Nominalisation and Noun Phrases՝ գոյականացում և գոյականական արտահայտություններ
Nominalisation and Noun Phrases
Այս էջում
Նպատակ
Այս դասից հետո կկարողանաք բայերն ու ածականները դարձնել գոյականներ, մի ամբողջ նախադասության տեղեկությունը «փաթեթավորել» մեկ գոյականական արտահայտության մեջ, գոյականից առաջ և հետո տեղեկություն ավելացնել և որոշել, թե երբ է այս սեղմ, պաշտոնական ոճը օգնում ձեր գրավոր խոսքին, և երբ՝ վնասում։
Հիմնական գաղափար
Առօրյա անգլերենը պատմում է բայերով. Prices rose sharply, so people bought less. Պաշտոնական անգլերենը հաճախ նախընտրում է իրադարձությունների մասին խոսել որպես իրերի. The sharp rise in prices led to a fall in demand. Բայը կամ ածականը գոյական դարձնելը կոչվում է nominalisation (գոյականացում)։
Պատկերացրեք իրադարձությունը որպես հոսող ջուր։ Բայը թույլ է տալիս, որ այն հոսի։ Գոյականացումը այն դարձնում է սառույցի խորանարդ՝ պինդ առարկա, որը կարող եք վերցնել, չափել և տեղափոխել նախադասության այլ մաս։ Որպես գոյական՝ իրադարձությունը կարող է լինել ենթակա (The rise… led to…), կարող է ածական ստանալ (a sharp rise) և իրենից առաջ ու հետո լրացուցիչ տեղեկություն կրել։
Բայց սառույցը նաև թաքցնում է։ Գոյականական արտահայտությունում ով ինչ արեց-ը կարող է անհետանալ, իսկ չափազանց շատ գոյականները տեքստը դարձնում են դանդաղ և սառը։ Լավ հեղինակները գոյականացնում են, որպեսզի ընթերցողին օգնեն հետևել փաստարկին, ոչ թե տպավորիչ հնչելու համար։
Հայերեն և անգլերեն
Հայերենում գոյականացումը շատ բնական է, հատկապես պաշտոնական և գիտական ոճում. «գների կտրուկ աճը», «խորհրդի որոշումը», «գործարանի փակումը»։ Սա առավելություն է։ Անգլերենի պես էլ մակբայը դառնում է ածական, իսկ «ազդեցություն … վրա» = impact on, այստեղ նույնն է։
Տարբերությունը կապերի մեջ է։ Հայերենը գոյականները կապում է սեռական հոլովով (-ի, -ու, -ների). «գործազրկության աճ», «հեռանալու որոշում», «հաճախորդների գոհունակության հարցում»։ Անգլերենում ամեն գոյական ունի իր նախդիրը կամ կառույցը. increase in, decision to leave, իսկ գոյականը մյուս գոյականից առաջ սովորաբար եզակի է. a customer satisfaction survey։
| Հայերեն | Անգլերեն | Ինչն է տարբեր |
|---|---|---|
| գների կտրուկ աճը | the sharp rise in prices | աճ + in + այն, ինչը փոխվում է |
| գործազրկության աճ | an increase in unemployment | ոչ թե increase of |
| հեռանալու որոշումը | her decision to leave | decision + to + բայ |
| հաճախորդների գոհունակության հարցում | a customer satisfaction survey | գոյականը լրացում է → եզակի |
| փոքր բիզնեսի վրա ազդեցություն | an impact on small businesses | այստեղ նույնն է |
| քաղաքի արագ աճը | the rapid growth of the city | այստեղ նույնն է. ածական |
Կարճ ասած՝ գոյականացումն ինքնին ձեզ համար դժվար չէ. դժվարը հայերեն սեռական հոլովի փոխարեն ճիշտ նախդիրն ընտրելն է (in, to, on, of) և գոյական + գոյական շղթայում առաջին գոյականը եզակի պահելը։
Կառուցվածք
Բայ → գոյական (վերջածանցների ամբողջական համակարգը՝ T-02-ում)
| Կաղապար | Բայեր | Գոյականներ |
|---|---|---|
| -tion / -sion | decide, reduce, explain, conclude | decision, reduction, explanation, conclusion |
| -ment | improve, develop, agree, argue | improvement, development, agreement, argument |
| -al | arrive, refuse, approve, propose | arrival, refusal, approval, proposal |
| -ure / -ance / -ence | fail, close, perform, depend | failure, closure, performance, dependence |
| նույն բառը | increase, decline, change, rise, delay | an increase, a decline, a change, a rise, a delay |
| անկանոն | grow, analyse, behave, choose, lose | growth, analysis, behaviour, choice, loss |
Ածական → գոյական
| Կաղապար | Ածականներ | Գոյականներ |
|---|---|---|
| -ance / -ence | important, relevant, independent | importance, relevance, independence |
| -ity | able, possible, complex, available | ability, possibility, complexity, availability |
| -ness | aware, effective, willing | awareness, effectiveness, willingness |
| -y / -cy | difficult, accurate, efficient | difficulty, accuracy, efficiency |
| -th | long, strong, wide, deep | length, strength, width, depth |
Նախադասությունից՝ գոյականական արտահայտություն
| Նախադասություն | Գոյականական արտահայտություն | Ինչ է փոխվում |
|---|---|---|
| prices rose sharply | a sharp rise in prices | բայ → գոյական. մակբայ → ածական |
| the council decided to close the library | the council's decision to close the library | ենթակա → 's |
| researchers analysed the data | the analysis of the data (by researchers) | խնդիր → of-ով արտահայտություն. կատարողը կամընտրական է |
| the train arrived late | the late arrival of the train | ենթակա → of-ով արտահայտություն |
| customers are satisfied | customer satisfaction | ածական → գոյական. գոյականը որպես լրացում |
Գոյականական արտահայտության կառուցվածքը
| Գոյականից առաջ | Գլխավոր գոյական | Գոյականից հետո |
|---|---|---|
| a rapidly growing | population | |
| her | decision | to leave the band |
| the | woman | in the green coat |
| people | affected by the floods | |
| the new customer satisfaction | survey | that we sent last week |
Գլխավոր գոյականն այն գոյականն է, որի մասին է ամբողջ արտահայտությունը։ Մնացած ամեն ինչ նկարագրում է այն։ Գոյականներից հետո եկող նախդիրները (increase in, impact on, access to) ներկայացված են B2-24-ում։
Գործածություն
1Բայերն ու ածականները գոյական դարձնելը
Իրադարձություն, գործընթաց կամ հատկություն նշանակող բայերի և ածականների մեծ մասն ունի համապատասխան գոյական։ Սովորեք դրանք զույգերով՝ սովորաբար դրանց հետևող նախդրի հետ միասին։
2Նախադասությունը գոյականական արտահայտությամբ վերաշարադրելը
Գոյականացումը մի ամբողջ նախադասություն դարձնում է նոր նախադասության ենթակա կամ խնդիր, որպեսզի կարողանաք ինչ-որ բան ասել դրա մասին՝ ինչն է այն առաջացրել, ինչի է հանգեցրել, ինչպես եք այն գնահատում։ Բայը դառնում է գոյական, մակբայը՝ ածական, իսկ ենթական՝ 's կամ of-ով արտահայտություն։
3Տեղեկություն գոյականից առաջ
Գլխավոր գոյականից առաջ կարող եք դնել որոշիչ բառեր, ածականներ, դերբայներ և այլ գոյականներ։ Մակբայ + դերբայ կառույցը հարաբերական նախադասությունը փոխարինելու սեղմ միջոց է. a population which is growing rapidly → a rapidly growing population։ Հայերենում էլ նույնն ենք անում՝ «արագ աճող բնակչություն»։
4Տեղեկություն գոյականից հետո
Գլխավոր գոյականից հետո անգլերենը մանրամասներ է ավելացնում նախդիրային արտահայտություններով, to-ով անորոշ դերբայներով, դերբայական արտահայտություններով (B2-09), հարաբերական նախադասություններով և that-ով մասերով։ Երկար, «ծանր» տեղեկությունը սովորաբար գալիս է գոյականից հետո, ոչ թե առաջ։ Հայերենում հակառակն է. մենք լրացումը սովորաբար դնում ենք գոյականից առաջ («հեռանալու որոշումը»)։
5Of-ով արտահայտությունը և գոյական + գոյական շղթաները
Of-ով արտահայտությունը գոյականացումը կապում է իր խնդրին (the development of new drugs՝ ինչ-որ մեկը մշակում է դրանք) կամ ենթակային (the arrival of the guests՝ հյուրերն են գալիս)։ Մարդկանց և կազմակերպությունների հետ հաճախ ավելի բնական է 's-ը։ Գոյական + գոյական շղթայում վերջին գոյականն է գլխավորը, իսկ առջևի գոյականներն աշխատում են ածականի պես և սովորաբար եզակի են։ Շղթան կարդացեք աջից ձախ. customer satisfaction survey-ն հարցում է հաճախորդների գոհունակության մասին։
6Երբ է գոյականացումը վատացնում տեքստը
Գոյականացումը գործիք է, ոչ թե նպատակ։ Այն վատացնում է տեքստը, երբ թաքցնում է պատասխանատուին, երբ թույլ բայ + գոյականը փոխարինում է ուժեղ բային (carry out an investigation → investigate), երբ գոյականների շղթաները չափազանց երկար են վերծանելու համար, կամ երբ կարճ նախադասությունն ավելի պարզ կլիներ։ Հրահանգներում, նամակներում և բանավոր խոսքում բայերը սովորաբար ավելի լավն են։ Հայերեն պաշտոնական ոճը նույնպես սիրում է «իրականացնել ստուգում» տիպի արտահայտություններ. անգլերենում այդ սովորությունը մի՛ տեղափոխեք։
Հաճախակի սխալներ
Թակարդներ հայախոսների համար
1. «Ալյուրի գների աճը» → increase of. Հայերենում գոյականները կապվում են սեռական հոլովով. «Երևանի փռերը նոր գները բացատրում են ալյուրի գների աճով»։ Սեռական հոլովը շատերը դարձնում են of, բայց increase / rise / fall-ից հետո այն, ինչը փոխվում է, գալիս է in-ով։
2. «Փակելու որոշումը» → decision of closing. Հայերենում «փակելու որոշում», «հրաժարվելու փորձ» կառույցներում անորոշ դերբայը սեռական հոլովով է, ուստի այն թարգմանում են of + -ing։ Decision, refusal, attempt, failure գոյականներից հետո անգլերենում գալիս է to + բայ։
3. «Ուսուցիչների գնահատանքի երեկո» → teachers appreciation. Հայերենում գոյական լրացումը հաճախ հոգնակի սեռական հոլովով է. «Ուստարվա վերջում աշակերտները ուսուցիչների գնահատանքի երեկո կազմակերպեցին»։ Անգլերենում գոյականից առաջ դրված գոյականը սովորաբար եզակի է։
Մի՛ շփոթեք
Գոյականացում, թե -ing ձևը որպես գոյական – Երկուսն էլ անվանում են գործողությունը։ -ing ձևը (B1-19) պահում է բայի քերականությունը՝ ուղիղ խնդիր և մակբայ։ Գոյականացումը վերցնում է գոյականի քերականությունը՝ հոդ, ածական և of։
's, թե of, թե գոյական + գոյական – 's-ը օգտագործեք հիմնականում մարդկանց և կազմակերպությունների համար, of-ը՝ իրերի և երկար արտահայտությունների համար, իսկ գոյական + գոյականը՝ տեսակի կամ կատեգորիայի համար։ Տե՛ս A1-08։ Հայերենում երեքն էլ հաճախ սեռական հոլով են։
increase in, թե increase of – in-ը ասում է, թե ինչն է փոխվել, of-ը՝ որքան։ Տե՛ս B2-24։
Ուղղագրություն և արտասանություն
- Վերջածանց ավելացնելիս շեշտը հաճախ տեղափոխվում է. able /ˈeɪbl/ → ability /əˈbɪləti/, explain /ɪkˈspleɪn/ → explanation /ˌekspləˈneɪʃn/, analyse /ˈænəlaɪz/ → analysis /əˈnæləsɪs/ (a-NAL-y-sis)։ Հայերենի պես վերջին վանկը մի՛ շեշտեք. անգլերենում շեշտը որոշում է վերջածանցը։
- -tion, -sion և -ity վերջածանցների դեպքում շեշտն ընկնում է վերջածանցից անմիջապես առաջ եկող վանկի վրա. decision, reduction, complexity։
- -ment, -ness և գոյական կազմող -al վերջածանցները սովորաբար պահում են բայի կամ ածականի շեշտը. develop → development, aware → awareness, arrive → arrival։ (Ածական կազմող -al-ը կարող է տեղափոխել այն. origin → original։)
- Որոշ բառեր և՛ գոյական են, և՛ բայ, բայց փոխում են շեշտը. an increase / to increase, a record / to record։
- Ուշադրություն դարձրեք ուղղագրական փոփոխություններին. explain → explanation, pronounce → pronunciation, describe → description, maintain → maintenance, argue → argument (առանց e-ի)։
- analyse, behaviour (UK) / analyze, behavior (US)։ judgement-ը սովորական է UK-ի ընդհանուր գործածության մեջ, judgment-ը՝ ամերիկյան անգլերենում և բրիտանական իրավական տեքստերում։
- -ly մակբայից հետո գծիկ չի դրվում. a rapidly growing population։ Համեմատեք՝ a well-known study (տե՛ս B1-29)։
Ոսկե կանոն
Պաշտոնական և սեղմ գրելու համար իրադարձությունը դարձրեք գոյական և նախադասության մնացած մասը կառուցեք դրա շուրջ՝ ճիշտ նախդրով (increase in, decision to, impact on), ոչ թե հայերեն սեռական հոլովի սովորությամբ։ Բայց եթե ընթերցողն այլևս չի տեսնում, թե ով ինչ արեց, կամ արտահայտությունը դժվար է կարդալ, վերադարձեք բային։
Վարժություններ
A. Կառուցվածք
Վերաշարադրեք յուրաքանչյուր նախադասություն տրված բառերով, որպեսզի իրադարձությունը դառնա գոյականական արտահայտություն։ Պահպանեք իմաստը։
-
Սկսեք "Their failure"-ով: They failed to agree, and this delayed the project by six months.
-
Սկսեք "His refusal"-ով: He refused to comment, which surprised journalists.
-
Սկսեք "The rapid growth"-ով: The population grew rapidly, and this surprised the experts.
-
Սկսեք "The council's decision"-ով: The council decided to close the pool, and this angered residents.
-
Սկսեք "The sharp rise"-ով: Prices rose sharply, so many families cut back on holidays.
-
Օգտագործեք "a rapidly growing": The country has a population which is growing rapidly.
-
Սկսեք "The late arrival"-ով: The train arrived late, so we missed the opening speech.
B. Իմաստ
Ընտրեք համատեքստին համապատասխանող նախադասությունը։ Նշումը բացատրում է՝ ինչու։
-
Ուզում եք ասել, թե որքան կբարձրանա վարձը, ոչ թե ինչը կբարձրանա։ Ո՞ր նախադասությունը:of = որքան. in = ինչն է փոխվում
-
"The development of the new software took two years." Ի՞նչ է ցույց տալիս of-ով արտահայտությունը:այստեղ of-ով արտահայտությունը develop-ի խնդիրն է
-
Կարճ նամակ գործընկերոջը։ Ո՞րն է ավելի լավ:նամակներում և հրահանգներում ուժեղ բայն ավելի պարզ է
-
Պաշտոնական տարեկան հաշվետվություն, որտեղ տեղը քիչ է։ Ո՞ր նախադասությունն է ավելի սեղմ և պաշտոնական:գոյականացված իրադարձությունները կարելի է կապել led to-ով
-
Աշխատակիցների համար հայտարարություն, որտեղ կարևոր է, թե ով է պատասխանատու։ Ո՞ր նախադասությունն է ավելի ազնիվ:գոյականական ոճը թաքցնում է կատարողին
-
Նամակ նոր գործընկերոջը, որը թիմի մասնագիտական բառերը չգիտի։ Ո՞ր նախադասությունն է ավելի հեշտ հասկանալի:գոյականների երկար շղթաները դժվար է վերծանել. տեղեկությունը դրեք գոյականից հետո
C. Գտեք սխալը
Յուրաքանչյուր նախադասության մեջ կա մեկ սխալ, կամ նախադասությունը ճիշտ է։ Գրեք ամբողջական ուղղված նախադասությունը կամ գրեք correct։
-
We are planning to send a customers feedback survey to everyone who bought a product from us last year.
-
Her refusal of signing the new contract caused serious problems for the whole department.
-
Experts warn that the new law will have a big impact in small businesses in rural areas.
-
The analyse of the results took the research team almost three weeks longer than expected.
-
The rapid expansion of online shopping has hit high-street stores in almost every town in the country.high-street stores (UK) = քաղաքի կենտրոնի խանութներ
D. Համատեքստում
Կարդացեք քաղաքային հաշվետվության առաջին սևագիրը։ Յուրաքանչյուր համարակալված նախադասություն վերաշարադրեք ըստ հրահանգի։
(19) Last year the number of cyclists increased dramatically. (20) This happened mainly because three new bike lanes opened. (21) Residents who live near the lanes reported less traffic noise, and air quality improved noticeably. (22) However, the council decided to remove 400 parking spaces, and this was unpopular with drivers. (23) The council also failed to consult local shops, and this led to a number of complaints. (24) An evaluation of the scheme will be carried out by the transport department in the spring. The council hopes that the results will help it to plan further routes across the city.
-
Նախադասություն (19). սկսեք "Last year there was"-ով։
-
Նախադասություն (20). սկսեք "This was mainly due to"-ով։
-
Նախադասություն (21). "who live"-ը փոխարինեք դերբայով և ավարտեք "a noticeable improvement in air quality"-ով։
-
Նախադասություն (22). սկսեք "However, the council's decision"-ով։
-
Նախադասություն (23). սկսեք "Its failure"-ով։
-
Նախադասություն (24)-ը չափազանց ծանր է։ Վերաշարադրեք այն պարզ, բայական ոճով՝ սկսելով "The transport department"-ով։
E. Ձեր հերթն է
Գրեք անգլերենով։
-
Գրեք 2–3 նախադասություն կարճ պաշտոնական հաշվետվության համար՝ ձեր քաղաքում, դպրոցում կամ աշխատավայրում կատարված փոփոխության մասին։ Առնվազն երկու գոյականացում օգտագործեք որպես ենթակա կամ խնդիր (the closure of…, a sharp rise in…) և մեկ գոյական + to-ով անորոշ դերբայ (decision to…, failure to…)։
-
Այս ծանր հայտարարությունը վերաշարադրեք որպես 2–3 նախադասությամբ ընկերական նամակ՝ որտեղ հնարավոր է, գոյականների փոխարեն օգտագործելով բայեր. "The completion of the renovation has been delayed. Confirmation of a new date will be provided upon receipt of the materials."
-
Այս ոչ պաշտոնական բացատրությունը դարձրեք մեկ պաշտոնական նախադասություն, որը սկսվում է գոյականական արտահայտությամբ և օգտագործում է գոյական + նախդիր (impact on, increase in, lack of). "Lots of people started working from home, and that really hurt city-centre cafés."
F. Խառը կրկնություն
Կրկնեք նախորդ դասերը։
-
B2-09 Reduced Relative Clauses. դերբայներով կրճատված որոշիչ նախադասություններ անգլերենում Կրճատեք հարաբերական նախադասությունը: People who live near the airport often complain about the noise at night.
-
C1-10 Ellipsis and Substitution՝ ինչպես խուսափել կրկնությունից անգլերենում Վերաշարադրեք պատասխանը՝ առանց կրկնության: "Will the report be ready by Friday?" "I hope that it will be ready by Friday."
-
C1-07 Participle Clauses. Advanced Uses՝ դերբայական դարձվածներ անգլերենում Օգտագործեք դերբայական դարձված: The report was published in May, and it caused a national debate.
Պատասխաններ
A. Կառուցվածք
- Their failure to agree delayed the project by six months.
- His refusal to comment surprised journalists.
- The rapid growth of the population surprised the experts. / The rapid growth in the population surprised the experts.
- The council's decision to close the pool angered residents.
- The sharp rise in prices forced many families to cut back on holidays. / The sharp rise in prices led many families to cut back on holidays.
- The country has a rapidly growing population.
- The late arrival of the train meant that we missed the opening speech. / The late arrival of the train caused us to miss the opening speech.
B. Իմաստ
- The landlord has announced an increase of 12%.
- Someone developed the new software.
- Please check the figures before Friday.
- The sharp fall in sales led to cuts in the marketing budget.
- The board decided to cut forty jobs.
- The report on what training our staff need is late.
C. Գտեք սխալը
- We are planning to send a customer feedback survey to everyone who bought a product from us last year.
- Her refusal to sign the new contract caused serious problems for the whole department.
- Experts warn that the new law will have a big impact on small businesses in rural areas.
- The analysis of the results took the research team almost three weeks longer than expected.
- ✓ The rapid expansion of online shopping has hit high-street stores in almost every town in the country.
D. Համատեքստում
- Last year there was a dramatic increase in the number of cyclists.
- This was mainly due to the opening of three new bike lanes.
- Residents living near the lanes reported less traffic noise and a noticeable improvement in air quality.
- However, the council's decision to remove 400 parking spaces was unpopular with drivers.
- Its failure to consult local shops led to a number of complaints.
- The transport department will evaluate the scheme in the spring.
E. Ձեր հերթն է
- The closure of the town's last bookshop has caused widespread disappointment. The council's decision to turn the building into flats was taken without public consultation. There has also been a sharp rise in rents in the surrounding streets.
- We haven't been able to finish the renovation yet. We'll confirm a new date as soon as the materials arrive.
- The sharp increase in home working has had a serious impact on city-centre cafés.
F. Խառը կրկնություն
- People living near the airport often complain about the noise at night.
- I hope so.
- Published in May, the report caused a national debate.
