SlowingoGrammatika
B2 16 / 30

Remember, forget, stop, try oʻzbekcha: -ing yoki to? Maʼno qanday oʻzgaradi

Remember, Forget, Stop, Try

Bu sahifada
  1. Maqsad
  2. Asosiy gʻoya
  3. Oʻzbek va ingliz tillari
  4. Tuzilish
  5. Qoʻllanish
  6. Keng tarqalgan xatolar
  7. Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar uchun tuzoqlar
  8. Adashtirmang
  9. Imlo va talaffuz
  10. Oltin qoida
  11. Mashqlar

Maqsad

Bu darsdan keyin siz remember, forget, stop va try dan keyin -ing yoki to ni tanlay olasiz hamda bu tanlov maʼnoni qanday oʻzgartirishini tushuntira olasiz.

Asosiy gʻoya

Koʻp feʼllarda -ing yoki to ni tanlash shunchaki yodlanadigan fakt B1-17. Lekin bir nechta juda keng tarqalgan feʼlda bu tanlov maʼnoni oʻzgartiradi, va buning oʻz mantigʻi bor.

A1-25 va A2-25 dagi oʻqni eslang: to-infinitive oldinga qaraydi, asosiy feʼldan keyin keladigan harakatga: vazifa, maqsad. -ing shakli esa harakatning oʻziga qaraydi, va koʻpincha bu harakat allaqachon real: u oldinroq boʻlgan yoki hozir davom etyapti.

I remember locking the door: avval qulflash, keyin xotira. Remember to lock the door: avval eslash, keyin qulflash.

She stopped smoking: chekish real edi va u tugadi. She stopped to smoke: u yurishdan toʻxtadi, chekish esa keyin keldi.

Shu rasmni yodda tuting: -ing harakatning oʻziga qaraydi; to oldinga ishora qiladi. Shunda bu toʻrt feʼl mantiqli boʻladi.

Oʻzbek va ingliz tillari

Yaxshi xabar: oʻzbek tili ham bu farqni koʻrsatadi, faqat boshqa qoʻshimchalar bilan. Oldin boʻlgan ish haqidagi xotira -gan bilan aytiladi («kelganimni eslayman» → remember visiting), bajarilishi kerak boʻlgan vazifa esa -ish bilan («oʻchirishni unutmang» → remember to switch off). Maqsad -ish uchun («suv olish uchun toʻxtadik» → stopped to buy), sinov esa -ib koʻrmoq («qayta yoqib koʻring» → try restarting). Bitta xavf bor: oʻzbekcha -ish inglizcha -ing ga oʻxshab tuyuladi. Aslida «-ishni unutmang» vazifa, demak inglizchada to. Yana bir narsa: «chekishdan toʻxtadi» dagi -dan inglizchaga from boʻlib oʻtmaydi: stopped smoking.

OʻzbekchaMaʼnosiInglizcha
Bolaligimda bu plyajga kelganimni eslayman.xotira: oldin boʻlganI remember visiting this beach as a child.
Chiqib ketayotganda chiroqlarni oʻchirishni unutmang.vazifa: keyin qilinadiRemember to switch off the lights when you leave.
Dadam oʻn yil oldin chekishni tashladi.odatni tashlashMy dad stopped smoking ten years ago.
Yoʻlda suv olish uchun toʻxtadik.maqsadWe stopped to buy some water on the way.
Bankani ochishga harakat qildim, lekin qopqogʻi juda qattiq edi.qiyin ish, urinishI tried to open the jar, but the lid was too tight.
Noutbukingiz sekin ishlasa, qayta yoqib koʻring.sinovIf your laptop is slow, try restarting it.

Tuzilish

Feʼl+ -ing+ to-infinitive
rememberoldin boʻlgan ish haqidagi xotiravazifani eslash va keyin uni bajarish
forgetoldin boʻlgan ish haqidagi xotira (asosan I'll never forget + -ing)vazifani bajarmaslik
stopfaoliyatni tugatishboshqa ishni qilish uchun bir faoliyatdan toʻxtash
trybiror narsani yordam berarmikan deb sinab koʻrishqiyin ishni qilishga harakat qilish

Voqealar tartibi

GapAvvalKeyin
I remember posting the letter.postingremembering
Remember to post the letter.rememberingposting
We stopped talking.talkingstopping
We stopped to talk.stoppingtalking

Qoʻllanish

1Remember + -ing yoki to

Remember + -ing = oldin boʻlgan narsa haqida xotirangiz bor («-ganimni eslayman»). Remember + to = vazifani unutmaslik va keyin uni bajarish («-ishni unutmang»). -ing shaklidan oldin odamni ham qoʻyish mumkin: I remember my dad singing.

I remember visiting this beach as a child.
Bolaligimda bu plyajga kelganimni eslayman.
«-ganimni eslayman» → remember + -ing
I clearly remember locking the front door.
Old eshikni qulflaganimni aniq eslayman.
xotira: avval qulflash boʻlgan
I remember my dad singing in the kitchen.
Dadamning oshxonada qoʻshiq aytganini eslayman.
remember + odam + -ing
Remember to switch off the lights when you leave.
Chiqib ketayotganda chiroqlarni oʻchirishni unutmang.
vazifa: oʻchirish keyin boʻladi
Did you remember to bring the charger?
Zaryadlovchini olib kelish esingizdan chiqmadimi?
vazifa → to
She always remembers to send a birthday card.
U tugʻilgan kun otkritkasini yuborishni hech qachon unutmaydi.
she → ayol

2Forget + to yoki -ing

Forget + to = vazifani esdan chiqargani uchun bajarmaslik. Bu ancha koʻp ishlatiladigan andoza. Forget + -ing asosan I'll never forget… (kuchli xotira) va I'd forgotten all about… da ishlatiladi.

He forgot to charge his phone, so it died at lunchtime.
U telefonini zaryadlashni unutib qoʻyibdi, shuning uchun telefoni tushlik paytida oʻchib qoldi.
«-ishni unutdi» → forgot to
Don't forget to call your grandmother.
Buvingizga qoʻngʻiroq qilishni unutmang.
I forgot to tell you — the meeting has moved to Thursday.
Sizga aytishni unutibman, yigʻilish payshanbaga koʻchdi.
I'll never forget seeing the Northern Lights for the first time.
Qutb yogʻdusini birinchi marta koʻrganimni hech qachon unutmayman.
kuchli xotira → -ing
I'd completely forgotten about lending him that book.
Unga oʻsha kitobni qarzga berganimni butunlay unutib yuborgan ekanman.
about + -ing

3Stop + -ing yoki to

Stop + -ing = faoliyatni tugatish yoki odatni tashlash. Stop + to = bir ishni boshqa ishni qilish uchun toʻxtatish; bu to maqsadni bildiradi A2-26. Oʻzbekchada ham farq aniq: «chekishni tashladi» va «suv olish uchun toʻxtadik».

My dad stopped smoking ten years ago.
Dadam oʻn yil oldin chekishni tashlagan.
odatni tashlash → -ing
Can you stop tapping your pen? It's driving me crazy.
Ruchkangizni taqillatishni bas qila olasizmi? Jonimga tegdi.
It's stopped raining. Let's go out.
Yomgʻir tindi. Keling, tashqariga chiqaylik.
«yogʻishdan toʻxtadi» → stopped raining, from emas
We stopped to buy some water on the way.
Yoʻlda suv olish uchun toʻxtadik.
mashinani toʻxtatdik, keyin suv oldik
She stopped to check her messages, then carried on walking.
U xabarlarini tekshirish uchun toʻxtadi, keyin yoʻlida davom etdi.
Halfway up the hill, we stopped to rest.
Tepalikning yarmiga chiqqanda dam olish uchun toʻxtadik.
«-ish uchun» → to

4Try + to yoki -ing

Try + to = qiyin ishni qilishga harakat qilish; u muvaffaqiyatsiz boʻlishi mumkin («-ishga harakat qildim»). Try + -ing = muammoni hal qilarmikan deb biror narsani sinab koʻrish («-ib koʻring»). Try + -ing koʻpincha maslahat berish uchun ishlatiladi.

I tried to open the jar, but the lid was too tight.
Bankani ochishga harakat qildim, lekin qopqogʻi juda qattiq edi.
urinish: chiqmadi
Please try to be on time tomorrow.
Iltimos, ertaga vaqtida kelishga harakat qiling.
harakat qiling
She's trying to save money for a new car.
U yangi mashinaga pul yigʻishga harakat qilyapti.
If your laptop is slow, try restarting it.
Noutbukingiz sekin ishlasa, uni qayta yoqib koʻring.
«-ib koʻring» → try + -ing: sinov
Have you tried adding a little lemon juice?
Ozgina limon sharbati qoʻshib koʻrdingizmi?
sinab koʻrishni taklif qilish
I tried taking the bus instead of driving, and it was much faster.
Mashina haydash oʻrniga avtobusda borib koʻrdim, ancha tez boʻldi.
sinov: natija bor

Keng tarqalgan xatolar

❌I remember to visit Rome when I was ten.
✅I remember visiting Rome when I was ten.
Oʻtmish haqidagi xotira → -ing.
❌Please remember calling your grandmother tonight.
✅Please remember to call your grandmother tonight.
Keyin qilinadigan vazifa → to.
❌Don't forget locking the door.
✅Don't forget to lock the door.
Vazifa → forget + to.
❌I stopped drink coffee last year.
✅I stopped drinking coffee last year.
stop + -ing, asosiy shakl emas.
❌Try restart it.
✅Try restarting it. yoki Try to restart it.
try + -ing yoki to, hech qachon + asosiy shakl emas.
⚠️He stopped to smoke last year — it was really hard.
✅He stopped smoking last year.
stopped to smoke grammatika jihatidan toʻgʻri, lekin bu «sigaret chekish uchun toʻxtadi» degani; chekishni tashlash uchun -ing ishlating.

Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar uchun tuzoqlar

1. «-ishni unutmang» → -ing. Oʻzbekcha harakat nomi «-ish» inglizcha -ing ga oʻxshab tuyuladi, shuning uchun «toʻlashni unutmang» → forget paying boʻlib qoladi. Lekin «-ishni unutmang / esdan chiqarmang» vazifa, demak to. -ing esa «-ganini» ga yaqin: oldin boʻlgan ish haqidagi xotira.

❌Remember paying the electricity bill today.
✅Remember to pay the electricity bill today.
Bugun bajariladigan vazifa → to; remember + -ing faqat oldin boʻlgan ish haqidagi xotira uchun.
❌I forgot sending the invoice, so the client still hasn't paid.
✅I forgot to send the invoice, so the client still hasn't paid.
Hisob-faktura yuborilmay qolgan: bajarilmagan vazifa → forget + to.

2. «Yigʻlashdan toʻxtadi» → stopped from crying. Oʻzbekchada «-ishdan toʻxtamoq» deymiz: «yigʻlashdan toʻxtadi», «gapirishdan toʻxtadi». Inglizchada stop dan keyin from qoʻyilmaydi: toʻgʻridan-toʻgʻri -ing.

❌The baby finally stopped from crying.
✅The baby finally stopped crying.
❌My neighbour stopped from playing loud music after midnight.
✅My neighbour stopped playing loud music after midnight.

3. «Soʻrash uchun toʻxtadi» → stopped for asking. Oʻzbekchada maqsad «-ish uchun» bilan aytiladi, «uchun» esa koʻpincha for deb oʻgiriladi. Maqsadni koʻrsatganda stop dan keyin to + asosiy shakl keladi.

❌The driver stopped for asking the way.
✅The driver stopped to ask the way.

4. «-ib koʻring» → try to / try + asosiy shakl. «Ichib koʻring», «ochib koʻring» sinov va maslahatni bildiradi, demak try + -ing. Try to esa «harakat qiling» degani: ish qiyin, chiqmasligi ham mumkin.

⚠️(Shamollagan doʻstingizga maslahat beryapsiz.) Try to drink ginger tea with honey.
✅Try drinking ginger tea with honey.
Grammatika jihatidan toʻgʻri, lekin try to choy ichish qiyin ish ekanini bildiradi; siz esa sinab koʻrishni maslahat beryapsiz.
❌It's very hot in here. Try open the window.
✅It's very hot in here. Try opening the window.
try dan keyin asosiy shakl kelmaydi.

Adashtirmang

try to do va try doing: urinish va sinov.

I tried to lift the box, but it was too heavy.
Qutini koʻtarishga harakat qildim, lekin u juda ogʻir edi.
urinish, chiqmadi
I tried lifting it with my legs, not my back, and it worked.
Uni belim bilan emas, oyoqlarim kuchi bilan koʻtarib koʻrdim va koʻtara oldim.
sinov, usul

stop to do va stop doing: maqsad va tugatish.

We stopped to eat.
Ovqatlanish uchun toʻxtadik.
ovqatlanish uchun yoʻlda toʻxtadik
We stopped eating.
Ovqatlanishni toʻxtatdik.
ovqatni tugatdik

remember doing va remember to do: xotira va vazifa.

I remember sending the email.
Xatni yuborganimni eslayman.
xotiram bor
I remembered to send the email.
Xatni yuborishni unutmadim.
vazifani esdan chiqarmadim

Maʼnosi oʻzgaradigan boshqa feʼllar: regret, mean, go on, like va need B2-16 da. enjoy yoki decide kabi feʼllarda faqat bitta andoza bor va maʼno oʻzgarmaydi B1-17.

Imlo va talaffuz

  • -ing shaklining imlosi: stop → stopping (undosh ikkilanadi), forget → forgetting (urgʻu oxirgi boʻgʻinda, shuning uchun t ikkilanadi), try → trying (y saqlanadi).
  • to undosh oldida kuchsiz: /tə/, masalan to call /tə ˈkɔːl/. Unli toʻliq «u» emas, qisqa va boʻsh schwa.
  • stopped to da ikkita t tovushi bittaga qoʻshiladi: /stɒpt tə/ (UK), /stɑːpt tə/ (US). Feʼldan keyin to bormi yoki -ing mi, diqqat bilan tinglang.
  • -ing oxiridagi /ŋ/ oʻzbekcha «ng» ga oʻxshaydi, siz uchun oson. Oxiriga «k» yoki «g» qoʻshmang: stopping /ˈstɒpɪŋ/ (UK).
  • remember /rɪˈmembə/ (UK), /rɪˈmembər/ (US): urgʻu ikkinchi boʻgʻinda. Oʻzbekchadagidek oxirgi boʻgʻinga urgʻu bermang.

Oltin qoida

remember, forget, stop va try dan keyin -ing harakatning oʻziga yoki allaqachon boʻlgan ishga qaraydi, to esa keyin keladigan harakatga ishora qiladi: vazifa, maqsad yoki urinish. Oʻzbekchada: «-ganini eslayman» → -ing; «-ishni unutmang» → to; «-ish uchun toʻxtadi» → stop to; «-ib koʻring» → try -ing.

Mashqlar

A. Tuzilish

Qavs ichidagi feʼlni -ing yoki to shaklida yozing.

  1. I clearly remember (put) my keys in my bag.
  2. Please remember (water) the plants while I'm away.
  3. My grandfather stopped (drive) when he turned 85.
  4. On the way home, we stopped (buy) some coffee.
  5. I'll never forget (see) the sea for the first time.
  6. Did you remember (lock) the back door, or is it still open?

B. Maʼno

Qavs ichidagi izohga mos javobni tanlang.

  1. Toʻgʻri javobni tanlang: I tried … the box, but it was too heavy. (= I made an effort, but failed)
  2. Toʻgʻri javobni tanlang: If the soup is too salty, try … a potato. (= do it as an experiment and see if it helps)
  3. Toʻgʻri javobni tanlang: We stopped … at the view. (= we stopped walking so that we could look)
  4. Toʻgʻri javobni tanlang: I'll never forget … my hero. (= a memory)
  5. Qaysi gap "she quit" degan maʼnoni beradi?

C. Xatoni toping

Har bir gapda bitta xato bor yoki gap toʻgʻri. Toʻgʻrilangan gapni yozing yoki correct deb yozing.

  1. I remember to go to that beach when I was a child.
  2. Don't forget calling your grandmother tonight.
  3. Can you stop to tap your pen? It's driving me crazy.
  4. I tried to call you three times, but you didn't answer.

D. Kontekstda

Suhbatni toʻldiring. Qavs ichidagi feʼlni toʻgʻri shaklda yozing.

A road trip
Mia: Did you remember 16 (pack) the charger?
Dan: Yes. I remember 17 (put) it in the side pocket.
Mia: Good. Can we stop 18 (get) a coffee soon? I'm falling asleep.
Dan: Sure. And please stop 19 (check) your phone — look at the view!
Mia: I'm trying 20 (find) the hotel's address. It isn't in my emails.
Dan: Try 21 (search) for the word "booking". That sometimes works.

E. Sizning navbatingiz

Ingliz tilida yozing.

  1. Ikkita gap yozing: bolaligingizda qilganingizni eslaydigan bir narsa va shu hafta qilishni unutmasligingiz kerak boʻlgan bir ish.
  2. Doʻstingiz uxlay olmayapti. Unga try + -ing bilan ikkita maslahat bering.
Javoblar

A. Tuzilish

  1. putting
  2. to water
  3. driving
  4. to buy
  5. seeing
  6. to lock

B. Maʼno

  1. to lift
  2. adding
  3. to look
  4. meeting
  5. She stopped smoking.

C. Xatoni toping

  1. I remember going to that beach when I was a child.
  2. Don't forget to call your grandmother tonight.
  3. Can you stop tapping your pen? It's driving me crazy.
  4. ✓ I tried to call you three times, but you didn't answer.

D. Kontekstda

  1. to pack
  2. putting / having put
  3. to get
  4. checking
  5. to find
  6. searching

E. Sizning navbatingiz

  1. I remember riding my bike to school. I must remember to renew my passport.
  2. Try turning off your phone an hour before bed. Try reading something boring.

F. Aralash takrorlash

  1. to look
  2. waiting
  3. practise
  4. seeing
Android ilovasiYo'l-yo'lakay o'rganing Google Play