SlowingoSarufi
C2 2 / 10

Register kwa Kiswahili: Sarufi ya Kiingereza Rasmi na Isiyo Rasmi

Register: Formal and Informal Grammar

Katika ukurasa huu
  1. Lengo
  2. Wazo Kuu
  3. Kiswahili na Kiingereza
  4. Muundo
  5. Matumizi
  6. Makosa ya Kawaida
  7. Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili
  8. Usichanganye
  9. Tahajia na Matamshi
  10. Kanuni ya Dhahabu
  11. Mazoezi

Lengo

Baada ya somo hili, utaweza kuchagua sarufi inayolingana na kiwango cha urasmi wa hali, kuandika ujumbe mmoja kwa mitindo mitatu, kubaki na mtindo mmoja katika maandishi yote, na kuepuka makosa ya "usahihi uliopitiliza" ambayo wazungumzaji wengi wa kiwango cha juu hufanya.

Wazo Kuu

Register ni kiwango cha urasmi wa lugha. Wanafunzi mara nyingi hufikiri kwamba register inahusu msamiati tu — get au obtain. Kwa kweli, sarufi nayo hubeba register: contractions, mahali preposition inapokaa, who au whom, active au passive, kitenzi au nomino.

Fikiria register kama kuchagua vazi linalofaa tukio. Mtu aliye ndani — ujumbe — anabaki yule yule. Can't come, sorry! na Unfortunately, I will be unable to attend zinasema jambo moja, moja ikiwa imevaa fulana na nyingine suti. Hakuna iliyo "Kiingereza bora zaidi". Suti ufukweni inaonekana ya ajabu kama fulana msibani, na koti la suti juu ya kaptula ya ufukweni ndilo la ajabu kuliko yote: kuchanganya mitindo katika maandishi mamoja ni kosa halisi.

Sarufi rasmi huwa isiyomtaja mtu, kamili na iliyobanana. Sarufi isiyo rasmi huwa ya kibinafsi, iliyofupishwa na ya moja kwa moja. Kiingereza kingi cha kila siku ni cha kati (neutral), na mtindo wa kati ndio chaguo lako salama. Katika C2, mtego wa mwisho ni kuvaa rasmi mno: maumbo kama between you and I yanasikika "sahihi" lakini si sahihi.

Kwetu wazungumzaji wa Kiswahili, wazo hili linajulikana: tunatofautisha Kiswahili cha barua rasmi (Tunasikitika kukujulisha…, Unaombwa kuhudhuria…) na lugha ya mtaani. Tofauti ni kwamba alama za register za Kiingereza ziko pia katika sarufi ndogo: contractions, whom, mahali pa preposition.

Kiswahili na Kiingereza

Kama Kiingereza, Kiswahili rasmi hupenda kauli ya kutendwa (-w-) na sentensi zisizomtaja mtendaji: Hairuhusiwi kuvuta sigara, Imeamuliwa kwamba…. Hii ni habari njema. Lakini Kiswahili hakina contractions kama za Kiingereza, wala tofauti ya who / whom; na mimi ni neno moja kwa I na me. Pia, katika Kiswahili cha Afrika Mashariki, misemo rasmi kama unaombwa hutumika hata katika ujumbe wa kirafiki, wakati Kiingereza kingeuona huo kuwa rasmi mno.

KiswahiliKiingereza
Samahani, siwezi kuja Ijumaa — kuna jambo limetokea.Sorry, can't come Friday — something's come up. (isiyo rasmi)
Kwa bahati mbaya, sitaweza kuhudhuria Ijumaa kutokana na sababu zisizotarajiwa.Unfortunately, I will be unable to attend on Friday owing to unforeseen circumstances. (rasmi)
Hairuhusiwi kuegesha gari baada ya saa sita usiku.Parking is not permitted after midnight.
Imeamuliwa kwamba ofisi itafungwa mapema siku za Ijumaa.It has been decided that the office will close early on Fridays.
Tunasikitika kukujulisha kwamba maombi yako hayakufanikiwa.We regret to inform you that your application has been unsuccessful.
Ulizungumza na nani?Who did you speak to? / To whom did you speak?
Kati yako na mimi…Between you and me…

Angalia safu za passive: hapa Kiswahili na Kiingereza vinafanya kazi sawa. Angalia safu ya mwisho: mimi haibadiliki, lakini Kiingereza kinahitaji me baada ya preposition.

Muundo

Alama za sarufi za register

KipengeleIsiyo rasmiYa katiRasmi
Contractionskawaida (can't, it's, we'd)za kawaidahuepukwa (cannot, it is)
who / whom kama mtendwawho au bila pronounwho / that au bila pronounwhom
Prepositionmwishoni (Who to?)mwishonikabla ya whom / which (To whom…?)
Kiimakinaweza kuachwa (Can't come.)kipokipo
Mtendajiyou, we, theyyou, wepassive, it + passive, one
Passiveget au be-passivebe-passivebe-passive
Mawazovitenzi (we decided)mchanganyikonomino (the decision)
Vitenziphrasal au vifupi (find out, get)mchanganyikovitenzi kimoja, virefu (discover, obtain)

Kitenzi kifupi / phrasal → kitenzi rasmi

Isiyo rasmi / ya katiRasmi
getobtain, receive
find outdiscover, ascertain
put offpostpone
ask forrequest
look intoinvestigate
go upincrease, rise
needrequire

Hypercorrection: rasmi mno kiasi cha kukosea

Umbo la usahihi uliopitilizaUmbo sanifuKwa nini
between you and Ibetween you and memtendwa baada ya preposition
the man whom I think is guiltythe man who I think is guiltywho ni kiima cha is
Please contact myself.Please contact me.hakuna I ya awali ambayo myself inairejelea

Matumizi

1Who na whom, na Mahali pa Preposition

Whom ni umbo la mtendwa la who. Katika Kiingereza cha kila siku, who hutumika kwa kiima na mtendwa, na preposition huenda mwishoni. Katika maandishi rasmi, whom hutokea, hasa mara baada ya preposition; hapo, Kiingereza makini hutumia whom (to who husikika katika mazungumzo ya kawaida tu). Preposition mwishoni si kosa, hata katika maandishi rasmi — mara nyingi ndilo chaguo la kawaida zaidi. Kiswahili huweka "preposition" yake mwishoni pia: ulizungumza na nani? Tazama C1-15.

Who did you speak to?
Ulizungumza na nani?
isiyo rasmi / ya kati
To whom did you speak?
Ulizungumza na nani?
rasmi; preposition mbele; Kiswahili kina umbo moja tu
"I've sent the parcel." "Who to?"
"Nimetuma kifurushi." "Kwa nani?"
swali fupi lisilo rasmi kabisa
She's the colleague I share an office with.
Yeye ndiye mfanyakazi mwenzangu ninayeshiriki naye ofisi.
ya kati: bila pronoun, preposition mwishoni
The committee members, with whom I spoke yesterday, approved the plan.
Wajumbe wa kamati, ambao nilizungumza nao jana, waliidhinisha mpango.
rasmi
This is a problem we need to deal with.
Hili ni tatizo tunalohitaji kulishughulikia.
la kawaida katika mitindo yote; "with which we need to deal" ni ngumu mno
The issue we came across last week has been fixed.
Tatizo tulilokutana nalo wiki iliyopita limerekebishwa.
phrasal verb: particle haiwezi kuhamia mbele

2Contractions, Passive na Miundo Isiyomtaja Mtu

Contractions ni za kawaida katika mazungumzo, katika barua pepe kwa wafanyakazi wenzako na katika maandishi mengi yasiyo rasmi; ripoti rasmi, maandishi ya kisheria na ya kitaaluma huziepuka. Kiswahili hakina contractions, kwa hiyo ni rahisi kuzisahau katika mazungumzo na kuzitumia vibaya katika maandishi rasmi. Maandishi rasmi pia humficha mtu: hupendelea passive (B1-10), it + passive isiyomtaja mtu (B2-12) na viima dhahania — kama Hairuhusiwi… na Imeamuliwa… za Kiswahili. Katika mtindo rasmi sana au wa kizamani, one huchukua nafasi ya you ya jumla; maandishi ya kisheria hutumia shall kwa wajibu.

We don't think it'll work.
Hatudhani kwamba itafanya kazi.
isiyo rasmi / ya kati
It is considered unlikely that this approach will be effective.
Inachukuliwa kuwa ni vigumu njia hii kufanikiwa.
rasmi, haimtaji mtu
You can't park here after midnight.
Huwezi kuegesha gari hapa baada ya saa sita usiku.
tangazo la kati
Parking is not permitted after midnight.
Hairuhusiwi kuegesha gari baada ya saa sita usiku.
tangazo rasmi: passive, bila "you"; Kiswahili pia: -w-
It has been decided that the office will close early on Fridays.
Imeamuliwa kwamba ofisi itafungwa mapema siku za Ijumaa.
rasmi: aliyeamua amefichwa
One should always read the small print.
Mtu anapaswa kusoma maandishi madogo kila mara.
rasmi, kizamani kidogo; ya kati = You should always…
The tenant shall pay the rent on the first day of each month.
Mpangaji atalipa kodi siku ya kwanza ya kila mwezi.
kisheria: shall = must

3Sarufi Isiyo Rasmi

Kiingereza kisicho rasmi hutumia vipengele ambavyo miongozo ya mtindo rasmi huviepuka: like kama kiunganishi, kuacha kiima na kitenzi kisaidizi, na get-passive (B2-13). They ya umoja kwa mtu asiyejulikana au asiyetajwa ni tofauti: sasa ni sanifu katika mitindo yote. (Kiswahili hakina tatizo hili: yeye haina jinsia.)

If anyone calls, tell them I'll be back at three.
Mtu yeyote akipiga simu, mwambie nitarudi saa tisa.
they ya umoja: mitindo yote
It looks like it's going to rain.
Inaonekana mvua itanyesha.
like kama kiunganishi: isiyo rasmi / ya kati
Like I said, the meeting's been moved.
Kama nilivyosema, mkutano umehamishwa.
isiyo rasmi; rasmi = As I said
Can't make it tonight — sorry!
Sitaweza kuja leo usiku
samahani! — kiima kimeachwa (I)
Got your message. Will call later.
Nimepata ujumbe wako. Nitapiga baadaye.
"I" imeachwa katika ujumbe mfupi; Kiswahili kina kiima ndani ya kitenzi
He got fired for being late too often.
Alifukuzwa kazi kwa kuchelewa mara nyingi mno.
get-passive: isiyo rasmi, mara nyingi hasi au ya ghafla

4Sarufi Rasmi

Maandishi rasmi hutumia miundo kutoka masomo yaliyotangulia: inversion (C1-01, C1-03), subjunctive (C1-09), nominalisation (C1-11) na vitenzi rasmi vya neno moja. Itumie katika ripoti, barua rasmi na maandishi ya kitaaluma — mara chache katika mazungumzo.

Should you require further information, please do not hesitate to contact us.
Iwapo utahitaji maelezo zaidi, tafadhali usisite kuwasiliana nasi.
conditional ya inversion
The board recommends that the proposal be rejected.
Bodi inapendekeza pendekezo hilo likataliwe.
subjunctive; Kiswahili: likataliwe
The introduction of the new system resulted in a significant reduction in errors.
Kuanzishwa kwa mfumo mpya kulisababisha kupungua kwa kiasi kikubwa kwa makosa.
nominalisation
Visitors must obtain a pass from reception.
Wageni wanapaswa kupata kibali kutoka mapokezi.
obtain = get
Under no circumstances should the door be left unlocked.
Kwa hali yoyote ile, mlango usiachwe bila kufungwa.
inversion
We regret to inform you that your application has been unsuccessful.
Tunasikitika kukujulisha kwamba maombi yako hayakufanikiwa.
msemo rasmi, sawa na wa Kiswahili

5Ujumbe Mmoja kwa Mitindo Mitatu

Ujumbe ubaki ule ule, sarufi ibadilike. Angalia kwamba toleo rasmi si "refu zaidi" tu: hubadilisha kiima, huweka nomino badala ya vitenzi na huondoa hisia za mzungumzaji.

Sorry, can't come Friday — something's come up.
Samahani, siwezi kuja Ijumaa
kuna jambo limetokea. — isiyo rasmi (ujumbe kwa rafiki)
I'm sorry, but I won't be able to come on Friday because something has come up.
Samahani, lakini sitaweza kuja Ijumaa kwa sababu kuna jambo limetokea.
ya kati (mfanyakazi mwenzako)
Unfortunately, I will be unable to attend on Friday owing to unforeseen circumstances.
Kwa bahati mbaya, sitaweza kuhudhuria Ijumaa kutokana na sababu zisizotarajiwa.
rasmi (barua pepe rasmi)
Prices are going up again.
Bei zinapanda tena.
isiyo rasmi / ya kati
A further increase in prices is anticipated.
Ongezeko zaidi la bei linatarajiwa.
rasmi: nomino + passive

6Kubaki katika Mtindo Mmoja — na Kutovaa Rasmi Mno

Maandishi yanapaswa kubaki katika mtindo mmoja. Msemo wa ghafla usio rasmi katika barua pepe rasmi, au msemo mgumu rasmi katika ujumbe wa kirafiki, husikika wa kizembe, baridi au wa kejeli. Mtego mwingine wa C2 ni hypercorrection: kutumia umbo "linalosikika rasmi" pale sarufi sanifu inapohitaji umbo la kawaida. Baadhi ya hoja zinazojadiliwa ni machaguo ya mtindo, si makosa: less na nomino za wingi (less people) na data na kitenzi cha umoja ni za kawaida katika mazungumzo, lakini maandishi makini hupendelea fewer people, na maandishi ya kisayansi mara nyingi huichukulia data kuwa wingi.

Between you and me, I don't think the plan will work.
Kati yetu wawili, sidhani kama mpango huu utafanya kazi.
mtendwa baada ya preposition: me; Kiswahili: mimi kwa yote
She's the candidate who I think will get the job.
Yeye ndiye mgombea ambaye nadhani atapata kazi.
who ni kiima cha "will get"
If you have any questions, please contact me.
Ukiwa na maswali yoyote, tafadhali wasiliana nami.
si "contact myself"
My colleague and I would like to request a meeting.
Mimi na mfanyakazi mwenzangu tungependa kuomba mkutano.
kiima rasmi: "… and I"; Kiswahili huanza na mimi, Kiingereza huweka I mwisho
Fewer people attended this year.
Watu wachache zaidi walihudhuria mwaka huu.
maandishi makini: fewer + wingi
The data are stored on a secure server.
Takwimu zimehifadhiwa kwenye seva salama.
mtindo wa kisayansi; "The data is…" ni ya kawaida mahali pengine

Makosa ya Kawaida

⚠️To who should I send it?
✅To whom should I send it? au Who should I send it to?
Husikika katika mazungumzo ya kawaida, lakini inachanganya mitindo: preposition mbele ni rasmi, na Kiingereza rasmi kinatarajia whom.
❌Whom is calling, please?
✅Who is calling, please?
Whom si kiima kamwe.
❌Please send it to Anna and I.
✅Please send it to Anna and me.
Nafasi ya mtendwa inahitaji me, hata baada ya "Anna and".
⚠️The person whom I believe is responsible has resigned.
✅The person who I believe is responsible has resigned.
Usahihi uliopitiliza: huonekana hata katika maandishi ya wasomi, lakini who ni kiima cha "is" ("I believe" imeingizwa tu), kwa hiyo sarufi sanifu ina who.
❌For further details, please contact myself.
✅For further details, please contact me.
Katika nafasi ya mtendwa baada ya kitenzi au preposition, reflexive kwa kawaida inahitaji kiima cha awali cha kurejelea.
⚠️The results were got from a survey of 500 people.
✅The results were obtained from a survey of 500 people.
Sarufi ni sahihi, lakini get (= obtain) si rasmi vya kutosha kwa maandishi ya kitaaluma.
⚠️Dear Sir or Madam, I'm writing to complain about my order and I want my money back ASAP.
✅Dear Sir or Madam, I am writing to complain about my order and would like to request a refund as soon as possible.
Mitindo imechanganywa: salamu ni rasmi, sehemu nyingine si rasmi.
⚠️Hey Tom! It is with great pleasure that I accept your invitation to the barbecue.
✅Hey Tom! Thanks — I'd love to come to the barbecue.
Rasmi mno kwa rafiki: inasikika baridi au ya kejeli.
⚠️It seems like the data are incomplete.
✅It appears that the data are incomplete.
Like kama kiunganishi si rasmi; maandishi rasmi hupendelea that au as if.

Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili

1. Kuomba na kujadili kuhusu → "request for", "discuss about". Vitenzi rasmi vya Kiingereza kama request, discuss, investigate, attend huchukua mtendwa moja kwa moja, bila preposition. Lakini kwa sababu tunasema kuomba likizo na pia ask for leave, na kujadili kuhusu, barua nyingi rasmi za Afrika Mashariki huongeza for au about. Ni kawaida sana katika barua za kuomba kazi na likizo.

❌I am writing to request for a transfer to the Mwanza office.
✅I am writing to request a transfer to the Mwanza office. au I am writing to ask for a transfer to the Mwanza office.
❌The committee will discuss about the budget on Monday.
✅The committee will discuss the budget on Monday.
discuss + mtendwa, bila about.

2. Mimi, nadhani… → "Me, I think…" katika maandishi rasmi. Kwa Kiswahili, mimi mwanzoni mwa sentensi ni njia ya kawaida ya kusisitiza maoni yako. Me, I… husikika pia katika Kiingereza cha mazungumzo, na ni ya kawaida katika Kiingereza cha Afrika Mashariki, lakini katika barua au ripoti rasmi ni kuchanganya mitindo. Tumia Personally, I… au In my view,….

⚠️(katika ripoti) Me, I think the proposal is too expensive.
✅Personally, I think the proposal is too expensive. au In my view, the proposal is too expensive.
Me, I ni ya mazungumzo tu.

3. Mnaombwa kuhudhuria → "You are requested to…" kwa marafiki. Katika Kiswahili cha Afrika Mashariki, misemo rasmi ya passive (unaombwa, mnakaribishwa, mnatakiwa) hutumika hata katika ujumbe wa kirafiki wa WhatsApp. Kwa Kiingereza, you are (kindly) requested to ni ya matangazo rasmi tu; kwa marafiki inasikika baridi au kama amri ya ofisini.

⚠️(ujumbe kwa marafiki) You are all kindly requested to come for my birthday party on Saturday.
✅Hope you can all come to my birthday party on Saturday! au Come to my birthday party on Saturday!
rasmi mno kwa marafiki; tena: come to a party, si come for.

Usichanganye

rasmi na adabu — Urasmi unahusu hali; adabu inahusu heshima. Lugha isiyo rasmi inaweza kuwa ya adabu sana, na lugha rasmi inaweza kuwa ya kifidhuli. Tazama A2-23.

Would you mind grabbing me a coffee when you're out?
Ungejali kuniletea kahawa ukitoka nje?
si rasmi lakini ya adabu
Your request has been denied.
Ombi lako limekataliwa.
rasmi lakini kavu

get-passive na be-passive — Zote mbili ni passive. Get si rasmi na mara nyingi huashiria badiliko lisilotarajiwa au lisilopendeza; be ni ya kati na ndilo chaguo pekee katika maandishi rasmi. Tazama B2-13.

Our flight got cancelled.
Ndege yetu ilifutwa.
si rasmi
The flight was cancelled due to fog.
Safari ya ndege ilifutwa kwa sababu ya ukungu.
ya kati / rasmi

mazungumzo yasiyo rasmi na maandishi yasiyo rasmi — Kuacha kiima ni kwa maelezo mafupi, ujumbe na mazungumzo; heads, tails na lugha isiyo kamili ni kwa mazungumzo. Tazama C2-03.

Sounds great.
Safi sana.
mazungumzo / ujumbe
That sounds great.
Hilo linasikika vizuri sana.
maandishi ya kati

Tahajia na Matamshi

  • Katika maandishi rasmi, andika contractions kikamilifu: cannot ni neno moja; will not, it is, they are.
  • Who /huː/ na whom /huːm/ zinatofautiana kwa /m/ ya mwisho tu — "hoo" na "hoom". w haitamkwi katika zote mbili. Katika mazungumzo ya haraka, whom ni nadra.
  • Contractions zina matamshi yake: can't /kɑːnt/ (UK), /kænt/ (US), won't /wəʊnt/. Usiongeze irabu mwishoni ("kanti", "wonti") — mwisho /nt/ ni mfupi na mkavu.
  • Upunguzaji ulioandikwa kama wanna, gonna, gotta ni wa ujumbe usio rasmi kabisa au wa mazungumzo yaliyoandikwa tu. Tazama T-01.
  • Katika maandishi rasmi, epuka kuanza sentensi nyingi kwa And au But; However na In addition ni salama zaidi. Tazama C1-12.
  • Vifupisho kama ASAP, FYI na pls si rasmi; viandike kikamilifu katika maandishi rasmi.

Kanuni ya Dhahabu

Ujumbe ubaki, vazi libadilike: sarufi rasmi ni kamili, haimtaji mtu na ina nomino nyingi; sarufi isiyo rasmi imefupishwa, ni ya kibinafsi na ina vitenzi vingi. Baki na mtindo mmoja katika maandishi mamoja, chagua mtindo wa kati ukiwa na shaka, na usitumie kamwe I, whom au myself kwa sababu tu zinasikika rasmi. Vitenzi rasmi kama request na discuss havihitaji for wala about.

Mazoezi

A. Muundo

Andika upya kila sentensi kwa mtindo uliopewa. Udumishe ujumbe.

  1. Andika upya kwa mtindo rasmi, preposition ikiwa mbele: Who did you give the keys to?
  2. Andika upya kama tangazo rasmi, ukitumia "permitted": You can't smoke anywhere in this building.
  3. Andika upya kwa mtindo rasmi, ukibadilisha phrasal verbs zote mbili kwa vitenzi rasmi vya neno moja: We need to find out why the costs went up.
  4. Andika upya kwa "it" + passive isiyomtaja mtu: People think the scheme will fail.
  5. Andika upya kama barua pepe ya mtindo wa kati, ukirudisha maneno yaliyoachwa: Got your email. Will reply tomorrow.
  6. Andika upya kwa mtindo rasmi wa maandishi: Like I said, the meeting's been put off.
  7. Andika upya tangazo hili rasmi kwa Kiingereza cha kati cha kila siku: Visitors are required to obtain a pass from reception.

B. Maana

Soma hali na uchague sentensi inayofaa zaidi.

  1. Barua rasmi ya malalamiko. Toleo lipi linafaa mtindo huu zaidi?
  2. Barua pepe kwa mfanyakazi mwenzako mnayefanya kazi pamoja kila siku. Ipi inafaa?
  3. Ripoti rasmi ya mradi. Ipi inafaa?
  4. Mwongozo wa kisasa na wazi kwa wanafunzi kwenye tovuti ya chuo kikuu. Upi unafaa?
  5. Ujumbe mfupi kwa rafiki unayekutana naye kwa kahawa. Upi unafaa?
  6. Tangazo rasmi. Lipi linafuata sarufi sanifu?

C. Tafuta Kosa

Kila sentensi ina kosa moja au iko sahihi. Andika sentensi iliyosahihishwa, au "correct".

  1. Thank you very much for inviting my husband and I to your daughter's wedding; we would be delighted to attend.
  2. Any questions about the new booking system should be addressed to myself or to the IT helpdesk.
  3. Whom should I contact if the replacement part has still not arrived by the end of the week?
  4. Whom is responsible for checking that the fire doors are kept closed at all times?
  5. Between you and I, the new system has caused far more problems than it has solved.

D. Katika Muktadha

Rasimu hii inachanganya mitindo: salamu na hitimisho ni rasmi, lakini sehemu kuu si rasmi. Andika upya sehemu zenye namba kwa mtindo rasmi.

An email to a client (draft)
Dear Ms Okafor,
Thank you for your letter of 3 March. (19) Just to let you know, your order's been sent off. (20) If you need any more info, get in touch with myself directly. (21) We're really sorry about the delay. It was caused by a technical fault. (22) We got a new part from our supplier, and the problem's been sorted. (23) Could you let me know who I should send the invoice to?
Yours sincerely,
Daniel Reyes
  1. Andika upya (19), ukianza na "I am writing to confirm".
  2. Andika upya (20) kama conditional ya inversion, na usahihishe pronoun.
  3. Unganisha (21) kuwa sentensi moja kwa "for which".
  4. Andika upya (22) kwa passive na vitenzi rasmi.
  5. Andika upya (23) kwa "to whom" na passive.

E. Zamu Yako

Andika kwa Kiingereza.

  1. Huwezi kuhudhuria mkutano Jumatatu. Andika ujumbe mara tatu: ujumbe mfupi kwa rafiki (kiima kikiwa kimeachwa), barua pepe kwa mfanyakazi mwenzako (mtindo wa kati, pamoja na contractions) na barua pepe rasmi (bila contractions, kitenzi attend, na kirai nomino kwa sababu).
  2. Andika upya kwa mtindo wa ripoti rasmi: "Because the company grew so fast, it needed more staff." Tumia nominalisation kama kiima na angalau neno moja rasmi badala ya la kila siku.
  3. Rafiki amekualika kwenye chakula cha jioni cha siku yake ya kuzaliwa, na lazima ukatae. Andika sentensi 2–3 zisizo rasmi lakini zenye uchangamfu: tumia contractions na angalau kiima kimoja kilichoachwa, na bila misemo rasmi kama I regret au unable.

F. Marudio Mchanganyiko

Rudia masomo yaliyotangulia.

  1. C1-09 Subjunctive ya Kiingereza kwa Kiswahili: Suggest That He Go, It Is Essential That She Be
    Andika upya kwa mtindo rasmi kwa subjunctive: The committee insists that every member should attend the meeting.
  2. C1-15 Relative Clauses za Juu kwa Kiswahili: To Whom, Whereby, In Which Case na Whatever
    Unganisha kwa mtindo rasmi, ukitumia preposition + "whom": I sent the report to a colleague. That colleague has left the company.
  3. C1-03 Formal Conditionals kwa Kiswahili: Should You Need, Were I To, Had I Known na But For
    Andika upya kwa inversion: If you have any problems, call this number.
Majibu

A. Muundo

  1. To whom did you give the keys?
  2. Smoking is not permitted anywhere in this building.
  3. We need to establish why the costs increased. / We need to ascertain why the costs increased. / We need to determine why the costs rose.
  4. It is thought that the scheme will fail. / It is believed that the scheme will fail.
  5. I got your email. I'll reply tomorrow. / I've got your email. I'll reply tomorrow.
  6. As I said, the meeting has been postponed. / As previously stated, the meeting has been postponed.
  7. Visitors need to get a pass from reception. / You need to get a pass from reception.

B. Maana

  1. The manager whom I contacted has not replied.
  2. Just to let you know, I won't be able to make tomorrow's meeting.
  3. The project was delayed owing to a failure to reach agreement.
  4. If a student is ill, they should inform the office.
  5. Running late, sorry! Be there in ten.
  6. The candidate who we believe will strengthen the team has accepted the post.

C. Tafuta Kosa

  1. Thank you very much for inviting my husband and me to your daughter's wedding; we would be delighted to attend.
  2. Any questions about the new booking system should be addressed to me or to the IT helpdesk.
  3. ✓ Whom should I contact if the replacement part has still not arrived by the end of the week?
  4. Who is responsible for checking that the fire doors are kept closed at all times?
  5. Between you and me, the new system has caused far more problems than it has solved.

D. Katika Muktadha

  1. I am writing to confirm that your order has been dispatched.
  2. Should you require any further information, please contact me directly.
  3. The delay, for which we apologise, was caused by a technical fault.
  4. A replacement part has been obtained from our supplier, and the problem has been resolved. / A replacement part was obtained from our supplier, and the problem has been resolved.
  5. Could you please let me know to whom the invoice should be sent? / Could you please let me know to whom the invoice should be addressed?

E. Zamu Yako

  1. Can't make Monday, sorry — dentist! / I'm afraid I won't be able to come to the meeting on Monday because I have a dentist's appointment. / Unfortunately, I will be unable to attend the meeting on Monday owing to a prior medical appointment.
  2. The rapid growth of the company resulted in a need for additional staff.
  3. So sorry, can't make Saturday — I'm away at my cousin's wedding. Hope you have a brilliant night! Let's catch up next week.

F. Marudio Mchanganyiko

  1. The committee insists that every member attend the meeting.
  2. The colleague to whom I sent the report has left the company.
  3. Should you have any problems, call this number.
Programu ya AndroidJifunze Ukiwa Safarini Google Play