SlowingoGrammatika
B1 18 / 39

Verb + -ing yoki verb + to oʻzbekcha: enjoy doing, decide to do — toʻliq roʻyxatlar

Verb + -ing or Verb + To: The Full Lists

Bu sahifada
  1. Maqsad
  2. Asosiy gʻoya
  3. Oʻzbek va ingliz tillari
  4. Tuzilish
  5. Qoʻllanish
  6. Keng tarqalgan xatolar
  7. Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar uchun tuzoqlar
  8. Adashtirmang
  9. Imlo va talaffuz
  10. Oltin qoida
  11. Mashqlar

Maqsad

Bu darsdan keyin siz oʻttizga yaqin keng tarqalgan feʼldan keyin feʼl + -ing (I enjoy cooking) va feʼl + to-infinitive (We decided to wait) orasidan toʻgʻrisini tanlay olasiz hamda sifat + to (easy to use) andozasini ishlatasiz.

Asosiy gʻoya

Bir feʼldan keyin ikkinchi feʼl kelsa, ikkinchisi zamonni koʻrsata olmaydi. U ikki shakldan birini oladi: -ing shakli (swimming) yoki to-infinitive (to swim). Shaklni birinchi feʼl tanlaydi.

A2-25 dagi oʻqni eslaysizmi? to-infinitive koʻpincha oldinga, hali sodir boʻlmagan harakatga qaragan oʻq kabi: I hope to see you. She decided to leave. -ing shakli esa koʻpincha harakatga narsa kabi qaraydi: uni boshdan kechirasiz, undan qochasiz, uni tugatasiz yoki u haqida gapirasiz: I enjoy cooking. He denied taking it.

Bu mantiq kuchli moyillik, lekin qatʼiy qonun emas. Baʼzi feʼllarni shunchaki yodlash kerak: imagine -ing oladi, fail esa to. Shuning uchun bu darsda ikkita roʻyxat bor, ular kichik maʼno guruhlariga boʻlingan. Har bir guruhni bitta misol bilan yodlang, shunda koʻp tanlov oʻz-oʻzidan avtomatik boʻlib qoladi.

Oʻzbek va ingliz tillari

Oʻzbekchada ikkinchi feʼl deyarli doim bitta shaklda keladi: harakat nomi (-ish / -sh), unga esa birinchi feʼlga qarab -ni yoki -ga qoʻshiladi: «ishlashni yaxshi koʻraman», «sotishga qaror qildik». Bu -ni / -ga tanlovi inglizchadagi -ing / to tanlovini koʻrsatmaydi: «kutishga qarshi emasman» inglizchada mind waiting. Shuning uchun har bir inglizcha feʼlning andozasini alohida oʻrganish kerak. Yana bir farq: oʻzbekchadagi baʼzi feʼllar inglizchada ikkiga boʻlinadi, masalan taklif qilmoq = offer (oʻzim qilaman) va suggest (birgalikda qilaylik), ularning andozasi esa har xil.

OʻzbekchaUsulInglizcha
Uyda ishlashni yaxshi koʻraman.harakat nomi + -niI enjoy working from home.
Mashinani sotishga qaror qildik.harakat nomi + -gaWe've decided to sell the car.
Biroz kutishga qarshi emasmisiz?-ga, lekin inglizchada -ingDo you mind waiting?
Chipta ola oldingizmi?-a olmoqDid you manage to get tickets?
Meni aeroportga olib borishni taklif qildi.taklif qilmoq = offerShe offered to drive me.
Tom taksiga oʻtirishni taklif qildi.taklif qilmoq = suggestTom suggested taking a taxi.

Tuzilish

Ikki andoza

AndozaTuzilishMisol
Afeʼl + -ingI enjoy reading.
Bfeʼl + to + asosiy shaklWe decided to wait.

A roʻyxat: feʼl + -ing

Maʼno guruhiFeʼllar
Hislar va didlarenjoy, mind, miss, can't stand, can't help
Qochish, kechiktirish, tugatish, tavakkalavoid, postpone, finish, risk
Oʻylash va aytishadmit, deny, consider, imagine, suggest
Ish yoki mashgʻulot nimadan iboratinvolve, practise (UK) / practice (US)

B roʻyxat: feʼl + to-infinitive

Maʼno guruhiFeʼllar
Rejalar va kutilmalararrange, decide, expect, hope, plan
Vaʼdalar, takliflar, rad etishlaragree, offer, promise, refuse, threaten
Muvaffaqiyat, muvaffaqiyatsizlik, qobiliyatmanage, fail, afford (odatda can / can't bilan), learn
Narsalar qanday koʻrinadi yoki odatda qanday boʻladiseem, tend, pretend

Inkor: not ni bevosita -ing shaklidan yoki to dan oldin qoʻying.

AndozaMisol
not + -ingImagine not having a car.
not + toShe pretended not to hear me.

Sifat + to

TuzilishMisol
It's + sifat + to…It's easy to forget passwords.
ega + be + sifat + to…This app is easy to use.
his-tuygʻu sifati + to…I was surprised to see him.

Qoʻllanish

1Feʼl + -ing — hislar va didlar

enjoy, mind, miss, can't stand va can't help dan keyin -ing shaklini ishlating. Can't stand «juda yomon koʻrmoq»; can't help «oʻzini tuta olmaslik» degani.

I really enjoy working from home.
Uyda ishlashni juda yaxshi koʻraman.
Do you mind waiting a few minutes?
Bir necha daqiqa kutib tursangiz maylimi?
sizga noqulay emasmi?
I miss having lunch with my old colleagues.
Eski hamkasblarim bilan tushlik qilishni sogʻindim.
She can't stand sitting in traffic.
U tirbandlikda oʻtirishni yomon koʻradi.
US ingliz tilida can't stand to… ham bor
I couldn't help laughing when he fell asleep in the meeting.
U yigʻilishda uxlab qolganida, kulgimni tiya olmadim.

2Feʼl + -ing — qochish, kechiktirish, tugatish, tavakkal

Bu feʼllar harakatga siz boshqaradigan «narsa» kabi qaraydi: undan uzoq turasiz, uni keyinga surasiz, tugatasiz yoki nimanidir xavf ostiga qoʻyasiz.

Have you finished packing yet?
Narsalaringizni yigʻib boʻldingizmi?
Try to avoid eating late at night.
Kechasi kech ovqatlanmaslikka harakat qiling.
avoid + -ing
They've postponed opening the new store until March.
Ular yangi doʻkonni ochishni martgacha keyinga surishdi.
If you don't back up your files, you risk losing everything.
Fayllaringizning zaxira nusxasini olmasangiz, hammasini yoʻqotib qoʻyishingiz mumkin.

3Feʼl + -ing — oʻylash va aytish

admit, deny, consider, imagine va suggest dan keyin -ing ishlating. Suggest da that li ergash gap andozasi ham bor (She suggested that we leave), B2-14 ga qarang. Suggest dan keyin hech qachon to-infinitive kelmaydi.

He admitted making a mistake with the figures.
U raqamlarda xato qilganini tan oldi.
She denied reading my messages.
U xabarlarimni oʻqiganini rad etdi.
We're considering moving to a smaller flat.
Kichikroq kvartiraga koʻchishni oʻylab koʻryapmiz.
flat (UK) = apartment (US)
Imagine living without a phone for a week!
Bir hafta telefonsiz yashashni tasavvur qiling!
Tom suggested taking a taxi.
Tom taksiga oʻtirishni taklif qildi.
«taklif qildi», lekin suggest + -ing

4Feʼl + -ing — involve va practise

Involve «zarur qism sifatida oʻz ichiga olmoq»; practise «yaxshilash uchun qayta-qayta mashq qilmoq».

The job involves travelling abroad twice a month.
Bu ish oyiga ikki marta xorijga safar qilishni oʻz ichiga oladi.
You need to practise speaking every day.
Har kuni gapirishni mashq qilishingiz kerak.
US imlosi: practice
Does the course involve doing a final exam?
Kurs oxirida yakuniy imtihon topshirish ham bormi?

5Feʼl + to — rejalar va kutilmalar

Bu feʼllar hali sodir boʻlmagan harakatga qaraydi: oʻq oldinga yoʻnalgan.

We've decided to sell the car.
Mashinani sotishga qaror qildik.
I'm hoping to finish the report by Friday.
Hisobotni jumagacha tugatishga umid qilyapman.
They've arranged to meet at the station.
Ular vokzalda uchrashishga kelishib olishdi.
We're planning to visit my aunt in May.
May oyida xolamnikiga borishni rejalashtiryapmiz.
I expect to be home by seven.
Yettigacha uyda boʻlaman, deb oʻylayman.
expect = kutmoq, moʻljallamoq

6Feʼl + to — vaʼdalar, takliflar, rad etishlar va tahdidlar

Rozi boʻlganingizda, vaʼda berganingizda, taklif qilganingizda, rad etganingizda yoki tahdid qilganingizda, kelajakdagi harakat haqida gapirasiz, shuning uchun to keladi.

She offered to drive me to the airport.
U meni aeroportga olib borishni taklif qildi.
oʻzi olib boradi → offer + to
He promised to call, but he never did.
U qoʻngʻiroq qilishga vaʼda berdi, lekin qilmadi.
The bank refused to give us a loan.
Bank bizga kredit berishdan bosh tortdi.
My neighbour threatened to call the police.
Qoʻshnim politsiya chaqirish bilan qoʻrqitdi.
They agreed to share the costs.
Ular xarajatlarni boʻlishishga rozi boʻlishdi.

7Feʼl + to — muvaffaqiyat, muvaffaqiyatsizlik va oʻrganish

Qiyinchilikdan keyingi muvaffaqiyat uchun manage to, muvaffaqiyatsizlik uchun fail to (koʻpincha rasmiy), pul yoki vaqt yetmasligi uchun can't afford to, yangi koʻnikma uchun learn to ishlating.

Did you manage to get tickets?
Chipta ola oldingizmi?
-a olmoq → manage to
The company failed to meet its targets this year.
Kompaniya bu yil oʻz rejalarini bajara olmadi.
We can't afford to go on holiday this summer.
Bu yoz taʼtilga chiqishga pulimiz yetmaydi.
go on holiday (UK) = go on vacation (US)
My grandmother learned to swim at sixty.
Buvim oltmish yoshida suzishni oʻrgandi.
UK: learnt ham

8Feʼl + to — seem, tend, pretend

Seem to taassurotni bildiradi; tend to odatda nima boʻlishini tasvirlaydi; pretend to esa oʻzini goʻyo shunday qilib koʻrsatish degani.

The printer seems to be broken again.
Printer yana buzilganga oʻxshaydi.
People tend to spend more in December.
Odamlar dekabrda odatda koʻproq pul sarflaydi.
The kids pretended to be asleep.
Bolalar oʻzlarini uxlayotganga solishdi.

9Sifat + to

Koʻp sifatlardan keyin to + asosiy shakl keladi: easy, hard, difficult, nice, ready, happy, sorry, surprised, pleased. Ega allaqachon ishlatiladigan yoki tushuniladigan narsa boʻlsa, yana bitta toʻldiruvchi qoʻshmang.

Nice to meet you.
Tanishganimdan xursandman.
This recipe is really easy to follow.
Bu retseptga amal qilish juda oson.
«easy to follow it» emas
It's hard to say no to my sister.
Singlimga «yoʻq» deyish qiyin.
We were sorry to hear about your accident.
Boshingizga tushgan baxtsiz hodisani eshitib, juda afsuslandik.
Are you ready to order?
Buyurtma berishga tayyormisiz?

Keng tarqalgan xatolar

❌I enjoy to cook.
✅I enjoy cooking.
enjoy + -ing
❌We decided going by train.
✅We decided to go by train.
decide + to
❌I'm considering to change jobs.
✅I'm considering changing jobs.
consider + -ing
❌I can't afford buying a new laptop.
✅I can't afford to buy a new laptop.
afford + to
❌He suggested to take the bus.
✅He suggested taking the bus.
suggest + -ing (yoki that li ergash gap), hech qachon to-infinitive emas
❌She avoided to answer my question.
✅She avoided answering my question.
avoid + -ing
❌I hope seeing you soon.
✅I hope to see you soon.
hope + to
❌This book is easy to understand it.
✅This book is easy to understand.
ega allaqachon tushuniladigan narsa
⚠️He pretended to not hear me.
✅He pretended not to hear me.
to not norasmiy nutqda eshitiladi; not to standart va xavfsizroq tartib

Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar uchun tuzoqlar

1. Bitta harakat nomi → har doim to. Oʻzbekchada ikkinchi feʼl doim harakat nomi shaklida keladi («ishlashni», «oʻqishga»). Maktabda esa koʻpincha feʼlni to bilan yodlaymiz (to work, to read). Natijada -ing kerak boʻlgan joyda ham to qoʻyib yuboramiz.

❌My father enjoys to work in the garden.
✅My father enjoys working in the garden.
enjoy + -ing
❌Can you imagine to live in London?
✅Can you imagine living in London?
imagine + -ing

2. «Taklif qilmoq» → offer va suggest. Oʻzbekchada bitta «taklif qildi» bor. Inglizchada offer to = oʻzim qilaman; suggest + -ing = keling, shunday qilaylik. Ularni aralashtirsak, maʼno yoki grammatika buziladi.

❌Aziz suggested to help me with the boxes.
✅Aziz offered to help me with the boxes.
Aziz oʻzi yordam beradi → offer to.
❌My sister offered going to the cinema.
✅My sister suggested going to the cinema.
offer + -ing boʻlmaydi; birgalikda borishni taklif qildi → suggest.

3. «Kutmoq» → wait va expect. «Kutmoq» oʻzbekchada ham wait (kutib turmoq), ham expect (shunday boʻladi deb oʻylamoq). Natija yoki voqea boʻlishini moʻljallasangiz, expect to ishlating.

⚠️I'm waiting to get my exam results next week.
✅I'm expecting to get my exam results next week.
Grammatika jihatidan toʻgʻri, lekin wait to «hozir kutib turibman» degani; siz esa «keyingi hafta olaman, deb moʻljallayman» demoqchisiz.

Adashtirmang

feʼl + to va feʼl + toʻldiruvchi + to — Bu darsda ikkala harakatni ham bitta odam bajaradi. Ikkinchi harakatni boshqa odam bajarsa, koʻp feʼllar toʻldiruvchi qoʻshadi: B1-18 ga qarang.

I expect to win.
Yutaman, deb oʻylayman.
men yutaman
I expect them to win.
Ular yutadi, deb oʻylayman.
ular yutadi: B1-18 ga qarang

Maʼnosi oʻzgaradigan feʼllar — remember, forget, stop, try (B2-15 ga qarang) va regret, mean, go on, need (B2-16 ga qarang) ikkala andozani ham oladi, lekin maʼnosi har xil boʻladi. Ular bu roʻyxatlarga kirmaydi.

I stopped eating.
Ovqat yeyishni toʻxtatdim.
boshqa yemadim: B2-15 ga qarang

Ikkalasini ham deyarli farqsiz oladigan feʼllar — like, love, hate, start, begin, continue ikkala andozani ham olishi mumkin A2-25.

It started raining.
Yomgʻir yogʻa boshladi.
It started to rain ham toʻgʻri

to-infinitive va predlog boʻlgan to — look forward to va be used to da to predlog, shuning uchun undan keyin -ing keladi: B1-19 ga qarang.

I look forward to seeing you.
Siz bilan koʻrishishni intiqlik bilan kutaman.
to = predlog: B1-19 ga qarang

Imlo va talaffuz

  • -ing imlosi: oxiridagi oʻqilmaydigan -e tushib qoladi (make → making); bitta urgʻuli unlidan keyingi oxirgi undosh ikkilanadi (stop → stopping, plan → planning); -ie -y ga aylanadi (lie → lying).
  • Britaniya imlosida practise feʼl, practice ot; Amerika imlosida ikkalasi ham practice.
  • Nutqda to kuchsiz: undosh oldidan /tə/ (want to go tez nutqda /ˈwɒnə ɡəʊ/ kabi eshitiladi), unli oldidan /tu/ (to eat). Yozuvda doim want to deb yozing.
  • -ing oxiridagi /ŋ/ siz uchun oson: bu oʻzbekcha «ng» tovushi. Undan keyin /g/ qoʻshib aytmang: working /ˈwɜːkɪŋ/.
  • Urgʻuni to ga emas, feʼllarga bering: I decided to wait da to yengil aytiladi.

Oltin qoida

Ikkinchi feʼlning shaklini birinchi feʼl tanlaydi. -ing koʻpincha harakatga narsa kabi qaraydi (enjoy, avoid, deny); to koʻpincha oldinga qaraydi (decide, hope, promise). Mantiq yordam bermasa, feʼlni misol bilan yodlang. Esda tuting: oʻzbekchadagi «-ni / -ga» sizga -ing yoki to ni koʻrsatmaydi.

Mashqlar

A. Tuzilish

Qavs ichidagi feʼlni -ing shaklida yoki to bilan yozing.

  1. I don't mind (wait).
  2. They agreed (share) the costs.
  3. Have you finished (pack)?
  4. We managed (find) a parking space.
  5. He denied (break) the window.
  6. The printer seems (be) broken.
  7. Inkor shaklga keltiring: She pretended to hear me.
  8. Inkor shaklga keltiring: Imagine having a car.

B. Maʼno

Toʻgʻri javobni tanlang.

  1. Toʻgʻri javobni tanlang: Have you considered … abroad?
  2. Toʻgʻri javobni tanlang: We can't afford … a house yet.
  3. Maʼnoga mos feʼlni tanlang: People … to eat more in winter — it's normal.
  4. Toʻgʻri javobni tanlang: If you drive so fast, you … losing your licence.
  5. "I'm not going to help you!" he said. Toʻgʻri javobni tanlang: He … to help.

C. Xatoni toping

Har bir gapda bitta xato bor yoki gap toʻgʻri. Toʻgʻrilangan gapni yozing yoki correct deb yozing.

  1. I hope seeing you soon.
  2. He suggested to take the bus.
  3. Did you manage finishing the report?
  4. This password is hard to remember it.
  5. My job involves meeting new people.

D. Kontekstda

Xatni toʻldiring. Qavs ichidagi feʼlni -ing shaklida yoki to bilan yozing.

An email to a friend
Hi Sam! Good news: I've finally decided 19 (leave) my job. I'd been considering 20 (do) it for months. My boss offered 21 (give) me more money, but I refused 22 (stay). I'll really miss 23 (work) with the team, though. Now I'm hoping 24 (find) something closer to home. It's nice 25 (have) a fresh start!

E. Sizning navbatingiz

Ingliz tilida yozing.

  1. Odatlaringiz haqida ikkita gap yozing: yaxshi koʻradigan bitta mashgʻulotingiz va qochadigan bitta ishingiz haqida.
  2. Rejalaringiz haqida ikkita gap yozing: biri hope, biri can't afford bilan.

F. Aralash takrorlash

Oldingi darslarni takrorlang.

  1. A2-25 Feʼl + -ing yoki feʼl + to oʻzbekcha: want to, enjoy -ing, want someone to
    I'd like (go) home now.
  2. B1-16 Must be, can't be, might be oʻzbekcha: hozirgi holat haqida taxmin («… boʻlsa kerak»)
    Everyone's laughing. The film be funny. (Aminsiz.)
  3. A2-30 Bored yoki Boring? -ed va -ing sifatlar oʻzbekcha: «zerikdim» va «zerikarli»
    The lesson was so ___ … that I fell asleep.
Javoblar

A. Tuzilish

  1. waiting
  2. to share
  3. packing
  4. to find
  5. breaking / having broken
  6. to be
  7. She pretended not to hear me.
  8. Imagine not having a car.

B. Maʼno

  1. moving
  2. to buy
  3. tend
  4. risk
  5. refused

C. Xatoni toping

  1. I hope to see you soon.
  2. He suggested taking the bus. / He suggested that we take the bus. / He suggested we take the bus. / He suggested that we should take the bus. / He suggested we should take the bus.
  3. Did you manage to finish the report?
  4. This password is hard to remember.
  5. ✓ My job involves meeting new people.

D. Kontekstda

  1. to leave
  2. doing
  3. to give
  4. to stay
  5. working
  6. to find
  7. to have

E. Sizning navbatingiz

  1. I enjoy cooking for friends. I avoid driving in the city centre.
  2. I'm hoping to visit Japan next year. I can't afford to buy a new car right now.

F. Aralash takrorlash

  1. to go
  2. must
  3. boring
Android ilovasiYo'l-yo'lakay o'rganing Google Play