SlowingoGrammatica
B1 33 / 39

By of until, during of for, on time of in time: Engelse voorzetsels van tijd

By, Until, During, For; In Time, On Time, At the End

Op deze pagina
  1. Leerdoel
  2. Het idee
  3. Nederlands en Engels vergeleken
  4. Vorm
  5. Gebruik
  6. Veelgemaakte fouten
  7. Valkuilen voor Nederlandstaligen
  8. Niet verwarren
  9. Spelling en uitspraak
  10. Gouden regel
  11. Oefeningen

Leerdoel

Na deze les kun je precies praten over deadlines en periodes: by of until, for, during of while, within en by the time, on time of in time, at the end of in the end, en as voor twee dingen die tegelijk gebeuren.

Het idee

Stel je een atletiekbaan voor met een vlag erop. De vlag is een moment in de tijd: Friday, six o'clock, the end of the month.

By de vlag betekent ‘bij de vlag of ervoor – maar niet later’. Het is een deadline: één ding moet ergens op de baan gebeuren voordat je bij de vlag bent. Send it by Friday.

Until de vlag betekent dat je doorgaat tot aan de vlag, en dan stopt. Het is een lijn, geen punt: I'll wait until Friday.

Veel andere tijdwoorden werken net zo. Sommige wijzen aan wanneer iets gebeurt (during the night), sommige meten hoe lang (for two hours), en sommige zeggen of je precies op het afgesproken moment bij de vlag was (on time) of vroeg genoeg voor iets anders (in time). Elk woord beantwoordt een iets andere vraag – leer de vraag, dan wordt het woord makkelijk.

Nederlands en Engels vergeleken

Het Nederlands maakt een paar verschillen niet die het Engels wel maakt. Tot betekent ‘tot aan’, net als until. Maar een deadline zeg je in het Nederlands vaak ook met tot: ‘Je kunt je tot vrijdag aanmelden’ – en dan bedoel je: uiterlijk vrijdag. In het Engels moet je kiezen: één handeling vóór een moment is by, iets wat doorgaat tot een moment is until. Op tijd is in het Nederlands zowel ‘niet te laat’ als ‘vroeg genoeg’ – het Engels heeft daar twee uitdrukkingen voor. En gedurende is niet altijd during: voor ‘hoe lang’ gebruik je for.

NederlandsEngelsLet op
Stuur het rapport uiterlijk vrijdag. / Je hebt tot vrijdag.Send the report by Friday.deadline: één handeling → by
Ik wacht tot zes uur.I'll wait until six.het wachten gaat door → until
Het museum gaat pas om tien uur open.The museum doesn't open until ten.pas om → not … until
Ik heb (gedurende) drie jaar in Dublin gewoond.I lived in Dublin for three years.hoe lang → for
tijdens de storm / terwijl ik in de bibliotheek wasduring the storm / while I was in the libraryzelfstandig naamwoord / bijzin
De vlucht landde op tijd.The flight landed on time.niet te laat
We waren net op tijd voor de laatste bus.We arrived just in time to catch the last bus.vroeg genoeg → in time
aan het eind van de straat / uiteindelijkat the end of the street / in the endlaatste deel / ten slotte
over twee weken / binnen twee wekenin two weeks / within two weeksover is nooit over

Goed nieuws: tijdens en terwijl werken net als during en while. Tijdens staat voor een zelfstandig naamwoord (‘tijdens de film’), terwijl begint een bijzin (‘terwijl ik sliep’).

Vorm

Deadlines en periodes

WoordGevolgd doorWelke vraag?Voorbeeld
byeen tijd / datumniet later dan wanneer?Please reply by Monday.
by the timeeen bijzinniet later dan welke gebeurtenis?By the time we arrived, the shop was closed.
until / tilleen tijd / datum of een bijzintot wanneer (doorgaand)?I'll be here until six. / Wait until I call.
withineen periodebinnen welke periode?We'll answer within 24 hours.
from… to / untiltwee tijdenvan wanneer tot wanneer?The shop is open from 9 to 5.
foreen periodehoe lang?I lived there for three years.
duringeen zelfstandig naamwoord (gebeurtenis of periode)wanneer?I fell asleep during the film.
whileeen bijzinwanneer?I fell asleep while I was watching the film.
aseen bijzinwanneer? (op hetzelfde moment)As I was leaving, the phone rang.

Vaste uitdrukkingen

UitdrukkingBetekenisVoorbeeld
on timeop het afgesproken tijdstip, niet te laatThe train left on time.
in time (for… / to…)vroeg genoegWe got there in time for the start.
at the end (of…)op het laatste punt van ietsat the end of the film / the street / May
in the enduiteindelijk, na enige tijd, veranderingen of problemenIn the end, we took a taxi.

Till betekent hetzelfde als until en is informeler. In het Amerikaans-Engels betekent Monday through Friday ‘van maandag tot en met vrijdag’.

Gebruik

1by = niet later dan (een deadline)

Gebruik by + een tijd als iets op of vóór dat moment moet gebeuren. Alleen de deadline telt, niet hoe lang de handeling duurt. By then = niet later dan dat moment.

Please send me the report by Friday.
Stuur me het rapport alsjeblieft uiterlijk vrijdag.
uiterlijk / vóór → by, niet until
I need to be home by ten.
Ik moet uiterlijk om tien uur thuis zijn.
uiterlijk → by
The tickets must be paid for by the end of the month.
De kaartjes moeten vóór het eind van de maand betaald zijn.
The guests are coming at eight, so dinner must be ready by then.
De gasten komen om acht uur, dus tegen die tijd moet het eten klaar zijn.
tegen die tijd → by then

2until = doorgaan tot een moment

Gebruik until (of till) als een situatie doorgaat tot een moment en dan stopt. In een ontkennende zin betekent not… until ‘niet eerder dan’, net als het Nederlandse pas: de handeling begint op dat moment.

I'll wait here until you come back.
Ik wacht hier tot je terugkomt.
na until de Present Simple voor de toekomst, net als in het Nederlands
We stayed at the party until midnight.
We bleven tot middernacht op het feest.
The shop is open until 8 p.m. on Thursdays.
Op donderdag is de winkel tot acht uur 's avonds open.
The museum doesn't open until ten.
Het museum gaat pas om tien uur open.
pas → not … until
I didn't learn to swim until I was twenty.
Ik heb pas op mijn twintigste leren zwemmen.

3by the time, within, from… to

By the time + bijzin werkt als by, maar de deadline is een gebeurtenis. Na by the time + Past Simple staat de eerdere handeling vaak in de Past Perfect (zie B1-03). Within + periode = binnen die periode, niet later dan het einde ervan. From… to / until geeft het begin en het einde.

By the time we got to the cinema, the film had already started.
Toen we bij de bioscoop aankwamen, was de film al begonnen.
Nederlands vaak gewoon ‘toen’
By the time you get there, the shop will be closed.
Tegen de tijd dat je er bent, is de winkel al dicht.
na by the time de Present Simple voor de toekomst; in de hoofdzin will
Your order will arrive within three working days.
Je bestelling wordt binnen drie werkdagen bezorgd.
You must use the voucher within a month.
Je moet de waardebon binnen een maand gebruiken.
I work from nine to five, Monday to Friday.
Ik werk van negen tot vijf, van maandag tot en met vrijdag.
Amerikaans-Engels ook: Monday through Friday

4for, during, while

For + periode beantwoordt hoe lang? During + zelfstandig naamwoord beantwoordt wanneer? – op een moment binnen die gebeurtenis of periode, of de hele tijd. While doet hetzelfde als during, maar daarna komt een bijzin (onderwerp + werkwoord). Zie A2-02 voor while in verhalen.

I lived in Dublin for three years.
Ik heb drie jaar in Dublin gewoond.
voorbij; woon je er nog, dan: I've lived here for three years (‘ik woon er al drie jaar’)
The power went off during the storm.
Tijdens de storm viel de stroom uit.
Please don't use your phone during the exam.
Gebruik tijdens het examen alsjeblieft je telefoon niet.
She worked in a café during the summer holidays.
Ze werkte in de zomervakantie in een café.
holidays (UK), vacation (US)
Someone stole my bike while I was in the library.
Iemand heeft mijn fiets gestolen terwijl ik in de bibliotheek was.
terwijl + bijzin → while
I was in hospital for a week during the holidays.
In de vakantie heb ik een week in het ziekenhuis gelegen.
hoe lang: for; wanneer: during. UK: in hospital, US: in the hospital

5on time of in time

On time = precies op het afgesproken tijdstip, niet te laat – bij dienstregelingen, vergaderingen en afspraken. In time = vroeg genoeg om iets te doen of om klaar te zijn voor iets; just in time = net op tijd, met heel weinig tijd over; not in time = te laat. In het Nederlands is het allebei op tijd.

The flight landed on time.
De vlucht landde op tijd.
volgens schema
Our meetings never start on time.
Onze vergaderingen beginnen nooit op tijd.
We arrived just in time to catch the last bus.
We waren net op tijd om de laatste bus te halen.
net op tijd → just in time
Will the dress be ready in time for the wedding?
Is de jurk op tijd klaar voor de bruiloft?
op tijd voor → in time for
The ambulance didn't get there in time.
De ambulance was er niet op tijd.
te laat om nog te helpen

6at the end (of) of in the end

At the end (of) is een punt: het laatste deel van iets – een film, een straat, een maand. In the end betekent ‘uiteindelijk’, na een tijd, veranderingen, discussie of problemen. Het staat meestal aan het begin van de zin.

Pay at the end of the meal.
Je betaalt aan het eind van de maaltijd.
aan het eind van → at the end of
There's a bakery at the end of the street.
Aan het eind van de straat zit een bakker.
We argued about the name for weeks. In the end, we called the dog Max.
We hebben wekenlang over de naam gediscussieerd. Uiteindelijk noemden we de hond Max.
uiteindelijk → in the end
In the end, the problem was quite simple.
Uiteindelijk bleek het probleem vrij eenvoudig.

7as = while / when (twee dingen tegelijk)

As + bijzin kan while of when betekenen: twee dingen gebeuren tegelijk, of iets gebeurt op het moment dat iets anders bezig is. Het komt veel voor in verhalen en is iets schrijftaliger dan while. Just as = precies op dat moment. (As heeft ook andere betekenissen, bijvoorbeeld een reden – zie B1-27.)

As I was leaving, the phone rang.
Net toen ik wegging, ging de telefoon.
Nederlands vaak ‘(net) toen’ of ‘terwijl’
She listened to a podcast as she walked home.
Ze luisterde naar een podcast terwijl ze naar huis liep.
The phone rang just as I was getting into the shower.
De telefoon ging net toen ik onder de douche stapte.
just as = precies op dat moment
As we were talking, it started to snow.
Terwijl we aan het praten waren, begon het te sneeuwen.

Veelgemaakte fouten

❌I'll finish the report until Friday.
✅I'll finish the report by Friday.
Een deadline (één handeling) vraagt om by.
❌I'll wait for you by six.
✅I'll wait for you until six.
Wachten gaat door tot een moment: until.
❌I was in Rome during three days.
✅I was in Rome for three days.
Hoe lang: for + periode.
❌I fell asleep during the film was on.
✅I fell asleep while the film was on.
during + zelfstandig naamwoord; while + bijzin. Ook goed: during the film.
❌In the end of the film, they get married.
✅At the end of the film, they get married.
at the end of + zelfstandig naamwoord; in the end = uiteindelijk.
❌Please be here until nine at the latest.
✅Please be here by nine at the latest.
at the latest = een deadline: by.
❌I'll call you until tomorrow.
✅I'll call you by tomorrow.
Eén handeling vóór een deadline: by. Ook goed: I'll call you tomorrow.
❌I fell asleep while the film.
✅I fell asleep during the film.
while en as + bijzin; during + zelfstandig naamwoord.

Valkuilen voor Nederlandstaligen

1. ‘Tot’ bij een deadline → until. In het Nederlands zeg je ‘Je kunt je tot donderdag aanmelden’ of ‘Laat het me tot morgen weten’. Dat tot betekent dan eigenlijk ‘uiterlijk’. Gaat het om één handeling vóór een moment, dan is het in het Engels by – until alleen als iets doorgaat.

❌Can you let me know until Thursday whether you're coming?
✅Can you let me know by Thursday whether you're coming?

Vergelijk: Registration is open until Thursday (de inschrijving loopt door tot donderdag) en You have to register by Thursday (jij schrijft je één keer in, uiterlijk donderdag). Allebei goed.

2. ‘Gedurende’ → during + aantal dagen. Gedurende lijkt op during, en ‘gedurende zes maanden’ is correct Nederlands. Maar met een getal of een lengte van tijd vraag je in het Engels hoe lang? – en dat is for.

❌Last year I worked in a hotel during six months.
✅Last year I worked in a hotel for six months.

I worked in a hotel during the summer is wel goed: daar zegt during wánneer, niet hoe lang.

3. ‘Net op tijd’ → just on time. Op tijd is in het Nederlands allebei: niet te laat én vroeg genoeg. In het Engels is on time ‘volgens schema, stipt’. Bedoel je ‘vroeg genoeg om nog iets te doen’, dan heb je in time nodig.

⚠️I found my passport just on time, five minutes before the taxi came.
✅I found my passport just in time, five minutes before the taxi came.
just on time betekent ‘precies op het afgesproken tijdstip’; hier gaat het om ‘vroeg genoeg’ – nét voordat het te laat was.

4. ‘Over tien minuten’ → over ten minutes. Het Nederlandse over + periode (‘vanaf nu gerekend’) is in het Engels in. Binnen is within.

❌The doctor will see you over ten minutes.
✅The doctor will see you in ten minutes.

5. ‘Eventueel’ → eventually. Het Engelse eventually betekent ‘uiteindelijk, na lange tijd’ – dicht bij in the end. Het betekent nooit ‘eventueel, misschien, als het nodig is’.

⚠️We can eventually move the meeting to Friday.
✅If necessary, we can move the meeting to Friday.
Grammaticaal, maar het betekent ‘uiteindelijk (na lang wachten) kunnen we de vergadering verzetten’.

The bus was very late, but it eventually came is wel goed: eventually = uiteindelijk.

Niet verwarren

by en until – By = één handeling op of vóór een deadline. Until = een situatie die doorgaat tot een moment.

Can you return the book by Monday?
Kun je het boek uiterlijk maandag terugbrengen?
op een moment vóór maandag
You can keep the book until Monday.
Je mag het boek tot maandag houden.
je houdt het de hele tijd tot maandag

in + periode en within + periode – In two days betekent meestal ‘over twee dagen’ (vanaf nu). Within two days betekent ‘ergens binnen die twee dagen, niet later’.

The results will be online in two weeks.
De uitslagen staan over twee weken online.
over → in
The results will be online within two weeks.
De uitslagen staan binnen twee weken online.
op zijn laatst na twee weken

in the end en at last – In the end = uiteindelijk, na veranderingen of problemen. At last = eindelijk, na lang wachten, met opluchting.

At last! The bus is here.
Eindelijk! Daar is de bus.
eindelijk → at last, niet in the end

Spelling en uitspraak

  • until heeft één l aan het eind; till heeft er twee. Allebei goed; till is informeler. Vermijd untill en 'til in formele teksten. De klemtoon van until /ʌnˈtɪl/ ligt op de tweede lettergreep.
  • during /ˈdjʊərɪŋ/ (UK), /ˈdʊrɪŋ/ (US): klemtoon op de eerste lettergreep. De d is een Engelse /d/ met de tongpunt op het tandvlees achter je boventanden; in het Brits-Engels volgt een korte /j/, net als de j in ‘ja’.
  • within /wɪˈðɪn/: klemtoon op de tweede lettergreep. De /w/ maak je met geronde lippen, zonder dat je tanden je onderlip raken – anders klinkt het als een /v/. De /ð/ is stemhebbend: tongpunt licht tussen of tegen je tanden, geen d en geen z.
  • end /end/: de /d/ blijft stemhebbend. In het Nederlands wordt een d aan het eind een t (eind klinkt als ‘eint’); in het Engels niet – end en ent zijn verschillende woorden. De klinker ervoor is iets langer.
  • In on time en in time ligt de klemtoon op time. In in the end benadruk je end. Voor een klinker klinkt the als /ði/: at the end of /ət ði ˈend əv/, met een zwakke of.

Gouden regel

By = niet later dan (een deadline voor één handeling); until = de hele tijd tot een moment. For = hoe lang; during + zelfstandig naamwoord / while + bijzin = wanneer. On time = niet te laat; in time = vroeg genoeg. At the end of iets = het laatste deel ervan; in the end = uiteindelijk. En: het Nederlandse tot en op tijd hebben in het Engels twee vertalingen.

Oefeningen

A. Vorm

Vul het juiste woord in. Kies uit de woorden tussen haakjes als die er staan.

  1. I fell asleep ___ the film. …
  2. I fell asleep ___ I was watching the film. …
  3. She has lived in Lisbon ___ ten years. …
  4. You must return the form ___ 30 days. …
  5. The bank is open 9 a.m. 4 p.m.
  6. The essay must be handed in ___ Friday. …

B. Betekenis

Kies het antwoord dat bij de situatie past.

  1. Kies het juiste antwoord: I'll stay in bed … ten.
  2. Kies het juiste antwoord: The plane took off …, at 7.30 exactly.
  3. Kies het juiste antwoord: We got to the station … to buy a coffee before the train left.
  4. Kies het juiste antwoord: … we decided not to go.
  5. Kies het juiste antwoord: The shop doesn't open … ten.
  6. Kies het juiste antwoord: … I was getting off the bus, I saw my old teacher.

C. Vind de fout

Verbeter de fout. Is de zin goed, schrijf dan correct.

  1. I have to finish this essay until Monday.
  2. We stayed in Paris during a week.
  3. My office is at the end of the corridor.
  4. In the end of the year, we have a big party.

D. In context

Vul het bericht aan met het juiste tijdwoord of de juiste uitdrukking.

A message to a friend
Hi Ana! Sorry I didn't reply — my phone was off 17 the whole flight. We landed 18, at 6.10 exactly, but then we waited for our bags 19 almost an hour! 20 the time we got to the hotel, it was nearly nine. We were tired, but we went out anyway and got to the restaurant just 21 before the kitchen closed. We're staying here 22 Sunday. Can you send me your address 23 Friday? I want to send you a postcard!

E. Jouw beurt

Schrijf in het Engels.

  1. Schrijf over iets wat je deze week vóór een bepaald moment moet doen, en over iets wat je tot een bepaald moment gaat doen.
  2. Schrijf over een beslissing waar je lang over gedaan hebt. Gebruik in the end.

F. Gemengde herhaling

Herhaal wat je in eerdere lessen hebt geleerd.

  1. A1-20 At, on, in bij tijd: voorzetsels van tijd in het Engels
    I usually go swimming ___ Monday mornings. …
  2. A2-27 Zero en first conditional: if-zinnen, unless en when in het Engels
    I'll call you as soon as I (arrive).
  3. B1-03 Past Perfect: de voltooid verleden tijd in het Engels uitgelegd
    When we got to the cinema, the film already (start).
Antwoorden

A. Vorm

  1. during
  2. while
  3. for
  4. within
  5. from … to / from … until / from … till / between … and
  6. by

B. Betekenis

  1. until
  2. on time
  3. in time
  4. In the end
  5. until
  6. As

C. Vind de fout

  1. I have to finish this essay by Monday. / I have to finish this essay before Monday.
  2. We stayed in Paris for a week.
  3. ✓ My office is at the end of the corridor.
  4. At the end of the year, we have a big party.

D. In context

  1. during / for
  2. on time
  3. for
  4. By
  5. in time
  6. until / till / through
  7. by / before

E. Jouw beurt

  1. I have to pay my phone bill by Thursday. On Saturday I'm going to stay at home until lunchtime.
  2. We looked at ten flats. In the end, we chose the small one near the park.

F. Gemengde herhaling

  1. on
  2. arrive / have arrived
  3. had … started
Android-appLeer onderweg Google Play