Have Something Done: अरूबाट काम गराउने Causative — सजिलो नेपालीमा
Have Something Done: Causatives
यस पृष्ठमा
लक्ष्य
यो पाठपछि तपाईं कुनै काम अरू कसैबाट गराउनुभयो भन्न (I had my hair cut), have र get लाई जुनसुकै कालमा प्रयोग गर्न, नराम्रा अनुभवबारे भन्न (I had my phone stolen), र कसैलाई केही गर्न लगाउनुभयो वा मनाउनुभयो भन्न (have someone do / get someone to do) सक्नुहुनेछ।
मुख्य विचार
I cut my hair र I had my hair cut तुलना गर्नुहोस्। पहिलोमा कैँची तपाईंकै हातमा छ। दोस्रोमा तपाईं नाईको कुर्सीमा बस्नुहुन्छ, र काम अरू कसैले गर्छ। नतिजा उही हो, छोटो कपाल, तर काम गर्ने व्यक्ति फरक छ।
Causative अरू कसैले तपाईंका लागि गर्ने कामका लागि हो, प्रायः तपाईंले मिलाएको वा पैसा तिरेको काम: मर्मत, सेवा, डेलिभरी। यस संरचनाले वस्तु लाई बीचमा राख्छ, र काम त्यसपछि: have + वस्तु + त्यसलाई गरिएको काम। कर्मवाच्य (B1-11) जस्तै, यसले प्रायः काम कसले गर्यो भन्दैन: त्यो स्पष्ट हुन्छ (मिस्त्री, दन्त चिकित्सक), वा महत्त्वपूर्ण हुँदैन।
यही संरचनाले तपाईंको इच्छाविपरीत तपाईंमाथि भएका कुरा पनि जनाउन सक्छ: I had my bike stolen. यहाँ have को अर्थ तपाईंले मिलाउनुभयो भन्ने होइन; तपाईंले भोग्नुभयो भन्ने हो।
नेपाली र अङ्ग्रेजी
नेपालीमा causative क्रियामै हुन्छ: कटाउनु (काट्नु → कटाउनु), धुलाउनु, बनाउन लगाउनु, मर्मत गराउनु, सर्भिस गराउनु। “म शुक्रबार कपाल कटाउँदै छु” = I'm having my hair cut on Friday। अङ्ग्रेजीमा यो एउटा क्रियाले होइन, have / get + वस्तु + तेस्रो रूप को ढाँचाले भनिन्छ, र वस्तु बीचमा आउँछ। तर बोलीचालीको नेपालीमा “मैले कपाल काटेँ”, “गाडी बनाएँ” भनेर पनि अरूबाट गराएको काम जनाइन्छ; अङ्ग्रेजीमा I cut my hair को अर्थ आफैँले काटेँ हुन्छ। कसैलाई काम गर्न लगाउनु नेपालीमा -न लगाउनु हो: अङ्ग्रेजीमा have + व्यक्ति + मूल रूप (to बिना) वा get + व्यक्ति + to + क्रिया। नराम्रा अनुभव नेपालीमा प्रायः “फोन चोरी भयो”, “उडान रद्द भयो” बाट भनिन्छ; अङ्ग्रेजीमा कर्मवाच्य (My phone was stolen) र causative (I had my phone stolen) दुवै चल्छन्।
| नेपाली | अर्थ | अङ्ग्रेजी |
|---|---|---|
| म शुक्रबार कपाल कटाउँदै छु। | सेवा: अरूले गर्छन् | I'm having my hair cut on Friday. |
| जाडोअघि हामीले बोइलर सर्भिस गरायौँ। | मर्मत / सेवा | We had the boiler serviced before the winter. |
| उनीहरू नयाँ भान्सा जडान गराउँदै छन्। | अहिले चलिरहेको | They're having a new kitchen fitted. |
| ट्रेनमा मेरो फोन चोरी भयो। | नराम्रो अनुभव | I had my phone stolen on the train. |
| म आफ्नो सहायकलाई विवरण पठाउन लगाउँछु। | निर्देशन | I'll have my assistant send you the details. |
| साथीलाई एयरपोर्टसम्म पुर्याइदिन मनायौँ। | मनाउनु / मिलाउनु | We got a friend to drive us to the airport. |
संरचना
have / get + वस्तु + तेस्रो रूप
| कर्ता | have / get | वस्तु | तेस्रो रूप | |
|---|---|---|---|---|
| I | had | my hair | cut | yesterday. |
| She | is getting | her car | repaired. | |
| We | 're going to have | the kitchen | painted. |
फरक कालमा — have / get मात्र बदलिन्छ
| काल | उदाहरण |
|---|---|
| Present Simple | I have my teeth checked every six months. |
| Present Continuous | We're having the windows cleaned today. |
| Past Simple | She had her bag repaired. |
| Present Perfect | Have you had your eyes tested recently? |
| भविष्य (will) | I'll get it fixed tomorrow. |
| going to | They're going to have solar panels installed. |
| मोडल क्रिया | You should get that tooth looked at. |
| -ing रूप | I hate having my photo taken. |
नकारात्मक र प्रश्न — यहाँ have मुख्य क्रिया हो, त्यसैले do / does / did प्रयोग गर्नुहोस्:
- I didn't have my hair cut. I cut it myself.
- Where do you have your car serviced?
have someone do / get someone to do
| ढाँचा | अर्थ | उदाहरण |
|---|---|---|
| have + व्यक्ति + मूल रूप | कसैलाई भन्नु वा निर्देशन दिनु (प्रायः उसको काम) | I'll have the receptionist call you a taxi. |
| get + व्यक्ति + to-infinitive | मनाउनु वा मिलाउनु | I finally got my son to tidy his room. |
प्रयोग
1Have something done: सेवा
कुनै पेसेवर व्यक्तिबाट आफ्नो काम गराउँदा have + वस्तु + तेस्रो रूप प्रयोग गर्नुहोस्।
2Get something done: अनौपचारिक, र मेहनतसहित
Get + वस्तु + तेस्रो रूप को अर्थ उही हो, तर यो बढी अनौपचारिक छ र बोलीमा निकै प्रचलित छ। यसले मेहनत, वा अन्ततः काम सम्पन्न गर्न सकेको भाव दिन सक्छ। काम आफैँले गर्दा पनि यो प्रयोग हुन्छ; त्यस बेला यसको अर्थ “सक्नु” हो।
3सबै काल र रूपमा
Causative हरेक कालमा, मोडल क्रियापछि र -ing रूपमा पनि आउँछ। have / get मात्र बदलिन्छ; तेस्रो रूप उही रहन्छ।
4नराम्रा अनुभव: तपाईंमाथि भएका कुरा
यही संरचनाले तपाईंले नमिलाएको, तपाईंमाथि भएको कुनै अप्रिय घटना जनाउँछ। have प्रयोग गर्नुहोस्; अनौपचारिक बोलीमा get पनि चल्छ।
5Have someone do / get someone to do
काम गर्ने व्यक्ति उल्लेख गर्न have + व्यक्ति + मूल रूप (निर्देशन, प्रायः त्यो काम जसको जिम्मा हो उसलाई) वा get + व्यक्ति + to-infinitive (मनाउनु वा मिलाउनु) प्रयोग गर्नुहोस्। Have someone do विशेषगरी अमेरिकी अङ्ग्रेजीमा धेरै प्रयोग हुन्छ।
सामान्य गल्तीहरू
नेपाली भाषीहरूका लागि पासोहरू
1. “गाडी बनाएँ” → I repaired my car। बोलीचालीको नेपालीमा “मोटरसाइकल बनाएँ”, “कपाल काटेँ” भन्दा प्रायः वर्कशप वा सैलुनमा गराएको काम बुझिन्छ। अङ्ग्रेजीमा I repaired को अर्थ तपाईं आफैँ मिस्त्री हुनुहुन्थ्यो भन्ने हुन्छ। अरूबाट गराएको भए had / got + वस्तु + तेस्रो रूप भन्नुहोस्।
2. “रङ लगाउन लगायौँ” → got painted the house। नेपालीमा काम जनाउने क्रिया र causative अंश सँगै आउँछन् (“रङ लगाउन लगायौँ”, “मर्मत गरायौँ”), त्यसैले अङ्ग्रेजीमा पनि got painted सँगै राखिन्छ, र वस्तु पछाडि जान्छ। अङ्ग्रेजीमा क्रम हो: have / get + वस्तु + तेस्रो रूप।
3. “-न लगाउनु” → had + व्यक्ति + to। नेपालीको “विद्यार्थीहरूलाई रूख रोप्न लगाउनुभयो” मा “-न” छ, त्यसैले had … to plant बनाइन्छ। have पछि व्यक्ति र मूल रूप आउँछ; to चाहिने ढाँचा get + व्यक्ति + to हो।
नझुक्किनुहोस्
I did it र I had it done — काम कसले गर्यो?
had something done (causative) र had done (Past Perfect) — शब्दको क्रमले सबै कुरा बदल्छ। B1-03 हेर्नुहोस्।
get someone to do र make / let someone do — get = मनाउनु, make = बाध्य पार्नु, let = अनुमति दिनु। B1-18 हेर्नुहोस्।
had something stolen र got stolen — I had my car stolen (causative: ध्यान ममाथि) र My car got stolen (get-passive: ध्यान गाडीमाथि)। Get-passive B2-13 मा सिकाइन्छ।
हिज्जे र उच्चारण
- जोड प्रायः have मा होइन, वस्तु र तेस्रो रूप मा पर्छ: "I had my HAIR CUT"।
- यहाँ have मुख्य क्रिया भएकाले छोटो बनाइँदैन: I've had my car repaired ठीक छ (पहिलो have सहायक क्रिया हो), तर I've my car repaired होइन।
- -ed को उच्चारण: अघोष ध्वनिपछि /t/ (fixed /fɪkst/, "fikst"; washed /wɒʃt/ (UK), /wɑːʃt/ (US), "wosht"), t वा d पछि /ɪd/ (painted, mended: एउटा अक्षर थपिन्छ), र अरू घोष ध्वनिपछि /d/ (repaired, cleaned)। fixed को अन्त्यमा /kst/ तीनवटा व्यञ्जन छन्: बीचमा स्वर नथप्नुहोस्।
- Causative मा आउने धेरै क्रियाका तेस्रो रूप अनियमित छन्: cut, done, made, taken, stolen, sewn। dyed (रङ लगाइएको) र died (मरेको) को हिज्जेमा ध्यान दिनुहोस्: दुवैको उच्चारण उही हो, /daɪd/, "dide"।
सुनौलो नियम
काम अरू कसैले तपाईंका लागि गर्छ, वा कुनै कुरा तपाईंमाथि हुन्छ: have / get + वस्तु + तेस्रो रूप। काम गर्ने व्यक्ति उल्लेख गर्न: have someone do, get someone to do। नेपालीको “कटाउनु, गराउनु” अङ्ग्रेजीमा have + वस्तु + तेस्रो रूप हो, र वस्तु सधैँ बीचमा आउँछ।
अभ्यास
A. संरचना
कोष्ठकका शब्द प्रयोग गरेर सही रूप लेख्नुहोस्।
-
My laptop is broken. I need to (have / it / repair).
-
She (have / her hair / dye) red last week.
-
We (get / the roof / fix) at the moment.
-
I (have / my passport / steal) while I was on holiday.holiday (UK) = vacation (US)
-
causative प्रयोग गरेर फेरि लेख्नुहोस्: A mechanic is servicing my car.
-
get प्रयोग गरेर फेरि लेख्नुहोस्: A photographer will take our wedding photos.
B. अर्थ
अर्थ हेरेर सही उत्तर छान्नुहोस् वा प्रश्नको उत्तर दिनुहोस्।
-
सही उत्तर छान्नुहोस्: I'll get my sister … me move.
-
सही उत्तर छान्नुहोस्: The manager had his assistant … the flights.
-
"I had my suit cleaned." काम कसले गर्यो? …
-
"I had cleaned my suit." काम कसले गर्यो? …
-
कुन वाक्यले नराम्रो अनुभव जनाउँछ?
C. गल्ती पत्ता लगाउनुहोस्
हरेक वाक्यमा एउटा गल्ती छ वा वाक्य सही छ। सच्याइएको वाक्य लेख्नुहोस् वा correct लेख्नुहोस्।
-
When did you last have your eyes test?
-
I got the plumber come on Sunday.
-
We're having our garden redesigned this summer.
-
I had stolen my bike last week, so now I walk to work.
D. पाठभित्र
संवाद पूरा गर्नुहोस्। हरेक ठाउँमा एउटा शब्द लेख्नुहोस्, वा कोष्ठकको क्रियाको सही रूप लेख्नुहोस्।
Kim: Are you still selling your flat?
Raj: Yes, but first I'm 16 the walls 17 (paint). They're in a terrible state.
Kim: Are you doing it yourself?
Raj: No way! I'm having a professional 18 (do) it. And I've already 19 the windows replaced.
Kim: What about the photos for the website?
Raj: I'm going to get my cousin 20 (take) them — she's a photographer.
Kim: Good idea. When I sold my last flat, I 21 my car broken into on the day of the viewing. Terrible luck!
E. तपाईंको पालो
अङ्ग्रेजीमा लेख्नुहोस्।
-
तपाईंले नियमित रूपमा कुनै पेसेवर व्यक्तिबाट गराउने दुईवटा कामबारे लेख्नुहोस्।
-
कसैबाट गराउन चाहेको कुनै कामबारे get someone to do प्रयोग गरेर लेख्नुहोस्।
F. मिश्रित दोहोर्याइ
अघिल्ला पाठहरू दोहोर्याउनुहोस्।
-
B1-18 Want Him To, Make Him Do, Let Him Do: अरूलाई गर्न लगाउने र दिने ढाँचा — सजिलो नेपालीमा My parents never let me (stay) out after ten.
-
B1-11 सबै काल र मोडल क्रियामा Passive Voice (कर्मवाच्य) — सजिलो नेपालीमा The bridge (repair) at the moment, so it's closed.
-
B2-10 Participle Clauses: Feeling Tired, After Leaving जस्ता छोटा उपवाक्य — सजिलो नेपालीमा (finish) his homework, he went out to play.
-
B2-07 Need, Needn't Have र Be Supposed To: बाध्यता र आवश्यकता गहिराइमा — सजिलो नेपालीमा We (need / not / buy) any bread — there was plenty in the cupboard, so we didn't.
उत्तरहरू
A. संरचना
- have it repaired
- had her hair dyed
- are getting the roof fixed / 're getting the roof fixed
- had my passport stolen
- I'm having my car serviced. / I'm getting my car serviced.
- We'll get our wedding photos taken. / We're going to get our wedding photos taken.
B. अर्थ
- to help
- book
- someone else
- I did
- We had our windows broken.
C. गल्ती पत्ता लगाउनुहोस्
- When did you last have your eyes tested?
- I got the plumber to come on Sunday. / I had the plumber come on Sunday.
- ✓ We're having our garden redesigned this summer.
- I had my bike stolen last week, so now I walk to work. / My bike was stolen last week, so now I walk to work.
D. पाठभित्र
- having / getting
- painted
- do
- had / got / gotten
- to take
- had / got
E. तपाईंको पालो
- I have my hair cut every two months, and I get my car serviced once a year.
- I want to get my brother to help me paint my room this weekend.
F. मिश्रित दोहोर्याइ
- stay
- is being repaired
- Having finished / After finishing
- didn't need to buy / did not need to buy
