To Be Done, Being Done, Get Done: Passive එකේ අලුත් රූප — සරල සිංහලෙන්
More Passives: Being Done, To Be Done, Get Done
මෙම පිටුවේ
අරමුණ
මේ පාඩමෙන් පස්සේ ඔබට to-infinitive එකක් හෝ -ing රූපයක් ගන්න ක්රියාපදවලට පස්සේ passive එක පාවිච්චි කරන්න පුළුවන් වෙනවා (want to be promoted, hate being told). ඒ වගේම කර්ම දෙකක් තියෙන ක්රියාපදවලින් සහ preposition එකක් එක්ක එන ක්රියාපදවලින් passive හදන්න, අවිධිමත් get-passive එක පාවිච්චි කරන්න, needs cleaning වගේ රූප තේරුම් ගන්නත් ඔබ ඉගෙන ගන්නවා.
ප්රධාන අදහස
හැම කාලයකම passive එක ඔබ දැනටමත් දන්නවා: is done, was done, has been done (B1-11). නමුත් ඉංග්රීසි ව්යාකරණයේ ගොඩක් දේවල් සිද්ධ වෙන්නේ වෙනත් ක්රියාපදවලට පස්සේ: I want to…, I hate …ing. ඔබ කැමති හෝ අකමැති දේ ඔබ කරන දෙයක් නෙවෙයි, ඔබට සිද්ධ වෙන දෙයක් නම් මොකද වෙන්නේ?
එතකොට passive එක ඒ තැන්වලට ගිහින් වාඩි වෙනවා. රීතිය වෙනස් වෙන්නේ නැහැ: be + past participle (තුන්වෙනි රූපය). තැනට ගැළපෙන්න වෙනස් වෙන්නේ be විතරයි: to-infinitive එකක් ගන්න ක්රියාපදවලට පස්සේ to be + past participle, -ing රූපයක් ගන්න ක්රියාපදවලට සහ prepositions වලට පස්සේ being + past participle.
B1-11 පාඩමේ ට්රැවල් ඇඩැප්ටරය මතකද? Past participle එක චාජර් එක: ඒක කවදාවත් වෙනස් වෙන්නේ නැහැ. දැන් ඇඩැප්ටරය — be — අලුත් කාලවලට විතරක් නෙවෙයි, අලුත් සොකට්වලටත් ගැළපෙන්න හැඩය වෙනස් කරනවා. I want to promote → I want to be promoted. I hate telling → I hate being told.
ඉංග්රීසියේ තවත්, වඩා අවිධිමත් passive උපකාරක ක්රියාපදයක් තියෙනවා: get. She got promoted කියන එක She was promoted ට වඩා සිද්ධියක් වගේ ඇහෙනවා — වෙනසක්, බොහෝ විට හදිසි හෝ බලාපොරොත්තු නොවුණු දෙයක්.
සිංහල සහ ඉංග්රීසි
කතා කරන සිංහලේ passive රූපය හරිම කලාතුරකින් එන්නේ. ඔබට සිද්ධ වෙන දේවල් කියන්න සිංහල ක්රම තුනක් පාවිච්චි කරනවා. පළවෙනි එක ලැබෙනවා සහ -ට (“මට ලැප්ටොප් එකක් ලැබුණා”, “මට කිව්වා”) — කෙනා -ට රූපයෙන් එනවා, ඉංග්රීසියේ ඒ කෙනා උක්තය වෙනවා: I was given…, I was told…. දෙවෙනි එක අචේතනික ක්රියාපද (“ට්රැෆික් එකේ හිර වුණා”, “බෑග් එක නැති වුණා”, “තුවාල වුණා”) — මේවාට ඉංග්රීසියේ got stuck, got lost, got injured වගේ get-passive එක හරිම හොඳට ගැළපෙනවා. තුන්වෙනි එක උක්තයක් නැති active ක්රියාපදය: “මේ ෆෝම් අත්සන් කරන්න ඕනෑ”, “ජනේල හෝදන්න ඕනෑ”. ඉංග්රීසියේ ලබන්නා උක්තය නම් need to be signed, need cleaning — need to sign නෙවෙයි. කැමැත්ත හෝ අකමැත්ත කියනකොට සිංහලේ “මට කියනවට කැමති නැහැ”, “කණ්ඩායමට තේරෙන්න බලාපොරොත්තු වෙනවා” වගේ රූප එනවා; ඉංග්රීසියේ ලබන්නා ඔබ නම් being told, to be chosen.
| සිංහල | තේරුම | ඉංග්රීසි |
|---|---|---|
| පළවෙනි දවසේ මට ලැප්ටොප් එකක් දුන්නා. | -ට + active ක්රියාපදය | I was given a laptop on my first day. |
| අපි පැය දෙකක් ට්රැෆික් එකේ හිර වුණා. | අචේතනික ක්රියාපදය | We got stuck in traffic for two hours. |
| මේ ෆෝම් සිකුරාදා වෙනකොට අත්සන් කරන්න ඕනෑ. | උක්තයක් නැති active | These forms need to be signed by Friday. |
| ජනේල හෝදන්න ඕනෑ. | උක්තයක් නැති active | The windows need cleaning. |
| මොකද කරන්න ඕනෑ කියලා කියනවට එයා කැමති නැහැ. | ලබන්නා = එයා | She hates being told what to do. |
| බබාව එයාගේ ආච්චි බලාගන්නවා. | එක ක්රියාපදයක්, preposition නැහැ | The baby is being looked after by her grandmother. |
ව්යුහය
Passive infinitive සහ passive -ing රූපය
| තැන | Active | Passive |
|---|---|---|
| ක්රියාපදය + to-infinitive | I want to invite them. | I want to be invited. |
| need + to-infinitive | We need to check the data. | The data needs to be checked. |
| ක්රියාපදය + -ing | I hate telling people what to do. | I hate being told what to do. |
| preposition + -ing | She's afraid of forgetting them. | She's afraid of being forgotten. |
| නිෂේධාත්මක | — | I'd prefer not to be disturbed. / He's used to not being noticed. |
Perfect රූපත් තියෙනවා: to have been done (The painting is thought to have been stolen) B2-12 එකේ උගන්නනවා; having been done (Having been warned, we…) C1-07 එකේ.
කර්ම දෙකක් තියෙන ක්රියාපද (give, send, offer, show, tell, teach, lend, pay, promise, award) — active රටාව A2-15 එකේ තියෙනවා
| Active | Passive — කෙනා උක්තය (වඩා බහුලයි) | Passive — දේ උක්තය |
|---|---|---|
| They gave me a present. | I was given a present. | A present was given to me. |
| The bank offered her a loan. | She was offered a loan. | A loan was offered to her. |
Preposition එකක් එක්ක එන ක්රියාපද — preposition එක ක්රියාපදයට කෙළින්ම පස්සේ තියෙනවා
| Active | Passive |
|---|---|
| Someone is looking after the baby. | The baby is being looked after. |
| Nobody has dealt with the complaint. | The complaint hasn't been dealt with. |
| People laughed at him. | He was laughed at. |
Get-passive
| කාලය | උදාහරණය |
|---|---|
| Past Simple | She got hired last week. |
| Present Perfect | Our flight has got cancelled. (UK) / Our flight has gotten cancelled. (US) |
| අනාගතය | You'll get hurt. |
| to-infinitive එකකට පස්සේ | I don't want to get caught in the rain. |
| ප්රශ්නය / නිෂේධය | Did he get paid? He didn't get invited. |
Need + -ing (passive තේරුම)
| රූපය | තේරුම |
|---|---|
| The car needs washing. | = The car needs to be washed. |
භාවිතය
1Passive to-infinitive — to be + past participle
to-infinitive එකක් ගන්න ක්රියාපද, නාම විශේෂණ සහ නාම පදවලට පස්සේ, උක්තයට ක්රියාව සිද්ධ වෙනවා නම් to be done පාවිච්චි කරන්න.
2Passive -ing රූපය — being + past participle
-ing රූපයක් ගන්න ක්රියාපදවලට (B1-17) සහ prepositions වලට (B1-19) පස්සේ being done පාවිච්චි කරන්න.
like, love, hate සහ can't stand වගේ සමහර ක්රියාපදවලට රටා දෙකම පුළුවන්: She can't stand being interrupted / She can't stand to be interrupted.
3කර්ම දෙකක් තියෙන ක්රියාපද
give, send, offer, show, tell, pay වගේ ක්රියාපදවලට කෙනෙක් (කර්මයක්) සහ දෙයක් (තව කර්මයක්) තියෙනවා. දෙකෙන් ඕනෑම එකක් උක්තය වෙන්න පුළුවන්, නමුත් ඉංග්රීසිය සාමාන්යයෙන් කැමති කෙනා උක්තය කරන්න, මොකද සාමාන්යයෙන් කතා කරන්නේ මිනිස්සු ගැන. දේ උක්තය නම් to + කෙනා පාවිච්චි කරන්න. සිංහලේ “මට දුන්නා”, “අපිට පෙන්නුවා” කියන -ට කෙනා ඉංග්රීසියේ උක්තය වෙනවා: I was given, We were shown.
4Preposition එකක් එක්ක එන ක්රියාපද passive එකේ
ක්රියාපදයට preposition එකක් ඕනෑ නම් (look after, deal with, talk about, rely on), ඒ preposition එක past participle එකට කෙළින්ම පස්සේ තියාගන්න — වාක්යයේ අන්තිමට ආවත්. සිංහලේ “බලාගන්නවා”, “ගැන කතා කරනවා” වගේ ක්රියාපදවල ඒ කොටස ඉංග්රීසියේ preposition එක; ඒක අතහරින්න එපා.
5Get-passive
අවිධිමත් කතාවේ සහ ලිවීමේ get + past participle පාවිච්චි කරන්න, විශේෂයෙන් වෙනස්කම් සහ බලාපොරොත්තු නොවුණු හෝ අකමැති සිද්ධි වලට (get hurt, get stuck, get lost, get fired), ඒ වගේම කෙනෙක්ගේ ක්රියාවල ප්රතිඵලයක් විදිහට එයාට වෙන දේවල්වලට (get promoted, get paid). ඒකෙන් අවධානය යොමු කරන්නේ සිද්ධියට, තත්ත්වයකට නෙවෙයි. විධිමත් ලිවීමේදී be හොඳයි. සිංහලේ “හිර වුණා”, “තුවාල වුණා”, “නැති වුණා” වගේ අචේතනික ක්රියාපද මෙතනට හොඳට ගැළපෙනවා.
6Need + -ing, passive තේරුමෙන්
need වලින් පස්සේ -ing රූපයකට passive තේරුමක් තියෙන්න පුළුවන්: needs cleaning = needs to be cleaned. මේක British සහ American English දෙකේම පාවිච්චි වෙනවා; American අය needs to be cleaned කියලත් හරිම නිතර කියනවා. සමහර ප්රදේශවල (උදාහරණයක් විදිහට ස්කොට්ලන්තයේ, ඇමරිකාවේ සමහර තැන්වල) needs cleaned කියනවා, නමුත් ඒක සම්මත නැහැ. එකම තේරුමෙන් want + -ing (The car wants washing) අවිධිමත්, British විතරයි. Need + -ing සහ need + to B2-16 එකේ නැවත බලනවා. සිංහලේ “හෝදන්න ඕනෑ”, “කපන්න ඕනෑ” කියන එකට කලින් දේ විතරයි, කරන කෙනා නැහැ — ඉංග්රීසියේ needs + -ing.
සුලභ වැරදි
සිංහල කතා කරන අයට උගුල්
1. “මට පැහැදිලි කළා”, “මට යෝජනා කළා” → I was explained / I was suggested. සිංහලේ “මට දුන්නා” සහ “මට පැහැදිලි කළා” දෙකම එකම රටාව: කෙනා -ට රූපයෙන්. give එක්ක ඒ කෙනා passive උක්තය වෙන්න පුළුවන් (I was given), ඒ නිසා ගොඩක් අය explain, suggest, describe එක්කත් එහෙම කරනවා. මේ ක්රියාපදවලට එහෙම බැහැ: දේ උක්තය කරලා to + කෙනා දාන්න.
2. “නැති වුණා”, “තුවාල වුණා” → be / get නැතුව. සිංහලේ මේ අචේතනික ක්රියාපද ඉබේම passive තේරුම දෙනවා, ඒ නිසා ගොඩක් අය ඉංග්රීසියේ lost, injured වගේ past participle එක ක්රියාපදයක් වගේ පාවිච්චි කරනවා. අවිධිමත් කතාවේ got + past participle, නැත්නම් was / were + past participle.
3. “සහතික කරන්න ඕනෑ” → need to + active. සිංහලේ “මේ සහතික පත්ර සාමදාන විනිසුරුවරයෙක් ලවා සහතික කරන්න ඕනෑ” කියන එකේ උක්තයක් නැහැ, ක්රියාපදය active. ඉංග්රීසියේ ලියවිලි උක්තය කළොත් ඒවා ක්රියාව කරනවා වගේ තේරෙනවා. ලබන්නා උක්තය නම් need to be + past participle.
පටලවා ගන්න එපා
get-passive සහ get something done — Causative එකේ get සහ past participle අතරට කර්මයක් එනවා: වෙන කෙනෙක් ඔබේ දෙයකට ක්රියාව කරනවා (B2-11). Get-passive එකේ මැදට කර්මයක් නැහැ: උක්තයටම ක්රියාව සිද්ධ වෙනවා. සිංහලෙත් වෙනස පේනවා: “හදවගත්තා” සහ “හානි වුණා”.
being done සහ been done — being කියන්නේ -ing රූපය (දැන් සිද්ධ වෙමින්, නැත්නම් ක්රියාපද සහ prepositions වලට පස්සේ); been කියන්නේ be වල past participle එක, have එකට පස්සේ එනවා. B1-11 බලන්න.
needs doing සහ needs to do — needs + -ing එක්ක උක්තයට ක්රියාව සිද්ධ වෙනවා. needs to do එක්ක උක්තයම ක්රියාව කරනවා. සිංහලේ දෙකටම “… ඕනෑ”, ඒ නිසා කවුද ක්රියාව කරන්නේ කියලා අහන්න.
අක්ෂර වින්යාසය සහ උච්චාරණය
- to be කතාවේදී සාමාන්යයෙන් දුර්වලයි: /tə bi/. ඉක්මන් අවිධිමත් කතාවේ want to be බොහෝ විට "wanna be" වගේ ඇහෙනවා, නමුත් සම්මත ලිවීමේදී කවදාවත් එහෙම ලියන්නේ නැහැ.
- being අක්ෂර දෙකයි: /ˈbiːɪŋ/. ඒක එක අක්ෂරයකට හකුළන්න එපා, been වගේ ඇහෙනවා. දිග /iː/ එකට පස්සේ කෙටි /ɪ/ එකක්, අන්තිමට /ŋ/ — දිවේ පිටිපස්ස උඩට, g ශබ්දයක් එකතු කරන්නේ නැතුව.
- been /biːn/ හෝ දුර්වල /bɪn/ (UK), සාමාන්යයෙන් /bɪn/ (US).
- Present Perfect එකේ got සහ gotten: has got cancelled (UK), has gotten cancelled (US).
- ව්යඤ්ජනයකට කලින් -ed අගය නැති වෙන්න ලේසියි: to be asked for /tə bi ˈɑːskt fə/ (UK), /tə bi ˈæskt fər/ (US). පරිස්සමින් කතා කරනකොට t පැහැදිලිව කියන්න, ඒ වගේම asked අගට ස්වරයක් එකතු කරන්න එපා.
- stuck, hurt, paid වගේ අගට එන ව්යඤ්ජනවලට පස්සෙත් ස්වරයක් එකතු කරන්න එපා: වචනය ව්යඤ්ජනයෙන්ම ඉවර කරන්න.
රන් රීතිය
හැම තැනකම passive එක be + past participle — තැනට ගැළපෙන්න be විතරක් වෙනස් කරන්න: to-infinitive එකක් ගන්න ක්රියාපදවලට පස්සේ to be done, -ing රූපයක් ගන්න ක්රියාපදවලට සහ prepositions වලට පස්සේ being done. අවිධිමත් සිද්ධි සහ වෙනස්කම්වලට get done. සිංහලේ “මට … දුන්නා” → I was given, නමුත් explain සහ suggest එක්ක නෙවෙයි.
අභ්යාස
A. ව්යුහය
වරහන් තුළ තියෙන ක්රියාපදයේ හරි passive රූපය ලියන්න, නැත්නම් උපදෙස අනුව වාක්යය නැවත ලියන්න.
-
I'd love (invite) to the wedding.
-
She can't stand (interrupt).
-
"He" වලින් පටන් අරන් නැවත ලියන්න: They offered him a new contract.
-
"look after" පාවිච්චි කරලා නැවත ලියන්න: Someone is taking care of the dog.
-
"We" වලින් පටන් අරන් නැවත ලියන්න: The company sent us the tickets.
-
get එක්ක නැවත ලියන්න: She was promoted last month.
B. අර්ථය
තේරුම අනුව උත්තර දෙන්න.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: The kitchen needs ….
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: I'm afraid of … forgotten.
-
දෙකම හරි. වඩා අවිධිමත් එක මොකක්ද?
-
"The report needs checking." ක්රියාව කරන්නේ කවුද? …
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: The road … repaired, so it's closed today.
C. වැරැද්ද සොයන්න
හැම වාක්යයකම එක වැරැද්දක් තියෙනවා, නැත්නම් වාක්යය හරි. නිවැරදි කළ වාක්යය ලියන්න, නැත්නම් correct කියලා ලියන්න.
-
The complaint was dealt quickly.
-
He was got arrested last night.
-
I was explained the rules.
-
I don't like being photographed.
D. පාඨය තුළ
සංවාදය සම්පූර්ණ කරන්න. වරහන් තුළ තියෙන වචනවල හරි රූපය දාන්න; (21) ට හරි වචනය දාන්න.
Ola: How's the new job?
Tom: Great! On my first day I 16 (give) a laptop and a phone. And I've already 17 (invite) to the team dinner.
Ola: Nice! Is your boss OK?
Tom: Yes, but she hates 18 (interrupt) in meetings — I learned that fast!
Ola: Ha! And your car? It 19 (need / fix) last month.
Tom: It still does. And yesterday I 20 (get / stuck) in traffic for an hour because of it.
Ola: You need to have it looked 21 soon.
E. ඔබේ වාරය
ඉංග්රීසියෙන් ලියන්න.
-
ඔබට වෙනවට ඔබ අකමැති හෝ කැමති දෙයක් ගැන being + past participle එක්ක ලියන්න.
-
ඔබේ ගෙදර කරන්න ඕනෑ දෙයක් ගැන needs + -ing එක්ක ලියන්න.
F. මිශ්ර පුනරීක්ෂණය
කලින් පාඩම් පුනරීක්ෂණය කරන්න.
-
B1-11 හැම කාලයකම සහ Modal Verbs එක්ක Passive Voice — සරල සිංහලෙන් A new hospital (build) next year.
-
A2-15 Give Me the Book, Give It to Me: කර්ම දෙකක් එක්ක එන ක්රියාපද — සරල සිංහලෙන් Can you explain ___ ? …
-
B2-12 It Is Said That සහ He Is Said To: Reporting Passive — “කියනවලු” ඉංග්රීසියෙන් — සරල සිංහලෙන් The thieves are believed (escape) by boat last week.
-
B2-11 Have Something Done: කෙනෙක් ලවා කරවන හැටි (Causative) — සරල සිංහලෙන් I need to (have / my car / service).
පිළිතුරු
A. ව්යුහය
- to be invited
- being interrupted / to be interrupted
- He was offered a new contract.
- The dog is being looked after.
- We were sent the tickets.
- She got promoted last month.
B. අර්ථය
- cleaning
- being
- We got caught in the rain.
- someone else
- is being
C. වැරැද්ද සොයන්න
- The complaint was dealt with quickly.
- He got arrested last night. / He was arrested last night.
- The rules were explained to me.
- ✓ I don't like being photographed.
D. පාඨය තුළ
- was given / got given
- been invited / got invited / gotten invited
- being interrupted / to be interrupted
- needed fixing / needed to be fixed
- got stuck
- at / over
E. ඔබේ වාරය
- I love being surprised, but I hate being kept waiting.
- My bike needs fixing, and the kitchen walls need painting.
F. මිශ්ර පුනරීක්ෂණය
- will be built / is going to be built
- it to me
- to have escaped
- have my car serviced
