Like, want, would like қазақша: ұнату, қалау және сыпайы өтініш
Like, Want, Would Like
Осы бетте
Мақсат
Осы сабақтан кейін сіз не ұнайтынын және не ұнамайтынын айта аласыз (I love cooking. I don't mind waiting.), не қалайтыныңызды айтасыз (I want to travel), бір нәрсені сыпайы сұрайсыз (I'd like a coffee, please) және Would you like…? пен Do you like…? айырмашылығын түсінесіз.
Негізгі идея
Бұл етістіктер екі түрлі сұраққа жауап береді. Like, love, hate, enjoy және don't mind мына сұраққа жауап береді: Бір нәрсеге жалпы көзқарасыңыз қандай? Want және would like басқа сұраққа жауап береді: Қазір немесе болашақта не қалайсыз?
Грамматика мағынаға ілеседі. Ұнайтын іс-әрекеттер туралы айтқанда әдетте -ing формасын қолданамыз: I love swimming. I enjoy reading. Не қалайтынымыз туралы айтқанда алдағы іс-әрекетке қараймыз, сондықтан тұйық етістікті (to + негізгі түрі) қолданамыз: I want to swim. I'd like to go.
To сөзін алға, әлі болмаған нәрсеге қарай бағытталған жебе ретінде елестетіңіз. Бұл жебені келесі сабақтарда тағы кездестіресіз.
Would like — want сөзінің сыпайы түрі. I want a coffee түсінікті, бірақ тым тікелей. I'd like a coffee, please кафеде, дүкенде немесе жұмыста сұраудың әдеттегі жолы.
Қазақ тілі мен ағылшын тілі
Қазақшада ұнатуды көбінесе «маған … ұнайды» деп айтамыз, ал ағылшыншада бастауыш адамның өзі: I like. Ұнайтын іс-әрекет қазақшада -у / -ған түрімен келеді («жүзуді жақсы көремін», «саяхаттағанды ұнатамын»), ал ағылшыншада -ing формасымен. Қалауды «-ғым келеді» білдіреді, ағылшыншада бұл want to: to сөзін ұмытпаңыз. Сыпайылық қазақшада етістіктің жалғауында тұрады («беріңізші», «деп едім»), ал ағылшыншада would like және please сөздерінде. Ең маңызды айырмашылық: қазақша ұсыныс әдетте жай сұрақпен жасалады («Шай ішесіз бе?»), ал ағылшыншада ұсыныс үшін Would you like…? керек. Do you drink tea? әдетті сұрайды.
| Қазақша | Ағылшынша | Айырмашылығы |
|---|---|---|
| маған пицца ұнайды | I like pizza | қазақшада «маған»; ағылшыншада бастауыш I |
| жүзуді жақсы көремін | I love swimming | -у / -ған → -ing формасы |
| үйге барғым келеді | I want to go home | -ғым келеді → want to + негізгі түрі |
| бір кофе беріңізші | I'd like a coffee, please | сыпайылық жалғауда → would like + please |
| шай ішесіз бе? (ұсыныс) | Would you like some tea? | ұсыныс → Would you like…? |
| шай ішесіз бе? (әдет) | Do you drink tea? | жалпы әдет → Do you…? |
| күтуге қарсы емеспін | I don't mind waiting | don't mind + -ing формасы |
Құрылым
Ұнату және ұнатпау (жалпы сезім)
| Етістік | + зат есім | + -ing формасы |
|---|---|---|
| love | I love pizza. | I love cooking. |
| like | She likes jazz. | She likes dancing. |
| enjoy | We enjoy films. | We enjoy walking. |
| don't mind (= маған қиын емес) | I don't mind cats. | I don't mind waiting. |
| don't like / hate | They hate exams. | They hate getting up early. |
- enjoy және don't mind сөздерінен кейін to емес, -ing формасы (немесе зат есім) келеді.
- like, love және hate сөздерінен кейін тұйық етістік те келе алады, мағынасы дерлік өзгермейді (I like to swim): A2-25 қараңыз. Бұл сабақта -ing формасын жаттықтырыңыз.
- -ing формасының жазылуы (swim → swimming, dance → dancing): A1-22 қараңыз.
Want және would like
| Үлгі | Мысал |
|---|---|
| want + зат есім | I want a new phone. |
| want + тұйық етістік | I want to learn the guitar. |
| would like ('d like) + зат есім | I'd like a table for two, please. |
| would like ('d like) + тұйық етістік | She'd like to speak to the manager. |
Would like барлық жақта бірдей: I'd like, you'd like, she'd like, they'd like, -s жоқ.
Would like: болымсыз түрі, сұрақтар мен жауаптар
| Мысал | |
|---|---|
| Болымсыз | I wouldn't like to live there. |
| Сұрақ (ұсыныс) | Would you like a drink? |
| Сұрақ (шақыру) | Would you like to come? |
| Сұрау сөзі бар сұрақ | What would you like? |
| Жауаптар | Yes, please. / No, thank you. / I'd love to. / Sorry, I can't. |
Қолданылуы
1Ұнату және ұнатпау + -ing формасы немесе зат есім
Заттар мен іс-әрекеттерге жалпы көзқарасыңызды айту үшін like, love, hate, enjoy және don't mind қолданыңыз.
2Want + зат есім / want + тұйық етістік
Не қалайтыныңызды айту үшін want қолданыңыз. Етістіктің алдында тұйық етістік керек.
3Would like: сыпайы want
Дүкенде, кафеде, қонақүйде және жұмыста бір нәрсені сыпайы сұрау үшін would like ('d like) қолданыңыз. Етістіктің алдында тұйық етістік керек.
4Would you like…? (ұсыныс) және Do you like…? (жалпы сезім)
Would you like…? бір нәрсені ұсынады немесе біреуді шақырады. Do you like…? жалпы сезімді сұрайды.
Жиі кездесетін қателер
Қазақ тілінде сөйлейтіндерге арналған тұзақтар
1. «Тамақ пісіруді жақсы көреді» → loves cook. Қазақшада ұнайтын іс-әрекет «-у» немесе «-ған» түрімен айтылады: «Сіңлім тамақ пісіруді жақсы көреді». Оны ағылшыншаға аударғанда етістік жай негізгі түрде қалып қояды. Love, like, hate, enjoy, don't mind сөздерінен кейін -ing формасы керек.
2. «Ұшқыш болғысы келеді» → want + негізгі түрі. Қазақшадағы «-ғысы келеді» бір ғана етістік сияқты естіледі, сондықтан ағылшыншада to түсіп қалады. Want пен would like сөздерінен кейін етістік келсе, to міндетті.
3. «Шай ішесіз бе?» → Do you drink tea? Қазақша қонаққа шай ұсынғанда «Шай ішесіз бе?» дейміз. Сөзбе-сөз аударсаңыз, бұл ұсыныс емес, әдет туралы сұрақ болып шығады. Ұсыныс үшін Would you like…? қолданыңыз.
4. «Беріңізші» → Give me. Қазақшада «Маған бір шай беріңізші» деген өте сыпайы, өйткені сыпайылық «-ңізші» жалғауында. Ағылшыншада бұйрық райдың мұндай жалғауы жоқ, сондықтан Give me… кафеде дөрекі естіледі. Өтініш үшін I'd like… please немесе Can I have…, please? айтыңыз.
Шатастырмаңыз
I like және I'd like — I like = жалпы; I'd like = қазір, сыпайы түрде қалаймын. Кішкентай 'd мағынаны өзгертеді.
want және would like — Мағынасы бірдей, сыпайылығы әртүрлі. Want достар мен отбасы арасында, арман мен жоспар үшін қалыпты. Would like өтініш үшін, әсіресе жақсы танымайтын адамдарға жақсырақ.
like + -ing және like + to — like, love және hate сөздерінен кейін екеуі де мүмкін, айырмашылығы шамалы. Enjoy пен don't mind тек -ing формасын алады. Толығырақ A2-25 сабағында.
Жазылуы мен айтылуы
- I'd like — 'd өте қысқа: /aɪd laɪk/. I like пен I'd like ұқсас естіледі, сондықтан кішкентай /d/ дыбысын тыңдаңыз. Ол мағынаны өзгертеді.
- Would you…? көбінесе бір дыбысқа қосылып кетеді: /ˈwʊdʒu/, «wudjoo» сияқты: Would you like…? Ондағы қысқа /ʊ/ қазақтың ұ дыбысына жақын.
- wouldn't /ˈwʊdnt/, «wood-nt» сияқты. would сөзіндегі l оқылмайды.
- want to жылдам, бейресми сөйлеуде көбінесе wanna сияқты естіледі. Әдеттегі жазуда wanna деп жазбаңыз. T-01 қараңыз.
- Ұнайтын немесе қалайтын нәрсеге екпін түсіріңіз: I'd like a coffee. I love swimming. coffee сөзінде екпін бірінші буында, соңында емес.
Алтын ереже
Жалпы сезім → like / love / hate / enjoy / don't mind + -ing формасы (немесе зат есім); like, love және hate тұйық етістікті де ала алады. Қалау → want / would like + тұйық етістік (немесе зат есім). Сыпайы сұрау үшін I'd like… деңіз; бір нәрсе ұсыну үшін Would you like…? деп сұраңыз, «Шай ішесіз бе?» сөзбе-сөз емес.
Жаттығулар
A. Құрылым
Жақшадағы етістікті дұрыс түрде қойыңыз.
-
I enjoy (read) in bed.
-
We want (visit) our grandparents this summer.
-
She'd like (speak) to the manager.
-
He doesn't mind (work) at weekends.
-
My children love (swim) in the sea.
-
Қысқарған түрін жазыңыз: I would like
B. Мағына
Мағынаға қарай дұрыс жауапты таңдаңыз.
-
Дұрыс жауапты таңдаңыз: … a sandwich? I have two.
-
Дұрыс жауапты таңдаңыз: … rock music?
-
Сыпайы жауапты таңдаңыз: "Would you like some cake?" …
-
would like арқылы сыпайы етіңіз: I want a table for four.
-
Дұрыс жауапты таңдаңыз: I don't mind ….
C. Қатені табыңыз
Әр сөйлемде бір қате бар немесе сөйлем дұрыс. Түзетілген сөйлемді жазыңыз немесе correct деп жазыңыз.
-
I want go home now.
-
I enjoy to cook.
-
She'd like to visit Rome.
-
Tom would likes a new bike.
D. Мәтін ішінде
Кафедегі әңгімені толықтырыңыз. Жақшадағы етістіктерді қолданыңыз.
Waiter: Hi! What 16 you like?
Ana: I'd like 17 hot chocolate, please.
Waiter: Would you like 18 piece of cake too?
Ana: No, 19. I don't really like cake. But my friend loves 20 (try) new desserts.
Ben: Yes! I'd like 21 (try) the lemon tart, please.
E. Сіздің кезегіңіз
Ағылшынша жазыңыз.
-
Екі сөйлем жазыңыз: істегенді жақсы көретін бір нәрсе және істеуге қарсы емес бір нәрсе.
-
Сіз кафедесіз. Сусын мен тағамға сыпайы түрде тапсырыс беріңіз.
-
Досыңызды демалыс күндері бір нәрсеге шақырыңыз.
F. Аралас қайталау
Алдыңғы сабақтарды қайталаңыз.
-
A1-23 Present Simple ме, Present Continuous па? I work және I'm working айырмашылығы Дұрыс жауапты таңдаңыз: I … a new phone.
-
A1-24 Countable және uncountable қазақша: саналатын, саналмайтын зат есімдер, some және any Дұрыс жауапты таңдаңыз: Would you like … tea?
-
A1-13 Present Simple болымсыз және сұраулы түрі қазақша: don't, doesn't, do, does Қатені түзетіңіз: Does she wants to come?
Жауаптар
A. Құрылым
- reading
- to visit
- to speak
- working
- swimming / to swim
- I'd like
B. Мағына
- Would you like
- Do you like
- Yes, please.
- I'd like a table for four, please. / I'd like a table for four.
- waiting
C. Қатені табыңыз
- I want to go home now.
- I enjoy cooking.
- ✓ She'd like to visit Rome.
- Tom would like a new bike. / Tom wants a new bike.
D. Мәтін ішінде
- would
- a / some
- a
- thank you / thanks
- trying / to try
- to try
E. Сіздің кезегіңіз
- I love cooking for my friends. I don't mind washing up.
- I'd like a cup of tea and a slice of toast, please.
- Would you like to go to the park on Saturday?
F. Аралас қайталау
- want
- some
- Does she want to come?
