Have Something Done: ساختار سببی (Causative) در انگلیسی — «دادم تعمیرش کنند»
Have Something Done: Causatives
در این صفحه
هدف
بعد از این درس میتوانید بگویید ترتیبی دادهاید که کس دیگری کاری را برایتان انجام دهد (I had my hair cut)، have و get را در هر زمانی به کار ببرید، از اتفاقهای بد حرف بزنید (I had my phone stolen)، و بگویید از کسی خواستید یا راضیاش کردید کاری بکند (have someone do / get someone to do).
ایدهٔ اصلی
I cut my hair و I had my hair cut را مقایسه کنید. در اولی، قیچی دست خودتان است. در دومی، روی صندلی آرایشگاه نشستهاید و کس دیگری کار را انجام میدهد. نتیجه یکی است — موی کوتاهتر — اما کسی که کار را انجام میدهد فرق دارد.
ساختار سببی (causative) برای کارهایی است که کس دیگری برای شما انجام میدهد، معمولاً چون شما ترتیبش را دادهاید یا پولش را دادهاید: تعمیر، خدمات، تحویل. این ساختار چیز را در مرکز میگذارد و کار را بعد از آن: have + آن چیز + کاری که رویش انجام شده. مثل مجهول (B1-11)، معمولاً نمیگوید چه کسی کار را کرد: یا روشن است (مکانیک، دندانپزشک) یا مهم نیست.
همین ساختار میتواند چیزهایی را هم توصیف کند که بدون خواست شما برایتان اتفاق میافتد: I had my bike stolen. اینجا have یعنی ترتیبش را دادهاید نیست؛ یعنی آن را تجربه کردید.
فارسی و انگلیسی
فارسی ساختار سببیِ جدا ندارد و معمولاً یکی از سه راه را انتخاب میکند: فعل معلوم، انگار خودمان کار را کردهایم («موهایم را کوتاه کردم»، «دندانم را پر کردم»)؛ «دادم … کنند» («ماشین را دادم تعمیر کنند»)؛ یا سومشخص جمع («گوشیام را دزدیدند»). انگلیسی برای همهٔ اینها یک الگو دارد: have / get + مفعول + past participle. اگر «موهایم را کوتاه کردم» را کلمهبهکلمه بگویید، انگلیسیزبان فکر میکند قیچی دست خودتان بوده.
| فارسی | انگلیسی | نکته |
|---|---|---|
| موهایم را کوتاه کردم. (آرایشگاه رفتم) | I had my hair cut. | فعل معلوم فارسی ← have + مفعول + past participle |
| پکیج را قبل از زمستان دادیم سرویس کنند. | We had the boiler serviced before the winter. | «دادیم … کنند» ← had … serviced |
| گوشیام را در قطار دزدیدند. | I had my phone stolen on the train. | اتفاق بد؛ سومشخص جمع ← had … stolen |
| به دستیارم میگویم جزئیات را برایتان بفرستد. | I'll have my assistant send you the details. | have + شخص + شکل سادهٔ فعل |
| یکی از دوستان را راضی کردیم ما را به فرودگاه برساند. | We got a friend to drive us to the airport. | get + شخص + to |
| ماشینم را شسته بودم. | I had washed my car. | ماضی بعید: خودم شستم |
ساختار
have / get + مفعول + past participle
| فاعل | have / get | مفعول | past participle | |
|---|---|---|---|---|
| I | had | my hair | cut | yesterday. |
| She | is getting | her car | repaired. | |
| We | 're going to have | the kitchen | painted. |
در زمانهای مختلف — فقط have / get عوض میشود
| زمان | مثال |
|---|---|
| present simple | I have my teeth checked every six months. |
| present continuous | We're having the windows cleaned today. |
| past simple | She had her bag repaired. |
| present perfect | Have you had your eyes tested recently? |
| future (will) | I'll get it fixed tomorrow. |
| going to | They're going to have solar panels installed. |
| modal | You should get that tooth looked at. |
| شکل -ing | I hate having my photo taken. |
منفی و سؤالی — have اینجا فعل اصلی است، پس do / does / did بیاورید:
- I didn't have my hair cut. I cut it myself.
- Where do you have your car serviced?
have someone do / get someone to do
| الگو | معنا | مثال |
|---|---|---|
| have + شخص + شکل سادهٔ فعل | از کسی خواستن یا به او دستور دادن (اغلب کارش همین است) | I'll have the receptionist call you a taxi. |
| get + شخص + to-infinitive | راضی کردن یا ترتیب دادن | I finally got my son to tidy his room. |
کاربرد
1Have something done — خدمات
وقتی ترتیبی میدهید که یک متخصص کاری را برایتان انجام دهد، have + مفعول + past participle بیاورید. فارسی اینجا اغلب فعل معلوم یا «میدهم … کنند» میگوید.
2Get something done — غیررسمی، و با زحمت
Get + مفعول + past participle همان معنا را دارد، اما غیررسمیتر است و در گفتار خیلی رایج است. میتواند زحمت یا «بالاخره موفق شدن» را برساند. وقتی کار را خودتان انجام میدهید هم به کار میرود: آنوقت یعنی «تمام کردن».
3در همهٔ زمانها و شکلها
ساختار سببی در همهٔ زمانها، بعد از modal و در شکل -ing کار میکند. فقط have / get عوض میشود؛ past participle ثابت میماند.
4اتفاقهای بد — کارهایی که روی شما انجام شده
همین ساختار چیز ناخوشایندی را توصیف میکند که برایتان اتفاق افتاده و شما ترتیبش را ندادهاید. have بیاورید؛ get هم در گفتار غیررسمی ممکن است. فارسی اینجا معمولاً سومشخص جمع میگوید.
5Have someone do / get someone to do
برای اینکه شخصی را که کار را انجام میدهد نام ببرید، have + شخص + شکل سادهٔ فعل (دستور، اغلب به کسی که کارش همین است) یا get + شخص + to-infinitive (راضی کردن یا ترتیب دادن) بیاورید. Have someone do مخصوصاً در انگلیسی آمریکایی رایج است.
اشتباهات رایج
دامهای فارسیزبانان
1. «دندانم را درست کردم» ← فعل معلوم. فارسی برای کاری که متخصص انجام داده خیلی وقتها همان فعل معلوم را به کار میبرد: «دندانم را درست کردم»، «صفحهٔ گوشیام را عوض کردم». در انگلیسی این جملهها یعنی خودتان این کار را کردهاید.
2. «دادم تعمیر کنند» ← I gave … to repair. ترجمهٔ کلمهبهکلمهٔ «ساعتم را دادم تعمیر کنند» جملهای میسازد که معنای موردنظر را نمیرساند. انگلیسی یا ساختار سببی دارد یا take … to be repaired.
3. «ماشینمان را زدند» ← ترتیب کلمه. برای اتفاق بد، فارسی سومشخص جمع میگوید و ترتیب کلمه آزادتر است. در انگلیسی past participle حتماً بعد از مفعول میآید؛ اگر قبلش بیاید، جمله یا ماضی بعید میشود (I had stolen… = خودم دزدیده بودم) یا اصلاً ساختار درستی ندارد.
4. سؤال بدون do. فارسی سؤال را با لحن یا «آیا» میسازد و فعل کمکی ندارد. have در ساختار سببی فعل اصلی است، پس سؤالش do / does / did میخواهد.
اینها را قاطی نکنید
I did it یا I had it done — چه کسی کار را کرد؟ در فارسی هر دو ممکن است «اتاق را رنگ کردم» باشند.
had something done (سببی) یا had done (ماضی بعید) — ترتیب کلمه همهچیز را عوض میکند. ببینید B1-03.
get someone to do یا make / let someone do — get = راضی کردن، make = مجبور کردن، let = اجازه دادن. ببینید B1-18.
had something stolen یا got stolen — I had my car stolen (سببی: تمرکز روی من) در برابر My car got stolen (مجهول با get: تمرکز روی ماشین). مجهول با get در B2-13 آموزش داده میشود.
املا و تلفظ
- تکیه معمولاً روی مفعول و past participle است، نه روی have: "I had my HAIR CUT".
- have اینجا فعل اصلی است، پس کوتاه نمیشود: I've had my car repaired درست است (have اول فعل کمکی است)، اما I've my car repaired نه.
- پایان -ed: بعد از صداهای بیواک /t/ (fixed /fɪkst/، washed /wɒʃt/ (UK)، /wɑːʃt/ (US))، بعد از t یا d یک هجای اضافه /ɪd/ (painted، mended)، و بعد از بقیهٔ صداهای واکدار /d/ (repaired، cleaned). در fixed بین /k/، /s/ و /t/ هیچ مصوتی نگذارید.
- خیلی از فعلهایی که در ساختار سببی میآیند past participle بیقاعده دارند: cut, done, made, taken, stolen, sewn. به املای dyed (رنگ کردن مو) و died (مردن) دقت کنید: هر دو /daɪd/ تلفظ میشوند.
قانون طلایی
کس دیگری کار را برایتان انجام میدهد، یا اتفاقی برایتان میافتد؟ have / get + مفعول + past participle — حتی وقتی فارسی فعل معلوم میگوید («موهایم را کوتاه کردم»). برای نام بردن از شخص: have someone do، get someone to do.
تمرینها
A. ساختار
با کلمههای داخل پرانتز ساختار سببی بسازید یا جمله را بازنویسی کنید.
-
My laptop is broken. I need to (have / it / repair).
-
She (have / her hair / dye) red last week.
-
We (get / the roof / fix) at the moment.
-
I (have / my passport / steal) while I was on holiday.holiday (UK) = vacation (US)
-
با ساختار سببی بازنویسی کنید: A mechanic is servicing my car.
-
با get بازنویسی کنید: A photographer will take our wedding photos.
B. معنا
گزینهٔ درست را انتخاب کنید یا به سؤال جواب بدهید.
-
گزینهٔ درست را انتخاب کنید: I'll get my sister … me move.
-
گزینهٔ درست را انتخاب کنید: The manager had his assistant … the flights.
-
"I had my suit cleaned." چه کسی کار را انجام داد؟ …
-
"I had cleaned my suit." چه کسی کار را انجام داد؟ …
-
کدام جمله یک اتفاق بد را توصیف میکند؟
C. اشتباه را پیدا کنید
اشتباه را درست کنید. اگر جمله درست است، correct بنویسید.
-
When did you last have your eyes test?
-
I got the plumber come on Sunday.
-
We're having our garden redesigned this summer.
-
I had stolen my bike last week, so now I walk to work.
D. در متن
گفتوگو را بخوانید و هر جا را کامل کنید. اگر کنار شماره پرانتز هست، شکل درست فعل را بنویسید.
Kim: Are you still selling your flat?
Raj: Yes, but first I'm 16 the walls 17 (paint). They're in a terrible state.
Kim: Are you doing it yourself?
Raj: No way! I'm having a professional 18 (do) it. And I've already 19 the windows replaced.
Kim: What about the photos for the website?
Raj: I'm going to get my cousin 20 (take) them — she's a photographer.
Kim: Good idea. When I sold my last flat, I 21 my car broken into on the day of the viewing. Terrible luck!
E. نوبت شماست
دربارهٔ خودتان به انگلیسی بنویسید.
-
دربارهٔ دو کاری بنویسید که بهطور منظم یک متخصص برایتان انجام میدهد.
-
دربارهٔ کاری بنویسید که میخواهید کسی برایتان انجام دهد، با get someone to do.
F. مرور ترکیبی
درسهای قبلی را مرور کنید.
-
B1-18 Want Him To، Make Him Do، Let Him Do: فعل + مفعول + to یا بدون to My parents never let me (stay) out after ten.
-
B1-11 مجهول در همهٔ زمانها و با افعال وجهی: is being done، has been done، must be done The bridge (repair) at the moment, so it's closed.
-
B2-10 Participle Clauses: کوتاه کردن جملهٔ زمان و دلیل با -ing و having done (finish) his homework, he went out to play.
-
B2-07 Need، Needn't Have و Be Supposed To: «لازم نیست»، «قرار بود» و درجههای اجبار در انگلیسی We (need / not / buy) any bread — there was plenty in the cupboard, so we didn't.
پاسخنامه
A. ساختار
- have it repaired
- had her hair dyed
- are getting the roof fixed / 're getting the roof fixed
- had my passport stolen
- I'm having my car serviced. / I'm getting my car serviced.
- We'll get our wedding photos taken. / We're going to get our wedding photos taken.
B. معنا
- to help
- book
- someone else
- I did
- We had our windows broken.
C. اشتباه را پیدا کنید
- When did you last have your eyes tested?
- I got the plumber to come on Sunday. / I had the plumber come on Sunday.
- ✓ We're having our garden redesigned this summer.
- I had my bike stolen last week, so now I walk to work. / My bike was stolen last week, so now I walk to work.
D. در متن
- having / getting
- painted
- do
- had / got / gotten
- to take
- had / got
E. نوبت شماست
- I have my hair cut every two months, and I get my car serviced once a year.
- I want to get my brother to help me paint my room this weekend.
F. مرور ترکیبی
- stay
- is being repaired
- Having finished / After finishing
- didn't need to buy / did not need to buy
