Slowingoව්‍යාකරණ
B2 12 / 30

Have Something Done: කෙනෙක් ලවා කරවන හැටි (Causative) — සරල සිංහලෙන්

Have Something Done: Causatives

මෙම පිටුවේ
  1. අරමුණ
  2. ප්‍රධාන අදහස
  3. සිංහල සහ ඉංග්‍රීසි
  4. ව්‍යුහය
  5. භාවිතය
  6. සුලභ වැරදි
  7. සිංහල කතා කරන අයට උගුල්
  8. පටලවා ගන්න එපා
  9. අක්ෂර වින්‍යාසය සහ උච්චාරණය
  10. රන් රීතිය
  11. අභ්‍යාස

අරමුණ

මේ පාඩමෙන් පස්සේ ඔබට වෙන කෙනෙක් ලවා ඔබ වෙනුවෙන් යමක් කරවා ගත්තා කියලා කියන්න පුළුවන් වෙනවා (I had my hair cut), ඕනෑම කාලයක have සහ get පාවිච්චි කරන්න පුළුවන් වෙනවා, නරක අත්දැකීම් ගැන කතා කරන්න පුළුවන් වෙනවා (I had my phone stolen), ඒ වගේම කෙනෙකුට යමක් කරන්න කියනවා හෝ එයාව එකඟ කරවනවා කියලා කියන්නත් ඔබට පුළුවන් වෙනවා (have someone do / get someone to do).

ප්‍රධාන අදහස

I cut my hair සහ I had my hair cut සසඳන්න. පළවෙනි එකේ කතුර අල්ලගෙන ඉන්නේ ඔබ. දෙවෙනි එකේ ඔබ සැලූන් එකේ පුටුවේ වාඩි වෙලා ඉන්නවා, වැඩේ කරන්නේ වෙන කෙනෙක්. ප්‍රතිඵලය එකයි — කෙටි කොණ්ඩයක් — නමුත් ක්‍රියාව කරන කෙනා වෙනස්.

Causative එක තියෙන්නේ වෙන කෙනෙක් ඔබ වෙනුවෙන් කරන ක්‍රියාවලට, සාමාන්‍යයෙන් ඔබ ඒක සූදානම් කළ නිසා හෝ ඒකට ගෙව්ව නිසා: අලුත්වැඩියා, සේවා, බෙදාහැරීම්. ව්‍යුහයේ මැද තියෙන්නේ දේ, ඊට පස්සේ ක්‍රියාව: have + දේ + ඒකට කරපු දේ. Passive එක වගේම (B1-11), සාමාන්‍යයෙන් වැඩේ කළේ කවුද කියලා කියන්නේ නැහැ: ඒක පැහැදිලියි (මැකැනික්, දන්ත වෛද්‍යවරයා) නැත්නම් වැදගත් නැහැ.

මේ ව්‍යුහයෙන්ම ඔබේ කැමැත්තක් නැතුව ඔබට වුණු දේවලුත් විස්තර කරන්න පුළුවන්: I had my bike stolen. මෙතන have කියන්නේ ඔබ ඒක සූදානම් කළා කියලා නෙවෙයි. ඒකෙන් කියන්නේ ඔබට ඒ අත්දැකීම ලැබුණා කියලා.

සිංහල සහ ඉංග්‍රීසි

සිංහලේ මේකට ලස්සන ක්‍රියා රූපයක් තියෙනවා: -වනවා (කපනවා → කපවනවා, හදනවා → හදවනවා, කරනවා → කරවනවා). “මම සිකුරාදා කොණ්ඩේ කපවනවා” කියන්නේ හරියටම I'm having my hair cut. ඉංග්‍රීසියේ මේ තේරුම එක ක්‍රියාපදයකින් නෙවෙයි, have / get + දේ + past participle කියන කොටස් තුනකින් එනවා. ප්‍රශ්නය මේකයි: කතාවේදී අපි බොහෝ විට “කොණ්ඩේ කපාගත්තා”, “ගෙයක් හැදුවා” කියලා සාමාන්‍ය හෝ “-ගන්නවා” රූපය පාවිච්චි කරනවා, වැඩේ කළේ වෙන කෙනෙක් වුණත්. ඉංග්‍රීසියේ I cut my hair, We built a house කියන්නේ ඔබම ඒක කළා කියලා. වෙන කෙනෙකුට කියලා කරවනකොට සිංහලේ “කියලා / ලවා” එනවා; ඉංග්‍රීසියේ have someone do (to නැහැ) හෝ get someone to do.

සිංහලතේරුමඉංග්‍රීසි
මම සිකුරාදා කොණ්ඩේ කපවනවා.වෙන කෙනෙක් කපනවාI'm having my hair cut on Friday.
අපි ශීත කාලෙට කලින් බොයිලරේ සර්විස් කෙරෙව්වා.සේවාවක්We had the boiler serviced before the winter.
මම කොණ්ඩේ කපාගත්තා.ඔබමද? වෙන කෙනෙක්ද?I cut my hair. / I had my hair cut.
කෝච්චියේදී මගේ ෆෝන් එක හොරකම් කළා.නරක අත්දැකීමක්I had my phone stolen on the train.
මම මගේ සහායකට කියලා ඔයාට විස්තර එවන්නම්.උපදෙස් දීමI'll have my assistant send you the details.
අපි යාළුවෙක්ට කියලා එයාපෝට් එකට ඇරලවා ගත්තා.එකඟ කරවා ගැනීමWe got a friend to drive us to the airport.

ව්‍යුහය

have / get + කර්මය + past participle

උක්තයhave / getකර්මයPast participle
Ihadmy haircutyesterday.
Sheis gettingher carrepaired.
We're going to havethe kitchenpainted.

විවිධ කාලවල — වෙනස් වෙන්නේ have / get විතරයි

කාලයඋදාහරණය
Present SimpleI have my teeth checked every six months.
Present ContinuousWe're having the windows cleaned today.
Past SimpleShe had her bag repaired.
Present PerfectHave you had your eyes tested recently?
අනාගතය (will)I'll get it fixed tomorrow.
going toThey're going to have solar panels installed.
modal verbYou should get that tooth looked at.
-ing රූපයI hate having my photo taken.

නිෂේධ සහ ප්‍රශ්න — මෙතන have ප්‍රධාන ක්‍රියාපදයක්, ඒ නිසා do / does / did පාවිච්චි කරන්න:

  • I didn't have my hair cut. I cut it myself.
  • Where do you have your car serviced?

have someone do / get someone to do

රටාවතේරුමඋදාහරණය
have + කෙනා + මූල රූපයකෙනෙකුට කරන්න කියනවා (බොහෝ විට එයාගේ රස්සාව)I'll have the receptionist call you a taxi.
get + කෙනා + to-infinitiveඑකඟ කරවනවා හෝ සූදානම් කරනවාI finally got my son to tidy his room.

භාවිතය

1Have something done — සේවා

වෘත්තිකයෙක් ලවා ඔබ වෙනුවෙන් යමක් කරවා ගන්නකොට have + කර්මය + past participle පාවිච්චි කරන්න. සිංහලේ “-වනවා” (කපවනවා, කරවනවා) වගේ.

I'm having my hair cut on Friday.
මම සිකුරාදා කොණ්ඩේ කපවනවා.
“කපවනවා” → having … cut
We had the boiler serviced before the winter.
අපි ශීත කාලෙට කලින් බොයිලරේ සර්විස් කෙරෙව්වා.
How often do you have your car washed?
ඔයා කොච්චර නිතර කාර් එක හෝදවනවද?
ප්‍රශ්නයට do
She's just had her nails done for the wedding.
එයා මඟුල් ගෙදරට නියපොතු ලස්සන කරවලා දැන් ආවා.
You should have that mole checked by a doctor.
ඔයා ඒ උපන් ලපය දොස්තර කෙනෙක් ලවා පරීක්ෂා කරවා ගන්න ඕනෑ.
by + කෙනා: අලුත් තොරතුරක් එකතු වෙනවා නම් විතරයි

2Get something done — අවිධිමත්, මහන්සියක් එක්ක

Get + කර්මය + past participle කියන්නෙත් ඒ තේරුමමයි, නමුත් ඒක වඩා අවිධිමත්, කතාවේ හරිම බහුලයි. ඒකෙන් මහන්සියක්, නැත්නම් අන්තිමට යමක් කරගන්න පුළුවන් වුණා කියන අදහස දෙන්න පුළුවන්. ඔබම වැඩේ කරනකොටත් පාවිච්චි වෙනවා: එතකොට තේරුම “ඉවර කරනවා”.

I need to get my phone screen replaced.
මට ෆෝන් එකේ ස්ක්‍රීන් එක මාරු කරවා ගන්න ඕනෑ.
Where did you get your glasses made?
ඔයා කණ්ණාඩිය හදවා ගත්තේ කොහෙන්ද?
We finally got the washing machine fixed after three weeks.
සති තුනකට පස්සේ අන්තිමට අපි රෙදි හෝදන මැෂිම හදවා ගත්තා.
මහන්සියක් එක්ක
I'll get the report finished by Monday.
මම සඳුදා වෙනකොට රිපෝට් එක ඉවර කරන්නම්.
මම ඒක කරනවා: get = ඉවර කරනවා

3හැම කාලයකම සහ රූපයකම

Causative එක හැම කාලයකම, modal verbs වලට පස්සේ සහ -ing රූපවල වැඩ කරනවා. වෙනස් වෙන්නේ have / get විතරයි; past participle එක එහෙමම තියෙනවා.

They're having a new kitchen fitted at the moment.
එයාලා දැන් අලුත් කුස්සියක් හදවනවා.
Present Continuous
I've never had my ears pierced.
මම කවදාවත් කන් විද්දලා නැහැ.
Present Perfect
We're going to get the house painted next spring.
ලබන වසන්ත කාලේ අපි ගෙදර පාට කරවනවා.
going to
She was having her portrait painted when the fire alarm went off.
ගිනි අනතුරු සීනුව නාද වෙනකොට එයා තමන්ගේ චිත්‍රයක් අඳවමින් හිටියා.
Past Continuous
I can't stand having my blood taken.
ලේ ගන්න දෙන එක මට කොහෙත්ම ඉවසන්න බැහැ.
-ing රූපය

4නරක අත්දැකීම් — ඔබට කරපු දේවල්

ඔබ සූදානම් නොකරපු, ඔබට වුණු අප්‍රසන්න දෙයක් විස්තර කරන්නත් මේ ව්‍යුහයම පාවිච්චි වෙනවා. have පාවිච්චි කරන්න; අවිධිමත් කතාවේ get ත් පුළුවන්.

I had my phone stolen on the train.
කෝච්චියේදී මගේ ෆෝන් එක හොරකම් කළා.
මම සූදානම් කළේ නැහැ, මට වුණා
He had his licence taken away for speeding.
වේගෙන් ගිය නිසා එයාගේ ලයිසන් එක අයින් කළා.
We had our flight cancelled at the last minute.
අන්තිම මොහොතේ අපේ ෆ්ලයිට් එක අවලංගු කළා.
She got her bag snatched outside the station.
ස්ටේෂන් එක ළඟදී කවුරු හරි එයාගේ බෑග් එක උදුරගෙන ගියා.
අවිධිමත්

5Have someone do / get someone to do

ක්‍රියාව කරන කෙනා ගැන කියන්න have + කෙනා + මූල රූපය (උපදෙසක්, බොහෝ විට එයාගේ රස්සාවට අයිති දෙයක්) හෝ get + කෙනා + to-infinitive (එකඟ කරවීම හෝ සූදානම් කිරීම) පාවිච්චි කරන්න. Have someone do විශේෂයෙන් American English වල බහුලයි.

I'll have my assistant send you the details.
මම මගේ සහායකට කියලා ඔයාට විස්තර එවන්නම්.
have + කෙනා + මූල රූපය, to නැහැ
The teacher had the students rewrite their essays.
ගුරුවරයා ශිෂ්‍යයන් ලවා රචනා ආයෙත් ලියෙව්වා.
Can you get someone to look at my laptop?
කාට හරි කියලා මගේ ලැප්ටොප් එක බලවන්න පුළුවන්ද?
get + කෙනා + to
I couldn't get the kids to eat their vegetables.
ළමයින්ට එළවළු කවන්න මට බැරි වුණා.
We got a friend to drive us to the airport.
අපි යාළුවෙක්ට කියලා එයාපෝට් එකට ඇරලවා ගත්තා.
යාළුවා එකඟ වුණා

සුලභ වැරදි

❌I had my car repair.
✅I had my car repaired.
past participle පාවිච්චි කරන්න.
❌I'm having cut my hair tomorrow.
✅I'm having my hair cut tomorrow.
වචන පිළිවෙළ: have + කර්මය + past participle.
❌I got my brother fix my bike.
✅I got my brother to fix my bike.
get + කෙනා + to-infinitive.
❌I had the mechanic to check the brakes.
✅I had the mechanic check the brakes.
have + කෙනා + මූල රූපය (to නැහැ).
❌Have you your eyes tested?
✅Have you had your eyes tested? හෝ Do you have your eyes tested?
have ප්‍රධාන ක්‍රියාපදයක්: ප්‍රශ්නවලට උපකාරක ක්‍රියාපද පාවිච්චි කරන්න.
⚠️I had stolen my wallet.
✅I had my wallet stolen.
ව්‍යාකරණ අතින් හරි, නමුත් ඒක Past Perfect: ඒකෙන් කියවෙන්නේ හොරා ඔබ කියලා!
⚠️I cut my hair at the hairdresser's.
✅I had my hair cut at the hairdresser's.
සැහැල්ලු කතාවේ බහුලයි, නමුත් හරියටම ඒකේ තේරුම ඔබම කැපුවා කියලා.

සිංහල කතා කරන අයට උගුල්

1. “ගෙයක් හැදුවා”, “යුනිෆෝම් එක මැස්සුවා” → ඔබම කළා වගේ. සිංහලෙන් අපි “අපි පහුගිය අවුරුද්දේ අලුත් ගෙයක් හැදුවා” කියනවා, බාස්ලා වැඩේ කළත්. ඉංග්‍රීසියේ We built a new house කිව්වම ඔබම ගඩොල් බැන්දා වගේ ඇහෙනවා. වෙන කෙනෙක් කළා නම් have / get + කර්මය + past participle.

⚠️(බාස් කෙනෙක් ඔබේ ගෙදර හැදුවා.) We built a new house in Kurunegala last year.
✅We had a new house built in Kurunegala last year.
ව්‍යාකරණ අතින් හරි, නමුත් ඒකෙන් කියවෙන්නේ ඔබම ගෙදර හැදුවා කියලා.
⚠️(මහන ගෙදරකින් දුවගේ යුනිෆෝම් එක මැස්සුවා.) I sewed my daughter's new school uniform.
✅I had my daughter's new school uniform made.
ව්‍යාකරණ අතින් හරි, නමුත් මැස්සේ ඔබ නෙවෙයි.

2. “රියදුරාට කියලා ගන්න එවන්නම්” → have someone to do. සිංහලේ “-න්න කියනවා” කියන රූපය නිසා ගොඩක් අය have එක්කත් to දානවා. Have + කෙනා වලින් පස්සේ මූල රූපය; to ඕනෑ වෙන්නේ get + කෙනා + to එක්ක.

❌I'll have the driver to pick you up at the airport.
✅I'll have the driver pick you up at the airport. හෝ I'll get the driver to pick you up at the airport.
have + කෙනා + මූල රූපය.

3. “පාට කෙරෙව්වා” → had painted. සිංහලේ “පාට කෙරෙව්වා” එක ක්‍රියාපදයක් නිසා ඉංග්‍රීසියෙත් had සහ past participle එක ළඟින් තියන්න හිතෙනවා. නමුත් had painted our house කියන්නේ Past Perfect: ඔබම පාට කළා. Causative එකේ කර්මය මැදට එනවා.

⚠️(පේන්ටර්ලා ඔබේ ගෙදර පාට කළා.) We had painted our house before my sister's wedding.
✅We had our house painted before my sister's wedding.
ව්‍යාකරණ අතින් හරි, නමුත් ඒක Past Perfect: ඔබම පාට කළා, වෙන දෙයකට කලින්.

පටලවා ගන්න එපා

I did it සහ I had it done — වැඩේ කළේ කවුද?

I painted the bedroom.
මම නිදන කාමරේ පාට කළා.
මමම කළා
I had the bedroom painted.
මම නිදන කාමරේ පාට කෙරෙව්වා.
පේන්ටර් කෙනෙක් කළා

had something done (causative) සහ had done (Past Perfect) — වචන පිළිවෙළ හැම දෙයක්ම වෙනස් කරනවා. B1-03 බලන්න.

I had my car washed.
මම කාර් එක හෝදෙව්වා.
කවුරු හරි මට ඒක හේදුවා
I had washed my car.
මම කාර් එක හෝදලා තිබුණා.
Past Perfect: මමම හේදුවා, වෙන දෙයකට කලින්

get someone to do සහ make / let someone do — get = එකඟ කරවනවා, make = බල කරනවා, let = ඉඩ දෙනවා. B1-18 බලන්න.

I got him to help me.
මම එයාව එකඟ කරවලා එයාගෙන් උදව් ගත්තා.
මම එයාට කියලා එකඟ කෙරෙව්වා
I made him help me.
මම එයා ලවා බලෙන්ම උදව් කෙරෙව්වා.
එයාට වෙන විකල්පයක් තිබුණේ නැහැ
I let him help me.
මම එයාට මට උදව් කරන්න ඉඩ දුන්නා.
මම අවසර දුන්නා

had something stolen සහ got stolen — I had my car stolen (causative: අවධානය මා ගැන) සහ My car got stolen (get-passive: අවධානය කාර් එක ගැන). Get-passive එක B2-13 එකේ උගන්නනවා.

අක්ෂර වින්‍යාසය සහ උච්චාරණය

  • අවධාරණය සාමාන්‍යයෙන් වැටෙන්නේ කර්මය සහ past participle එක මත, have මත නෙවෙයි: I had my HAIR CUT.
  • මෙතන have ප්‍රධාන ක්‍රියාපදයක්, ඒ නිසා ඒක කෙටි කරන්නේ නැහැ: I've had my car repaired හරි (පළවෙනි have උපකාරක ක්‍රියාපදයක්), නමුත් I've my car repaired වැරදියි.
  • -ed අග: හඬ නැති ශබ්දවලට පස්සේ /t/ (fixed /fɪkst/, washed /wɒʃt/ (UK), /wɑːʃt/ (US)); t හෝ d ට පස්සේ /ɪd/ (painted, mended — අමතර අක්ෂරයක්); අනිත් හඬ ඇති ශබ්දවලට පස්සේ /d/ (repaired, cleaned). fixed, washed වගේ වචනවල අගට ස්වරයක් එකතු කරන්න එපා: එක අක්ෂරයයි.
  • washed වල /ʃ/ දිව ටිකක් පිටිපස්සට අරන්, තොල් ටිකක් රවුම් කරලා කියන්න; [s] වෙන්න දෙන්න එපා.
  • Causatives වල පාවිච්චි වෙන ගොඩක් ක්‍රියාපදවලට අවිධිමත් participles තියෙනවා: cut, done, made, taken, stolen, sewn. dyed (පාට කළා) සහ died (මැරුණා) අක්ෂර වින්‍යාසය බලන්න: ඇහෙන්නේ එක වගේ, /daɪd/.

රන් රීතිය

වෙන කෙනෙක් ඔබ වෙනුවෙන් කරනවද, නැත්නම් ඒක ඔබට වෙනවද: have / get + කර්මය + past participle. කෙනාගේ නම කියන්න: have someone do, get someone to do. සිංහලේ “කපවනවා”, “හදවනවා” කියන තැන්වලට — සහ “කපාගත්තා”, “හැදුවා” කියලා වෙන කෙනෙක් කරපු දේවල්වලටත් — ඉංග්‍රීසියේ had my hair cut, had a house built.

අභ්‍යාස

A. ව්‍යුහය

වරහන් තුළ තියෙන වචනවලින් හරි රූපය හදන්න, නැත්නම් වාක්‍යය නැවත ලියන්න.

  1. My laptop is broken. I need to (have / it / repair).
  2. She (have / her hair / dye) red last week.
  3. We (get / the roof / fix) at the moment.
  4. I (have / my passport / steal) while I was on holiday.
  5. causative එකක් පාවිච්චි කරලා නැවත ලියන්න: A mechanic is servicing my car.
  6. get පාවිච්චි කරලා නැවත ලියන්න: A photographer will take our wedding photos.

B. අර්ථය

තේරුම අනුව උත්තර දෙන්න.

  1. නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: I'll get my sister … me move.
  2. නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: The manager had his assistant … the flights.
  3. "I had my suit cleaned." වැඩේ කළේ කවුද? …
  4. "I had cleaned my suit." වැඩේ කළේ කවුද? …
  5. නරක අත්දැකීමක් විස්තර කරන්නේ මොන වාක්‍යයද?

C. වැරැද්ද සොයන්න

හැම වාක්‍යයකම එක වැරැද්දක් තියෙනවා, නැත්නම් වාක්‍යය හරි. නිවැරදි කළ වාක්‍යය ලියන්න, නැත්නම් correct කියලා ලියන්න.

  1. When did you last have your eyes test?
  2. I got the plumber come on Sunday.
  3. We're having our garden redesigned this summer.
  4. I had stolen my bike last week, so now I walk to work.

D. පාඨය තුළ

සංවාදය සම්පූර්ණ කරන්න. හරි වචනය දාන්න, නැත්නම් වරහන් තුළ තියෙන ක්‍රියාපදයේ හරි රූපය දාන්න.

Getting ready to sell the flat
Kim: Are you still selling your flat?
Raj: Yes, but first I'm 16 the walls 17 (paint). They're in a terrible state.
Kim: Are you doing it yourself?
Raj: No way! I'm having a professional 18 (do) it. And I've already 19 the windows replaced.
Kim: What about the photos for the website?
Raj: I'm going to get my cousin 20 (take) them — she's a photographer.
Kim: Good idea. When I sold my last flat, I 21 my car broken into on the day of the viewing. Terrible luck!

E. ඔබේ වාරය

ඔබ ගැන ඉංග්‍රීසියෙන් ලියන්න.

  1. වෘත්තිකයෙක් ලවා ඔබ නිතර කරවා ගන්න දේවල් දෙකක් ගැන ලියන්න.
  2. කෙනෙක් ලවා ඔබ කරවා ගන්න කැමති දෙයක් ගැන get someone to do එක්ක ලියන්න.

F. මිශ්‍ර පුනරීක්ෂණය

කලින් පාඩම් පුනරීක්ෂණය කරන්න.

  1. B1-18 Want Him To, Make Him Do, Let Him Do: වෙන කෙනෙක් ලවා කරවන හැටි — සරල සිංහලෙන්
    My parents never let me (stay) out after ten.
  2. B1-11 හැම කාලයකම සහ Modal Verbs එක්ක Passive Voice — සරල සිංහලෙන්
    The bridge (repair) at the moment, so it's closed.
  3. B2-10 Participle Clauses: Feeling Tired, After Leaving — කාලය සහ හේතුව කෙටියෙන් — සරල සිංහලෙන්
    (finish) his homework, he went out to play.
  4. B2-07 Need, Needn't Have සහ Be Supposed To: බැඳීම සහ අවශ්‍යතාව ගැඹුරින් — සරල සිංහලෙන්
    We (need / not / buy) any bread — there was plenty in the cupboard, so we didn't.
පිළිතුරු

A. ව්‍යුහය

  1. have it repaired
  2. had her hair dyed
  3. are getting the roof fixed / 're getting the roof fixed
  4. had my passport stolen
  5. I'm having my car serviced. / I'm getting my car serviced.
  6. We'll get our wedding photos taken. / We're going to get our wedding photos taken.

B. අර්ථය

  1. to help
  2. book
  3. someone else
  4. I did
  5. We had our windows broken.

C. වැරැද්ද සොයන්න

  1. When did you last have your eyes tested?
  2. I got the plumber to come on Sunday. / I had the plumber come on Sunday.
  3. ✓ We're having our garden redesigned this summer.
  4. I had my bike stolen last week, so now I walk to work. / My bike was stolen last week, so now I walk to work.

D. පාඨය තුළ

  1. having / getting
  2. painted
  3. do
  4. had / got / gotten
  5. to take
  6. had / got

E. ඔබේ වාරය

  1. I have my hair cut every two months, and I get my car serviced once a year.
  2. I want to get my brother to help me paint my room this weekend.

F. මිශ්‍ර පුනරීක්ෂණය

  1. stay
  2. is being repaired
  3. Having finished / After finishing
  4. didn't need to buy / did not need to buy
Android යෙදුමගමනේ දී ඉගෙන ගන්න Google Play