SlowingoNgữ pháp
B1 33 / 39

Giới từ chỉ thời gian nâng cao: by và until, for và during, on time và in time (Prepositions of Time)

By, Until, During, For; In Time, On Time, At the End

Trong trang này
  1. Mục tiêu
  2. Ý chính
  3. Tiếng Việt và tiếng Anh
  4. Cấu trúc
  5. Cách dùng
  6. Lỗi thường gặp
  7. Bẫy dành cho người Việt
  8. Đừng nhầm lẫn
  9. Chính tả và phát âm
  10. Quy tắc vàng
  11. Luyện tập

Mục tiêu

Sau bài này, bạn có thể nói chính xác về hạn chót và khoảng thời gian: by và until, for, during và while, within và by the time, on time và in time, at the end và in the end, cùng với as khi hai việc xảy ra cùng lúc.

Ý chính

Hãy hình dung một đường chạy có cắm một lá cờ. Lá cờ là một mốc thời gian: Friday, six o'clock, the end of the month.

By lá cờ nghĩa là "đúng ở lá cờ hoặc trước đó — nhưng không được muộn hơn". Đó là một hạn chót: một việc phải xảy ra ở đâu đó trên đường chạy, trước khi bạn tới lá cờ. Send it by Friday.

Until lá cờ nghĩa là bạn tiếp tục suốt cho đến lá cờ, rồi dừng lại. Nó là một đường kéo dài, không phải một điểm: I'll wait until Friday.

Nhiều từ chỉ thời gian khác cũng vận hành như vậy. Có từ chỉ khi nào việc xảy ra (during the night), có từ đo bao lâu (for two hours), có từ cho biết bạn tới lá cờ đúng lúc đã định (on time) hay đủ sớm để làm việc khác (in time). Mỗi từ trả lời một câu hỏi hơi khác nhau — nắm được câu hỏi, bạn sẽ chọn đúng từ.

Tiếng Việt và tiếng Anh

Tiếng Việt dùng một chữ trong cho rất nhiều việc mà tiếng Anh tách ra: for (bao lâu), during (+ danh từ), while (+ mệnh đề), within (trong vòng). Chữ đến vừa là until, vừa hay xuất hiện trong câu nói về hạn chót, còn cuối / cuối cùng ứng với cả at the end lẫn in the end. Riêng on time và in time thì tiếng Việt cũng phân biệt giống tiếng Anh: đúng giờ và kịp.

Tiếng ViệtTiếng AnhGhi chú
Gửi báo cáo cho tôi trước / chậm nhất là thứ Sáu.Send me the report by Friday.một việc, có hạn chót (kể cả thứ Sáu)
Chúng tôi ở bữa tiệc đến nửa đêm.We stayed at the party until midnight.việc kéo dài rồi dừng
Tôi sống ở Dublin ba năm / trong ba năm.I lived in Dublin for three years.bao lâu → for, không phải during
Mất điện trong lúc có bão.The power went off during the storm.during + danh từ
Xe đạp bị lấy mất trong khi tôi ở thư viện.My bike was stolen while I was in the library.while + chủ ngữ + động từ
Đơn hàng sẽ đến trong vòng ba ngày.It will arrive within three days.không muộn hơn ba ngày
Máy bay hạ cánh đúng giờ. / Chúng tôi đến kịp chuyến xe cuối.The flight landed on time. / We arrived in time to catch the last bus.tiếng Việt cũng phân biệt như tiếng Anh
cuối phố / cuối tháng — cuối cùng, chúng tôi đi taxi.at the end of the street / the month — In the end, we took a taxi."vào cuối" không phải in the end of

Cấu trúc

Hạn chót và khoảng thời gian

TừTheo sau làTrả lời câu hỏiVí dụ
bymột thời điểm / ngàykhông muộn hơn khi nào?Please reply by Monday.
by the timemột mệnh đềkhông muộn hơn sự việc nào?By the time we arrived, the shop was closed.
until / tillmột thời điểm / ngày hoặc một mệnh đềkéo dài đến khi nào?I'll be here until six. / Wait until I call.
withinmột khoảng thời giantrong khoảng thời gian nào?We'll answer within 24 hours.
from… to / untilhai thời điểmbắt đầu và kết thúc khi nào?The shop is open from 9 to 5.
formột khoảng thời gianbao lâu?I lived there for three years.
duringmột danh từ (sự kiện hoặc giai đoạn)khi nào?I fell asleep during the film.
whilemột mệnh đềkhi nào?I fell asleep while I was watching the film.
asmột mệnh đềkhi nào? (cùng lúc)As I was leaving, the phone rang.

Cụm cố định

Cụm từNghĩaVí dụ
on timeđúng giờ đã định, không muộnThe train left on time.
in time (for… / to…)kịp, đủ sớmWe got there in time for the start.
at the end (of…)ở điểm cuối của một cái gì đóat the end of the film / the street / May
in the endcuối cùng (sau một thời gian, thay đổi hoặc trục trặc)In the end, we took a taxi.

Till nghĩa giống until nhưng thân mật hơn. Trong tiếng Anh Mỹ, Monday through Friday = từ thứ Hai đến thứ Sáu, tính cả thứ Sáu.

Cách dùng

1by = không muộn hơn (hạn chót)

Dùng by + thời điểm khi một việc phải xảy ra đúng lúc đó hoặc trước đó. Chỉ hạn chót là quan trọng, không quan trọng việc kéo dài bao lâu. By then = không muộn hơn lúc đó.

Please send me the report by Friday.
Bạn gửi báo cáo cho tôi chậm nhất là thứ Sáu nhé.
gửi ngay trong thứ Sáu vẫn được
I need to be home by ten.
Tôi phải về đến nhà trước mười giờ.
The tickets must be paid for by the end of the month.
Vé phải được thanh toán trước cuối tháng.
The guests are coming at eight, so dinner must be ready by then.
Tám giờ khách đến, nên lúc đó bữa tối phải xong rồi.

2until = kéo dài đến một thời điểm

Dùng until (hoặc till) khi một tình huống tiếp diễn đến một thời điểm rồi dừng. Ở thể phủ định, not… until nghĩa là "không trước": hành động chỉ bắt đầu từ thời điểm đó — tiếng Việt hay nói "mãi đến … mới …".

I'll wait here until you come back.
Mình sẽ đợi ở đây đến khi bạn quay lại.
sau until dùng thì hiện tại cho tương lai
We stayed at the party until midnight.
Chúng tôi ở bữa tiệc đến tận nửa đêm.
The shop is open until 8 p.m. on Thursdays.
Thứ Năm cửa hàng mở cửa đến tám giờ tối.
The museum doesn't open until ten.
Mười giờ bảo tàng mới mở cửa.
mở lúc mười giờ, không sớm hơn
I didn't learn to swim until I was twenty.
Mãi đến năm hai mươi tuổi tôi mới học bơi.

3by the time, within, from… to

By the time + mệnh đề giống by, nhưng hạn chót là một sự việc. Sau by the time + quá khứ đơn, việc xảy ra trước thường ở thì quá khứ hoàn thành (past perfect, xem B1-03). Within + khoảng thời gian = trong khoảng đó, không muộn hơn lúc nó kết thúc. From… to / until cho biết điểm bắt đầu và điểm kết thúc.

By the time we got to the cinema, the film had already started.
Lúc chúng tôi đến rạp thì phim đã bắt đầu rồi.
By the time you get there, the shop will be closed.
Đến lúc bạn tới nơi thì cửa hàng đã đóng cửa rồi.
sau by the time dùng thì hiện tại cho tương lai
Your order will arrive within three working days.
Đơn hàng của bạn sẽ đến trong vòng ba ngày làm việc.
You must use the voucher within a month.
Bạn phải dùng phiếu mua hàng trong vòng một tháng.
I work from nine to five, Monday to Friday.
Tôi làm việc từ chín giờ sáng đến năm giờ chiều, từ thứ Hai đến thứ Sáu.
tiếng Mỹ còn nói Monday through Friday

4for, during, while

For + khoảng thời gian trả lời bao lâu? During + danh từ trả lời khi nào? — vào một lúc nào đó trong sự kiện hay giai đoạn ấy, hoặc suốt cả giai đoạn. While làm cùng việc với during, nhưng theo sau là một mệnh đề (chủ ngữ + động từ). Xem A2-02 về while trong câu chuyện.

I lived in Dublin for three years.
Tôi đã sống ở Dublin ba năm.
bao lâu
The power went off during the storm.
Trong lúc có bão thì mất điện.
Please don't use your phone during the exam.
Vui lòng không dùng điện thoại trong giờ thi.
She worked in a café during the summer holidays.
Cô ấy làm ở một quán cà phê trong kỳ nghỉ hè.
holidays (Anh), vacation (Mỹ)
Someone stole my bike while I was in the library.
Có người lấy trộm xe đạp của tôi trong khi tôi ở thư viện.
while + mệnh đề
I was in hospital for a week during the holidays.
Trong kỳ nghỉ, tôi nằm viện một tuần.
for (bao lâu) và during (khi nào) trong cùng một câu; in hospital (Anh), in the hospital (Mỹ)

5on time và in time

On time = đúng giờ đã định, không muộn — dùng cho lịch tàu xe, cuộc họp, cuộc hẹn. In time = đủ sớm để làm một việc hoặc để sẵn sàng cho một việc; just in time = vừa kịp; not in time = không kịp.

The flight landed on time.
Chuyến bay hạ cánh đúng giờ.
Our meetings never start on time.
Các cuộc họp của chúng tôi chẳng bao giờ bắt đầu đúng giờ.
We arrived just in time to catch the last bus.
Chúng tôi đến vừa kịp bắt chuyến xe buýt cuối cùng.
Will the dress be ready in time for the wedding?
Cái váy có may xong kịp cho đám cưới không?
The ambulance didn't get there in time.
Xe cứu thương đã không đến kịp.

6at the end (of) và in the end

At the end (of) là một điểm: phần cuối của một cái gì đó — bộ phim, con phố, tháng. In the end nghĩa là "cuối cùng", sau một thời gian, sau nhiều thay đổi, bàn bạc hay trục trặc. Nó thường đứng đầu câu.

Pay at the end of the meal.
Ăn xong thì thanh toán.
There's a bakery at the end of the street.
Ở cuối phố có một tiệm bánh mì.
We argued about the name for weeks. In the end, we called the dog Max.
Chúng tôi tranh cãi về cái tên mấy tuần liền. Cuối cùng, chúng tôi đặt tên con chó là Max.
In the end, the problem was quite simple.
Rốt cuộc thì vấn đề lại khá đơn giản.

7as = while / when (hai việc cùng lúc)

As + mệnh đề có thể mang nghĩa while hoặc when: hai việc xảy ra cùng lúc, hoặc một việc xảy ra đúng lúc việc kia đang diễn ra. Cách này hay gặp trong truyện và mang tính văn viết hơn while một chút. Just as = đúng vào lúc đó. (As còn có nghĩa khác, ví dụ chỉ lý do — xem B1-27.)

As I was leaving, the phone rang.
Lúc tôi đang đi ra thì điện thoại reo.
She listened to a podcast as she walked home.
Cô ấy vừa đi bộ về nhà vừa nghe podcast.
The phone rang just as I was getting into the shower.
Điện thoại reo đúng lúc tôi đang bước vào tắm.
As we were talking, it started to snow.
Trong lúc chúng tôi đang nói chuyện thì trời bắt đầu có tuyết.

Lỗi thường gặp

❌I'll finish the report until Friday.
✅I'll finish the report by Friday.
Hạn chót cho một việc thì dùng by.
❌I'll wait for you by six.
✅I'll wait for you until six.
Việc chờ kéo dài đến một thời điểm: until.
❌I was in Rome during three days.
✅I was in Rome for three days.
Bao lâu: for + khoảng thời gian.
❌I fell asleep during the film was on.
✅I fell asleep while the film was on.
during + danh từ; while + mệnh đề. Cũng đúng: during the film.
❌In the end of the film, they get married.
✅At the end of the film, they get married.
at the end of + danh từ; in the end = cuối cùng.
❌Please be here until nine at the latest.
✅Please be here by nine at the latest.
at the latest = hạn chót: by.
❌I'll call you until tomorrow.
✅I'll call you by tomorrow.
Một việc trước hạn chót: by. Cũng đúng: I'll call you tomorrow.
❌I fell asleep while the film.
✅I fell asleep during the film.
while và as + mệnh đề; during + danh từ.

Bẫy dành cho người Việt

1. "trong + số ngày, số năm" → during. Tiếng Việt nói Bố mẹ tôi sống ở Huế trong hai mươi năm. Chữ "trong" ở đây trả lời câu hỏi bao lâu, nên tiếng Anh dùng for, không dùng during.

❌My parents lived in Hue during twenty years.
✅My parents lived in Hue for twenty years.
❌We practised during two hours every evening.
✅We practised for two hours every evening.
practised (Anh), practiced (Mỹ)

2. "trong lúc / trong khi" + động từ → during. Đừng nói chuyện trong lúc ăn. Sau during chỉ có danh từ; muốn dùng động từ thì đổi sang while + mệnh đề.

❌Don't talk on the phone during eating.
✅Don't talk on the phone while you're eating.
hoặc: during the meal
❌My grandmother hums during she cooks.
✅My grandmother hums while she cooks.

3. "đến thứ Năm" cho một hạn chót → until. Người Việt hay nói Hạn nộp đến thứ Năm hay Bạn trả tiền nhà đến ngày mùng năm nhé. Nếu là một việc phải xong trước một mốc, tiếng Anh dùng by; until chỉ dùng cho việc kéo dài.

❌You have to pay the rent until the 5th.
✅You have to pay the rent by the 5th.
❌Please give me your answer until Thursday.
✅Please give me your answer by Thursday.

4. "vào cuối tháng" → in the end of. Chữ "vào" khiến nhiều bạn chọn in. Phần cuối của một cái gì đó là at the end of; in the end (không có of) chỉ có nghĩa "cuối cùng, rốt cuộc".

❌I get paid in the end of the month.
✅I get paid at the end of the month.

Đừng nhầm lẫn

by và until — By = một việc xảy ra đúng lúc hoặc trước hạn chót. Until = một tình huống kéo dài đến một thời điểm.

Can you return the book by Monday?
Bạn trả sách cho mình chậm nhất là thứ Hai được không?
lúc nào cũng được, miễn là không muộn hơn thứ Hai
You can keep the book until Monday.
Bạn có thể giữ cuốn sách đến thứ Hai.
giữ suốt cho đến thứ Hai

in + khoảng thời gian và within + khoảng thời gian — In two days thường nghĩa là "hai ngày nữa (tính từ bây giờ)". Within two days nghĩa là "lúc nào đó trong vòng hai ngày, không muộn hơn". Tiếng Việt cũng phân biệt: "… nữa" và "trong vòng …".

The results will be online in two weeks.
Hai tuần nữa kết quả sẽ có trên mạng.
tính từ bây giờ
The results will be online within two weeks.
Trong vòng hai tuần, kết quả sẽ có trên mạng.
muộn nhất là sau hai tuần

in the end và at last — In the end = cuối cùng, sau nhiều thay đổi hay trục trặc. At last = cuối cùng thì cũng…, sau một thời gian chờ đợi, kèm cảm giác nhẹ nhõm. Tiếng Việt dùng "cuối cùng" cho cả hai, nên hãy nghĩ đến cảm xúc.

At last! The bus is here.
Cuối cùng xe buýt cũng tới!
nhẹ nhõm sau khi chờ

Chính tả và phát âm

  • until có một chữ l ở cuối; till có hai. Cả hai đều đúng; till thân mật hơn. Tránh viết untill và 'til trong văn viết trang trọng.
  • Âm /l/ cuối trong until, till: tiếng Việt không có âm "l" ở cuối từ, nên nhiều bạn bỏ mất. Hãy để đầu lưỡi chạm vào lợi sau răng trên ở cuối từ.
  • during /ˈdjʊərɪŋ/ (UK), /ˈdʊrɪŋ/ (US) — trọng âm ở âm tiết đầu, âm tiết sau nhẹ và ngắn. Âm /r/ ở giữa: cong lưỡi về phía sau, không chạm vòm miệng — đừng đọc thành "z" hay "r" rung lưỡi. Âm cuối /ŋ/ giống "ng" của tiếng Việt, đừng bỏ mất.
  • within /wɪˈðɪn/ — trọng âm ở âm tiết thứ hai: wi-THIN. Âm /ð/: đặt đầu lưỡi giữa hai hàm răng và cho rung dây thanh. Đây không phải chữ "đ" và cũng không phải "d" của tiếng Việt.
  • Trong on time và in time, trọng âm rơi vào time. Trong in the end, nhấn end và giữ cả hai âm cuối /nd/ — đừng đọc cụt thành "en". Trước nguyên âm, the đọc /ði/: at the end of /ət ði ˈend əv/.

Quy tắc vàng

By = không muộn hơn (hạn chót cho một việc); until = suốt cho đến một thời điểm. For = bao lâu; during + danh từ / while + mệnh đề = khi nào. On time = đúng giờ; in time = kịp. At the end of một cái gì đó = phần cuối của nó; in the end = cuối cùng.

Luyện tập

A. Hình thức

Chọn từ đúng trong ngoặc hoặc điền từ thích hợp.

  1. I fell asleep ___ the film. …
  2. I fell asleep ___ I was watching the film. …
  3. She has lived in Lisbon ___ ten years. …
  4. You must return the form ___ 30 days. …
  5. The bank is open 9 a.m. 4 p.m.
  6. The essay must be handed in ___ Friday. …

B. Ý nghĩa

Chọn đáp án phù hợp với ý nghĩa.

  1. Chọn đáp án đúng: I'll stay in bed … ten.
  2. Chọn đáp án đúng: The plane took off …, at 7.30 exactly.
  3. Chọn đáp án đúng: We got to the station … to buy a coffee before the train left.
  4. Chọn đáp án đúng: … we decided not to go.
  5. Chọn đáp án đúng: The shop doesn't open … ten.
  6. Chọn đáp án đúng: … I was getting off the bus, I saw my old teacher.

C. Tìm lỗi sai

Sửa lỗi sai. Nếu câu đã đúng, hãy viết correct.

  1. I have to finish this essay until Monday.
  2. We stayed in Paris during a week.
  3. My office is at the end of the corridor.
  4. In the end of the year, we have a big party.

D. Trong ngữ cảnh

Điền từ thích hợp để hoàn thành tin nhắn.

A message to a friend
Hi Ana! Sorry I didn't reply — my phone was off 17 the whole flight. We landed 18, at 6.10 exactly, but then we waited for our bags 19 almost an hour! 20 the time we got to the hotel, it was nearly nine. We were tired, but we went out anyway and got to the restaurant just 21 before the kitchen closed. We're staying here 22 Sunday. Can you send me your address 23 Friday? I want to send you a postcard!

E. Đến lượt bạn

Viết bằng tiếng Anh về chính bạn.

  1. Viết về một việc bạn phải làm xong trước một mốc thời gian trong tuần này, và một việc bạn sẽ làm kéo dài đến một thời điểm nào đó.
  2. Viết về một quyết định mà bạn mất nhiều thời gian mới đưa ra được. Dùng in the end.

F. Ôn tập tổng hợp

Ôn lại kiến thức của các bài trước.

  1. A1-20 Giới từ chỉ thời gian at, on, in: cách dùng và mẹo nhớ
    I usually go swimming ___ Monday mornings. …
  2. A2-27 Câu điều kiện loại 0 và loại 1 (Zero and First Conditional), unless và when
    I'll call you as soon as I (arrive).
  3. B1-03 Thì quá khứ hoàn thành: cách dùng had + V3 (Past Perfect)
    When we got to the cinema, the film already (start).
Đáp án

A. Hình thức

  1. during
  2. while
  3. for
  4. within
  5. from … to / from … until / from … till / between … and
  6. by

B. Ý nghĩa

  1. until
  2. on time
  3. in time
  4. In the end
  5. until
  6. As

C. Tìm lỗi sai

  1. I have to finish this essay by Monday. / I have to finish this essay before Monday.
  2. We stayed in Paris for a week.
  3. ✓ My office is at the end of the corridor.
  4. At the end of the year, we have a big party.

D. Trong ngữ cảnh

  1. during / for
  2. on time
  3. for
  4. By
  5. in time
  6. until / till / through
  7. by / before

E. Đến lượt bạn

  1. I have to pay my phone bill by Thursday. On Saturday I'm going to stay at home until lunchtime.
  2. We looked at ten flats. In the end, we chose the small one near the park.

F. Ôn tập tổng hợp

  1. on
  2. arrive / have arrived
  3. had … started
Ứng dụng AndroidHọc mọi lúc mọi nơi Google Play