SlowingoՔերականություն
B2 12 / 30

Have Something Done. «կտրել տվեցի» անգլերենով՝ պատճառական կառույցներ

Have Something Done: Causatives

Այս էջում
  1. Նպատակ
  2. Հիմնական գաղափար
  3. Հայերեն և անգլերեն
  4. Կառուցվածք
  5. Գործածություն
  6. Հաճախակի սխալներ
  7. Թակարդներ հայախոսների համար
  8. Մի՛ շփոթեք
  9. Ուղղագրություն և արտասանություն
  10. Ոսկե կանոն
  11. Վարժություններ

Նպատակ

Այս դասից հետո կկարողանաք ասել, որ կազմակերպում եք, որ ուրիշը ձեզ համար ինչ-որ բան անի (I had my hair cut), օգտագործել have-ը և get-ը ցանկացած ժամանակաձևում, խոսել տհաճ դեպքերի մասին (I had my phone stolen) և ասել, որ խնդրում կամ համոզում եք մեկին ինչ-որ բան անել (have someone do / get someone to do)։

Հիմնական գաղափար

Համեմատեք I cut my hair և I had my hair cut։ Առաջինում մկրատը ձեր ձեռքին է։ Երկրորդում նստած եք վարսավիրի աթոռին, իսկ գործն ուրիշն է անում։ Արդյունքը նույնն է՝ կարճ մազեր, բայց գործողությունն անողը տարբեր է։

Պատճառական կառույցը (causative) այն գործողությունների համար է, որոնք ուրիշը անում է ձեզ համար, սովորաբար որովհետև դուք եք կազմակերպել կամ վճարել՝ նորոգում, ծառայություններ, առաքում։ Կառույցը կենտրոնում դնում է իրը, իսկ գործողությունը՝ դրանից հետո. have + իրը + այն, ինչ արվել է դրա հետ։ Ինչպես կրավորական սեռը (B1-11), այն սովորաբար չի ասում, թե ով է կատարել աշխատանքը. դա ակնհայտ է (մեխանիկ, ատամնաբույժ) կամ կարևոր չէ։

Նույն կառույցը կարող է նկարագրել նաև այն, ինչ պատահում է ձեզ հետ առանց ձեր ցանկության. I had my bike stolen. Այստեղ have-ը չի նշանակում, որ դուք եք կազմակերպել։ Այն նշանակում է, որ դա ձեզ հետ է պատահել։

Հայերեն և անգլերեն

Հայերենն ունի համարժեք կառույց՝ «կտրել տվեցի», «մեքենաս նորոգել տվեցի», «ատամս լցնել տվեցի»։ Բայց առօրյա խոսքում շատ հաճախ պարզապես ասում ենք «Մազերս կտրեցի», «Մեքենաս սարքեցի», «Ատամս լցրի», թեև գործը վարսավիրը, մեխանիկը կամ ատամնաբույժն է արել։ Անգլերենում I cut my hair նշանակում է, որ ինքներդ եք կտրել։ Ուրիշի արածի համար՝ have / get + իրը + past participle։

Երկրորդ. հայերենում բառակարգն ազատ է («Մեքենաս լվացել տվեցի»), իսկ անգլերենում բառակարգը փոխում է իմաստը. I had my car washed (ուրիշը լվաց) և I had washed my car (Past Perfect. ես եմ լվացել)։ Երրորդ. տհաճ դեպքերը հայերենում սովորաբար անդեմ ենք ասում՝ «Հեռախոսս գողացան», իսկ անգլերենում բնական է I had my phone stolen։ Եվ հիշեք. հարցում have-ը գլխավոր բայ է, ուստի պետք է do / does / did։

ՀայերենԱնգլերենԻնչն է տարբեր
Ուրբաթ մազերս կտրել եմ տալու։I'm having my hair cut on Friday.այստեղ նույնն է. «կտրել տալ» = have … cut
Մազերս կտրեցի։ (վարսավիրանոցում)I had my hair cut.I cut my hair = ինքս եմ կտրել
Մեքենաս լվացել տվեցի։I had my car washed.բառակարգ. have + իրը + V3
Մեքենաս լվացել էի։I had washed my car.Past Perfect. ինքս եմ լվացել
Գնացքում հեռախոսս գողացան։I had my phone stolen on the train.տհաճ դեպք → have + իրը + V3
Ինչքա՞ն հաճախ ես մեքենադ լվանալ տալիս։How often do you have your car washed?հարցում՝ do
Ընկերոջս խնդրեցի, որ մեզ օդանավակայան տանի։We got a friend to drive us to the airport.get + մարդը + to

Կարճ ասած՝ երբ գործն ուրիշն է անում ձեզ համար, «կտրեցի»-ն էլ, «կտրել տվեցի»-ն էլ անգլերենում I had my hair cut է. have / get + իրը + past participle՝ հենց այս բառակարգով։

Կառուցվածք

have / get + խնդիր + past participle

Ենթակաhave / getԽնդիրPast participle
Ihadmy haircutyesterday.
Sheis gettingher carrepaired.
We're going to havethe kitchenpainted.

Տարբեր ժամանակաձևերում փոխվում է միայն have / get-ը

ԺամանակաձևՕրինակ
Present SimpleI have my teeth checked every six months.
Present ContinuousWe're having the windows cleaned today.
Past SimpleShe had her bag repaired.
Present PerfectHave you had your eyes tested recently?
ապառնի (will)I'll get it fixed tomorrow.
going toThey're going to have solar panels installed.
եղանակավորող բայYou should get that tooth looked at.
-ing ձևI hate having my photo taken.

Ժխտական և հարցական. have-ն այստեղ գլխավոր բայ է, ուստի օգտագործեք do / does / did.

  • I didn't have my hair cut. I cut it myself.
  • Where do you have your car serviced?

have someone do / get someone to do

ԿաղապարԻմաստըՕրինակ
have + մարդը + բայի հիմնական ձևխնդրել կամ հանձնարարել (հաճախ դա նրա գործն է)I'll have the receptionist call you a taxi.
get + մարդը + to-ով անորոշ դերբայհամոզել կամ կազմակերպելI finally got my son to tidy his room.

Գործածություն

1Have something done. ծառայություններ

have + խնդիր + past participle օգտագործեք, երբ կազմակերպում եք, որ մասնագետը ձեզ համար ինչ-որ բան անի։ Հայերենում՝ «… տալ» կամ պարզապես «կտրեցի, սարքեցի»։

I'm having my hair cut on Friday.
Ուրբաթ մազերս կտրել եմ տալու։
կամ պարզապես «մազերս կտրելու եմ», բայց անգլերենում having … cut
We had the boiler serviced before the winter.
Ձմռանից առաջ կաթսան սպասարկել տվեցինք։
How often do you have your car washed?
Ինչքա՞ն հաճախ ես մեքենադ լվանալ տալիս։
հարցում՝ do
She's just had her nails done for the wedding.
Հենց նոր հարսանիքի համար մատնահարդարում է արել։
մասնագետն է արել
You should have that mole checked by a doctor.
Այդ խալը պետք է բժշկին ցույց տաս։
by + մարդը՝ միայն երբ տեղեկություն է ավելացնում

2Get something done. ոչ պաշտոնական, ջանք պահանջող

Get + խնդիր + past participle նշանակում է նույնը, բայց ավելի ոչ պաշտոնական է և շատ տարածված խոսքում։ Այն կարող է ենթադրել ջանք կամ այն, որ վերջապես հաջողվեց։ Օգտագործվում է նաև, երբ գործը ինքներդ եք անում. այդ դեպքում նշանակում է «ավարտել»։

I need to get my phone screen replaced.
Պետք է հեռախոսիս էկրանը փոխել տամ։
Where did you get your glasses made?
Ակնոցդ որտե՞ղ ես պատվիրել։
հարցում՝ did
We finally got the washing machine fixed after three weeks.
Երեք շաբաթ անց վերջապես լվացքի մեքենան սարքել տվեցինք։
վերջապես հաջողվեց
I'll get the report finished by Monday.
Զեկույցը մինչև երկուշաբթի կավարտեմ։
ինքս կանեմ. get = ավարտել

3Բոլոր ժամանակաձևերում և ձևերում

Պատճառական կառույցը աշխատում է բոլոր ժամանակաձևերում, եղանակավորող բայերից հետո և -ing ձևերում։ Փոխվում է միայն have / get-ը, իսկ past participle-ը մնում է նույնը։

They're having a new kitchen fitted at the moment.
Հիմա նոր խոհանոց են տեղադրել տալիս։
I've never had my ears pierced.
Ականջներս երբեք չեմ ծակել տվել։
We're going to get the house painted next spring.
Հաջորդ գարնանը տունը ներկել ենք տալու։
She was having her portrait painted when the fire alarm went off.
Նրա դիմանկարն էին նկարում, երբ հրդեհի ազդանշանը միացավ։
I can't stand having my blood taken.
Չեմ դիմանում, երբ ինձնից արյուն են վերցնում։
-ing ձև

4Տհաճ դեպքեր. այն, ինչ պատահում է ձեզ հետ

Նույն կառույցը նկարագրում է մի տհաճ բան, որ պատահել է ձեզ հետ, և որը դուք չեք կազմակերպել։ Օգտագործեք have. ոչ պաշտոնական խոսքում հնարավոր է նաև get։ Հայերենում սա սովորաբար անդեմ է՝ «գողացան», «չեղարկեցին»։

I had my phone stolen on the train.
Գնացքում հեռախոսս գողացան։
անդեմ «գողացան» → I had … stolen
He had his licence taken away for speeding.
Արագությունը գերազանցելու համար նրա վարորդական իրավունքը վերցրին։
We had our flight cancelled at the last minute.
Վերջին պահին մեր չվերթը չեղարկեցին։
She got her bag snatched outside the station.
Կայարանի մոտ պայուսակը ձեռքից խլեցին։
ոչ պաշտոնական

5Have someone do / get someone to do

Եթե ուզում եք նշել այն մարդուն, ով կատարում է գործողությունը, օգտագործեք have + մարդը + բայի հիմնական ձև (հանձնարարություն, հաճախ մեկին, ում գործն է դա) կամ get + մարդը + to-ով անորոշ դերբայ (համոզել կամ կազմակերպել)։ Have someone do-ն հատկապես տարածված է ամերիկյան անգլերենում։

I'll have my assistant send you the details.
Օգնականիս կասեմ, որ մանրամասները քեզ ուղարկի։
have + մարդը + բայի հիմնական ձև, առանց to-ի
The teacher had the students rewrite their essays.
Ուսուցիչը աշակերտներին ստիպեց շարադրությունները վերաշարադրել։
Can you get someone to look at my laptop?
Կարո՞ղ ես մեկին գտնել, որ նոութբուքս նայի։
get + մարդը + to
I couldn't get the kids to eat their vegetables.
Չկարողացա երեխաներին բանջարեղեն կերցնել։
«կերցնել» → get … to eat
We got a friend to drive us to the airport.
Ընկերոջը խնդրեցինք, որ մեզ օդանավակայան տանի։

Հաճախակի սխալներ

❌I had my car repair.
✅I had my car repaired.
Օգտագործեք past participle-ը։
❌I'm having cut my hair tomorrow.
✅I'm having my hair cut tomorrow.
Բառակարգ. have + խնդիր + past participle։
❌I got my brother fix my bike.
✅I got my brother to fix my bike.
get + մարդը + to-ով անորոշ դերբայ։
❌I had the mechanic to check the brakes.
✅I had the mechanic check the brakes.
have + մարդը + բայի հիմնական ձև (առանց to-ի)։
❌Have you your eyes tested?
✅Have you had your eyes tested? կամ Do you have your eyes tested?
have-ը գլխավոր բայ է. հարցի համար օգտագործեք օժանդակ բայ։
⚠️I had stolen my wallet.
✅I had my wallet stolen.
Քերականորեն ճիշտ է, բայց սա Past Perfect է. նշանակում է, որ գողը դուք էիք։
⚠️I cut my hair at the hairdresser's.
✅I had my hair cut at the hairdresser's.
Տարածված է առօրյա խոսքում, բայց խիստ իմաստով նշանակում է, որ ինքներդ եք կտրել։

Թակարդներ հայախոսների համար

1. «Ատամս լցրի» → I filled my tooth. Առօրյա հայերենում «Անցյալ շաբաթ ատամս լցրի», «Գերմանական համալսարան դիմելուց առաջ Տիգրանը բոլոր փաստաթղթերը թարգմանեց թարգմանչական գրասենյակում» ասում ենք, նույնիսկ երբ գործն արել է ատամնաբույժը կամ թարգմանիչը։ Անգլերենում այդպես ստացվում է, որ ինքներդ եք արել։

⚠️I filled my tooth last week, so I can't eat anything cold.
✅I had my tooth filled last week, so I can't eat anything cold.
Քերականորեն ճիշտ է, բայց ստացվում է, թե ինքներդ եք լցրել. ատամնաբույժն է արել → had … filled
⚠️Tigran translated all his documents at a translation agency before applying to a German university.
✅Tigran had all his documents translated at a translation agency before applying to a German university. կամ Tigran got all his documents translated at a translation agency before applying to a German university.
Քերականորեն ճիշտ է, բայց ստացվում է, թե ինքն է թարգմանել. թարգմանիչն է արել → had … translated

2. «Թխել տվեցինք» → we had baked. Հայերենում բառակարգն ազատ է, և «Անիի ծննդյան համար մեր փողոցի հրուշակարանում մեծ շոկոլադե տորթ թխել տվեցինք» նախադասությունից շատերը ստանում են had + V3 + իրը։ Բայց դա Past Perfect է, և նշանակում է, որ ինքներդ եք թխել։ Պատճառական կառույցում իրը գալիս է past participle-ից առաջ։

⚠️For Ani's birthday we had baked a big chocolate cake at the bakery on our street.
✅For Ani's birthday we had a big chocolate cake baked at the bakery on our street.
Քերականորեն ճիշտ է, բայց սա Past Perfect է. տորթը հրուշակարանն է թխել → have + իրը + V3

3. «Ինչո՞ւ չսարքել տվեցիր» → Why you didn't get…? Հայերենում հարցը կազմում ենք հնչերանգով, բառակարգը չի փոխվում. «Ինչո՞ւ Մեղրի գնալուց առաջ մեքենադ չստուգել տվեցիր»։ Անգլերենում have և get այստեղ գլխավոր բայեր են, ուստի հարցին պետք է do / does / did՝ ենթակայից առաջ։

❌Why you didn't get the car checked before the long drive to Meghri?
✅Why didn't you get the car checked before the long drive to Meghri? կամ Why didn't you have the car checked before the long drive to Meghri?
հարցում՝ didn't + ենթակա

Մի՛ շփոթեք

I did it, թե I had it done – ո՞վ է արել գործը։

I painted the bedroom.
Ննջասենյակը ներկեցի։
ինքս եմ ներկել
I had the bedroom painted.
Ննջասենյակը ներկել տվեցի։
ներկարարն է ներկել

had something done (պատճառական), թե had done (Past Perfect) – բառակարգն ամեն ինչ փոխում է։ Տե՛ս B1-03։

I had my car washed.
Մեքենաս լվացել տվեցի։
ինչ-որ մեկը լվաց ինձ համար
I had washed my car.
Մեքենաս լվացել էի։
Past Perfect. ես եմ լվացել, ինչ-որ այլ բանից առաջ

get someone to do, թե make / let someone do – get = համոզել, make = ստիպել, let = թույլ տալ։ Տե՛ս B1-18։

I got him to help me.
Համոզեցի, որ ինձ օգնի։
համոզեցի
I made him help me.
Ստիպեցի, որ ինձ օգնի։
ընտրություն չուներ
I let him help me.
Թույլ տվեցի, որ ինձ օգնի։
թույլ տվեցի

had something stolen, թե got stolen – I had my car stolen (պատճառական. ուշադրությունը ինձ վրա է), թե My car got stolen (get-ով կրավորական. ուշադրությունը մեքենայի վրա է)։ Get-ով կրավորական սեռը B2-13 դասում է։

Ուղղագրություն և արտասանություն

  • Շեշտը սովորաբար ընկնում է խնդրի և past participle-ի վրա, ոչ թե have-ի. I had my HAIR CUT. had-ը և my-ը թույլ են արտասանվում։
  • have-ն այստեղ գլխավոր բայ է, ուստի չի կրճատվում. I've had my car repaired-ը ճիշտ է (առաջին have-ը օժանդակ բայ է), բայց I've my car repaired՝ ոչ։
  • -ed վերջավորությունը. /t/ խուլ հնչյուններից հետո (fixed /fɪkst/, washed /wɒʃt/ (UK), /wɑːʃt/ (US)), /ɪd/ t-ից կամ d-ից հետո (painted, mended. մեկ վանկ ավել), և /d/ մյուս ձայնեղ հնչյուններից հետո (repaired, cleaned)։ fixed-ում և washed-ում «ը» մի՛ ավելացրեք վերջի բաղաձայնների միջև։
  • Պատճառական կառույցում հաճախ հանդիպող շատ բայեր անկանոն past participle ունեն՝ cut, done, made, taken, stolen, sewn։ Ուշադրություն դարձրեք dyed (ներկված) և died (մահացել է) ուղղագրությանը. նույն կերպ են հնչում՝ /daɪd/։

Ոսկե կանոն

Ուրիշն է անում ձեզ համար, կամ ձեզ հետ է պատահում. have / get + խնդիր + past participle՝ հենց այս բառակարգով։ Մարդուն նշելու համար՝ have someone do, get someone to do։ «Մազերս կտրեցի» (վարսավիրանոցում) = I had my hair cut։

Վարժություններ

A. Կառուցվածք

Փակագծերում տրված բառերով կազմեք ճիշտ ձևը։

  1. My laptop is broken. I need to (have / it / repair).
  2. She (have / her hair / dye) red last week.
  3. We (get / the roof / fix) at the moment.
  4. I (have / my passport / steal) while I was on holiday.
  5. Վերաշարադրեք պատճառական կառույցով: A mechanic is servicing my car.
  6. Վերաշարադրեք get-ով: A photographer will take our wedding photos.

B. Իմաստ

Ընտրեք իմաստին համապատասխան տարբերակը կամ պատասխանեք հարցին։

  1. Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: I'll get my sister … me move.
  2. Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: The manager had his assistant … the flights.
  3. "I had my suit cleaned." Ո՞վ է արել գործը: …
  4. "I had cleaned my suit." Ո՞վ է արել գործը: …
  5. Ո՞ր նախադասությունն է տհաճ դեպքի մասին:

C. Գտեք սխալը

Յուրաքանչյուր նախադասության մեջ կա մեկ սխալ, կամ նախադասությունը ճիշտ է։ Գրեք ուղղված նախադասությունը կամ գրեք correct։

  1. When did you last have your eyes test?
  2. I got the plumber come on Sunday.
  3. We're having our garden redesigned this summer.
  4. I had stolen my bike last week, so now I walk to work.

D. Համատեքստում

Կարդացեք երկխոսությունը և լրացրեք բաց թողնված բառերը։ Փակագծերում տրված բայը դրեք ճիշտ ձևով։

Getting ready to sell the flat
Kim: Are you still selling your flat?
Raj: Yes, but first I'm 16 the walls 17 (paint). They're in a terrible state.
Kim: Are you doing it yourself?
Raj: No way! I'm having a professional 18 (do) it. And I've already 19 the windows replaced.
Kim: What about the photos for the website?
Raj: I'm going to get my cousin 20 (take) them — she's a photographer.
Kim: Good idea. When I sold my last flat, I 21 my car broken into on the day of the viewing. Terrible luck!

E. Ձեր հերթն է

Գրեք անգլերենով։

  1. Գրեք երկու բանի մասին, որ մասնագետը պարբերաբար անում է ձեզ համար։
  2. Գրեք մի բանի մասին, որ ուզում եք, որ մեկը անի ձեզ համար՝ get someone to do կաղապարով։

F. Խառը կրկնություն

Կրկնեք նախորդ դասերը։

  1. B1-18 Want Him To, Make Him Do, Let Him Do. բայ + խնդիր + to հայերենով
    My parents never let me (stay) out after ten.
  2. B1-11 Passive Voice բոլոր ժամանակաձևերում և եղանակավորող բայերով
    The bridge (repair) at the moment, so it's closed.
  3. B2-10 Participle Clauses. դերբայական դարձվածներ անգլերենում՝ Feeling tired, After leaving
    (finish) his homework, he went out to play.
  4. B2-07 Need, Needn't Have, Be Supposed To. պարտականություն և անհրաժեշտություն անգլերենով
    We (need / not / buy) any bread — there was plenty in the cupboard, so we didn't.
Պատասխաններ

A. Կառուցվածք

  1. have it repaired
  2. had her hair dyed
  3. are getting the roof fixed / 're getting the roof fixed
  4. had my passport stolen
  5. I'm having my car serviced. / I'm getting my car serviced.
  6. We'll get our wedding photos taken. / We're going to get our wedding photos taken.

B. Իմաստ

  1. to help
  2. book
  3. someone else
  4. I did
  5. We had our windows broken.

C. Գտեք սխալը

  1. When did you last have your eyes tested?
  2. I got the plumber to come on Sunday. / I had the plumber come on Sunday.
  3. ✓ We're having our garden redesigned this summer.
  4. I had my bike stolen last week, so now I walk to work. / My bike was stolen last week, so now I walk to work.

D. Համատեքստում

  1. having / getting
  2. painted
  3. do
  4. had / got / gotten
  5. to take
  6. had / got

E. Ձեր հերթն է

  1. I have my hair cut every two months, and I get my car serviced once a year.
  2. I want to get my brother to help me paint my room this weekend.

F. Խառը կրկնություն

  1. stay
  2. is being repaired
  3. Having finished / After finishing
  4. didn't need to buy / did not need to buy
Android հավելվածՍովորեք ընթացքում Google Play