Slowingoدستور زبان
B2 12 / 30

Have Something Done: ساختار سببی (Causative) در انگلیسی — «دادم تعمیرش کنند»

Have Something Done: Causatives

در این صفحه
  1. هدف
  2. ایدهٔ اصلی
  3. فارسی و انگلیسی
  4. ساختار
  5. کاربرد
  6. اشتباهات رایج
  7. دام‌های فارسی‌زبانان
  8. این‌ها را قاطی نکنید
  9. املا و تلفظ
  10. قانون طلایی
  11. تمرین‌ها

هدف

بعد از این درس می‌توانید بگویید ترتیبی داده‌اید که کس دیگری کاری را برایتان انجام دهد (I had my hair cut)، have و get را در هر زمانی به کار ببرید، از اتفاق‌های بد حرف بزنید (I had my phone stolen)، و بگویید از کسی خواستید یا راضی‌اش کردید کاری بکند (have someone do / get someone to do).

ایدهٔ اصلی

I cut my hair و I had my hair cut را مقایسه کنید. در اولی، قیچی دست خودتان است. در دومی، روی صندلی آرایشگاه نشسته‌اید و کس دیگری کار را انجام می‌دهد. نتیجه یکی است — موی کوتاه‌تر — اما کسی که کار را انجام می‌دهد فرق دارد.

ساختار سببی (causative) برای کارهایی است که کس دیگری برای شما انجام می‌دهد، معمولاً چون شما ترتیبش را داده‌اید یا پولش را داده‌اید: تعمیر، خدمات، تحویل. این ساختار چیز را در مرکز می‌گذارد و کار را بعد از آن: have + آن چیز + کاری که رویش انجام شده. مثل مجهول (B1-11)، معمولاً نمی‌گوید چه کسی کار را کرد: یا روشن است (مکانیک، دندان‌پزشک) یا مهم نیست.

همین ساختار می‌تواند چیزهایی را هم توصیف کند که بدون خواست شما برایتان اتفاق می‌افتد: I had my bike stolen. اینجا have یعنی ترتیبش را داده‌اید نیست؛ یعنی آن را تجربه کردید.

فارسی و انگلیسی

فارسی ساختار سببیِ جدا ندارد و معمولاً یکی از سه راه را انتخاب می‌کند: فعل معلوم، انگار خودمان کار را کرده‌ایم («موهایم را کوتاه کردم»، «دندانم را پر کردم»)؛ «دادم … کنند» («ماشین را دادم تعمیر کنند»)؛ یا سوم‌شخص جمع («گوشی‌ام را دزدیدند»). انگلیسی برای همهٔ این‌ها یک الگو دارد: have / get + مفعول + past participle. اگر «موهایم را کوتاه کردم» را کلمه‌به‌کلمه بگویید، انگلیسی‌زبان فکر می‌کند قیچی دست خودتان بوده.

فارسیانگلیسینکته
موهایم را کوتاه کردم. (آرایشگاه رفتم)I had my hair cut.فعل معلوم فارسی ← have + مفعول + past participle
پکیج را قبل از زمستان دادیم سرویس کنند.We had the boiler serviced before the winter.«دادیم … کنند» ← had … serviced
گوشی‌ام را در قطار دزدیدند.I had my phone stolen on the train.اتفاق بد؛ سوم‌شخص جمع ← had … stolen
به دستیارم می‌گویم جزئیات را برایتان بفرستد.I'll have my assistant send you the details.have + شخص + شکل سادهٔ فعل
یکی از دوستان را راضی کردیم ما را به فرودگاه برساند.We got a friend to drive us to the airport.get + شخص + to
ماشینم را شسته بودم.I had washed my car.ماضی بعید: خودم شستم

ساختار

have / get + مفعول + past participle

فاعلhave / getمفعولpast participle
Ihadmy haircutyesterday.
Sheis gettingher carrepaired.
We're going to havethe kitchenpainted.

در زمان‌های مختلف — فقط have / get عوض می‌شود

زمانمثال
present simpleI have my teeth checked every six months.
present continuousWe're having the windows cleaned today.
past simpleShe had her bag repaired.
present perfectHave you had your eyes tested recently?
future (will)I'll get it fixed tomorrow.
going toThey're going to have solar panels installed.
modalYou should get that tooth looked at.
شکل -ingI hate having my photo taken.

منفی و سؤالی — have اینجا فعل اصلی است، پس do / does / did بیاورید:

  • I didn't have my hair cut. I cut it myself.
  • Where do you have your car serviced?

have someone do / get someone to do

الگومعنامثال
have + شخص + شکل سادهٔ فعلاز کسی خواستن یا به او دستور دادن (اغلب کارش همین است)I'll have the receptionist call you a taxi.
get + شخص + to-infinitiveراضی کردن یا ترتیب دادنI finally got my son to tidy his room.

کاربرد

1Have something done — خدمات

وقتی ترتیبی می‌دهید که یک متخصص کاری را برایتان انجام دهد، have + مفعول + past participle بیاورید. فارسی اینجا اغلب فعل معلوم یا «می‌دهم … کنند» می‌گوید.

I'm having my hair cut on Friday.
جمعه می‌روم موهایم را کوتاه کنم.
آرایشگر کوتاه می‌کند
We had the boiler serviced before the winter.
پکیج را قبل از زمستان دادیم سرویس کنند.
How often do you have your car washed?
هر چند وقت یک بار ماشینتان را می‌دهید بشویند؟
She's just had her nails done for the wedding.
تازه برای عروسی ناخن‌هایش را درست کرده.
در آرایشگاه
You should have that mole checked by a doctor.
بهتر است آن خال را به یک دکتر نشان بدهید.
by + شخص: فقط وقتی اطلاعات تازه‌ای اضافه کند

2Get something done — غیررسمی، و با زحمت

Get + مفعول + past participle همان معنا را دارد، اما غیررسمی‌تر است و در گفتار خیلی رایج است. می‌تواند زحمت یا «بالاخره موفق شدن» را برساند. وقتی کار را خودتان انجام می‌دهید هم به کار می‌رود: آن‌وقت یعنی «تمام کردن».

I need to get my phone screen replaced.
باید صفحهٔ گوشی‌ام را بدهم عوض کنند.
Where did you get your glasses made?
عینکتان را کجا ساختید؟
عینک‌ساز ساخت
We finally got the washing machine fixed after three weeks.
بالاخره بعد از سه هفته ماشین لباسشویی را درست کردند.
بالاخره شد
I'll get the report finished by Monday.
گزارش را تا دوشنبه تمام می‌کنم.
خودم انجامش می‌دهم: get = تمام کردن

3در همهٔ زمان‌ها و شکل‌ها

ساختار سببی در همهٔ زمان‌ها، بعد از modal و در شکل -ing کار می‌کند. فقط have / get عوض می‌شود؛ past participle ثابت می‌ماند.

They're having a new kitchen fitted at the moment.
الان دارند برایشان آشپزخانهٔ جدید نصب می‌کنند.
I've never had my ears pierced.
هیچ‌وقت گوشم را سوراخ نکرده‌ام.
We're going to get the house painted next spring.
قرار است بهار آینده خانه را بدهیم رنگ کنند.
She was having her portrait painted when the fire alarm went off.
داشتند پرتره‌اش را می‌کشیدند که آژیر آتش‌سوزی به صدا درآمد.
I can't stand having my blood taken.
از آزمایش خون دادن متنفرم.
نمی‌توانم تحمل کنم از من خون بگیرند

4اتفاق‌های بد — کارهایی که روی شما انجام شده

همین ساختار چیز ناخوشایندی را توصیف می‌کند که برایتان اتفاق افتاده و شما ترتیبش را نداده‌اید. have بیاورید؛ get هم در گفتار غیررسمی ممکن است. فارسی اینجا معمولاً سوم‌شخص جمع می‌گوید.

I had my phone stolen on the train.
گوشی‌ام را در قطار دزدیدند.
He had his licence taken away for speeding.
به خاطر سرعت غیرمجاز گواهینامه‌اش را گرفتند.
We had our flight cancelled at the last minute.
پروازمان دقیقهٔ آخر لغو شد.
She got her bag snatched outside the station.
جلوی ایستگاه کیفش را قاپیدند.
غیررسمی

5Have someone do / get someone to do

برای اینکه شخصی را که کار را انجام می‌دهد نام ببرید، have + شخص + شکل سادهٔ فعل (دستور، اغلب به کسی که کارش همین است) یا get + شخص + to-infinitive (راضی کردن یا ترتیب دادن) بیاورید. Have someone do مخصوصاً در انگلیسی آمریکایی رایج است.

I'll have my assistant send you the details.
به دستیارم می‌گویم جزئیات را برایتان بفرستد.
The teacher had the students rewrite their essays.
معلم از دانش‌آموزها خواست انشاهایشان را دوباره بنویسند.
Can you get someone to look at my laptop?
می‌شود کسی را پیدا کنید که لپ‌تاپم را نگاه کند؟
I couldn't get the kids to eat their vegetables.
نتوانستم بچه‌ها را راضی کنم سبزی‌هایشان را بخورند.
We got a friend to drive us to the airport.
از یکی از دوستان خواستیم ما را به فرودگاه برساند.

اشتباهات رایج

❌I had my car repair.
✅I had my car repaired.
past participle بیاورید.
❌I'm having cut my hair tomorrow.
✅I'm having my hair cut tomorrow.
ترتیب کلمه‌ها: have + مفعول + past participle.
❌I got my brother fix my bike.
✅I got my brother to fix my bike.
get + شخص + to-infinitive.
❌I had the mechanic to check the brakes.
✅I had the mechanic check the brakes.
have + شخص + شکل سادهٔ فعل (بدون to).
❌Have you your eyes tested?
✅Have you had your eyes tested? یا Do you have your eyes tested?
have فعل اصلی است: برای سؤال فعل کمکی بیاورید.
⚠️I had stolen my wallet.
✅I had my wallet stolen.
از نظر دستوری درست است، اما ماضی بعید است: یعنی دزد خودتان بودید!
⚠️I cut my hair at the hairdresser's.
✅I had my hair cut at the hairdresser's.
در گفتار خودمانی رایج است، اما در اصل یعنی خودتان کوتاهش کردید.

دام‌های فارسی‌زبانان

1. «دندانم را درست کردم» ← فعل معلوم. فارسی برای کاری که متخصص انجام داده خیلی وقت‌ها همان فعل معلوم را به کار می‌برد: «دندانم را درست کردم»، «صفحهٔ گوشی‌ام را عوض کردم». در انگلیسی این جمله‌ها یعنی خودتان این کار را کرده‌اید.

⚠️Next month I'm going to fix my teeth.
✅Next month I'm going to have my teeth fixed.
جملهٔ اول یعنی خودتان دندان‌پزشکید
⚠️I repaired my phone screen at a shop near my house.
✅I had my phone screen repaired at a shop near my house.
مغازه تعمیرش کرد، نه شما

2. «دادم تعمیر کنند» ← I gave … to repair. ترجمهٔ کلمه‌به‌کلمهٔ «ساعتم را دادم تعمیر کنند» جمله‌ای می‌سازد که معنای موردنظر را نمی‌رساند. انگلیسی یا ساختار سببی دارد یا take … to be repaired.

⚠️I gave my watch to repair.
✅I had my watch repaired.
جملهٔ اول ناقص و مبهم است و انگلیسی‌زبان‌ها این‌طور نمی‌گویند. یا: I took my watch to be repaired.

3. «ماشینمان را زدند» ← ترتیب کلمه. برای اتفاق بد، فارسی سوم‌شخص جمع می‌گوید و ترتیب کلمه آزادتر است. در انگلیسی past participle حتماً بعد از مفعول می‌آید؛ اگر قبلش بیاید، جمله یا ماضی بعید می‌شود (I had stolen… = خودم دزدیده بودم) یا اصلاً ساختار درستی ندارد.

❌We've had broken into our car twice this year.
✅We've had our car broken into twice this year.
have + مفعول + past participle

4. سؤال بدون do. فارسی سؤال را با لحن یا «آیا» می‌سازد و فعل کمکی ندارد. have در ساختار سببی فعل اصلی است، پس سؤالش do / does / did می‌خواهد.

❌Where you have your hair cut?
✅Where do you have your hair cut?

این‌ها را قاطی نکنید

I did it یا I had it done — چه کسی کار را کرد؟ در فارسی هر دو ممکن است «اتاق را رنگ کردم» باشند.

I painted the bedroom.
اتاق خواب را (خودم) رنگ کردم.
خودم انجامش دادم
I had the bedroom painted.
اتاق خواب را دادم رنگ کنند.
نقاش انجامش داد

had something done (سببی) یا had done (ماضی بعید) — ترتیب کلمه همه‌چیز را عوض می‌کند. ببینید B1-03.

I had my car washed.
ماشینم را دادم بشویند.
کسی برایم شستش
I had washed my car.
ماشینم را شسته بودم.
ماضی بعید: خودم شستم، قبل از اتفاقی دیگر

get someone to do یا make / let someone do — get = راضی کردن، make = مجبور کردن، let = اجازه دادن. ببینید B1-18.

I got him to help me.
راضی‌اش کردم کمکم کند.
راضی‌اش کردم
I made him help me.
مجبورش کردم کمکم کند.
چاره‌ای نداشت
I let him help me.
گذاشتم کمکم کند.
اجازه دادم

had something stolen یا got stolen — I had my car stolen (سببی: تمرکز روی من) در برابر My car got stolen (مجهول با get: تمرکز روی ماشین). مجهول با get در B2-13 آموزش داده می‌شود.

املا و تلفظ

  • تکیه معمولاً روی مفعول و past participle است، نه روی have: "I had my HAIR CUT".
  • have اینجا فعل اصلی است، پس کوتاه نمی‌شود: I've had my car repaired درست است (have اول فعل کمکی است)، اما I've my car repaired نه.
  • پایان -ed: بعد از صداهای بی‌واک /t/ (fixed /fɪkst/، washed /wɒʃt/ (UK)، /wɑːʃt/ (US))، بعد از t یا d یک هجای اضافه /ɪd/ (painted، mended)، و بعد از بقیهٔ صداهای واک‌دار /d/ (repaired، cleaned). در fixed بین /k/، /s/ و /t/ هیچ مصوتی نگذارید.
  • خیلی از فعل‌هایی که در ساختار سببی می‌آیند past participle بی‌قاعده دارند: cut, done, made, taken, stolen, sewn. به املای dyed (رنگ کردن مو) و died (مردن) دقت کنید: هر دو /daɪd/ تلفظ می‌شوند.

قانون طلایی

کس دیگری کار را برایتان انجام می‌دهد، یا اتفاقی برایتان می‌افتد؟ have / get + مفعول + past participle — حتی وقتی فارسی فعل معلوم می‌گوید («موهایم را کوتاه کردم»). برای نام بردن از شخص: have someone do، get someone to do.

تمرین‌ها

A. ساختار

با کلمه‌های داخل پرانتز ساختار سببی بسازید یا جمله را بازنویسی کنید.

  1. My laptop is broken. I need to (have / it / repair).
  2. She (have / her hair / dye) red last week.
  3. We (get / the roof / fix) at the moment.
  4. I (have / my passport / steal) while I was on holiday.
  5. با ساختار سببی بازنویسی کنید: A mechanic is servicing my car.
  6. با get بازنویسی کنید: A photographer will take our wedding photos.

B. معنا

گزینهٔ درست را انتخاب کنید یا به سؤال جواب بدهید.

  1. گزینهٔ درست را انتخاب کنید: I'll get my sister … me move.
  2. گزینهٔ درست را انتخاب کنید: The manager had his assistant … the flights.
  3. "I had my suit cleaned." چه کسی کار را انجام داد؟ …
  4. "I had cleaned my suit." چه کسی کار را انجام داد؟ …
  5. کدام جمله یک اتفاق بد را توصیف می‌کند؟

C. اشتباه را پیدا کنید

اشتباه را درست کنید. اگر جمله درست است، correct بنویسید.

  1. When did you last have your eyes test?
  2. I got the plumber come on Sunday.
  3. We're having our garden redesigned this summer.
  4. I had stolen my bike last week, so now I walk to work.

D. در متن

گفت‌وگو را بخوانید و هر جا را کامل کنید. اگر کنار شماره پرانتز هست، شکل درست فعل را بنویسید.

Getting ready to sell the flat
Kim: Are you still selling your flat?
Raj: Yes, but first I'm 16 the walls 17 (paint). They're in a terrible state.
Kim: Are you doing it yourself?
Raj: No way! I'm having a professional 18 (do) it. And I've already 19 the windows replaced.
Kim: What about the photos for the website?
Raj: I'm going to get my cousin 20 (take) them — she's a photographer.
Kim: Good idea. When I sold my last flat, I 21 my car broken into on the day of the viewing. Terrible luck!

E. نوبت شماست

دربارهٔ خودتان به انگلیسی بنویسید.

  1. دربارهٔ دو کاری بنویسید که به‌طور منظم یک متخصص برایتان انجام می‌دهد.
  2. دربارهٔ کاری بنویسید که می‌خواهید کسی برایتان انجام دهد، با get someone to do.

F. مرور ترکیبی

درس‌های قبلی را مرور کنید.

  1. B1-18 Want Him To، Make Him Do، Let Him Do: فعل + مفعول + to یا بدون to
    My parents never let me (stay) out after ten.
  2. B1-11 مجهول در همهٔ زمان‌ها و با افعال وجهی: is being done، has been done، must be done
    The bridge (repair) at the moment, so it's closed.
  3. B2-10 Participle Clauses: کوتاه کردن جملهٔ زمان و دلیل با -ing و having done
    (finish) his homework, he went out to play.
  4. B2-07 Need، Needn't Have و Be Supposed To: «لازم نیست»، «قرار بود» و درجه‌های اجبار در انگلیسی
    We (need / not / buy) any bread — there was plenty in the cupboard, so we didn't.
پاسخنامه

A. ساختار

  1. have it repaired
  2. had her hair dyed
  3. are getting the roof fixed / 're getting the roof fixed
  4. had my passport stolen
  5. I'm having my car serviced. / I'm getting my car serviced.
  6. We'll get our wedding photos taken. / We're going to get our wedding photos taken.

B. معنا

  1. to help
  2. book
  3. someone else
  4. I did
  5. We had our windows broken.

C. اشتباه را پیدا کنید

  1. When did you last have your eyes tested?
  2. I got the plumber to come on Sunday. / I had the plumber come on Sunday.
  3. ✓ We're having our garden redesigned this summer.
  4. I had my bike stolen last week, so now I walk to work. / My bike was stolen last week, so now I walk to work.

D. در متن

  1. having / getting
  2. painted
  3. do
  4. had / got / gotten
  5. to take
  6. had / got

E. نوبت شماست

  1. I have my hair cut every two months, and I get my car serviced once a year.
  2. I want to get my brother to help me paint my room this weekend.

F. مرور ترکیبی

  1. stay
  2. is being repaired
  3. Having finished / After finishing
  4. didn't need to buy / did not need to buy
اپلیکیشن اندرویدیادگیری در حال حرکت Google Play