά νωρίς | We got there in time for the start. |
| at the end (of…) | στο τελευταίο σημείο από κάτι | at the end of the film / the street / May |
| in the end | τελικά, μετά από καιρό, αλλαγές ή προβλήματα | In the end, we took a taxi. |
Το till σημαίνει το ίδιο με το until και είναι πιο ανεπίσημο. Στα αμερικανικά αγγλικά, το Monday through Friday = από Δευτέρα έως Παρασκευή, μαζί με την Παρασκευή.
Χρήση
1by = όχι αργότερα από (προθεσμία)
Χρησιμοποιήστε by + χρόνο όταν κάτι πρέπει να γίνει τη στιγμή εκείνη ή νωρίτερα. Μετράει μόνο η προθεσμία, όχι πόσο κρατάει η πράξη. Το by then = μέχρι τότε, το αργότερο τότε.
2until = συνεχίζεται ως ένα σημείο
Χρησιμοποιήστε until (ή till) όταν μια κατάσταση συνεχίζεται ως ένα σημείο και εκεί σταματά. Στην άρνηση, το not… until σημαίνει «όχι πριν από»: η πράξη αρχίζει σε εκείνο το σημείο.
3by the time, within, from… to
Το by the time + πρόταση δουλεύει όπως το by, αλλά η προθεσμία είναι ένα γεγονός. Μετά το by the time + Past Simple, η πράξη που έγινε νωρίτερα μπαίνει συχνά σε Past Perfect (δείτε B1-03). Το within + διάστημα = μέσα σε αυτό το διάστημα, όχι αργότερα από το τέλος του. Το from… to / until δίνει την αρχή και το τέλος.
4for, during, while
Το for + διάστημα απαντά στο πόσο καιρό; Το during + ουσιαστικό απαντά στο πότε;: κάποια στιγμή μέσα σε εκείνο το γεγονός ή την περίοδο, ή σε όλη τη διάρκειά της. Το while κάνει την ίδια δουλειά με το during, αλλά ακολουθεί πρόταση (υποκείμενο + ρήμα). Για το while στις ιστορίες, δείτε A2-02.
5on time ή in time
On time = ακριβώς την προγραμματισμένη ώρα, όχι αργά: για δρομολόγια, συναντήσεις και ραντεβού. In time = αρκετά νωρίς για να κάνετε κάτι ή για να είστε έτοιμοι για κάτι· just in time = την τελευταία στιγμή· not in time = πολύ αργά.
6at the end (of) ή in the end
Το at the end (of) είναι σημείο: το τελευταίο κομμάτι από κάτι, μια ταινία, έναν δρόμο, έναν μήνα. Το in the end σημαίνει «τελικά», μετά από κάποιο διάστημα, αλλαγές, συζητήσεις ή προβλήματα. Συνήθως μπαίνει στην αρχή της πρότασης.
7as = while / when (δύο πράγματα την ίδια στιγμή)
Το as + πρόταση μπορεί να σημαίνει while ή when: δύο πράγματα γίνονται ταυτόχρονα, ή κάτι γίνεται τη στιγμή που κάτι άλλο είναι σε εξέλιξη. Είναι συνηθισμένο στις ιστορίες και λίγο πιο γραπτό από το while. Το just as = ακριβώς τη στιγμή που. (Το as έχει και άλλες σημασίες, π.χ. αιτία: δείτε B1-27.)
Συχνά λάθη
Παγίδες για όσους μιλούν ελληνικά
1. «Μέχρι» → until, ακόμα και για προθεσμία. Στα ελληνικά το «μέχρι» κάνει δύο δουλειές. Στα αγγλικά ρωτήστε: είναι μία πράξη που πρέπει να γίνει το αργότερο τότε; → by. Είναι κάτι που συνεχίζεται ως εκείνη τη στιγμή; → until.
2. «Μένω εδώ πέντε χρόνια»: ενεστώτας με for. Στα ελληνικά, για κάτι που άρχισε στο παρελθόν και συνεχίζεται ως τώρα, βάζουμε ενεστώτα. Στα αγγλικά, με for + διάστημα ως τώρα, χρειάζεται Present Perfect (δείτε B1-02).
3. «Στο τέλος» → in the end ή at the end. Επειδή το «σε» είναι συχνά in, το «στο τέλος του χωριού» γίνεται εύκολα in the end of. Αυτό είναι λάθος: για το τελευταίο κομμάτι από κάτι λέμε at the end of. Και όταν το «στο τέλος» σημαίνει «τελικά», λέμε in the end.
4. «Στην ώρα» για το «προλαβαίνω». Το on time σημαίνει «όχι αργά, την ώρα του προγράμματος». Όταν θέλετε να πείτε ότι φτάσατε αρκετά νωρίς για να κάνετε κάτι, ότι «προλάβατε», το σωστό είναι in time.
Μην τα μπερδεύετε
by και until — Το by = μία πράξη τη στιγμή της προθεσμίας ή νωρίτερα. Το until = μια κατάσταση που συνεχίζεται ως ένα σημείο. Στα ελληνικά και τα δύο είναι «μέχρι».
in + διάστημα και within + διάστημα — Το in two days συνήθως σημαίνει «σε δύο μέρες από τώρα». Το within two days σημαίνει «κάποια στιγμή μέσα σε αυτές τις δύο μέρες, όχι αργότερα».
in the end και at last — Το in the end = τελικά, μετά από αλλαγές ή προβλήματα. Το at last = επιτέλους, μετά από μεγάλη αναμονή, με ανακούφιση.
Ορθογραφία και προφορά
- Το until έχει ένα l στο τέλος· το till έχει δύο. Και τα δύο είναι σωστά· το till είναι πιο ανεπίσημο. Αποφύγετε το untill και, σε επίσημο κείμενο, το 'til.
- until /ənˈtɪl/: ο τόνος πέφτει στη δεύτερη συλλαβή. Η πρώτη συλλαβή είναι αδύναμη, με ένα χαλαρό, σύντομο φωνήεν (schwa)· μην την προφέρετε σαν καθαρό «α».
- during /ˈdjʊərɪŋ/ (UK), /ˈdʊrɪŋ/ (US): ο τόνος πέφτει στην πρώτη συλλαβή. Το τελικό -ng είναι ένας ρινικός ήχος, με το πίσω μέρος της γλώσσας ψηλά· μην προσθέσετε καθαρό /g/ στο τέλος.
- within /wɪˈðɪn/: ο τόνος πέφτει στη δεύτερη συλλαβή. Καλά νέα: το /ð/ είναι ακριβώς το ελληνικό δ. Το /w/ στην αρχή δεν είναι «β» ούτε «γου»: στρογγυλέψτε τα χείλη σαν για «ου» και ανοίξτε τα γρήγορα, χωρίς να αγγίξουν τα δόντια.
- Στα on time και in time ο τόνος πέφτει στο time /taɪm/, που είναι δίφθογγος: γλιστρήστε από το «α» προς το «ι». Στο in the end τονίστε το end· πριν από φωνήεν, το the ακούγεται συχνά /ði/: at the end of.
- Στο by /baɪ/ το αρχικό /b/ είναι καθαρό /b/: κλείστε τα χείλη και αφήστε τη φωνή να ακουστεί, χωρίς να προσθέσετε ένα «μ» πριν από αυτό.
Χρυσός κανόνας
By = όχι αργότερα από (προθεσμία για μία πράξη)· until = όλο το διάστημα ως ένα σημείο. For = πόσο καιρό· during + ουσιαστικό / while + πρόταση = πότε. On time = όχι αργά· in time = αρκετά νωρίς. At the end of κάτι = το τελευταίο κομμάτι του· in the end = τελικά. Και θυμηθείτε: το ελληνικό «μέχρι» είναι άλλοτε by και άλλοτε until.
Ασκήσεις
A. Δομή
Συμπληρώστε με τη σωστή λέξη. Όπου υπάρχει παρένθεση, διαλέξτε από αυτήν.
-
I fell asleep ___ the film. …
-
I fell asleep ___ I was watching the film. …
-
She has lived in Lisbon ___ ten years. …
-
You must return the form ___ 30 days. …
-
The bank is open 9 a.m. 4 p.m.
-
The essay must be handed in ___ Friday. …
B. Σημασία
Διαλέξτε τη σωστή απάντηση.
-
Διαλέξτε: I'll stay in bed … ten.
-
Διαλέξτε: The plane took off …, at 7.30 exactly.
-
Διαλέξτε: We got to the station … to buy a coffee before the train left.
-
Διαλέξτε: … we decided not to go.
-
Διαλέξτε: The shop doesn't open … ten.
-
Διαλέξτε: … I was getting off the bus, I saw my old teacher.
C. Βρείτε το λάθος
Κάθε πρόταση έχει ένα λάθος ή είναι σωστή. Γράψτε τη διορθωμένη πρόταση ή γράψτε correct.
-
I have to finish this essay until Monday.
-
We stayed in Paris during a week.
-
My office is at the end of the corridor.
-
In the end of the year, we have a big party.
D. Μέσα σε κείμενο
Συμπληρώστε κάθε αριθμημένο σημείο με μία λέξη ή έκφραση για τον χρόνο.
Hi Ana! Sorry I didn't reply — my phone was off 17 the whole flight. We landed 18, at 6.10 exactly, but then we waited for our bags 19 almost an hour! 20 the time we got to the hotel, it was nearly nine. We were tired, but we went out anyway and got to the restaurant just 21 before the kitchen closed. We're staying here 22 Sunday. Can you send me your address 23 Friday? I want to send you a postcard!
E. Σειρά σας
Γράψτε στα αγγλικά.
-
Γράψτε για κάτι που πρέπει να κάνετε by μια συγκεκριμένη ώρα ή μέρα αυτή την εβδομάδα, και για κάτι που θα κάνετε until μια συγκεκριμένη ώρα.
-
Γράψτε για μια απόφαση που σας πήρε πολύ καιρό. Χρησιμοποιήστε το in the end.flat (UK) = apartment (US)
F. Μικτή επανάληψη
Επαναλάβετε προηγούμενα μαθήματα.
-
A1-20 At, On, In για τον χρόνο: προθέσεις με ώρες, μέρες, μήνες και χρονιές I usually go swimming ___ Monday mornings. …
-
A2-27 Zero και First Conditional: υποθετικοί λόγοι με if, unless και when I'll call you as soon as I (arrive).
-
B1-03 Past Perfect: ο υπερσυντέλικος στα αγγλικά (I had already left) When we got to the cinema, the film already (start).
Λύσεις
A. Δομή
- during
- while
- for
- within
- from … to / from … until / from … till / between … and
- by
B. Σημασία
- until
- on time
- in time
- In the end
- until
- As
C. Βρείτε το λάθος
- I have to finish this essay by Monday. / I have to finish this essay before Monday.
- We stayed in Paris for a week.
- ✓ My office is at the end of the corridor.
- At the end of the year, we have a big party.
D. Μέσα σε κείμενο
- during / for
- on time
- for
- By
- in time
- until / till / through
- by / before
E. Σειρά σας
- I have to pay my phone bill by Thursday. On Saturday I'm going to stay at home until lunchtime.
- We looked at ten flats. In the end, we chose the small one near the park.
F. Μικτή επανάληψη
- on
- arrive / have arrived
- had … started
