SlowingoГрамматика
C2 2 / 10

Ресми және бейресми стиль қазақша: register, who мен whom, between you and me

Register: Formal and Informal Grammar

Осы бетте
  1. Мақсат
  2. Негізгі идея
  3. Қазақ тілі мен ағылшын тілі
  4. Құрылым
  5. Қолданылуы
  6. Жиі кездесетін қателер
  7. Қазақ тілінде сөйлейтіндерге арналған тұзақтар
  8. Шатастырмаңыз
  9. Жазылуы мен айтылуы
  10. Алтын ереже
  11. Жаттығулар

Мақсат

Осы сабақтан кейін сіз жағдайдың ресмилігіне сай грамматиканы таңдай аласыз, бір хабарды үш түрлі стильде қайта жаза аласыз, бүкіл мәтінді бір стильде ұстай аласыз және көп озық оқушы жіберетін «тым дұрыс» қателерден аулақ бола аласыз.

Негізгі идея

Стиль (register) — тілдің ресмилік деңгейі. Оқушылар көбіне стиль тек сөздікке қатысты деп ойлайды: get пе, әлде obtain бе. Шын мәнінде грамматика да стильді білдіреді: қысқарған түрлер, предлогтың орны, who ма, whom ба, белсенді етіс пе, ырықсыз етіс пе, етістік пе, зат есім бе.

Стильді жағдайға сай киім таңдау деп елестетіңіз. Киімнің ішіндегі адам — хабардың өзі — сол күйі қалады. Can't come, sorry! және Unfortunately, I will be unable to attend бір нәрсені айтады: біреуі футболкамен, екіншісі костюммен. Ешқайсысы «жақсырақ ағылшын тілі» емес. Жағажайдағы костюм де, жаназадағы футболка да ерсі көрінеді, ал жағажай шортысының үстінен киген костюм пиджагы бәрінен де ерсі: бір мәтінде стильдерді араластыру — нағыз қате.

Ресми грамматика көбіне жақсыз, толық және тығыз болады. Бейресми грамматика көбіне жеке, ықшам және тікелей болады. Күнделікті ағылшын тілінің көбі бейтарап, ал бейтарап стиль — сіздің қауіпсіз таңдауыңыз. C2 деңгейіндегі соңғы тұзақ — тым ресми киіну: between you and I сияқты формалар «дұрыс» естіледі, бірақ дұрыс емес.

Қазақ тілі мен ағылшын тілі

Қазақ тілінде ресмилікті ең алдымен сіз / сен айырмашылығы көрсетеді: «Кешір!» — «Кешіріңіз!». Ағылшын тілінде мұндай айырмашылық жоқ: you бәріне бірдей. Сондықтан ресмилік грамматиканың басқа бөліктеріне ауысады: қысқарған түрлерге, ырықсыз етіске, зат есімдерге, whom сөзіне. Жақсы жаңалық: ресми қазақ тілі де ағылшын тіліне ұқсас жұмыс істейді. Ресми хабарландыруларда ырықсыз етіс (-ыл / -іл: «тыйым салынады», «рұқсат етілмейді») және етістіктен жасалған зат есімдер («бағаның өсуі», «… байланысты») жиі қолданылады. Ал бейресми хабарламада бастауышты түсіріп тастаймыз: «Келе алмаймын, кешір!» — жіктік жалғау кімнің айтып тұрғанын көрсетіп тұр. Ағылшын тілінде де бейресми хабарламада бастауыш түсіп қалады (Can't come), бірақ бейтарап және ресми мәтінде ол міндетті. Тағы бір айырмашылық: қазақша «өзім», «өзіме» сөздерін сыпайылық не екпін үшін қоса береміз («Сұрақ болса, өзіме хабарласыңыз»), ал ағылшынның myself сөзі бұл жұмысты атқармайды.

ҚазақшаСтильАғылшынша
Жұмада келе алмаймын, кешір! Бір шаруа шығып қалды.бейресми: бастауыш жоқSorry, can't come Friday — something's come up.
Кешіріңіз, бір шаруа шығып қалғандықтан, жұмада келе алмаймын.бейтарапI'm sorry, but I won't be able to come on Friday because something has come up.
Күтпеген жағдайларға байланысты жұмадағы жиналысқа қатыса алмаймын.ресмиUnfortunately, I will be unable to attend on Friday owing to unforeseen circumstances.
Түн ортасынан кейін көлік қоюға рұқсат етілмейді.ресми хабарландыру: ырықсыз етісParking is not permitted after midnight.
Бағаның одан әрі өсуі күтілуде.ресми: зат есімA further increase in prices is anticipated.
Сұрақтарыңыз болса, өзіме хабарласыңыз.«өзім» сыпайылық үшінIf you have any questions, please contact me.

Құрылым

Стильдің грамматикалық белгілері

БелгіБейресмиБейтарапРесми
Қысқарған түрлерәдеттегі (can't, it's, we'd)жиіқолданылмайды (cannot, it is)
Толықтауыштағы who / whomwho не есімдіксізwho / that не есімдіксізwhom
Предлогсоңында (Who to?)соңындаwhom / which алдында (To whom…?)
Бастауыштүсіп қалуы мүмкін (Can't come.)барбар
Іс-әрекет иесіyou, we, theyyou, weырықсыз етіс, it + ырықсыз етіс, one
Ырықсыз етісget не be арқылыbe арқылыbe арқылы
Ойларетістіктер (we decided)араласзат есімдер (the decision)
Етістіктерфразалық не қысқа (find out, get)араласжалғыз, ұзынырақ етістіктер (discover, obtain)

Қысқа / фразалық етістік → ресми етістік

Бейресми / бейтарапРесми
getobtain, receive
find outdiscover, ascertain
put offpostpone
ask forrequest
look intoinvestigate
go upincrease, rise
needrequire

Гиперкоррекция: тым ресми болғандықтан қате

ГиперкоррекцияНормаға сай түріСебебі
between you and Ibetween you and meпредлогтан кейін толықтауыш түрі
the man whom I think is guiltythe man who I think is guiltywho — is етістігінің бастауышы
Please contact myself.Please contact me.myself қайтып меңзейтін алдыңғы I жоқ

Қолданылуы

1Who және whom, предлогтың орны

Whom — who сөзінің толықтауыш түрі. Күнделікті ағылшын тілінде who бастауыш үшін де, толықтауыш үшін де қолданылады, ал предлог соңында тұрады. Ресми жазбада whom кездеседі, әсіресе предлогтан кейін бірден; ол жерде мұқият ағылшын тілі whom қолданады (to who тек бейресми сөйлеуде естіледі). Соңындағы предлог ресми жазбада да қате емес — көбіне ол ең табиғи таңдау. C1-15 қараңыз.

Who did you speak to?
Кіммен сөйлестің?
бейресми / бейтарап
To whom did you speak?
Сіз кіммен сөйлестіңіз?
ресми; предлог алдында
"I've sent the parcel." "Who to?"
«Сәлемдемені жібердім.» «Кімге?»
өте бейресми қысқа сұрақ
She's the colleague I share an office with.
Бір кабинетте бірге отыратын әріптесім осы.
бейтарап: есімдік жоқ, предлог соңында
The committee members, with whom I spoke yesterday, approved the plan.
Кеше өзім сөйлескен комитет мүшелері жоспарды мақұлдады.
ресми
This is a problem we need to deal with.
Бұл бізге шешу керек мәселе.
барлық стильде табиғи; with which we need to deal өте қатқыл
The issue we came across last week has been fixed.
Өткен аптада кезіккен ақаумыз түзетілді.
фразалық етістік: шылау алдыға шыға алмайды

2Қысқарған түрлер, ырықсыз етіс және жақсыз құрылымдар

Қысқарған түрлер сөйлеуде, әріптестерге жазылған хаттарда және бейресми жазбаның көбінде қалыпты; ресми есептер, заң мәтіндері және академиялық жазба олардан аулақ болады. Ресми жазба адамды да жасырады: ол ырықсыз етісті (B1-10), жақсыз it + ырықсыз етісті (B2-12) және дерексіз бастауыштарды жөн көреді. Өте ресми не ескірген стильде жалпы мағынадағы you орнына one келеді; заң мәтіндері міндет үшін shall қолданады.

We don't think it'll work.
Бұл нәтиже береді деп ойламаймыз.
бейресми / бейтарап
It is considered unlikely that this approach will be effective.
Бұл тәсілдің нәтижелі болуы екіталай деп саналады.
ресми, жақсыз
You can't park here after midnight.
Түн ортасынан кейін мұнда көлік қоюға болмайды.
бейтарап хабарландыру
Parking is not permitted after midnight.
Түн ортасынан кейін көлік қоюға рұқсат етілмейді.
ресми хабарландыру: ырықсыз етіс, «you» жоқ
It has been decided that the office will close early on Fridays.
Жұма күндері кеңсе ертерек жабылатын болып шешілді.
ресми: шешім қабылдаған адам жасырын
One should always read the small print.
Ұсақ әріппен жазылғанды әрдайым оқу керек.
ресми, ескірген; бейтарап = You should always…
The tenant shall pay the rent on the first day of each month.
Жалға алушы жалдау ақысын әр айдың бірінші күні төлеуге міндетті.
заң тілі: shall = must

3Бейресми грамматика

Бейресми ағылшын тілі ресми стиль нұсқаулықтары қолданбайтын белгілерді пайдаланады: жалғаулық ретіндегі like, түсіп қалған бастауыштар мен көмекші етістіктер және get арқылы жасалған ырықсыз етіс (B2-13). Белгісіз не нақтыланбаған адамға арналған жекеше they басқаша: қазір ол барлық стильде норма. Қазақтың «ол» сөзі сияқты, they жынысты көрсетпейді.

If anyone calls, tell them I'll be back at three.
Біреу қоңырау шалса, үште ораламын деп айта сал.
жекеше they: барлық стильде
It looks like it's going to rain.
Жаңбыр жауатын сияқты.
жалғаулық like: бейресми / бейтарап
Like I said, the meeting's been moved.
Айтқанымдай, жиналыстың уақыты ауыстырылды.
бейресми; ресми = As I said
Can't make it tonight — sorry!
Бүгін кешке келе алмаймын, кешір!
бастауыш (I) түсіп қалған
Got your message. Will call later.
Хабарламаңды алдым. Кейін хабарласамын.
хабарламада «I» түсіп қалған
He got fired for being late too often.
Ол жиі кешігетіні үшін жұмыстан шығарылып қалды.
get-passive: бейресми, көбіне жағымсыз не кенеттен болған оқиға

4Ресми грамматика

Ресми жазба бұрынғы сабақтардағы құрылымдарды пайдаланады: инверсия (C1-01, C1-03), субъюнктив (C1-09), номинализация (C1-11) және жалғыз ресми етістіктер. Оларды есептерде, ресми хаттарда және академиялық жазбада қолданыңыз — әңгімеде сирек.

Should you require further information, please do not hesitate to contact us.
Қосымша ақпарат қажет бола қалса, бізге еркін хабарласыңыз.
инверсиялы шарт
The board recommends that the proposal be rejected.
Басқарма ұсынысты қабылдамауға кеңес береді.
субъюнктив
The introduction of the new system resulted in a significant reduction in errors.
Жаңа жүйенің енгізілуі қателердің айтарлықтай азаюына әкелді.
номинализация
Visitors must obtain a pass from reception.
Келушілер ресепшннен рұқсатнама алуға тиіс.
obtain = get
Under no circumstances should the door be left unlocked.
Есікті ешқандай жағдайда құлыптаусыз қалдыруға болмайды.
инверсия
We regret to inform you that your application has been unsuccessful.
Өкінішке қарай, өтінішіңіздің қанағаттандырылмағанын хабарлаймыз.

5Бір хабар үш стильде

Хабарды өзгертпей, грамматиканы өзгертіңіз. Ресми нұсқа жай ғана «ұзынырақ» емес екеніне назар аударыңыз: ол бастауышты ауыстырады, етістіктерді зат есімдермен алмастырады және сөйлеушінің сезімін алып тастайды.

Sorry, can't come Friday — something's come up.
Кешір, жұмада келе алмаймын, бір шаруа шығып қалды.
бейресми (досқа хабарлама)
I'm sorry, but I won't be able to come on Friday because something has come up.
Кешіріңіз, бір шаруа шығып қалғандықтан, жұмада келе алмаймын.
бейтарап (әріптеске)
Unfortunately, I will be unable to attend on Friday owing to unforeseen circumstances.
Өкінішке қарай, күтпеген жағдайларға байланысты жұма күні қатыса алмаймын.
ресми (ресми хат)
Prices are going up again.
Бағалар тағы өсіп жатыр.
бейресми / бейтарап
A further increase in prices is anticipated.
Бағаның одан әрі өсуі күтілуде.
ресми

6Бір стильде қалу — және тым сәнді киінбеу

Мәтін бір стильде болуы тиіс. Ресми хаттағы кенеттен бейресми тіркес не достық хабарламадағы қатқыл ресми тіркес немқұрайлы, суық не кекесінді естіледі. C2 деңгейіндегі екінші тұзақ — гиперкоррекция: нормаға сай грамматика қарапайым форманы талап ететін жерде «ресми естілетін» форманы қолдану. Кейбір даулы мәселелер қате емес, стиль таңдауы: көпше зат есіммен less (less people) және жекеше етістікпен data сөйлеуде жиі кездеседі, бірақ мұқият жазба fewer people түрін жөн көреді, ал ғылыми жазба data сөзін көбіне көпше санайды.

Between you and me, I don't think the plan will work.
Өзара айтайын, жоспар іске асады деп ойламаймын.
предлогтан кейін толықтауыш: me
She's the candidate who I think will get the job.
Менің ойымша, жұмысқа сол үміткер алынады.
who «will get» етістігінің бастауышы
If you have any questions, please contact me.
Сұрақтарыңыз болса, маған хабарласыңыз.
«өзіме» болса да, myself емес
My colleague and I would like to request a meeting.
Әріптесім екеуміз кездесу өткізуді сұрағымыз келеді.
ресми бастауыш: «… and I», I соңында
Fewer people attended this year.
Биыл келгендер азырақ болды.
мұқият жазба: fewer + көпше зат есім
The data are stored on a secure server.
Деректер қорғалған серверде сақталады.
ғылыми стиль; «The data is…» басқа жерде жиі

Жиі кездесетін қателер

⚠️To who should I send it?
✅To whom should I send it? немесе Who should I send it to?
Бейресми сөйлеуде естіледі, бірақ стильдерді араластырады: алға шыққан предлог ресми, ал ресми ағылшын тілі whom күтеді.
❌Whom is calling, please?
✅Who is calling, please?
Whom ешқашан бастауыш болмайды.
❌Please send it to Anna and I.
✅Please send it to Anna and me.
Толықтауыш орнында me керек, «Anna and» тіркесінен кейін де.
⚠️The person whom I believe is responsible has resigned.
✅The person who I believe is responsible has resigned.
Гиперкоррекция: білімді адамдардың жазбасында да кездеседі, бірақ who — «is» етістігінің бастауышы («I believe» тек ортаға қыстырылған), сондықтан норма — who.
❌For further details, please contact myself.
✅For further details, please contact me.
Етістіктен не предлогтан кейінгі толықтауыш орнында өздік есімдікке әдетте қайтып меңзейтін алдыңғы бастауыш керек.
⚠️The results were got from a survey of 500 people.
✅The results were obtained from a survey of 500 people.
Грамматикалық тұрғыдан дұрыс, бірақ get (= obtain) академиялық жазба үшін тым бейресми.
⚠️Dear Sir or Madam, I'm writing to complain about my order and I want my money back ASAP.
✅Dear Sir or Madam, I am writing to complain about my order and would like to request a refund as soon as possible.
Стильдер араласқан: сәлемдесу ресми, қалғаны бейресми.
⚠️Hey Tom! It is with great pleasure that I accept your invitation to the barbecue.
✅Hey Tom! Thanks — I'd love to come to the barbecue.
Досқа тым ресми: суық не кекесінді естіледі.
⚠️It seems like the data are incomplete.
✅It appears that the data are incomplete.
Жалғаулық ретіндегі like бейресми; ресми жазба that не as if түрін жөн көреді.

Қазақ тілінде сөйлейтіндерге арналған тұзақтар

1. «Өзіме хабарласыңыз» → contact myself. Қазақшада «өзім, өзіме» сөздері сыпайылық не екпін үшін жиі айтылады: «Курьер кеңсені таппаса, өзіме қоңырау шалсын». Ағылшынның myself сөзі сыпайырақ та, ресмирек те емес: толықтауыш орнында ол сөйлемде бұрын I болғанда ғана келеді. Әйтпесе me қолданыңыз.

❌If the courier can't find our office, he can call myself on this number.
✅If the courier can't find our office, he can call me on this number.

2. «Құрметті …» → Respected … Қазақ ресми хатын «Құрметті Асқар Нұрланұлы!» деп бастаймыз, сондықтан ағылшынша хатта Respected шығып кетеді. Ағылшын тілінде ресми хат Dear + тегі не лауазымы арқылы басталады; Respected бұл жерде ерсі естіледі.

⚠️Respected Mr Johnson, I am writing to apply for the position of research assistant.
✅Dear Mr Johnson, I am writing to apply for the position of research assistant.
Грамматикалық тұрғыдан дұрыс, бірақ ағылшынша ресми хатта қалыптасқан үлгі — Dear; Respected ерсі естіледі.

3. «Мен және әріптесім» → I and my colleague. Қазақша «Мен және әріптесім кездесу сұраймыз» деп, «мен» сөзін бірінші қоюға болады. Ағылшын тілінде, әсіресе ресми мәтінде, әдеп бойынша I соңында тұрады: my colleague and I.

⚠️I and my supervisor would be grateful for your feedback on the draft.
✅My supervisor and I would be grateful for your feedback on the draft.
Грамматикалық тұрғыдан дұрыс, бірақ ағылшын тілінде өзін бірінші атау әдепсіз әрі ерсі естіледі.

Шатастырмаңыз

ресми және сыпайы — Ресмилік жағдайға қатысты; сыпайылық құрметке қатысты. Бейресми тіл өте сыпайы, ал ресми тіл дөрекі бола алады. A2-23 қараңыз. Қазақшадағы «сіз» сыпайылық та, ресмилік те білдіреді, ал ағылшыншада бұлар бөлек.

Would you mind grabbing me a coffee when you're out?
Шыққанда маған бір кофе ала келмейсің бе?
бейресми, бірақ сыпайы
Your request has been denied.
Өтінішіңіз қабылданбады.
ресми, бірақ тым қатқыл

get-passive және be-passive — Екеуі де ырықсыз етіс. Get бейресми және көбіне күтпеген не жағымсыз өзгерісті меңзейді; be бейтарап және ресми жазбадағы жалғыз таңдау. B2-13 қараңыз.

Our flight got cancelled.
Рейсіміз тоқтатылып қалды.
бейресми
The flight was cancelled due to fog.
Рейс тұманға байланысты тоқтатылды.
бейтарап / ресми

ауызекі бейресмилік және жазбаша бейресмилік — Түсіп қалған бастауыштар жазбаларға, хабарламаларға және сөйлеуге тән; «бас» пен «құйрық» (heads and tails) және жалпылама сөздер әңгімеге тән. C2-03 қараңыз.

Sounds great.
Керемет екен.
сөйлеу / хабарлама
That sounds great.
Бұл керемет екен.
бейтарап жазба

Жазылуы мен айтылуы

  • Ресми жазбада қысқарған түрлерді толық жазыңыз: cannot бір сөз; will not, it is, they are.
  • Who /huː/ мен whom /huːm/ тек соңғы /m/ дыбысымен ажыратылады. Тез сөйлеуде whom сирек. Бастағы /h/ қазақтың х дыбысынан әлдеқайда жұмсақ: жай тыныс; /uː/ ұзын, ерін домалақ.
  • wanna, gonna, gotta сияқты қысқарған жазулар тек өте бейресми хабарламаларға не жазбаша диалогқа тән. T-01 қараңыз.
  • Ресми мәтіндерде көп сөйлемді And не But сөзімен бастамаңыз; However пен In addition қауіпсізірек. C1-12 қараңыз.
  • ASAP, FYI және pls сияқты қысқартулар бейресми; ресми мәтінде оларды толық жазыңыз.

Алтын ереже

Хабарды сақтап, киімін ауыстырыңыз: ресми грамматика толық, жақсыз әрі зат есімге бай; бейресми грамматика ықшам, жеке әрі етістікке бай. Бір мәтінде бір стильді сақтаңыз, күмәнданғанда бейтарап стильді таңдаңыз, ал I, whom не myself сөздерін тек ресми естілгені үшін ешқашан қолданбаңыз. Есте сақтаңыз: ағылшын тілінде «сіз» жоқ, ресмилікті грамматика көрсетеді.

Жаттығулар

A. Құрылым

Әр сөйлемді берілген стильде қайта жазыңыз. Хабарды сақтаңыз.

  1. Предлогты алдыға шығарып, ресми түрде қайта жазыңыз: Who did you give the keys to?
  2. «permitted» сөзін қолданып, ресми хабарландыру етіп қайта жазыңыз: You can't smoke anywhere in this building.
  3. Екі фразалық етістікті де жалғыз ресми етістіктермен алмастырып, ресми түрде қайта жазыңыз: We need to find out why the costs went up.
  4. Жақсыз «it» + ырықсыз етіс арқылы қайта жазыңыз: People think the scheme will fail.
  5. Түсіп қалған сөздерді қайтарып, бейтарап хат етіп қайта жазыңыз: Got your email. Will reply tomorrow.
  6. Ресми жазба стилінде қайта жазыңыз: Like I said, the meeting's been put off.
  7. Бұл ресми хабарландыруды бейтарап, күнделікті ағылшын тілінде қайта жазыңыз: Visitors are required to obtain a pass from reception.

B. Мағына

Жағдайды оқып, оған ең жақсы сай келетін сөйлемді таңдаңыз.

  1. Ресми шағым хат. Қай нұсқа стильге ең жақсы сай келеді?
  2. Күнде бірге жұмыс істейтін әріптесіңізге хат. Қайсысы келеді?
  3. Ресми жоба есебі. Қайсысы келеді?
  4. Университет сайтындағы студенттерге арналған заманауи, түсінікті нұсқаулық. Қайсысы келеді?
  5. Кофе ішуге кездесетін досыңызға хабарлама. Қайсысы келеді?
  6. Ресми хабарландыру. Қайсысы грамматика нормасына сай?

C. Қатені табыңыз

Әр сөйлемде бір қате бар немесе сөйлем дұрыс. Түзетілген сөйлемді жазыңыз немесе correct деп жазыңыз.

  1. Thank you very much for inviting my husband and I to your daughter's wedding; we would be delighted to attend.
  2. Any questions about the new booking system should be addressed to myself or to the IT helpdesk.
  3. Whom should I contact if the replacement part has still not arrived by the end of the week?
  4. Whom is responsible for checking that the fire doors are kept closed at all times?
  5. Between you and I, the new system has caused far more problems than it has solved.

D. Мәтін ішінде

Хаттың бұл алғашқы нұсқасында стильдер араласқан: сәлемдесу мен қоштасу ресми, ал негізгі мәтін ресми емес. Нөмірленген бөліктерді ресми стильде қайта жазыңыз.

An email to a client (draft)
Dear Ms Okafor,
Thank you for your letter of 3 March. (19) Just to let you know, your order's been sent off. (20) If you need any more info, get in touch with myself directly. (21) We're really sorry about the delay. It was caused by a technical fault. (22) We got a new part from our supplier, and the problem's been sorted. (23) Could you let me know who I should send the invoice to?
Yours sincerely,
Daniel Reyes
  1. (19) сөйлемін «I am writing to confirm» тіркесінен бастап қайта жазыңыз.
  2. (20) сөйлемін инверсиялы шарт етіп қайта жазып, есімдікті түзетіңіз.
  3. (21) бөлімін «for which» арқылы бір сөйлемге біріктіріңіз.
  4. (22) сөйлемін ырықсыз етіс пен ресми етістіктер арқылы қайта жазыңыз.
  5. (23) сұрағын «to whom» және ырықсыз етіс арқылы қайта жазыңыз.

E. Сіздің кезегіңіз

Ағылшынша жазыңыз.

  1. Дүйсенбідегі жиналысқа қатыса алмайсыз. Хабарды үш рет жазыңыз: досқа хабарлама (бастауышы түсіп қалған), әріптеске хат (бейтарап, қысқарған түрлермен) және ресми хат (қысқарған түрлерсіз, attend етістігімен, себебін зат есім тіркесімен).
  2. Ресми есеп стилінде қайта жазыңыз: "Because the company grew so fast, it needed more staff." Бастауыш ретінде номинализацияны және күнделікті сөздің орнына кемінде бір ресми сөзді қолданыңыз.
  3. Досыңыз сізді туған күн кешіне шақырды, ал сіз бас тартуыңыз керек. 2–3 бейресми, бірақ жылы сөйлем жазыңыз: қысқарған түрлерді және кемінде бір бастауышы түсіп қалған сөйлемді қолданыңыз, ал I regret не unable сияқты ресми тіркестерді қолданбаңыз.

F. Аралас қайталау

Алдыңғы сабақтарды қайталаңыз.

  1. C1-09 Subjunctive қазақша: I suggest that he go, It is essential that she be
    Субъюнктив арқылы ресми стильде қайта жазыңыз: The committee insists that every member should attend the meeting.
  2. C1-15 Күрделі анықтауыш бағыныңқылар қазақша: to whom, whereby, in which case, whatever, whoever
    Предлог + «whom» арқылы ресми түрде біріктіріңіз: I sent the report to a colleague. That colleague has left the company.
  3. C1-03 Ресми шартты сөйлемдер қазақша: Should you need, Were I to, Had I known, But for
    Инверсия арқылы қайта жазыңыз: If you have any problems, call this number.
Жауаптар

A. Құрылым

  1. To whom did you give the keys?
  2. Smoking is not permitted anywhere in this building.
  3. We need to establish why the costs increased. / We need to ascertain why the costs increased. / We need to determine why the costs rose.
  4. It is thought that the scheme will fail. / It is believed that the scheme will fail.
  5. I got your email. I'll reply tomorrow. / I've got your email. I'll reply tomorrow.
  6. As I said, the meeting has been postponed. / As previously stated, the meeting has been postponed.
  7. Visitors need to get a pass from reception. / You need to get a pass from reception.

B. Мағына

  1. The manager whom I contacted has not replied.
  2. Just to let you know, I won't be able to make tomorrow's meeting.
  3. The project was delayed owing to a failure to reach agreement.
  4. If a student is ill, they should inform the office.
  5. Running late, sorry! Be there in ten.
  6. The candidate who we believe will strengthen the team has accepted the post.

C. Қатені табыңыз

  1. Thank you very much for inviting my husband and me to your daughter's wedding; we would be delighted to attend.
  2. Any questions about the new booking system should be addressed to me or to the IT helpdesk.
  3. ✓ Whom should I contact if the replacement part has still not arrived by the end of the week?
  4. Who is responsible for checking that the fire doors are kept closed at all times?
  5. Between you and me, the new system has caused far more problems than it has solved.

D. Мәтін ішінде

  1. I am writing to confirm that your order has been dispatched.
  2. Should you require any further information, please contact me directly.
  3. The delay, for which we apologise, was caused by a technical fault.
  4. A replacement part has been obtained from our supplier, and the problem has been resolved. / A replacement part was obtained from our supplier, and the problem has been resolved.
  5. Could you please let me know to whom the invoice should be sent? / Could you please let me know to whom the invoice should be addressed?

E. Сіздің кезегіңіз

  1. Can't make Monday, sorry — dentist! / I'm afraid I won't be able to come to the meeting on Monday because I have a dentist's appointment. / Unfortunately, I will be unable to attend the meeting on Monday owing to a prior medical appointment.
  2. The rapid growth of the company resulted in a need for additional staff.
  3. So sorry, can't make Saturday — I'm away at my cousin's wedding. Hope you have a brilliant night! Let's catch up next week.

F. Аралас қайталау

  1. The committee insists that every member attend the meeting.
  2. The colleague to whom I sent the report has left the company.
  3. Should you have any problems, call this number.
Android қолданбасыЖолда үйреніңіз Google Play