Slowingoგრამატიკა
C1 12 / 20

Nominalisation ინგლისურად: decide → decision, a sharp rise in prices – ნომინალიზაცია და სახელური ფრაზები

Nominalisation and Noun Phrases

ამ გვერდზე
  1. მიზანი
  2. მთავარი იდეა
  3. ქართული და ინგლისური
  4. ფორმა
  5. გამოყენება
  6. ხშირი შეცდომები
  7. მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
  8. არ აგერიოთ
  9. მართლწერა და გამოთქმა
  10. ოქროს წესი
  11. სავარჯიშოები

მიზანი

ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ ზმნებისა და ზედსართავების არსებით სახელებად გადაქცევას, მთელი წინადადების ინფორმაციის ერთ სახელურ ფრაზაში ჩატევას, სახელური ფრაზების აგებას ინფორმაციით არსებითი სახელის წინ და შემდეგ, და გადაწყვეტთ, როდის ეხმარება ეს კომპაქტური, ფორმალური სტილი თქვენს ტექსტს – და როდის აფუჭებს.

მთავარი იდეა

ყოველდღიური ინგლისური ამბებს ზმნებით ყვება: Prices rose sharply, so people bought less. ფორმალური ინგლისური ხშირად ამჯობინებს, მოვლენებზე საგნებივით ილაპარაკოს: The sharp rise in prices led to a fall in demand. ზმნის ან ზედსართავის არსებით სახელად გადაქცევას nominalisation (ნომინალიზაცია) ჰქვია.

წარმოიდგინეთ მოვლენა, როგორც მდინარე წყალი. ზმნა მას გვერდით ჩაუვლის. ნომინალიზაცია მას ყინულის კუბად აქცევს: მყარ საგნად, რომელიც შეგიძლიათ აიღოთ, გაზომოთ და წინადადების სხვა ადგილას დადოთ. როგორც არსებითი სახელი, მოვლენა შეიძლება ქვემდებარე გახდეს (The rise… led to…), მიიღოს ზედსართავები (a sharp rise) და წინ და შემდეგ დამატებითი ინფორმაცია ატაროს.

მაგრამ ყინული რაღაცას მალავს კიდეც. სახელურ ფრაზაში შეიძლება გაქრეს, ვინ რა გააკეთა, ზედმეტი არსებითი სახელი კი ტექსტს ნელსა და ცივს ხდის. კარგი ავტორი ნომინალიზაციას იყენებს, რომ მკითხველს არგუმენტის გაგებაში დაეხმაროს – და არა იმისთვის, რომ შთამბეჭდავად ჟღერდეს.

ქართული და ინგლისური

ქართველებისთვის ნომინალიზაცია ნაცნობია: ქართულ საწყისს („გადაწყვეტა“, „დახურვა“, „ზრდა“) ყოველ ნაბიჯზე ვიყენებთ, ოფიციალური ქართული კი ძალიან „სახელურია“ – „გადაწყვეტილების მიღება“, „გამოძიების ჩატარება“, „პროექტის განხორციელება მოხდება“. ასე რომ, იდეა თქვენთვის ახალი არ არის – პირიქით, საფრთხე ისაა, რომ ზედმეტად ბევრს გამოიყენებთ. ორი ტექნიკური განსხვავებაა. პირველი: ქართული ნათესაობითი „-ის“ ინგლისურად ყოველთვის of არ არის – „ფასების ზრდა“ = a rise in prices, „საბჭოს გადაწყვეტილება“ = the council's decision, „მომხმარებლის კმაყოფილება“ = customer satisfaction. მეორე: ქართულს არტიკლი არ აქვს, ინგლისურ სახელურ ფრაზას კი თითქმის ყოველთვის სჭირდება the / a. სამაგიეროდ, ორივე ენაში მთავარი სიტყვა ბოლოს დგას: „მომხმარებელთა კმაყოფილების კვლევა“ – customer satisfaction survey.

ქართულიინგლისურირაშია განსხვავება?
კომიტეტს ჯერ გადაწყვეტილება არ მიუღია.The committee hasn't reached a decision yet.აქ ერთნაირია: ზმნიდან წარმოებული არსებითი სახელი
ფასების მკვეთრმა ზრდამ ბევრ ოჯახს შვებულებაზე დაზოგვა აიძულა.The sharp rise in prices forced many families to cut back on holidays.ქართულად „ფასების“; ინგლისურად rise in prices, არა of
კომპანიის სწრაფმა გაფართოებამ თანამშრომლებზე დიდი ზეწოლა მოახდინა.The company's rapid expansion put huge pressure on staff.ქართულად „-ის“; ინგლისურად 's + ზედსართავი; ქართულ „-ზე“-ს აქ on შეესაბამება
ჯგუფის დატოვების გადაწყვეტილებამ თაყვანისმცემლები შოკში ჩააგდო.Her decision to leave the band shocked her fans.ქართულად საწყისი + „-ის“; ინგლისურად decision + to-ინფინიტივი
შეავსებთ მომხმარებელთა კმაყოფილების კვლევის ფორმას?Could you fill in the customer satisfaction survey?აქ ერთნაირია: მთავარი სიტყვა ბოლოსაა; ოღონდ ინგლისურად -ის-ის გარეშე და მხოლობითში
ახალი ვაქცინის შემუშავებას შეიძლება ათ წელზე მეტი დასჭირდეს.The development of a new vaccine can take more than ten years.ქართულად არტიკლი არ არის; ინგლისურად the… of a…

მოკლედ: ქართული საწყისი = ინგლისური ნომინალიზაცია; ოღონდ „-ის“ ფრთხილად თარგმნეთ (in / 's / of / noun + noun), არტიკლები არ დაგავიწყდეთ და ოფიციალურ ქართულს ზედმეტ ნომინალიზაციაში ნუ მიჰყვებით.

ფორმა

ზმნა → არსებითი სახელი (სუფიქსების სრული სისტემა T-02-შია)

მოდელიზმნებიარსებითი სახელები
-tion / -siondecide, reduce, explain, concludedecision, reduction, explanation, conclusion
-mentimprove, develop, agree, argueimprovement, development, agreement, argument
-alarrive, refuse, approve, proposearrival, refusal, approval, proposal
-ure / -ance / -encefail, close, perform, dependfailure, closure, performance, dependence
იგივე სიტყვაincrease, decline, change, rise, delayan increase, a decline, a change, a rise, a delay
არაწესიერიgrow, analyse, behave, choose, losegrowth, analysis, behaviour, choice, loss

ზედსართავი → არსებითი სახელი

მოდელიზედსართავებიარსებითი სახელები
-ance / -enceimportant, relevant, independentimportance, relevance, independence
-ityable, possible, complex, availableability, possibility, complexity, availability
-nessaware, effective, willingawareness, effectiveness, willingness
-y / -cydifficult, accurate, efficientdifficulty, accuracy, efficiency
-thlong, strong, wide, deeplength, strength, width, depth

წინადადებიდან სახელურ ფრაზამდე

წინადადებასახელური ფრაზარა იცვლება
prices rose sharplya sharp rise in pricesზმნა → არსებითი სახელი; ზმნიზედა → ზედსართავი
the council decided to close the librarythe council's decision to close the libraryქვემდებარე → კუთვნილებითი 's
researchers analysed the datathe analysis of the data (by researchers)დამატება → of-ფრაზა; შემსრულებელი არასავალდებულოა
the train arrived latethe late arrival of the trainქვემდებარე → of-ფრაზა
customers are satisfiedcustomer satisfactionზედსართავი → არსებითი სახელი; არსებითი სახელი მსაზღვრელად

სახელური ფრაზის აგებულება

არსებითი სახელის წინმთავარი სიტყვაარსებითი სახელის შემდეგ
a rapidly growingpopulation
herdecisionto leave the band
thewomanin the green coat
peopleaffected by the floods
the new customer satisfactionsurveythat we sent last week

მთავარი სიტყვა (head noun) ის არსებითი სახელია, რომელზეც მთელი ფრაზაა. დანარჩენი მას აღწერს. არსებითი სახელების შემდეგ მდგომი წინდებულები (increase in, impact on, access to) B2-24-შია.

გამოყენება

1ზმნებისა და ზედსართავების არსებით სახელებად გადაქცევა

მოვლენების, პროცესებისა და თვისებების აღმნიშვნელ ზმნებსა და ზედსართავებს უმეტესად მონათესავე არსებითი სახელი აქვს. ისწავლეთ ისინი წყვილებად, იმ წინდებულთან ერთად, რომელიც ჩვეულებრივ მოსდევს.

The committee hasn't reached a decision yet.
კომიტეტს ჯერ გადაწყვეტილება არ მიუღია.
decide → decision
There has been a noticeable improvement in her writing.
მის წერაში შესამჩნევი გაუმჯობესებაა.
improve → improvement; improvement in
The failure of the peace talks surprised nobody.
სამშვიდობო მოლაპარაკებების ჩავარდნა არავის გაჰკვირვებია.
fail → failure
Nobody doubts the importance of sleep for memory.
მეხსიერებისთვის ძილის მნიშვნელობაში ეჭვი არავის ეპარება.
important → importance
The availability of cheap flights has changed how students travel.
იაფი ავიაბილეთების ხელმისაწვდომობამ სტუდენტების მოგზაურობის წესი შეცვალა.
available → availability

2წინადადების სახელურ ფრაზად გადაწერა

ნომინალიზაცია მთელ წინადადებას ახალი წინადადების ქვემდებარედ ან დამატებად აქცევს, რომ მასზე რაღაც თქვათ: რამ გამოიწვია, რას მოჰყვა, როგორ აფასებთ. ზმნა არსებით სახელად იქცევა, ზმნიზედა – ზედსართავად, ქვემდებარე კი – კუთვნილებით 's-ად ან of-ფრაზად. არტიკლი არ დაგავიწყდეთ: The sharp rise…

Because prices rose sharply, many families cut back on holidays.
ფასები მკვეთრად გაიზარდა და ბევრმა ოჯახმა შვებულებაზე დაზოგა.
holidays (UK); vacations (US)
The sharp rise in prices forced many families to cut back on holidays.
ფასების მკვეთრმა ზრდამ ბევრ ოჯახს შვებულებაზე დაზოგვა აიძულა.
იგივე იდეა სახელური ფრაზით; rise in
The company expanded very quickly, and this put huge pressure on staff.
კომპანია ძალიან სწრაფად გაფართოვდა და ამან თანამშრომლებზე დიდი ზეწოლა მოახდინა.
The company's rapid expansion put huge pressure on staff.
კომპანიის სწრაფმა გაფართოებამ თანამშრომლებზე დიდი ზეწოლა მოახდინა.
ქვემდებარე → 's; ზმნიზედა → ზედსართავი
After the minister resigned, the government collapsed within weeks.
მინისტრის გადადგომიდან რამდენიმე კვირაში მთავრობა დაიშალა.
The minister's resignation was followed by the collapse of the government within weeks.
მინისტრის გადადგომას რამდენიმე კვირაში მთავრობის დაშლა მოჰყვა.

3ინფორმაცია არსებითი სახელის წინ

მთავარი სიტყვის წინ შეგიძლიათ დასვათ განმსაზღვრელები, ზედსართავები, მიმღეობები და სხვა არსებითი სახელები. ზმნიზედა + მიმღეობა მიმართებითი წინადადების ჩანაცვლების კომპაქტური გზაა: a population which is growing rapidly → a rapidly growing population – ზუსტად როგორც ქართული „სწრაფად მზარდი მოსახლეობა“.

The country has a rapidly growing population.
ქვეყანას სწრაფად მზარდი მოსახლეობა ჰყავს.
We need a clearly defined set of goals before we start.
დაწყებამდე მკაფიოდ განსაზღვრული მიზნები გვჭირდება.
A recently published study questions the official figures.
ახლახან გამოქვეყნებული კვლევა ოფიციალურ მონაცემებს ეჭვქვეშ აყენებს.
The report highlights a worrying lack of affordable housing.
ანგარიში ხაზს უსვამს ხელმისაწვდომი საცხოვრებლის შემაშფოთებელ ნაკლებობას.
She's the author of a highly respected book on migration.
ის მიგრაციის შესახებ ძალიან პატივსაცემი წიგნის ავტორია.

4ინფორმაცია არსებითი სახელის შემდეგ

მთავარი სიტყვის შემდეგ ინგლისური დეტალებს უმატებს წინდებულიანი ფრაზებით, to-ინფინიტივებით, მიმღეობური ფრაზებით (B2-09), მიმართებითი წინადადებებითა და that-წინადადებებით. გრძელი, „მძიმე“ ინფორმაცია ჩვეულებრივ არსებითი სახელის შემდეგ დგას და არა წინ. ქართულში ასეთი ინფორმაცია ხშირად წინ დგას („ჯგუფის დატოვების გადაწყვეტილება“) – ინგლისურად მისი ადგილი შემდეგაა.

Her decision to leave the band shocked her fans.
ჯგუფის დატოვების მისმა გადაწყვეტილებამ თაყვანისმცემლები შოკში ჩააგდო.
არსებითი სახელი + to-ინფინიტივი
Their refusal to negotiate made a deal impossible.
მოლაპარაკებაზე მათმა უარმა შეთანხმება შეუძლებელი გახადა.
არსებითი სახელი + to-ინფინიტივი
Who's the woman in the green coat?
ვინ არის ის ქალი მწვანე პალტოში?
არსებითი სახელი + წინდებულიანი ფრაზა
People affected by the floods will receive emergency payments.
წყალდიდობით დაზარალებული ადამიანები გადაუდებელ დახმარებას მიიღებენ.
არსებითი სახელი + past participle-იანი ფრაზა
Students wishing to change course should contact the office.
სტუდენტებმა, რომლებსაც ფაკულტეტის შეცვლა სურთ, ოფისს უნდა მიმართონ.
არსებითი სახელი + -ing ფრაზა
There is growing evidence that regular exercise protects the brain.
სულ უფრო მეტი მტკიცებულება არსებობს, რომ რეგულარული ვარჯიში ტვინს იცავს.
არსებითი სახელი + that-წინადადება

5Of-ფრაზა და არსებითი სახელების ჯაჭვები

of-ფრაზა ნომინალიზაციას მის დამატებასთან (the development of new drugs – ვიღაც ქმნის მათ) ან ქვემდებარესთან (the arrival of the guests – სტუმრები მოდიან) აკავშირებს. ადამიანებთან და ორგანიზაციებთან 's ხშირად უფრო ბუნებრივია. არსებითი სახელების ჯაჭვში ბოლო არსებითი სახელი მთავარი სიტყვაა, წინა არსებითი სახელები კი ზედსართავებივით მუშაობს, ჩვეულებრივ მხოლობით რიცხვში. ჯაჭვი მარჯვნიდან მარცხნივ წაიკითხეთ: customer satisfaction survey არის კვლევა მომხმარებლების კმაყოფილების შესახებ – ქართულიც ზუსტად ამ რიგით აგებს.

The development of a new vaccine can take more than ten years.
ახალი ვაქცინის შემუშავებას შეიძლება ათ წელზე მეტი დასჭირდეს.
ვიღაც ქმნის ვაქცინას; the… of a…
Everyone was waiting for the arrival of the guests.
ყველა სტუმრების მოსვლას ელოდა.
სტუმრები მოდიან
The government's response was criticised as far too slow.
მთავრობის რეაქცია ზედმეტად ნელის გამო გააკრიტიკეს.
's ორგანიზაციასთან
Could you fill in the customer satisfaction survey?
შეავსებთ მომხმარებელთა კმაყოფილების კვლევის ფორმას?
მარჯვნიდან მარცხნივ წაიკითხეთ
The city has launched a new road safety campaign.
ქალაქმა საგზაო უსაფრთხოების ახალი კამპანია დაიწყო.

6როდის აფუჭებს ნომინალიზაცია ტექსტს

ნომინალიზაცია ხელსაწყოა და არა მიზანი. ის ტექსტს აფუჭებს, როცა მალავს, ვინ არის პასუხისმგებელი, როცა სუსტი ზმნა + არსებითი სახელი ძლიერ ზმნას ცვლის (carry out an investigation → investigate), როცა არსებითი სახელების ჯაჭვი გაშიფვრისთვის ზედმეტად გრძელია, ან როცა მოკლე წინადადება უფრო ნათელი იქნებოდა. ინსტრუქციებში, წერილებსა და მეტყველებაში ზმნები ჩვეულებრივ ჯობია. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ქართველებისთვის: ოფიციალური ქართული სტილის („გამოძიების ჩატარება მოხდება“) ინგლისურში გადატანა ტექსტს მძიმეს ხდის.

A decision was made to reduce staff numbers.
მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება თანამშრომელთა რაოდენობის შემცირების შესახებ.
ვინ გადაწყვიტა? შემსრულებელი გაქრა
The board decided to cut forty jobs.
საბჭომ ორმოცი სამუშაო ადგილის გაუქმება გადაწყვიტა.
უფრო ნათელი და პატიოსანი
We will conduct an investigation into the matter.
ჩვენ ამ საკითხზე გამოძიებას ჩავატარებთ.
მძიმე
We will investigate the matter.
ამ საკითხს გამოვიძიებთ.
იგივე მნიშვნელობა, უფრო მსუბუქი
The staff training needs analysis report is late.
თანამშრომელთა სასწავლო საჭიროებების ანალიზის ანგარიში აგვიანებს.
მთავარი სიტყვის წინ ოთხი არსებითი სახელი: ძნელი გასაშიფრია
The report on what training our staff need is late.
ანგარიში იმის შესახებ, თუ რა სწავლება სჭირდებათ ჩვენს თანამშრომლებს, აგვიანებს.
არსებითი სახელის შემდეგ ინფორმაცია უფრო ადვილად იკითხება

ხშირი შეცდომები

❌There was a big increase of unemployment.
✅There was a big increase in unemployment.
increase/rise/fall + in + ის, რაც იცვლება; of + რაოდენობა.
❌The analyse of the results took weeks.
✅The analysis of the results took weeks.
გამოიყენეთ არსებითი სახელი და არა ზმნა.
❌The quickly growth of the city caused problems.
✅The rapid growth of the city caused problems.
სახელურ ფრაზაში ზმნიზედა ზედსართავად იქცევა.
❌Her decision of leaving was difficult.
✅Her decision to leave was difficult.
decision, refusal, attempt, failure + to-ინფინიტივი.
❌The importance to sleep well is clear.
✅The importance of sleeping well is clear.
importance + of (+ -ing).
❌The new rules will have an impact in small businesses.
✅The new rules will have an impact on small businesses.
impact/effect/influence + on.
❌We sent out a customers satisfaction survey.
✅We sent out a customer satisfaction survey.
მსაზღვრელად გამოყენებული არსებითი სახელი ჩვეულებრივ მხოლობითშია (რამდენიმე მყარი მრავლობითი არსებობს: a sports club, a sales team).
⚠️An investigation was carried out by us into the complaint.
✅We investigated the complaint.
გრამატიკულად სწორია, მაგრამ მძიმეა: ძლიერი ზმნა უფრო ნათელია.

მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის

1. „ქირის ზრდა“ → rise of rents. ქართული ნათესაობითი „-ის“ ავტომატურად of-ად ითარგმნება. ცვლილების სიტყვებს (rise, increase, fall, drop, growth) ინგლისურად მოსდევს in + ის, რაც იცვლება; of მხოლოდ რაოდენობისთვისაა (a rise of 8%).

❌Students in Tbilisi are worried about the sharp rise of rents near the universities.
✅Students in Tbilisi are worried about the sharp rise in rents near the universities.
rise in + ის, რაც იცვლება

2. „ქარხნის დახურვა ქალაქისთვის შოკი იყო“ → Closure of factory… ქართულს არტიკლი არ აქვს, და გრძელ სახელურ ფრაზაში არტიკლები ყველაზე ადვილად იკარგება. ინგლისურ ნომინალიზაციას ჩვეულებრივ the სჭირდება, of-ის შემდეგ კი – the / a არსებითი სახელის მიხედვით.

❌Closure of factory was a big shock for whole town.
✅The closure of the factory was a big shock for the whole town.
the + ნომინალიზაცია + of + the

3. „მომხმარებელთა კმაყოფილების დონის კვლევა“ → of-ების ჯაჭვი. ქართულად ნათესაობითების ჯაჭვი სრულიად ბუნებრივია. ინგლისურად ყოველი „-ის“ of-ად ითარგმნება და ფრაზა მძიმდება; მოკლე ტიპობრივი ცნებისთვის ინგლისური არსებითი სახელი + არსებითი სახელი ჯაჭვს ამჯობინებს.

⚠️The hotel sent us a survey of the level of satisfaction of the guests.
✅The hotel sent us a guest satisfaction survey.
გრამატიკულად სწორია, მაგრამ მძიმედ ჟღერს; ბუნებრივია noun + noun

4. „პროექტის განხორციელება მოხდება მაისში“ → The implementation… will happen. ოფიციალური ქართული სტილი ზმნის ნაცვლად „…ის განხორციელება მოხდება“, „…ის ჩატარება მოხდება“ ფორმულას იყენებს. ინგლისურად ეს ძალიან მძიმე და უცნაურია; გამოიყენეთ ძლიერი ზმნა – მოქმედებითი ან ვნებითი.

⚠️The implementation of the new parking system in Batumi will happen in May.
✅The new parking system in Batumi will be introduced in May. ან The city will introduce the new parking system in Batumi in May.
გრამატიკულად სწორია, მაგრამ უცნაურად და მძიმედ ჟღერს; ძლიერი ზმნა ჯობია

არ აგერიოთ

ნომინალიზაცია თუ -ing ფორმა არსებით სახელად – ორივე მოქმედებას ასახელებს. -ing ფორმა (B1-19) ზმნის გრამატიკას ინარჩუნებს: პირდაპირ დამატებასა და ზმნიზედას. ნომინალიზაცია არსებითი სახელის გრამატიკას იღებს: არტიკლს, ზედსართავსა და of-ს.

Closing the factory so quickly was a mistake.
ქარხნის ასე სწრაფად დახურვა შეცდომა იყო.
-ing ფორმა + დამატება + ზმნიზედა
The rapid closure of the factory was a mistake.
ქარხნის სწრაფი დახურვა შეცდომა იყო.
the + ზედსართავი + არსებითი სახელი + of

's თუ of თუ არსებითი სახელი + არსებითი სახელი – 's ძირითადად ადამიანებთან და ორგანიზაციებთან გამოიყენეთ, of – საგნებთან და გრძელ ფრაზებთან, არსებითი სახელი + არსებითი სახელი კი – ტიპის ან კატეგორიისთვის. ქართულად სამივე ხშირად ერთი „-ის“-ია. იხ. A1-08.

The manager's decision was final.
მენეჯერის გადაწყვეტილება საბოლოო იყო.
ადამიანი: 's
The cost of living keeps going up.
ცხოვრების ღირებულება სულ იზრდება.
საგანი: of
He has a company car.
მას სამსახურეობრივი მანქანა აქვს.
მანქანის ტიპი: noun + noun

increase in თუ increase of – in გეუბნებათ, რა შეიცვალა; of – რამდენით. იხ. B2-24.

There has been a sharp rise in rents.
ქირა მკვეთრად გაიზარდა.
რა
The landlord has announced an increase of 8%.
მეპატრონემ 8%-იანი ზრდა გამოაცხადა.
რამდენით

მართლწერა და გამოთქმა

  • სუფიქსის დამატებისას მახვილი ხშირად გადაადგილდება: able /ˈeɪbl/ → ability /əˈbɪləti/; explain /ɪkˈspleɪn/ → explanation /ˌekspləˈneɪʃn/; analyse /ˈænəlaɪz/ → analysis /əˈnæləsɪs/. ქართულში მახვილი სუსტია და თითქმის არ მოძრაობს, ამიტომ ამ წყვილებს ხმამაღლა ივარჯიშეთ.
  • -tion, -sion და -ity-სთან მახვილი სუფიქსის წინა მარცვალზე მოდის: decision, reduction, complexity. -tion = /ʃn/: /ʃ/ ქართული „შ“-ს ტოლია, მას კი ხმოვნის გარეშე /n/ მოსდევს; ნუ წაიკითხავთ ასოების მიხედვით „ტიონ“-ად.
  • -ment, -ness და არსებითი სახელის მაწარმოებელი -al ჩვეულებრივ ზმნის ან ზედსართავის მახვილს ინარჩუნებს: develop → development, aware → awareness, arrive → arrival. (ზედსართავის მაწარმოებელმა -al-მა შეიძლება მახვილი გადაიტანოს: origin → original.)
  • ზოგი სიტყვა არსებითი სახელიც არის და ზმნაც, მაგრამ მახვილი იცვლება: an increase / to increase; a record / to record.
  • ყურადღება მიაქციეთ მართლწერის ცვლილებებს: explain → explanation, pronounce → pronunciation, describe → description, maintain → maintenance, argue → argument (e-ს გარეშე).
  • analyse, behaviour (UK) / analyze, behavior (US). judgement ჩვეულებრივია ბრიტანულ ზოგად ტექსტებში, judgment – ამერიკულში და ბრიტანულ იურიდიულ წერაში.
  • -ly ზმნიზედის შემდეგ დეფისი არ იწერება: a rapidly growing population. შეადარეთ: a well-known study (იხ. B1-29).

ოქროს წესი

ფორმალურად და კომპაქტურად წერისთვის მოვლენა არსებით სახელად აქციეთ და დანარჩენი წინადადება მის გარშემო ააგეთ – არტიკლითა და სწორი წინდებულით (a rise in). მაგრამ თუ მკითხველი ვეღარ ხედავს, ვინ რა გააკეთა, ან ფრაზა ძნელად იკითხება, ზმნას დაუბრუნდით.

სავარჯიშოები

A. ფორმა

გადაწერეთ თითოეული წინადადება მოცემული სიტყვებით ისე, რომ მოვლენა სახელურ ფრაზად იქცეს. შეინარჩუნეთ მნიშვნელობა.

  1. დაიწყეთ "Their failure"-ით: They failed to agree, and this delayed the project by six months.
  2. დაიწყეთ "His refusal"-ით: He refused to comment, which surprised journalists.
  3. დაიწყეთ "The rapid growth"-ით: The population grew rapidly, and this surprised the experts.
  4. დაიწყეთ "The council's decision"-ით: The council decided to close the pool, and this angered residents.
  5. დაიწყეთ "The sharp rise"-ით: Prices rose sharply, so many families cut back on holidays.
  6. გადაწერეთ "a rapidly growing"-ით: The country has a population which is growing rapidly.
  7. დაიწყეთ "The late arrival"-ით: The train arrived late, so we missed the opening speech.

B. მნიშვნელობა

აირჩიეთ წინადადება, რომელიც კონტექსტს შეესაბამება. შენიშვნა ხსნის, რატომ.

  1. გინდათ თქვათ, რამდენით გაიზრდება ქირა, და არა – რა გაიზრდება. რომელი წინადადება?
  2. "The development of the new software took two years." რას აჩვენებს of-ფრაზა?
  3. მოკლე წერილი კოლეგას. რომელი ჯობია?
  4. ფორმალური წლიური ანგარიში, სადაც ადგილი ცოტაა. რომელი წინადადებაა უფრო კომპაქტური და ფორმალური?
  5. თანამშრომლებისთვის განცხადება, სადაც მნიშვნელოვანია, ვინ არის პასუხისმგებელი. რომელი წინადადებაა უფრო პატიოსანი?
  6. წერილი ახალ კოლეგას, რომელმაც გუნდის ჟარგონი არ იცის. რომელი წინადადებაა უფრო გასაგები?

C. იპოვეთ შეცდომა

ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.

  1. We are planning to send a customers feedback survey to everyone who bought a product from us last year.
  2. Her refusal of signing the new contract caused serious problems for the whole department.
  3. Experts warn that the new law will have a big impact in small businesses in rural areas.
  4. The analyse of the results took the research team almost three weeks longer than expected.
  5. The rapid expansion of online shopping has hit high-street stores in almost every town in the country.

D. კონტექსტში

წაიკითხეთ ქალაქის ანგარიშის პირველი ვარიანტი. გადაწერეთ დანომრილი წინადადებები მითითების მიხედვით.

From a city report — first draft
(19) Last year the number of cyclists increased dramatically. (20) This happened mainly because three new bike lanes opened. (21) Residents who live near the lanes reported less traffic noise, and air quality improved noticeably. (22) However, the council decided to remove 400 parking spaces, and this was unpopular with drivers. (23) The council also failed to consult local shops, and this led to a number of complaints. (24) An evaluation of the scheme will be carried out by the transport department in the spring. The council hopes that the results will help it to plan further routes across the city.
  1. წინადადება (19): დაიწყეთ "Last year there was"-ით.
  2. წინადადება (20): დაიწყეთ "This was mainly due to"-ით.
  3. წინადადება (21): "who live" შეცვალეთ მიმღეობით და დაასრულეთ სიტყვებით "a noticeable improvement in air quality".
  4. წინადადება (22): დაიწყეთ "However, the council's decision"-ით.
  5. წინადადება (23): დაიწყეთ "Its failure"-ით.
  6. წინადადება (24) ზედმეტად მძიმეა. გადაწერეთ ნათელი, ზმნიანი სტილით, დაიწყეთ "The transport department"-ით.

E. თქვენი ჯერი

დაწერეთ ინგლისურად.

  1. დაწერეთ 2–3 წინადადება მოკლე ფორმალური ანგარიშისთვის თქვენს ქალაქში, სკოლაში ან სამსახურში მომხდარ ცვლილებაზე. გამოიყენეთ მინიმუმ ორი ნომინალიზაცია ქვემდებარედ ან დამატებად (the closure of…, a sharp rise in…) და ერთი არსებითი სახელი + to-ინფინიტივი (decision to…, failure to…).
  2. გადაწერეთ ეს მძიმე განცხადება მეგობრულ წერილად (2–3 წინადადება); სადაც შეიძლება, არსებითი სახელების ნაცვლად ზმნები გამოიყენეთ: "The completion of the renovation has been delayed. Confirmation of a new date will be provided upon receipt of the materials."
  3. გადააქციეთ ეს არაფორმალური ახსნა ერთ ფორმალურ წინადადებად, რომელიც სახელური ფრაზით იწყება და არსებითი სახელი + წინდებულს იყენებს (impact on, increase in, lack of): "Lots of people started working from home, and that really hurt city-centre cafés."

F. შერეული გამეორება

გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.

  1. B2-09 Reduced Relative Clauses: შემოკლებული დამოკიდებული წინადადება ინგლისურად
    შეამოკლეთ მიმართებითი წინადადება: People who live near the airport often complain about the noise at night.
  2. C1-10 Ellipsis და Substitution ინგლისურად: but John did, I hope not, I'd love to – გამეორების თავიდან აცილება
    გადაწერეთ პასუხი გამეორების გარეშე: "Will the report be ready by Friday?" "I hope that it will be ready by Friday."
  3. C1-07 Participle Clauses ინგლისურად: Built in…, Having been told…, With prices rising – მიმღეობური წინადადებები
    გადაწერეთ მიმღეობური წინადადებით: The report was published in May, and it caused a national debate.
პასუხები

A. ფორმა

  1. Their failure to agree delayed the project by six months.
  2. His refusal to comment surprised journalists.
  3. The rapid growth of the population surprised the experts. / The rapid growth in the population surprised the experts.
  4. The council's decision to close the pool angered residents.
  5. The sharp rise in prices forced many families to cut back on holidays. / The sharp rise in prices led many families to cut back on holidays.
  6. The country has a rapidly growing population.
  7. The late arrival of the train meant that we missed the opening speech. / The late arrival of the train caused us to miss the opening speech.

B. მნიშვნელობა

  1. The landlord has announced an increase of 12%.
  2. Someone developed the new software.
  3. Please check the figures before Friday.
  4. The sharp fall in sales led to cuts in the marketing budget.
  5. The board decided to cut forty jobs.
  6. The report on what training our staff need is late.

C. იპოვეთ შეცდომა

  1. We are planning to send a customer feedback survey to everyone who bought a product from us last year.
  2. Her refusal to sign the new contract caused serious problems for the whole department.
  3. Experts warn that the new law will have a big impact on small businesses in rural areas.
  4. The analysis of the results took the research team almost three weeks longer than expected.
  5. ✓ The rapid expansion of online shopping has hit high-street stores in almost every town in the country.

D. კონტექსტში

  1. Last year there was a dramatic increase in the number of cyclists.
  2. This was mainly due to the opening of three new bike lanes.
  3. Residents living near the lanes reported less traffic noise and a noticeable improvement in air quality.
  4. However, the council's decision to remove 400 parking spaces was unpopular with drivers.
  5. Its failure to consult local shops led to a number of complaints.
  6. The transport department will evaluate the scheme in the spring.

E. თქვენი ჯერი

  1. The closure of the town's last bookshop has caused widespread disappointment. The council's decision to turn the building into flats was taken without public consultation. There has also been a sharp rise in rents in the surrounding streets.
  2. We haven't been able to finish the renovation yet. We'll confirm a new date as soon as the materials arrive.
  3. The sharp increase in home working has had a serious impact on city-centre cafés.

F. შერეული გამეორება

  1. People living near the airport often complain about the noise at night.
  2. I hope so.
  3. Published in May, the report caused a national debate.
Android აპლიკაციაისწავლეთ ყველგან Google Play