Have Something Done — Causative (တခြားသူကို လုပ်ခိုင်းတာ) ကို မြန်မာလို ရှင်းပြချက်
Have Something Done: Causatives
ဤစာမျက်နှာတွင်
ရည်မှန်းချက်
ဒီသင်ခန်းစာ ပြီးရင် တခြားသူ တစ်ယောက်ကို ကိုယ့်အတွက် တစ်ခုခု လုပ်ခိုင်းတယ်ဆိုတာ ပြောတတ်လာပါလိမ့်မယ် (I had my hair cut)။ have နဲ့ get ကို ကာလ အားလုံးမှာ သုံးတတ်၊ မကောင်းတဲ့ အတွေ့အကြုံတွေ (I had my phone stolen) အကြောင်း ပြောတတ်ပြီး တစ်ယောက်ယောက်ကို တစ်ခုခု လုပ်ဖို့ ခိုင်းတာ ဒါမှမဟုတ် ဖျောင်းဖျတာ (have someone do / get someone to do) ကိုလည်း ပြောတတ်လာပါလိမ့်မယ်။
အဓိကအယူအဆ
I cut my hair နဲ့ I had my hair cut ကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ။ ပထမ ဝါကျမှာ ကတ်ကြေးကို ကိုယ်တိုင် ကိုင်ပါတယ်။ ဒုတိယ ဝါကျမှာ ဆံပင်ညှပ်ဆိုင်က ကုလားထိုင်ပေါ် ထိုင်နေပြီး တခြားသူက အလုပ် လုပ်ပေးပါတယ်။ ရလဒ်က တူပါတယ် — ဆံပင် တိုသွားတယ် — ဒါပေမဲ့ လုပ်ရပ်ကို လုပ်တဲ့ သူ မတူပါဘူး။
causative ကို တခြားသူက ကိုယ့်အတွက် လုပ်ပေးတဲ့ အရာတွေ အတွက် သုံးပါတယ်၊ များသောအားဖြင့် ကိုယ် စီစဉ်ထားလို့ ဒါမှမဟုတ် ပိုက်ဆံ ပေးထားလို့ပါ: ပြုပြင်တာ၊ ဝန်ဆောင်မှု၊ ပို့ဆောင်ပေးတာ။ ဒီ ပုံစံက ပစ္စည်း ကို အလယ်မှာ ထားပြီး လုပ်ရပ်ကို နောက်မှာ ထားပါတယ်: have + ပစ္စည်း + အဲဒါ အပေါ် လုပ်တဲ့ လုပ်ရပ်။ passive B1-11 လိုပဲ အလုပ် လုပ်တဲ့ သူကို များသောအားဖြင့် မပြောပါဘူး: ထင်ရှားနေတယ် (စက်ပြင်ဆရာ၊ သွားဆရာဝန်) ဒါမှမဟုတ် အရေးမကြီးပါဘူး။
ဒီ ပုံစံ တစ်မျိုးတည်းနဲ့ ကိုယ် မလိုချင်ဘဲ ကိုယ့်အပေါ် ဖြစ်လာတဲ့ အရာတွေကိုလည်း ဖော်ပြနိုင်ပါတယ်: I had my bike stolen. ဒီနေရာမှာ have က ကိုယ် စီစဉ်ခဲ့တယ်လို့ မဆိုလိုပါ၊ ကိုယ် ကြုံခဲ့ရတယ်လို့ ဆိုလိုပါတယ်။
မြန်မာနှင့် အင်္ဂလိပ်
မြန်မာလို ဝန်ဆောင်မှု အတွက် ကြိယာကို ကိုယ်တိုင် လုပ်သလို ပြောလေ့ ရှိပါတယ်: ဆိုင်မှာ ဆံပင် ညှပ်ခဲ့တယ်၊ ကား ပြင်ရမယ်။ ဘယ်သူ လုပ်လဲ ဆိုတာ အခြေအနေက ပြပါတယ်။ English မှာ I cut my hair ဆိုရင် ကိုယ်တိုင် ညှပ်တယ်လို့ ကြားရလို့ have + ကံ + V3 လိုပါတယ်။ တခြားသူကို လုပ်ခိုင်းတာ အတွက် မြန်မာလို -ခိုင်း ကို သုံးပြီး ဒါကို make လို့ ပြန်ရင် "အတင်း" ဖြစ်သွားပါတယ်: ဝန်ဆောင်မှု ဆိုရင် have ပါ။ မကောင်းတဲ့ အတွေ့အကြုံ အတွက် မြန်မာလို -ခံရ (ဖုန်း အခိုးခံရတယ်) ကို သုံးပြီး လူ က ကတ္တား ဖြစ်ပါတယ်၊ English မှာ I was stolen မဟုတ်ဘဲ I had my phone stolen ပါ။
| မြန်မာ | English | ကွာခြားချက် |
|---|---|---|
| ဆိုင်မှာ ဆံပင် ညှပ်ခဲ့တယ် | I had my hair cut. | မြန်မာ ကြိယာ က ကိုယ်တိုင် လုပ်သလို / English: have + ကံ + V3 |
| ကား ပြင်ခိုင်းတယ် | I had the car repaired. | -ခိုင်း (ဝန်ဆောင်မှု) → have၊ make မဟုတ် |
| ငါ့ လက်ထောက်ကို ပို့ခိုင်းလိုက်မယ် | I'll have my assistant send you the details. | have + လူ + base form |
| ဖုန်း အခိုးခံရတယ် | I had my phone stolen. | -ခံရ → have + ကံ + V3 (I was stolen ❌) |
| လေယာဉ် ခရီးစဉ် ဖျက်သိမ်းခံရတယ် | We had our flight cancelled. | မကောင်းတဲ့ အတွေ့အကြုံ |
| ကလေးတွေကို ဟင်းသီးဟင်းရွက် စားအောင် မလုပ်နိုင်ခဲ့ဘူး | I couldn't get the kids to eat their vegetables. | -အောင် လုပ် → get + လူ + to |
| ကား ဘယ်နှစ်ခါ ဆေးခိုင်းလဲ | How often do you have your car washed? | have က main verb → do / does / did |
အတိုချုပ်ပြောရရင်: ဝန်ဆောင်မှု ("ဆိုင်မှာ ညှပ်တယ်"၊ "-ခိုင်းတယ်") = have / get + ကံ + V3၊ မကောင်းတဲ့ အတွေ့အကြုံ ("-ခံရတယ်") = have + ကံ + V3၊ လူ ကို ထည့်ပြောရင် have + လူ + base form ဒါမှမဟုတ် get + လူ + to။
ပုံစံ
have / get + ကံ + past participle
| ကတ္တား | have / get | ကံ | Past participle | |
|---|---|---|---|---|
| I | had | my hair | cut | yesterday. |
| She | is getting | her car | repaired. | |
| We | 're going to have | the kitchen | painted. |
ကာလ အမျိုးမျိုး — have / get ပဲ ပြောင်းပါတယ်
| ကာလ | ဥပမာ |
|---|---|
| Present Simple | I have my teeth checked every six months. |
| Present Continuous | We're having the windows cleaned today. |
| Past Simple | She had her bag repaired. |
| Present Perfect | Have you had your eyes tested recently? |
| future (will) | I'll get it fixed tomorrow. |
| going to | They're going to have solar panels installed. |
| modal | You should get that tooth looked at. |
| -ing ပုံစံ | I hate having my photo taken. |
အငြင်း နှင့် မေးခွန်း — ဒီနေရာမှာ have က main verb ဖြစ်လို့ do / does / did ကို သုံးပါ:
- I didn't have my hair cut. I cut it myself.
- Where do you have your car serviced?
have someone do / get someone to do
| ပုံစံ | အဓိပ္ပာယ် | ဥပမာ |
|---|---|---|
| have + လူ + base form | တစ်ယောက်ယောက်ကို ခိုင်းတာ၊ ညွှန်ကြားတာ (များသောအားဖြင့် သူ့ အလုပ်) | I'll have the receptionist call you a taxi. |
| get + လူ + to-infinitive | ဖျောင်းဖျတာ ဒါမှမဟုတ် စီစဉ်တာ | I finally got my son to tidy his room. |
အသုံးပြုပုံ
1Have something done — ဝန်ဆောင်မှုများ
ကျွမ်းကျင်သူ တစ်ယောက်ကို ကိုယ့်အတွက် တစ်ခုခု လုပ်ပေးဖို့ စီစဉ်ရင် have + ကံ + past participle ကို သုံးပါ။ မြန်မာလို "ဆိုင်မှာ …တယ်"၊ "-ခိုင်းတယ်" ပါ။
2Get something done — ပေါ့ပေါ့ပါးပါး၊ အားထုတ်ရတာ
Get + ကံ + past participle က အဓိပ္ပာယ် တူပေမဲ့ ပိုပေါ့ပြီး စကားပြောမှာ အရမ်း အသုံးများပါတယ်။ အားထုတ်ရတာ ဒါမှမဟုတ် နောက်ဆုံးတော့ လုပ်လို့ ရသွားတာကို အရိပ်အမြွက် ပြနိုင်ပါတယ်။ ကိုယ်တိုင် လုပ်တဲ့ အလုပ် အတွက်လည်း သုံးပါတယ်: အဲဒီအခါ "ပြီးအောင် လုပ်" လို့ ဆိုလိုပါတယ်။
3ကာလ နှင့် ပုံစံ အားလုံးမှာ
causative က ကာလ တိုင်းမှာ၊ modal ရဲ့ နောက်မှာ နဲ့ -ing ပုံစံ မှာ သုံးလို့ ရပါတယ်။ have / get ပဲ ပြောင်းပြီး past participle က မပြောင်းပါ။
4မကောင်းတဲ့ အတွေ့အကြုံ — ကိုယ့်အပေါ် ဖြစ်လာတာ
ဒီ ပုံစံ တစ်မျိုးတည်းက ကိုယ် မစီစဉ်ခဲ့ဘဲ ကိုယ့်အပေါ် ဖြစ်လာတဲ့ မကောင်းတဲ့ အရာကို ဖော်ပြပါတယ်။ have ကို သုံးပါ၊ ပေါ့ပေါ့ပါးပါး စကားပြောမှာ get လည်း ရပါတယ်။ မြန်မာလို "-ခံရတယ်" ပါ။
5Have someone do / get someone to do
လုပ်ရပ်ကို လုပ်တဲ့ လူ ကို ထည့်ပြောချင်ရင် have + လူ + base form (ညွှန်ကြားချက်၊ များသောအားဖြင့် အဲဒါ သူ့ အလုပ် ဖြစ်တဲ့ လူ) ဒါမှမဟုတ် get + လူ + to-infinitive (ဖျောင်းဖျတာ၊ စီစဉ်တာ) ကို သုံးပါ။ Have someone do က American English မှာ အထူး အသုံးများပါတယ်။ မြန်မာလို "-ခိုင်း"၊ "-အောင် လုပ်" ပါ။
အဖြစ်များသော အမှားများ
မြန်မာစကားပြောသူများအတွက် ထောင်ချောက်များ
1. ဝန်ဆောင်မှု အတွက် ရိုးရိုး ကြိယာ သုံးခြင်း မြန်မာလို ဇော် ဈေးနားက ဆိုင်မှာ ဆိုင်ကယ် ပြင်ခဲ့တယ် ဆိုရင် ဆိုင်က ပြင်ပေးတာ ဆိုတာ အခြေအနေက ပြပါတယ်။ ဒါကို တိုက်ရိုက် ပြန်ရင် English မှာ ဇော် ကိုယ်တိုင် ပြင်သလို ကြားရပါတယ်။ တခြားသူ လုပ်ပေးရင် have / get + ကံ + V3 ပါ။
2. "-ခံရတယ်" ကို လူ + was + V3 နဲ့ ပြန်ခြင်း မြန်မာလို သီတာ ကားဂိတ်မှာ လက်ကိုင်အိတ် အခိုးခံရတယ် မှာ လူ က ကတ္တား ဖြစ်ပြီး "-ခံရ" ကို passive လို့ မှတ်ထားလို့ Thida was stolen… လို့ ပြန်မိတတ်ပါတယ်။ ခိုးခံရတာက အိတ် ပါ၊ သီတာ မဟုတ်ပါ။ လူ ကို ကတ္တား ထားချင်ရင် have + ကံ + V3 ပါ၊ ဒါမှမဟုတ် ပစ္စည်း ကို ကတ္တား ထားပြီး ရိုးရိုး passive ကို သုံးပါ။
3. "-ခိုင်း" ကို make နဲ့ ပြန်ခြင်း မြန်မာလို ဟိုတယ် ဝန်ထမ်းကို တက္ကစီ ခေါ်ခိုင်းလိုက်တယ် မှာ "-ခိုင်း" ကို B1-18 မှာ make လို့ မှတ်ထားရင် အတင်း လုပ်ခိုင်းသလို ကြားရပါတယ်။ အလုပ် ဖြစ်တဲ့ အရာ ဒါမှမဟုတ် ယဉ်ကျေးတဲ့ တောင်းဆိုမှု ဆိုရင် have + လူ + base form ဒါမှမဟုတ် get + လူ + to ပါ။
4. past participle ရဲ့ -ed ပျောက်ခြင်း မြန်မာ ဝဏ္ဏ တွေက ဗျည်းနဲ့ မဆုံးလို့ printed ကို “print” လို ပြောလေ့ ရှိပြီး စာရေးတဲ့အခါပါ -ed ပျောက်တတ်ပါတယ်။ causative မှာ past participle မပါရင် ဝါကျ မှားသွားပါတယ်။
မရောထွေးပါနှင့်
I did it နှင့် I had it done — အလုပ်ကို ဘယ်သူ လုပ်လဲ။
had something done (causative) နှင့် had done (Past Perfect) — စကားလုံး အစီအစဉ်က အဓိပ္ပာယ် အားလုံးကို ပြောင်းပါတယ်။ B1-03 ကို ကြည့်ပါ။
get someone to do နှင့် make / let someone do — get = ဖျောင်းဖျ၊ make = အတင်း၊ let = ခွင့်ပြု။ B1-18 ကို ကြည့်ပါ။
had something stolen နှင့် got stolen — I had my car stolen (causative: ကိုယ့်အပေါ် အာရုံ) နဲ့ My car got stolen (get-passive: ကားအပေါ် အာရုံ)။ get-passive ကို B2-13 မှာ လေ့လာပါမယ်။
စာလုံးပေါင်းနှင့် အသံထွက်
- ဖိသံက များသောအားဖြင့် have ပေါ် မဟုတ်ဘဲ ကံ နဲ့ past participle ပေါ် ကျပါတယ်: "I had my HAIR CUT"။
- ဒီနေရာမှာ have က main verb ဖြစ်လို့ အတိုကောက် မလုပ် ပါ: I've had my car repaired က မှန်ပါတယ် (ပထမ have က အကူကြိယာ)၊ ဒါပေမဲ့ I've my car repaired မမှန်ပါ။
- -ed အဆုံးသတ်: voiceless အသံတွေရဲ့ နောက်မှာ /t/ (fixed /fɪkst/ — "fikst"၊ washed /wɒʃt/ (UK), /wɑːʃt/ (US) — "wosht")၊ t ဒါမှမဟုတ် d ရဲ့ နောက်မှာ /ɪd/ (painted, mended — ဝဏ္ဏ တစ်ခု ပိုပါ)၊ တခြား voiced အသံတွေရဲ့ နောက်မှာ /d/ (repaired, cleaned)။ မြန်မာ ဝဏ္ဏ တွေက ဒီ ဗျည်းတွေနဲ့ မဆုံးလို့ နောက်ဆုံး /t/ /d/ ကို အသံတိုး (glottal stop) နဲ့ မဖြတ်ပါနဲ့၊ လျှာဖျားကို အပေါ်သွားဖုံးမှာ ထိပြီး ပေါ့ပေါ့ လွှတ်ပါ။
- causative မှာ သုံးတဲ့ ကြိယာ အများစုမှာ စည်းမျဉ်းမကျ participle ရှိပါတယ်: cut, done, made, taken, stolen, sewn။ dyed (ဆိုးဆေး) နဲ့ died (သေဆုံး) ရဲ့ စာလုံးပေါင်းကို သတိထားပါ: အသံ တူပါတယ်၊ /daɪd/ — "dide"။
ရွှေစည်းမျဉ်း
တခြားသူက ကိုယ့်အတွက် လုပ်ပေးတာ၊ ဒါမှမဟုတ် ကိုယ့်အပေါ် ဖြစ်လာတာ: have / get + ကံ + past participle။ လူ ကို ထည့်ပြောရင်: have someone do၊ get someone to do။ မြန်မာလို "ဆိုင်မှာ ညှပ်တယ်"၊ "-ခိုင်းတယ်"၊ "-ခံရတယ်" ကို ကြားရင် causative ကို စဉ်းစားပါ။
လေ့ကျင့်ခန်း
A. ပုံစံ
ကွင်းထဲက စကားလုံးတွေကို သုံးပြီး causative ပုံစံနဲ့ ဖြည့်ပါ၊ ဒါမှမဟုတ် ပြန်ရေးပါ။
-
My laptop is broken. I need to (have / it / repair).
-
She (have / her hair / dye) red last week.
-
We (get / the roof / fix) at the moment.
-
I (have / my passport / steal) while I was on holiday.holiday (UK) = vacation (US)
-
causative နဲ့ ပြန်ရေးပါ: A mechanic is servicing my car.
-
get နဲ့ ပြန်ရေးပါ: A photographer will take our wedding photos.
B. အဓိပ္ပာယ်
အဓိပ္ပာယ်နဲ့ ကိုက်ညီတဲ့ အဖြေကို ရွေးပါ။
-
မှန်ကန်သော အဖြေကို ရွေးပါ: I'll get my sister … me move.
-
မှန်ကန်သော အဖြေကို ရွေးပါ: The manager had his assistant … the flights.
-
“I had my suit cleaned.” အလုပ်ကို ဘယ်သူ လုပ်ခဲ့လဲ။ …
-
“I had cleaned my suit.” အလုပ်ကို ဘယ်သူ လုပ်ခဲ့လဲ။ …
-
ဘယ်ဝါကျက မကောင်းတဲ့ အတွေ့အကြုံကို ဖော်ပြလဲ:
C. အမှားရှာပါ
ဝါကျတိုင်းမှာ အမှားတစ်ခု ရှိပါတယ်၊ ဒါမှမဟုတ် ဝါကျက မှန်ပါတယ်။ ပြင်ထားတဲ့ ဝါကျကို ရေးပါ၊ ဒါမှမဟုတ် correct လို့ ရေးပါ။
-
When did you last have your eyes test?
-
I got the plumber come on Sunday.
-
We're having our garden redesigned this summer.
-
I had stolen my bike last week, so now I walk to work.
D. အကြောင်းအရာထဲတွင်
စကားပြောထဲက ပျောက်နေတဲ့ စကားလုံးတွေကို ဖြည့်ပါ။ ကွင်းထဲက ကြိယာ ပါရင် မှန်ကန်တဲ့ ပုံစံနဲ့ သုံးပါ။
Kim: Are you still selling your flat?
Raj: Yes, but first I'm 16 the walls 17 (paint). They're in a terrible state.
Kim: Are you doing it yourself?
Raj: No way! I'm having a professional 18 (do) it. And I've already 19 the windows replaced.
Kim: What about the photos for the website?
Raj: I'm going to get my cousin 20 (take) them — she's a photographer.
Kim: Good idea. When I sold my last flat, I 21 my car broken into on the day of the viewing. Terrible luck!
E. သင့်အလှည့်
သင့် ဘဝ အကြောင်း English လို ရေးပါ။
-
ကျွမ်းကျင်သူ တစ်ယောက်က သင့်အတွက် ပုံမှန် လုပ်ပေးတဲ့ အရာ နှစ်ခု အကြောင်း ရေးပါ။
-
တစ်ယောက်ယောက်ကို သင့်အတွက် လုပ်စေချင်တဲ့ အရာ တစ်ခု အကြောင်း get someone to do နဲ့ ရေးပါ။
F. ပေါင်းစပ် ပြန်လှန်လေ့ကျင့်ခန်း
အရင် သင်ခန်းစာတွေကို ပြန်လေ့ကျင့်ပါ။
-
B1-18 Want him to၊ Make him do၊ Let him do — ကြိယာ + ကံ + to ကို မြန်မာလို ရှင်းပြချက် My parents never let me (stay) out after ten.
-
B1-11 Passive Voice ကာလ အားလုံးနဲ့ Modal Verbs — is being done၊ has been done၊ must be done ကို မြန်မာလို ရှင်းပြချက် The bridge (repair) at the moment, so it's closed.
-
B2-10 Participle Clauses — Feeling Tired၊ After Leaving၊ Having Finished ကို မြန်မာလို ရှင်းပြချက် (finish) his homework, he went out to play.
-
B2-07 Need၊ Needn't Have၊ Be Supposed To — တာဝန် နှင့် လိုအပ်ချက် ပြောနည်းကို မြန်မာလို ရှင်းပြချက် We (need / not / buy) any bread — there was plenty in the cupboard, so we didn't.
အဖြေများ
A. ပုံစံ
- have it repaired
- had her hair dyed
- are getting the roof fixed / 're getting the roof fixed
- had my passport stolen
- I'm having my car serviced. / I'm getting my car serviced.
- We'll get our wedding photos taken. / We're going to get our wedding photos taken.
B. အဓိပ္ပာယ်
- to help
- book
- someone else
- I did
- We had our windows broken.
C. အမှားရှာပါ
- When did you last have your eyes tested?
- I got the plumber to come on Sunday. / I had the plumber come on Sunday.
- ✓ We're having our garden redesigned this summer.
- I had my bike stolen last week, so now I walk to work. / My bike was stolen last week, so now I walk to work.
D. အကြောင်းအရာထဲတွင်
- having / getting
- painted
- do
- had / got / gotten
- to take
- had / got
E. သင့်အလှည့်
- I have my hair cut every two months, and I get my car serviced once a year.
- I want to get my brother to help me paint my room this weekend.
F. ပေါင်းစပ် ပြန်လှန်လေ့ကျင့်ခန်း
- stay
- is being repaired
- Having finished / After finishing
- didn't need to buy / did not need to buy
